donderdag, 2 augustus 2007
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

To vote or not to vote… NOTA?

Onlangs had ik een interessante discussie met twee libertariërs over het conflict dat het libertarisme heeft met wel of niet stemmen. Stemmen wordt in zijn algemeenheid als onlibertarisch gezien, maar in specifieke gevallen, waar gericht invloed kan worden uitgeoefend op (on-)libertarische voorstellen, wordt stemmen een toegestane, zelfs aangemoedigde actie. Wat zijn hiervan de achtergronden, en waar zit de tegenstrijdigheid?

To vote or not to vote… or, none of the above? Volgens de Vrijspreker woordenlijst is het belangrijkste uitgangspunt van libertarisme dat iedere persoon vrij moet zijn om te doen wat hij wil zonder hierbij de gelijke vrijheid van anderen te beperken. Het hieruit volgende argument voor niet-stemmen is dat men door te stemmen probeert zijn wil aan anderen op te leggen, hetgeen onlibertarisch is. Echter, zo geredeneerd is niet-stemmen ook onlibertarisch, omdat men daarmee toelaat de wil van anderen opgelegd te krijgen, hetgeen evenzeer strijdig is met de libertarische principes, en vanuit de libertariër gezien zelfs erger is. Immers, aan een ander een moreel correcte wil opleggen is vele malen meer verkiesbaar dan door een ander een politiek correcte wil opgelegd te krijgen, omdat het laatste onvermijdelijk tot inbreuk op de individuele vrijheid leidt.

Het weerwoord van de libertariër hierop is dat er geen politieke partijen zijn die een (volledig) moreel correct beleid voorstaan, en dat zolang er geen echt libertarische partij deelneemt aan de parlementsverkiezingen het voor een libertariër dus principieel onmogelijk is om te gaan stemmen. Hiermee is ook meteen verklaard waarom stemmen voor een specifieke casus wel wordt aangemoedigd, omdat deze zich beperkt tot één enkel (on-)libertarisch vraagstuk. Het idee bij algemene verkiezingen is, dat uit een stem op welke partij dan ook instemming met het door die partij voorgestane beleid zou blijken. Dit is te kort door de bocht: in mijn optiek is er een groot verschil tussen stemmen op een partij of het volledig met alle standpunten van een partij eens zijn. In het laatste geval wordt men vaak lid van zo’n club. In het eerste geval kan men zich beperken tot een stem voor de minst slechte optie. Door principieel niet te stemmen schaden libertariërs hun zaak in niet te onderschatten mate.

Laat me dit toelichten met het volgende praktijkgeval: De PVV bepleit in haar programma fors lagere belastingen, te bekostigen uit een stevige verkleining van de roverheid, onderwijl duidelijk te kennen gevend niet libertarisch en zelfs niet eens geheel liberaal te (willen) zijn. Van alle partijen in de Tweede Kamer komt de PVV dus duidelijk het dichtst bij het libertarische streven, hoewel nog steeds op grote afstand. Toch zou dit simpele feit de PVV voor een libertariër de meest acceptabele, of zo u wilt minst onacceptabele partij moeten maken. Door desondanks niet op deze patij te stemmen hebben libertariërs de weg vrijgelaten voor het Generaal Pardon, dat het zo u weet met slechts één stem verschil haalde, en dat de toekomst van Nederland voor minimaal de komende decennia, en waarschijnlijk voorgoed, nadelig heeft veranderd. Dat veel van de aan het GP gerelateerde korte-termijn nadelen rechtstreeks terug te voeren zijn op de verzorgingsstaat neemt niet weg dat slechts één zetel extra voor de PVV er tevens één minder voor links was geweest, en de balans naar de andere kant zou hebben doen doorslaan. Hier hadden de niet-stemmende libertariërs dus de allesbeslissende doorslag kunnen geven.

Binnen het huidige politieke systeem is het voor een libertariër domweg niet mogelijk om zich bij verkiezingen principiëel op te stellen. Met stemmen voor moreel correct beleid maakt men inbreuk op de wensen van de collectivisten, met niet-stemmen schaadt men de eigen zaak. Het eerste gaat overigens niet echt tegen de libertarische principes in, omdat het in de basis slechts een verdediging is tegen de uit het collectivisme voortkomende onderwerping door de meerderheid. Blijft over het niet bestaan van een (verkiesbare) libertarische partij. Overigens denk ik dat het een utopie is om te verwachten dat elke libertariër het eens zou kunnen zijn met alle standpunten van een libertarische partij. Kijk alleen maar eens naar de verschillende opvattingen op deze site over de Irak-oorlog en een figuur als Ron Paul. Uiteindelijk is libertarisme een individuele zaak, en is het dus gewoon mogelijk dat ten aanzien van een specifiek onderwerp de meerderheid een andere mening is toegedaan dan de ‘querulant’.

Wat ontbreekt in het Nederlandse kiesrecht is de derde optie: NOTA, none of the above, oftewel: de blanco stem. Tenminste, de blanco stem an sich bestaat wel, maar is net zo zinvol als een ongeldige stem. Hij telt mee voor de opkomst, maar heeft verder net zo weinig waarde als een niet-uitgebrachte stem. De zetelverdeling in de Tweede Kamer geschiedt uitsluitend op basis van de geldig uitgebrachte stemmen, hetgeen de verhouding van de zetelverdeling niet representatief maakt. Een blanco stem zou moeten staan voor de wens om in de TK niet vertegenwoordigd te worden, en derhalve zouden blanco stemmen dus in verhouding met alle andere geldige stemmen mee moeten wegen in de zetelverdeling: het percentage blanco stemmen vertaalt zich in een percentage lege zetels, die uiteraard wel meewegen in de stemverdeling in de TK. Dit spaart tevens op korte termijn salariskosten en op langere termijn een hoop wachtgeld uit.

Bij invoering van het NOTA-systeem ontstaan aldus drie groepen stemmers: de niet-stemmers, de blanco stemmers en de partij stemmers. De niet-stemmers doen nog steeds niet mee; kennelijk interesseert het hen niet genoeg om zich druk te maken over hoe anderen bepalen dat hun leven moet verlopen om de gang naar de stembus te maken. De blanco stemmers zijn de mensen die zich wel druk maken over hun leven, zich niet kunnen vinden in het huidige systeem en zich niet daardoor vertegenwoordigd willen zien. Hier zouden waarschijnlijk veel, zo niet alle libertariërs toe behoren. De partijstemmers tenslotte zijn de collectivisten die belang hebben bij het in stand houden van de socialistische heilstaat, waarbij men graag de eigen verantwoordelijkheid uitbesteedt aan een uitdijende roverheid, en meelift op de inspanningen van hen die het ‘beter hebben’ dan zij.

Het NOTA-systeem is een tweesnijdend zwaard: enerzijds dwingt het politici om meer, en dan echt, naar de kiezer te luisteren, en dus hun rol van regent weer in te ruilen tegen die van volksvertegenwoordiger. Immers, zodra het aantal blanco stemmers de 50% haalt kan er geen enkele nieuwe maatregel meer worden ingevoerd, omdat er geen meerderheid voor invoering behaald kan worden. Ruim voor het bereiken van deze 50% worden de invloeden van de blanco stemmers op het functioneren van de staat al duidelijk merkbaar, afhankelijk van de overige stemverhoudingen. Anderzijds dwingt het de burger beter (kritischer) na te denken over wat er om hem heen gebeurt. Immers, door de veranderende rol van de politiek gaat het voortaan wel degelijk uitmaken hoe en op wie men stemt.

Het grootste risico van het NOTA-systeem is dat het land onbestuurbaar wordt. Immers, zodra 50% van alle uitgebrachte stemmen blanco is kunnen er weliswaar geen nieuwe regels worden ingevoerd, maar ook geen bestaande regels worden afgeschaft. Voor alle wezenlijke besluiten zouden dan referenda moeten worden uitgevaardigd, waar uiteraard ook weer volgens het NOTA-systeem gestemd moet worden. Uiteindelijk zal het voor niemand acceptabel zijn dat de status quo van een gegeven moment de norm blijft, en verwacht mag worden dat partijen hun aandacht gaan verleggen, of dat nieuwe partijen in het letterlijke gat springen om te proberen de ontevredenen aan zich te binden. Als voldoende ontevredenen van libertarische snit zijn mag dan verwacht worden dat (één van) de nieuwe partij(en) zich gaat richten op een libertarische koers, met als ultieme consequentie dat de staat zich gaat richten op het overbodig maken van zichzelf, zoals in het bedrijfsleven duizenden contractors al dagelijks doen. Zo komen we uiteindelijk op afschaffing van de monarchie en stabilisering van de nachtwakerstaat.

Zoals onlangs iemand tegen me zei: “Een drastische verandering kan geleidelijk gaan, maar moet wel verdraaid snel worden uitgevoerd”, daarmee aangevend dat geleidelijkheid de tegenstander teveel gelegenheid geeft zich te hergroeperen. Anderzijds is de collectivisering van onze maatschappij ook vrij geleidelijk gegaan (hoewel Balkie IV ernstig vaart aan het maken is). Momenteel gaan veel proteststemmen naar partijen als de SP, die nu met donderend geraas in elkaar stort. Een NOTA-systeem zou deze proteststemmers een echte optie bieden. Belangrijk is of NOTA inderdaad kans maakt op de gewenste verandering zoals hier uiteengezet en, zo ja, langs welke weg we dit ingevoerd zouden kunnen krijgen.

Wie heeft hier ideeën over?

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Politiek
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. SpyNose schreef op : 1
    Spy-Nose

    Heel nuttig en helder betoog RHartman.
    Een NOTA-systeem kan in de Medelandse parlementaire nepdemocratie m.i. nooit van de grond komen – althans niet op vreedzame wijze-, omdat in dit land op dit cruciale punt praktisch sprake is van een éénpartij-staat. Ik zeg praktisch, omdat "partijen" zich nolens volens met dezelfde onethische regels compromitteren, met name met de kieswet, waar de zetelverdeling is geregeld.
    Die regels kunnen praktisch niet veranderd worden. We weten niet eens in hoeverre ALLE (vertegenwoordigende?) "partijen" het met de vigerende regeling eens zijn. Zeker is, dat de grote meerderheid het het er wel mee eens is. Het is eenvoudigweg in hun belang, want d.m.v. dit systeem konden ze aan zetel(s) komen, ook al beweerde D’66 ooit, dat ze het systeem zouden laten ontploffen en een districtenstelsel zouden invoeren. (Een districtenstelsel zou tot "directe democratie" leiden.)

    Zo zorgt de kieswet ervoor, dat het systeem van de zetelverdeling (dat ten onrechte een systeem van "evenredige vertegenwoordiging" genoemd wordt) in stand blijft en er geen lege stoelen in het parlement overblijven.

    www.aup.nl…
    www.minaz.nl…

  2. Andre schreef op : 2
    Andre

    [1]
    Een oplossing is wellicht de NOTA-partij. Op die manier geef je in ieder geval onvrede een gezicht, voor wat het waard is; de meeste regels komen sowieso vanuit de EU.

  3. SpyNose schreef op : 3
    Spy-Nose

    [2] Andre,
    Bij de laatste algemene verkiezingen deed de "Blanco-lijst" (Lijst 14) mee, die haalde de kiesdrempel niet.
    www.lijst14.nl

    MSG
    SpyNose

  4. Jozef schreef op : 4

    Ook als je wel stemt, is het voor meer dan 99,9999 % de wil van anderen die aan jou wordt opgelegd.

    Anders gezegd: voor mijzelf is de keuze tot deelname aan de "democratie" meer dan een miljoen keer zo belangrijk dan voor Nederland.

    Dus iedere persoonlijke reden om niet te stemmen (levensvisie, luiheid, trots etc.) weegt veel zwaarder dan een collectivistische reden om wel te stemmen (idealisme, pragmatisme oid).

  5. Armin schreef op : 5

    Uitstekend betoog!

    In het bovenstaande betoog wordt eindelijk rekening gehouden met het feit dat de rest van de gemeenschap wél stemt. Ofwel als er de keuze is tussen perfect, redelijk, slecht en
    heel slecht en de optie perfect staat niet op de kieskaart besluiten libertariers niet te stemmen. De rest van Nederland stemt wel en kies massaal voor slecht en heel slecht.

    Niet kiezen is ook kiezen.

    En soms kies je niet voor waar je eigenlijk heen wilt, maar op te voorkomen dat je verplicht een stap achteruit moet zetten.

    Het Generaal Pardon voorbeeld dat ons nu zo’n 3 miljard euro kost was zoals aangegeven wellicht tegengehouden.

    Plus dat vooruitgang zelden in grote stappen gaat. Veel ideeen moeten ook weken. In één keer een idee in de kamer is niet realistisch. Mensen denken nu eenmaal niet snel ‘out of the box’, maar binnen de bestaande kaders. Ik verwijs ook weer naar de Libertarische Machoflash.

  6. Andre schreef op : 6
    Andre

    [3]
    SpyNose,
    Ik geef het nog niet op 😉
    Interessant, maar dat is niet wat ik bedoel. Dit riekt te veel naar chaos en is -alhoewel ongetwijfeld goed bedoeld- marketingtechnisch niet verantwoord. De burger wil helemaal geen direkte invloed, de burger wil om 6 uur piepers met jus, een gehakbal en bloemkool op het bord en vervolgens klagen dat het hem niet bevalt.

    Ik bedoel een NOTA partij: geen van alle anderen. Een super-tegenpartij die zich overduidelijk als partij tegen alle andere presenteert en onvrede kanaliseert. Het stemgedrag in de 2e kamer moet eenduidig van te voren vastgelegd worden in een aantal simpele regels. Wat marketing betreft zou ik de truuks van de SP afkijken. Zelfs de vestigingsplaats zou hetzelfde als die van de SP kunnen zijn 😉

    Msg Andre.

  7. SpyNose schreef op : 7
    Spy-Nose

    [6] Andre,
    Afgezien van mediale tegenwerking, kreeg Lijst 14 te maken met het feit dat het géén programma had, juist een probleem bleek te zijn. Ik zie nog niet goed, hoe je een attitude van maatschappelijke onvrede kan omzetten in een politiek programma. Dat kon een man als Fortuyn wel, maar ik zie nog niet zo gauw een tweede Fortuyn opstaan. Bovendien hebben bestaande partijen zijn erfenis onder elkaar verdeeld.
    Tegelijk hebben we in het kader van de so-called "War On Terror" tegenwoordig te maken met een ongekende hoeveelheid *oorlogspropaganda*.

    Zie definitie, doel en middelen:
    proto5.thinkquest.nl…

    Msg,
    SpyNose

  8. Andre schreef op : 8
    Andre

    [7]
    SpyNose,
    Interessant, en waar. Ik denk dat de mensen die maatschappelijk ontevreden zijn, wellicht zelf ook niet precies weten hoe dat opgelost moet worden omdat ze gevangen zitten in de collectiviteits-gedachte, zodat het moeilijk kiezen is, ook al zouden ze wél alle informatie voorgeschoteld krijgen door de media. Daarnaast zal ‘de maatschappelijke onvrede’ divers zijn, zodat je je af moet vragen aan welk belangrijkste aspecten je wilt appeleren. Een aantal daarvan is inderdaad ondergebracht als erfenis bij bestaande partijen.

    Al met al niet eenvoudig. Een oplossing buiten een radicale lijkt lastig haalbaar. Zelfredzaamheid in combinatie met een stem voor de minst slechte partij als basis-scenario lijkt me het beste. Zorg dat je je eigen reddingsboot te water hebt dan wel kunt laten, terwijl je al stemmend met de meute op de soosjalistiese pretboot richting de verdoemenis vaart.

    Msg, Andre.

  9. SpyNose schreef op : 9
    Spy-Nose

    [8] Andre,
    Inderdaad, dat kan nooit goed gaan, als dat zo doorgaat. De enige "vreedzame" weg lijkt me een -weliswaar radicale- maar "ideologisch" consistente beweging, die, uitgaat van een drietal basisgedachten:
    1. een begrijpelijke compilatie van de grondslagen van het klassiek liberalisme en de formulering van een modern klassiek liberaal model;
    2. een gedegen sociaalpsychologische analyse van concrete relevante maatschappelijke verhoudingen en ontwikkelingen;
    3. een revolutionair programma om de huidige ontwikkelingen om te buigen in de gewenste richting.

    Een van de grootste problemen zal steeds zijn, dat je te maken krijgt met enorme weerstand vanuit de gevestigde orde.

    De Nazi’s hadden lange tijd de wind mee, maar door hun te grote oorlogszuchtigheid en de Angel-Saksische interventie verloren ze de oorlog. Als ze de Britten niet zo hadden uitgedaagd, was de kans de oorlog te winnen, als die was uitgebroken, nog veel groter geweest.

    Blijft het feit, dat het EG/EU-concept, zoals het is gerealiseerd en zich verder ontwikkelt, voor het overgrote deel is gebaseerd op de "Grossraumtheorie" van de beruchte, althans zeer omstreden, Nazi-filosoof Carl Schmitt, geinspireerd door de ideeen van Jean Monnet.

    de.wikipedia.org…
    www.geocities.com…

    Msg,
    SpyNose

  10. JP schreef op : 10

    "Immers, zodra het aantal blanco stemmers de 50% haalt kan er geen enkele nieuwe maatregel meer worden ingevoerd, omdat er geen meerderheid voor invoering behaald kan worden"

    Hoezo? Ipv dat er nu 150 kamerleden stemmen, stemmen er nu bv 70 leden.

    Dan is er een meerderheid gehaald bij 36 of meer kamerleden.

    Wanneer alle PVV stemmers NOTA zouden stemmen, zou dus de linkse meerderheid nog veel groter zijn.

    De NOTA-zetels wegen wel mee in de stemverdeling, maar ze onthouden zich van stemming.

    Of zie ik iets over het hoofd?

  11. R. Hartman schreef op : 11

    [10] Nee, je ziet niets over het hoofd. Vermoedelijk is het nu inderdaad zo geregeld (ik kon het niet zo snel vinden maar vermoedde dat het inderdaad zo is), maar zo stel ik het dus niet voor. Ik dacht dat ik dat in mijn betoog duidelijk had gemaakt, mede aan de hand van de voorbeelden, dat bij stemming alle 150 zetels meetellen, dus ook de lege. Anders verandert er effectief helemaal niets, of zoals je aangeeft zelfs averechts, behalve wat marginale personele kosten. OK, een flink bedrag, maar peanuts op de totale kosten van onze ‘democratie’.

    In het NOTA systeem tellen alle zetels. Dus bij 75 lege zetels staken de stemmen per definitie. Alleen zo kun je een eind maken aan de terreur van de meerderheid. Zoals Spynose al opmerkte zal de zittende macht waarschijnlijk nooit met een dergelijke aanpassing van de kieswet akkoord gaan, maar als de meer staatkundig onderlegde lezers denken dat zo’n NOTA systeem zou kunnen werken om de weg naar slavernij een U-bocht te laten maken, of minimaal het de lemmingen een stuk moeilijker zou maken om als rattenvangers van Nederland naar de kliffen te marcheren, zou er misschien eens serieus naar gekeken kunnen worden.

    Ik hoop het hiermee wat verduidelijkt te hebben.

  12. SpyNose schreef op : 12
    Spy-Nose

    [10] JP,
    Volgens art.51 Grondwet bestaat de Tweede Kamer uit 150 leden. Volgens art. 67 Gw jo. art.49 Reglement van Orde van de Tweede Kamer, bedraagt het quorum meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden.

    Voor het invoeren van een "NOTA-stelsel" is dus een grondwetsherziening noodzakelijk.

    Zo’n herziening is een zeer zware procedure, waarbij het parlement (EK en TK) na ontbinding van de Tweede Kamer het herzieningsvoorstel in tweede "lezing" met tenminste tweederde meerderheid moet goedkeuren (art 137 Gw).

    De kans dat dat gebeurt, acht ik niet reeel.

    Trouwens, VOOR de grondwetsherziening is er nog geen sprake van "NOTA-zetels".

  13. JP schreef op : 13

    [11]

    "Ik dacht dat ik dat in mijn betoog duidelijk had gemaakt, mede aan de hand van de voorbeelden, dat bij stemming alle 150 zetels meetellen, dus ook de lege"

    Ja, maar waar stemmen ze dan op? Het zijn geen mensen, dus ze kunnen geen keuze maken. Dus ook geen keuze om tegen te stemmen.

  14. R. Hartman schreef op : 14

    [12] De grondwet mag toch niet getoetst worden in deze bananenmonarchie? Of is dat alleen maar als de grondwet de lefties in de wielen rijdt?

  15. R. Hartman schreef op : 15

    [13] Kennelijk is het toch en radicaler idee dan ik dacht. Nieuwe poging.

    De samenleving bestaat in principe uit drie groepen mensen: de ja-stemmers, de nee-stemmers en de ik-erken-het-systeem-niet stemmers (OK, en de niet-stemmers, maar die tellen dus niet mee en moeten niet zeuren).

    Als je echt ‘democratisch’ zou willen zijn mag je deze laatste groep, de blanco stemmers, niet negeren, zoals nu gebeurt. Dat bereik je door hen binnen het systeem te representeren met de lege zetels.

    Om iets te veranderen, ten goede of ten kwade, zal altijd een voorstel ingediend moeten worden, en om het aan te nemen zal een meerderheid vóór moeten stemmen. Omdat de blanco stemmers niet genegegeerd mogen worden hebben hun lege zetels geen stem (men erkent het systeem immers niet) maar wel gewicht in de stemverhouding.

    Aangezien een voorstel binnen het systeem alleen bij meerderheid van stemmen kan worden aangenomen en het systeem de blanco stemmers dus niet langer mag negeren moeten er dus altijd minimaal 76 voorstemmers zijn. Vandaar mijn opmerking dat het al verdraaid lastig wordt nog zaken aangenomen te krijgen, lang voordat die 50% blanco wordt gehaald. En alleen dat kan m.i. tot een kentering in het systeem leiden.

    Het is toch van de zotte dat als in het huidige bestel bv. 20% van de stemmers blanco stemt deze niet onaanzienlijke groep zomaar genegeerd kan worden door de pluche-plakkers?

  16. R. Hartman schreef op : 16

    [15] Toevoeging:
    Ik vermoed dat een deel van de huidige niet-stemmers naast libertariërs ook mensen zijn die niet gaan ‘omdat het toch allemaal geen bal uitmaakt’. Vermoedelijk zou het NOTA systeem zoals hierboven voorgesteld de opkomst bij verkiezingen sterk verhogen en een hoog percentage blanco’s genereren, alleen al omdat het dan dus wel uitmaakt.

  17. SpyNose schreef op : 17
    Spy-Nose

    [14] R.Hartman,
    Volgens art. O 2 van de kieswet wordt voor elke lijst het aantal op iedere kandidaat uitgebrachte stemmen opgesteld en het stemcijfer bepaald door alle aantallen bijeen te tellen. De som van alle stemcijfers wordt gedeeld door het aantal te verdelen zetels. Dit quotient wordt kiesdeler genoemd (art. P5). Het aantal zetels dat elke lijst wordt toegewezen is gelijk aan het aantal keren dat de kiesdeler is begrepen in het stemcijfer van die lijst.
    De overblijvende zetels worden restzetels genoemd. Deze worden verdeeld onder de lijsten waarbij de stemcijfers na deling door de kiesdeler de grootste overschotten hebben (art P6 e.v.).

    Dus er blijven geen "lege zetels" over, want die worden gewoon verdeeld onder de lijsten met de grootste stemcijferoverschotten.

    Dat heeft niets met toetsing van de grondwet te maken. De kieswet bepaalt hoe de uitslag van verkiezingen wordt omgezet in de zetelverdeling. En de grondwet bepaalt, zoals gezegd, het aantal te verdelen zetels van Eerste en Tweede Kamer.

    Msg
    SpyNose

  18. SpyNose schreef op : 18
    Spy-Nose

    [15] R.Hartman,
    "Omdat de blanco stemmers niet genegegeerd mogen worden hebben hun lege zetels geen stem (men erkent het systeem immers niet) maar wel gewicht in de stemverhouding."

    Dat is in het vigerend systeem niet het geval.

    "Aangezien een voorstel binnen het systeem alleen bij meerderheid van stemmen kan worden aangenomen en het systeem de blanco stemmers dus niet langer mag negeren moeten er dus altijd minimaal 76 voorstemmers zijn. Vandaar mijn opmerking dat het al verdraaid lastig wordt nog zaken aangenomen te krijgen, lang voordat die 50% blanco wordt gehaald."

    En dat is dus niet aan de orde.

    "Het is toch van de zotte dat als in het huidige bestel bv. 20% van de stemmers blanco stemt deze niet onaanzienlijke groep zomaar genegeerd kan worden door de pluche-plakkers?"

    Maar zo werkt het nu eenmaal. Daarom was D’66 destijds zo populair. Men beloofde de kiezer meer invloed door "bestuurlijke hervorming". Daar kwam dus gedurende al die 41 jaar niets van terecht, zoals we hebben gezien. Want de daartoe benodigde grondwetsherziening kwam niet tot stand.

    Msg,
    SpyNose

  19. SpyNose schreef op : 19
    Spy-Nose

    [16] R.Hartman,
    Vergis je niet. Ook al zien we geregeld "politieke aardverschuivingen", dat betekent voorlopig nog niet, dat men een ander *systeem* zou wensen.

    Voor de meesten is het huidige systeem al te ingewikkeld, laat staan, dat ze een nieuw systeem (bijv. een districtenstelsel) *beter* zouden vinden.

    En intussen gaan de oorlogspropaganda en het opzettelijk chaos creeren door de gevestigde partijen en politici gewoon door.

    Msg,
    SpyNose

  20. R. Hartman schreef op : 20

    [18] SpyNose
    Dat het momenteel zo werkt is duidelijk. Anders had ik dit artikel niet hoeven schrijven. Het gaat er juist om de ‘democratie’ democratischer te maken. Nu wordt een hele groep Nederlanders buiten de orde geplaatst, terwijl de roverheid te pas en te onpas roept dan Nederland van alle Nederlanders is.

    Ik zou zeggen: geen woorden maar daden. Laat maar zien dan. Doorvoeren die wijziging.

    Ik had gehoopt in de reacties meer feedback te krijgen of een kennelijk toch wel radicale wijziging van de kieswet als invoering van NOTA een kans maakt de door mij beoogde effecten te hebben. Een (overigens uitstekend gedocumenteerde, waarvoor dank) uiteenzetting waarom het niet zo werkt is in die zin minder constructief.

    Autonome groeten,
    R. Hartman

  21. ACP schreef op : 21

    [17] MIJN reden om NIET te stemmen heeft helemaal geen "principele" redenen, maar een geheel praktische.

    Want volgens mij heeft de aanwezigheid van de 150 pralementaire kadevers absoluuut NIETS te maken of ik al dan niet mijn "stem" heb uitgebracht….

    Zulks omdat letterlijk ALLE parlementaire kadevers op hun (al dan niet "verkiesbare") positie zijn BENOEMD … Met inbegrip van hun die zoveel "voorkeursstemmen" vangen dat zij op eigen sterkte "gekozen" hadden kunnen worden. What a crock-o-shit.

    Want anders kan men veel beter … algemene VOORVERKIEZINGEN houden ( en GEEN onderlingse en onderhandse partij gepoep) om uit te maken welke "kandidaten" het gehele electoraat op de kieslijsten wensen te zien … en in welke volgorde, in plaats dat over te laten aan gesjoemel en erger van het partij GETEISEM …

  22. Hub schreef op : 22
    Hub Jongen

    [20] Ik zie twee practische wegen:
    –a) Met een stel lieden de NOTA-partij oprichten en zien hoever je komt.
    –b) De bestaande partijen overtuigen dat de NOTA optie op de kiesformulieren, stemmachines wordt ingevoerd. En wel om de volgende redenen…..(zie hierboven)

  23. Russell Belevie schreef op : 23

    Dit betoog verbaast me nogal door de theoretische inslag. De PVV zegt wel dat ze minder overheid wil, maar dat is alleen maar een praatje. In de praktijk stemt de PVV vaak met de SP mee als het gaat om sociaal-economische kwesties: meer uitkeringen. Als het gaat om veiligheid stemt Wilders altijd met de VVD mee: meer overheid. Dus waar gaat het nu eogenlijk om? Om minder overheid of om wie het meest rechts is. Want er zijn minstens twee partijen die minder overheid dan de PVV voorstaan en dan gaat het echt om stemgedrag en niet om journaalquotes.

  24. R. Hartman schreef op : 24

    [19] Ik denk dat de huidige blanco stemmers dat bewust doen om een signaal af te geven, dat vervolgens totaal genegeerd wordt. We hebben geen opkomstplicht, zoals in België, dus op de één of andere manier is deze groep toch gemotiveerd om die blanco stem te komen inleveren.

    Dus of de huidige partijstemmers de wijziging naar NOTA wel of niet zouden opmerken of zelfs maar begrijpen is m.i. niet eens relevant; die groep blanco stemmers zou er mogelijk heel blij mee zijn. Maar dan zou je een poll moeten houden.

    Ik heb een mailtje aan Maurice de Hond gestuurd om te kijken of-ie er een ‘what-if’ poll aan zou willen wagen. Even afwachten of daar een reactie op komt.

  25. Hub schreef op : 25
    Hub Jongen

    [8] "in combinatie met een stem voor de minst slechte partij "

    Zolang die partij niet echt libertarisch is, zie ik daar helemaal niets in.
    Op korte termijn maakt het "misschien" een fractie uit, maar uit het verleden is toch gebleken dat ze allemaal weer afzakken naar nog meer overheidsregelen.

    Het minste van twee kwaden is nog steeds kwaad.

    Voor een (korte termijn???) verbetering zie ik door invoering van die NOTA dan meer voordeel.

  26. mrXL schreef op : 26
    mrXL

    Vrijheid wordt altijd genomen, nooit gegeven.

    Ik denk dat een libertarier alles mag doen [binnen de grenzen] om zijn/haar vrijheid te vergroten.

    Belastingverlaging lijkt me een mooi begin, ook als ik daarvoor op Wilders moet stemmen.

    Alleen je verliest het morele gelijk van: ik heb op niemand gestemd, dus niemand heeft wat over mij te zeggen.

    Da’s jammer dan dus wel weer. Maar ik ben ook niet naief genoeg om te denken dat vrijheid wordt gegeven door mensen alleen maar voor te lichten.

    Overheden buiten hun volk al eeuwen uit, en alleen revoluties hebben daar (tijdelijke?) verandering in kunnen brengen.

    Maar aan een kolossale veenbrand zoals de Vrijspreker die beoogt te doen ontsteken, doe ik graag mee. Want de EUSSR of Nederland stevent steeds meer af op een dictatuur, dus die revolutie komt er vroeg of laat.

  27. R. Hartman schreef op : 27

    [25] "Op korte termijn maakt het "misschien" een fractie uit, maar uit het verleden is toch gebleken dat ze allemaal weer afzakken naar nog meer overheidsregelen."
    Wat je hier zegt is dat je, zelfs in een uitzichtsloze situatie, iets niet het voordeel van de twijfel wilt geven. Bij gebrek aan alternatief gaat dat zeker niet helpen.

    De analogie die ik hier proef is die van een drenkeling die dreigt te verdrinken, en een strohalm van de oever ziet uitsteken. Maar uitgaande van de gedachte dat die halm toch wel zal afbreken doet-ie niet eens een poging hem te pakken, en verdrinkt. Terwijl niet uitgesloten is dat het een taaie halm had kunnen blijken die hem het leven gered had.

    Zoals ook door Armin scherp gezien is gaat de rest toch wel stemmen, vooral die club die de socialistische heilstaat in stand wil houden. Dus niet geschoten is altijd mis.

  28. mrXL schreef op : 28
    mrXL

    [25] Iedere manier om het systeem van binnenuit kapot te maken lijkt me een goed begin.

    De gruwelijke hekel die men aan Wilders heeft en tentoon stelt, doet de boel alleen maar verzwakken.

    Daarnaast gun ik Wilders het voordeel van de twijfel, hij is ook het meest consistent van allen, zijn partijgenoten daar buiten gelaten.

    Die man heeft veel van z’n vrijheid moeten inleveren vanwege moslimterreur en werd enigszins gechanteerd door de gevestigde orde, dus die haat hebben we gemeen.

  29. Russell Bellevie schreef op : 29

    [28] Volgens mij is hij niet de meest consequente. Het zou interessant zijn om eens serieus tegen het licht te houden welke partijen het meest consequent stemmen voor een lage begroting en dus voor lagere belastingen. De PVV scoort slecht op zo’n index: steeds stemmen ze met de SP mee over sociaal-economische kwesties.