Oost-Duitsland

Het is kommer en kwel in de voormalige DDR, de economie staat er stil, de werkloosheid groeit en staat nu al op 23%. De bedrijven houden het voor gezien en de kapitaaloverdracht van West-Duitsland naar het oosten is enorm.

De reden hiervoor is eenvoudig op te sommen, de grootheidswaanzin van de voormalige bondskanselier Helmut Kohl. In 1989 toen de Berlijnse muur viel wilde Helmut Kohl de DDR zo snel mogelijk inlijven in de Bondsrepubliek. Hiervoor werden een aantal maatregelen genomen die later funest bleken.

Allereerst werd de Treuhandanstalt opgericht die het mogelijk moest maken om de voormalige VEB-bedrijven (Volkseigenesbetrieb) te verkopen aan de hoogste bieder. Verder werd er een belasting ingesteld op de West-Duitsers die de naam solidariteitsheffing kreeg. Tevens ging er veel geld richting infrastructuur richting de voormalige DDR in de hoop dat er dan een eenheid zou ontstaan, zoals dat ook in de Duitse grondwet verwoord staat. De machtige vakbonden stonden erop dat de Oost-Duitsers evenveel rechten zouden kunnen doen gelden op de salariëring en de uitkeringen.

Al deze maatregelen hebben ervoor gezorgd dat er in totaal zo’n 1200 DM miljard (¤ 600 mld.) werd overgedragen aan een failliete boedel. In een studie verricht door The Economist Intelligence Unit in 1984 werd geschat dat het inkomen van de Oost-Duitsers per hoofd der bevolking op zo’n 60% lag van wat de West-Duitsers verdienden. Na de hereniging kwam een rapport uit van de Commerzbank, waarin de conclusie was dat de Oost-Duitsers maar 13% van het inkomen hadden in vergelijking met de oude Bondsrepubliek. Een Duitse econoom vertelde dan ook dat het goedkoper zou zijn geweest voor West-Duitsland om Portugal over te nemen, omdat deze op 25% van het West-Duitse inkomen lag.

Naderhand ging het alleen maar bergafwaarts met de bedrijvigheid, omdat de lonen aangepast waren aan die van het westen en het machinepark nog steeds Oost-Duits was, bleek het voor veel bedrijven onmogelijk te kunnen concurreren met het westen. Verder gingen veel Duitse bedrijven over de grens richting Polen en Tsjechië, waar de lonen op zo’n 20% lagen van die van de Oost-Duitsers. De economie van Duitsland als geheel heeft een enorme aderlating ondergaan en dit heeft het land sindsdien in een diepe crisis gestort. Na de euforie van de ‘Wiedervereinigung’ heerst nu verslagenheid en pessimisme. Veel Oost-Duitsers verlangen weer naar de DDR, omdat ze werk en eigen inkomen hadden, terwijl ze nu werkloos zijn en afhankelijk van uitkeringen gegenereerd door de ‘Wessies’. In de laatste verkiezingen bleek dat men daar voor extreme partijen kozen, zoals de neo-nazistische NDP en de communistische PDS onder leiding van Gregor Gysi. De PDS is de rechtstreekse opvolger van de SED in de DDR om een oplossing te forceren.

Het probleem beperkt zich helaas niet alleen tot Duitsland, want vanwege de zucht naar hereniging heeft Helmut Kohl, onder dwang van president François Mitterand, volop moeten meewerken aan de stichting van de Europese Monetaire Unie, waardoor Duitsland zijn monetair beleid uit handen moest geven aan de Eurocraten. Zodoende zijn we in Nederland ook beland in deze onzalige situatie. De keiharde Duitse mark en de gulden hebben plaats moeten maken voor een boterzachte euromunt.

We hebben gezien dat dit een rampzalige beslissing is geweest van Helmut Kohl met gevolgen die zelfs nu nog niet te overzien zijn.