woensdag, 31 mei 2006
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Kunst en de markt

Grote kunstenaars als Beethoven, Mozart,
Picasso, Matisse en Rembrandt kwamen
tot bloei dankzij de vrije markt.
In de Renaissance waren er rijke edelen
die kunstenaars ondersteunden voor
hun eigen plezier en status.

Deze marktgerichte kunst leverde schoonheid op en een streven naar constante innovatie en verbetering.
Dit veranderde na de Tweede Wereldoorlog. In West Europa werd de kunst in toenemende mate gesubsidieerd uit belastinggeld. Musea, opera, orkesten en kunstenaars werden grotendeels afhankelijk van de overheid.
In de Verenigde Staten ontvangt een non-profit kunstinstelling 10% van zijn budget van de overheid. De rest moet via particuliere fondsen komen.
Welke van de twee systemen beter is, zowel financieel als kunstzinnig, mag duidelijk zijn.
De Amerikaanse kunstwereld domineert op alle gebieden, zowel avantgarde als mainstream kunst. Veelbelovende Europese kunstenaars vertrekken naar de States om het bedompte, ambtelijke maaiveld hier te ontlopen.
Nu Europa zucht onder een economische crisis dankzij te hoge overheidsuitgaven en rigide regelgeving gecombineerd met vergrijzing en falend onderwijs, moet er gesneden worden in kunstsubsidies. Voor kunstinstellingen valt het niet mee om na 60 jaar onbeperkte geldstromen ineens de markt op te moeten zoeken. Een markt die overigens door die belastingdruk en regelgeving veel minder te bieden heeft dan de Amerikaanse.
Een recent voorbeeld is het Stedelijk Museum in Amsterdam. Het Stedelijk heeft een vierjarig sponsorcontract met ABN Amro gesloten voor, naar verluidt, vijf miljoen euro. De bank heeft branche-exclusiviteit bedongen (geen andere sponsorbanken) en heeft bepaald dat het Stedelijk minstens één blockbuster per jaar organiseert. Verder wordt de bank tevoren geinformeerd welke tentoonstellingen er komen, kan de bank af en toe een feestje houden in het museum en een beroep doen op de expertise van het Stedelijk voor zijn eigen collectie.
Ook is bestuursvoorzitter Rijkman Groenink van de ABN Amro lid van de Raad van Toezicht van het Stedelijk. Met andere woorden: de bank als Ersatz overheid.
Hoe anders gaat dat in New York: daar presenteerde het MoMa (Museum of Modern Art) in november 2004 bij de heropening van het uitgebreide pand een boekje met sponsors van twintig pagina’s. Gevolg: het museum verdeelt en heerst en leunt dus niet op een enkele, almachtige sponsor.
Het is voor de kunstwereld te hopen dat de overheid zich ook hier terugtrekt en de markt zijn werk laat doen. Dat komt de kunstliefhebber, de kunstenaar, de sponsor en de belastingbetaler ten goede.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Cultuur
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. lombas schreef op : 1

    Martialis zei: "Waar een Maecenas is, is een Vergilius."

    Gelijk had-ie.

  2. Tofuburger schreef op : 2

    Er zijn veel grote kunstwerken in staatsopdracht of andere bestuurders gemaakt, maar dat lijkt alleen te werken wanneer het thema ook groots is, macht uitdrukken bijvoorbeeld: Versailles, de Pyramiden, de Sixtijnse Kapel. De huidige thema’s zijn vooral poep, pies en porno, omdat de overheid zich niet openlijk wil laten gelden als machtshebber. Een ander geliefd subsidieobject is nog ballet, omdat Beatrix daarvan houdt, terwijl het grootste deel van de belastingbetalers het helemaal niks vindt. Het enige eigentijdse Nederlandse kunstwerk van werkelijke waarde zijn de Deltawerken, een prachtig symbool van waartoe de overheid zich zou moeten beperken.

  3. Wladimir schreef op : 3
    Wladimir van Kiel

    [2] de vraag is of die Deltawerken echt nodig zijn. Die dijken hebben het eeuwen gehouden maar zijn in de oorlog gebombardeerd en daarna zeer slecht hersteld en begaven het daarom in 52. K

    Kortom, een unieke samenloop van omstandigheden die wellicht nooit meer zou zijn voorgkomen zodat de kans groot is dat de deltawerken de zoveelste overbodige overheidsverspilling zijn.

  4. Tofuburger schreef op : 4

    [3] Ik heb altijd geleerd dat er al ver voor de oorlog gewaarschuwd werd dat de dijken niet deugden. Maar goed, mijn punt was dat de overheid zich zoveel mogelijk moet beperken tot zaken die werkelijk het algemeen belang dienen, zoals dijken bouwen, maar dat kunst in opdracht van de overheid gemaakt niet noodzakelijk maar momenteel wel in feite slechte kunst is.

  5. Wladimir schreef op : 5
    Wladimir van Kiel

    [4] die dijken waren door de geallieerden gebombardeerd om de Mof uit te spoelen en werden vervolgens slecht herstel, tekort aan knappe materialen direct na de oorlog. Naast die zwakke dijken was er een stormvloed en stormwind uit het westen die deze nog wat opstuwde zodat er een extra zooitje water met extra kracht tegen die zwakke dijken aan het duwen was, kortom de gewoonlijke onvoorspelbare samenloop van omstandigheden die rampen veroorzaakt.

    Bedenk dat in al de eeuwen daarvoor de dijken het hebben gehouden zodat de vraag rijst of de deltawerken echt nodig waren. Het lijkt erop dat overheden toen al overreageerden op eenmalige incidenten.

  6. Wladimir schreef op : 6
    Wladimir van Kiel

    [4] ministeries van kunst, cultuur & sport zijn typerend voor socialistische dictaturen, net als ministeries van voorlichting & propaganda.