zondag, 21 september 2008
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Leve de speculanten

Andersglobalisten verwijten speculanten hebzuchtige profiteurs te zijn die prijzen opdrijven en crisissen veroorzaken. Ze lobbyen momenteel bij Europa om speculatie aan banden te leggen. Hun afkeer voor speculanten berust evenwel op gebrek aan inzicht in de werking van termijnmarkten. Speculanten vervullen immers een zeer productieve, zelfs onmisbare taak. Ze nemen de risico’s over die niemand kan of wil dragen en herstellen zo evenwichten op markten. We moeten niet méér regulering van markten krijgen, maar juist minder, want alleen vrije handel kan snel en efficient evenwichten herstellen.
 
Leve de speculanten! *)

 Speculanten zijn de paria’s van onze maatschappij. Niemand anders krijgt zoveel verwijten en laster over zich heen. Het zouden profiteurs zijn die prijzen opdrijven en crisissen veroorzaken. Nochtans vervullen speculanten een zeer productieve en zelfs onmisbare taak. Ze nemen de risico’s op zich die niemand kan of wil dragen en herstellen onevenwichten op markten. 

De wrok jegens speculanten berust zowel op afgunst als op gebrek aan inzicht in de werking van markten. Bij Christenen speelt bovendien de herinnering aan de verjaging van handelaars uit de tempel, waarbij pastoors veelal verzwijgen dat Christus ze weliswaar uit de tempel, maar helemaal niet de stad uitjoeg.

 Die argwaan tegenover speculanten vinden we in de vele goedbedoelde maar economisch ondoordachte voorstellen om prijsstijgingen in te perken. Zo ook bij de Europese Commissie die termijntransacties aan strengere regels wil onderwerpen en de speculatie aan banden te leggen in de hoop olie- en voedselprijzen onder controle te krijgen. De EC wordt daarin vurig aangemoedigd door de pers en door andersglobalisten. Zo ondertekenden voor België “Vredeseilanden”, “Attac” en “11.11.11” een open brief aan de EC waarin andersglobalisten lobbyen voor doortastende maatregelen tegen speculatie. Van zijn kant voert  de Oostenrijkse kanselier Alfred Gusenbauer een fanatieke kruistocht   voor een taks op speculatie. Alleen ECB voorzitter Trichet biedt nog weerwerk. Hij twijfelt helemaal niet aan al die goede bedoelingen, maar ontkent dat speculatie de oorzaak kan zijn van de prijsstijgingen en wijst op de onzin van meer regulering terzake.

 Van anders-globalisten zijn we wel meer utopische voorstellen gewoon die de economische natuurwetten willen opheffen of omkeren. Maar dat zelfs het zakenmagazine Trends op zijn website uitpakt met de beschuldigende titel “Vuil geld: speculatie op grondstoffen”  is verassend. De auteur herhaalt daarin het gekende socialistische afgunstdiscours dat in de rijkdom van succesvolle ondernemers en speculanten het ultieme bewijs ziet dat zij de eindverbruiker uitbuiten met en de prijzen kunstmatig opdrijven. Die beschuldiging is uitermate erg omdat de auteur daarmee suggereert dat ondernemerschap een zero-sum-game is waarbij ondernemers zich slechts kunnen verrijken ten koste van iemand anders. Ten gronde trekt hij daarmee het bestaansrecht van het ondernemerschap in twijfel, een toch wel merkwaardig standpunt voor een ondernemersblad.

 Zo werkt ons kapitalistisch systeem gelukkig helemaal niet. In een vrije markt kan je niet duurzaam winsten vergaren door klanten uit te buiten. In tegenstelling tot de overheid kunnen ondernemers immers niemand verplichten hun goederen of diensten te blijven afnemen, en bijgevolg -anders dan de overheid- de mensen niet blijven uitbuiten. Op een vrije markt kunnen zakenlui maar winst boeken als het nut van hun producten of diensten groter is dan de kost om ze te produceren. Winst ontstaat dus helemaal niet door uitbuiting van klanten, maar juist omgekeerd door systemen te bedenken en uit te werken die meerwaarde creëren en die toelaten de klant meer waar voor zijn geld te geven dan hij elders kan vinden. Deze basisregel geldt evenzeer voor de zo verguisde speculanten, die niets anders doen dan handel drijven in risico. Ze nemen risico’s op zich die niemand kan of wil dragen tegen een prijs die in volle vrijheid tot stand komt op vrij toegankelijke markten. Probleem met de andersglobalistische voorstellen is dat hoe meer je hun marktdeelname aan banden legt, des te meer het prijsmechanisme ontregeld raakt, terwijl prijzen juist de onmisbare indicatoren zijn die de economie richting geven.

 PRIJS: DE ONMISBARE LEIDRAAD NAAR MARKTEVENWICHT

Prijzen zijn niets anders dan een maatstaf van schaarste. Stijgende prijzen wijzen op een tekort, dalende prijzen op een overschot. Onderlinge prijsverhoudingen geven informatie naar nijveraars, dienstverleners en boeren wat zij het best zouden voortbrengen; het signaal en meteen ook het incentive om het aanbod van winstgevende productie op te drijven en van onrendabele af te bouwen. Zonder die prijsinformatie weten producenten niet eens welke goederen en diensten meest in vraag zijn en in de kortste keren ontstaat overproductie van het ongewenste en tekorten van het broodnodige. Het ontbreken van een betrouwbaar prijsmechanisme is trouwens de fundamentele tekortkoming die elke planeconomie doemt tot falen.

Grondstoffenmarkten zijn daarvan een zeer goed voorbeeld. Op de termijnmarkt komen vraag en aanbod van grondstoffen bij elkaar. Daar kunnen producenten en industriële verwerkers termijncontracten afsluiten en hun toekomstig prijsrisico indekken. Omdat het aanbod van producenten en de vraag van verwerkers veelal niet gelijktijdig en evenveel voorhanden zijn, treden speculanten op als tegenpartij voor de producenten en industriële verwerkers op zoek naar dekking.

 SPECULATIE HERSTELT EVENWICHTEN.

Wie ook maar even nadenkt moet toch beseffen dat er bij elke transactie op die grondstoffenmarkten er een koper en een verkoper moet zijn. Zo staat tegenover elke speculant die tarwe koopt in de “oh-zo-verderfelijke” hoop die later duurder te verkopen, logischer wijze een verkoper die vreest dat de prijs zal dalen. De tegenpartij van de speculant die tarwe aankoopt is ofwel een andere speculant die tarwe aanbiedt ofwel een producent die blij is om de prijs voor zijn oogst vooraf vast te leggen.

 In het eerste geval heffen de invloeden van beide speculatieve posities elkaar op en kan er niet het minste effect zijn op de prijs, ook al deden duizend speculanten diezelfde transactie nog eens over. In dit geval is er per saldo ook geen speculatief profijt, aangezien de winst van de ene het verlies van de andere uitmaakt.

 In het tweede geval draagt de transactie bij tot herstel van het marktevenwicht, omdat de speculant door zijn aankoop de producent in staat stelt méér tarwe te zaaien dan hij bereid was zelf het prijsrisico te dragen. Ware er geen speculanten geweest om het prijsrisico van de producent over te nemen dan had hij zijn productie niet kunnen opdrijven zodat het aanbod ondermaats zou zijn gebleven en de prijs verder zou zijn blijven stijgen.

 MARKTEN VRIJMAKEN.

Speculanten zijn dus onmisbare acteurs in het herstel van marktevenwichten. Hun winst is de marktconforme vergoeding voor hun risico, en trouwens volledig in verhouding tot hun bijdrage aan het herstel van het evenwicht. Speculanten die volharden in verkeerde inschatting of vervallen in irrationele overdrijving maken alleen verliezen en saneren zich zelf uit de markt. Veel sneller dan ooit een daartoe aangesteld marktregulator in staat zou zijn in te grijpen, laat staan een rechtscollege daarover in beroep zou kunnen oordelen.

 Elke beperkingen die markten aan banden legt is daarom nefast. Eerder het omgekeerde is aangewezen: niet méér maar minder regels bevorderen een correcte prijsvorming. De toename van het aantal marktpartijen kan daarbij alleen maar de liquiditeit en vooral hun onderlinge concurrentie verhogen, en bijgevolg de prijs van risico en de transactiekosten verlagen. Markten aan banden leggen kan hun goede werking alleen maar bemoeilijken, de prijsvorming verstoren, voedselcrisissen bestendigen en prijsstabilisatie uitstellen.

 DE WARE OORZAKEN VAN INFLATIE.

Niettegenstaande méér regulering contraproductief zal werken, en de heilzame invloed van speculatie onweerlegbaar vaststaat lijkt de Europese Commissie toch het links verhaal van alsmaar méér regulering te zullen gaan volgen. Weer een stap verder op het socialistische pad naar de slavernij zoals Nobelprijslaureaat Hayek zo precies voorspelde in zijn boek “The road to Serfdom” 

 Als eerste stap wil de EC onderzoeken hoezeer speculatie de prijzen van voedsel en olie heeft opgedreven. De zoveelste peperdure onderzoeksopdracht en de zoveelste bureaucratische verspilling want ieder logisch denkend mens kan bij voorbaat voorspellen dat het resultaat nihil moet zijn.

 Met meer kans op succes zou de Europese Commissie kunnen nagaan in welke mate haar zelf schuld treft in de huidige inflatiegolf. Zo ware het bijzonder interessant om weten :

 -in welke mate de bureaucratische overlast van de EU de kostprijs van onze landbouwers en industriëlen verhoogt,

 -in welke mate haar puristische habitat, nitraat-, en vogelrichtlijnen, protectionisme, verplichte braaklegging, het verbod op ggg’s en de subsidiering van motorolie uit koolzaad bijdragen tot het voedseltekort en hoeveel dode kindjes al die groene -weliswaar goedbedoelde maar daarom niet minder dodelijke- nonsens in de armste landen al heeft gekost,

 -in hoever prijsstijgingen te wijten zijn aan de uitschakeling van concurrentie en het afschrikken van nieuwkomers via allerlei corporatistische kwaliteit- en toegangsnormen,

 -en niet in het minst in welke mate de Europese Centrale Bank met haar overmatige geldschepping van 11% (samen met de FED) verantwoordelijk is voor de huidige inflatiegolf. Hoorde de ECB immers niet de geldaanwas tot 4,5% te beperken? Was dat niet haar primaire opdracht, en is het niet de allereerste opdracht van de EC over onze welvaart te waken?

 Paul Vreymans

workforall.net

————————————————

Verwijzingen :  

Trends Artikel “Vuil geld: speculatie op grondstoffen” 
www.trends.be

 Andersglobalistische open brief aan de Eur. Commissie www.foeeurope.org

Pleidooi van Oostenrijkse kanselier Alfred Gusenbauer www.forbes.com

Argumentatie van ECB voorzitter Trichet
www.ft.com

 Hayek’s boek “The road to Serfdom” 
workforall.net

—————————————————–—————–
Ingezonden door Paul Vreymans 
workforall.net    
—————————————————————

*)  RED: Hoewel niet alle details van dit ingezonden artikel “Libertarisch” zijn, geven ze zoveel aanknopingspunten en zoveel realiteit en zoveel interessante verwijzingen, dat we het hier aanbieden.
Het kapitalisme wordt op dit moment in de media zo verkeerd voorgesteld, dat een artikel als dit ook nuttig is om de feiten beter te doen begrijpen.
We zien dan ook de discussies met belangstelling tegemoet.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Economie, Politiek
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Overnight schreef op : 1
    Overnight

    Na het verbod op ‘short’gaan in Europa en de VS, zijn de helft van de speculanten uitgerangeerd en moesten zij waarschijnlijk met grote verliezen hun posities afwikkelen.
    Betekent wel dat die lui niet meer terugkomen en meehelpen in de prijsvorming.
    Dat terwijl de oorzaak van de crisis, zeker niet vanwege die shorters is ontstaan.

    Andre reageerde op deze reactie.
    SpyNose reageerde op deze reactie.

  2. Andre schreef op : 2
    Andre

    @Overnight:

    “So who is doing much of the shorting everyone is harping about? Goldman Sachs (GS) and Morgan Stanley (MS), two of the very firms seeking protection against short selling. Ironically, Morgan Stanley Chief Executive Officer John Mack says “short sellers are using abusive tactics to attack companies.”

    Mack needs to look in a mirror to see who is responsible for most of the so-called “abusive” shorting.”

    Zie globaleconomicanalysis.blogspot.com

    Mike “Mish” Shedlock’s blog is zeer de moeite waard om te lezen voor “inquiring minds”.

    Chaos alom, kortom. Het oog van de orkaan is echter nog lang niet dichtbij..

    Overnight reageerde op deze reactie.

  3. SpyNose schreef op : 3
    Spy-Nose

    @Overnight:
    Precies.
    Het betekent ook, dat op langere termijn de prijsbewegingen steeds heftiger zullen worden, omdat het steeds moeilijker wordt verkopers te vinden, zodat de markten minder liquide zullen zijn.

    De markten worden ook minder efficiënt en dit heeft een prijsverhogend effect.

    Die rol van de verkoper zal immers sowieso door anderen moeten worden overgenomen, maar wie wil die verhoogde risico’s lopen? Alleen hogere prijzen zullen meer verkopers naar de markt lokken.

  4. GB schreef op : 4

    Ik heb toch zo mijn bedenkingen tegen de schaal waarop op dit moment door hedgefunds e.d. wordt gespeculeerd.
    Het gaat over enorme bedragen van vaak geleend geld waarmee men gezonde bedrijven of zelfs een gezonde (maar kleine) nationale economie naar de knoppen kan helpen om vervolgens voor een appel en een ei delen op te kopen.
    Zie onderstaande artikel over IJsland en de IJslandse kroon;

    www.tijd.be

    Of moet het zo zijn dat we qua economieën en bedrijven zo groot worden dat men nagenoeg ongevoelig wordt voor speculanten?
    Daar zullen de Balk c.s. gelukkig mee zijn in hun weg naar de EUSSR en de allesomvattende euro.

  5. Hub Jongen schreef op : 5
    Hub Jongen

    Wouter Bos heeft dit artikel:
    OF niet gelezen
    OF niet begrepen
    OF wil er net tegenin gaan om zijn socialistisch ideaal te verwezenlijken.

    Precies vandaag verbiedt Wouter aan speculanten om short te gaan.

    Een volgende stap naar de vernietiging van de eigen vrijheid voor ieder individu.

    MG reageerde op deze reactie.
    Overnight reageerde op deze reactie.

  6. MG schreef op : 6

    @Hub Jongen:

    Hey Hub, ik las het net op de pagina van het NRC dat short selling in Nederland verboden is. Ik weet niet of je Atlas Shrugged hebt gelezen, maar al deze socialistische stappen en dit afglijden van de samenleving doen me helaas sterk aan dit boek denken. Gecondoleerd daar!

    Hub Jongen reageerde op deze reactie.

  7. Overnight schreef op : 7
    Overnight

    @Andre: @Hub Jongen:
    en met Bos zijn bizarre maatregel, hoezo grondwettelijk en hoe zo rechtszekerheid van reeds aangegane short posities, of nog erger: duur betaalde put- optie contracten om je portefeuille te beschermen, zijn die ineens waardeloos geworden??

    paul.vreymans reageerde op deze reactie.

  8. Rob schreef op : 8

    Ach ja, een kat in het nauw maakt rare sprongen. Een kapitalistisch systeem wat op z’n laatste pootjese loopt ook. En dan alles vrijgeven. Hoe verzin je het… En maar klagen dat er te weinig geld is…

    Hub Jongen reageerde op deze reactie.

  9. Hub Jongen schreef op : 9
    Hub Jongen

    @Rob:
    Rob, wat bedoel je eigenlijk?
    Kan er zo niet op reageren.

  10. Hub Jongen schreef op : 10
    Hub Jongen

    @MG:
    ATLAS SHRUGGED is HET boek dat mij (en vele anderen) een duidelijk inzicht heeft gegeven over wat er in de wereld gebeurt. En met dat meer inzicht een gelukkiger leven.
    Een boek dat ik iedereen kan aanraden. Een “must reading”!!
    Het is vertaald in : “ATLAS IN STAKING” en in elke goede boekwinkel in Nederland en België te koop.

  11. paul.vreymans schreef op : 11

    @Overnight:Zo’n schorsing heeft allerlei onbedoelde neveneffecten: zie o.m.

    NEW YORK (MarketWatch) — A group of the world’s biggest hedge funds are planning to sue the U.K.’s Financial Services Authority for millions of British pounds in losses from the regulator’s ban on short-selling, the Sunday Telegraph reported late Saturday, citing unnamed fund managers and lawyers.

    www.marketwatch.com