woensdag, 26 augustus 2009
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Gas zat

Nederland heeft een enorme aardgasvoorraad. Dat wordt u niet verteld doorgas_vlam_cm300 de Nederlandse politici of de media. Die vinden het beter om u slecht geinformeerd, bang en kneedbaar te houden. Ja, ons gas is heel snel op en dus moeten we heel zuinig aan doen en onrendabele windmolenparken oprichten. Of druk gaan lopen doen rond electrische auto’s alsof die op lucht lopen.  Uit onconventioneel gas heeft Nederland een gasreserve van 500.000 miljard kubieke meter. Ter illustratie: Slochteren bevatte oorspronkelijk 2.800 miljard kubieke meter.  Dit nieuws komt van Steve Holditch, Amerikaans hoogleraar petroleumwinning aan de Texaanse A & M University. 

Holditch sprak tijdens het afgelopen feestje van 50 jaar Slochteren en verraste vriend, vijand en slapende wetenschapclubs. In de Verenigde Staten wordt onconventioneel gas al zo’n twintig jaar succesvol gewonnen maar hier staat het in de kinderschoenen. Chevron heeft twee jaar geleden met succes naar ondiep gas geboord in de Noordzee. Zij vonden een veld met een geschatte inhoud van 8 miljard kubieke meter. Volgend jaar wil Chevron een tweede veld aanboren. 

Wat is dat onconventionele gas dat in zulke grote aantallen te vinden is in Nederlands landoppervlak en in het Nederlandse deel van de Noordzee ? Deze gassoort is in vier soorten in te delen: het ondiepe gas (aardgas dat een paar honderd meter onder het oppervlak zit in losse steenlagen), steenkoolgas (methaan dat vastzit in diepe steenkoollagen), tight gas (aardgas uit zandsteenreservoir met hele kleine porien) en kleisteengas (vastere versie van tight gas).

Het winnen van dit gas is dus wat lastiger dan de Slochterse variant. Maar onmogelijk is het niet gezien het feit dat Chevron hier in stapt en men in de VS al twintig jaar hiermee bezig is. Grotere problemen zijn te verwachten van de Nederlandse regelgeving, de politieke dubbele agenda, onze innovatieve (ahum) wetenschappelijke instellingen en onze ‘onafhankelijke’ media.  Liever importeren de Haagse Alwetenden Russisch of Algerijns gas. Dat is makkelijker dan zelf nadenken en initiatief ontwikkelen.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen, Economie, Milieu, Overheid
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. slijmerigesluipslak schreef op : 2

    @beek [1]:

    Wij libertariers erkennen geen groepsrechten en dus mag iedereen zelf investeren in de diepgasboringen ten lande.
    Op zee is het helemaal, ‘wie het eerst komt, het eerst boort’, de huurmoordenaars van de marine mogen niet gebruikt worden om belangen van ‘Nederland’ te verdedigen en alle buitenlandse bedrijven wordt geen strobreed in de weg gelegd dat spul op te pompen en de centen mee naar huis te nemen.

    beek [4] reageerde op deze reactie.
    beek [5] reageerde op deze reactie.
    beek [12] reageerde op deze reactie.

  2. slijmerigesluipslak schreef op : 3

    Overigens. Goed nieuws, als het klopt.

  3. beek schreef op : 4

    @slijmerigesluipslak [2]:

    Uiteraard knikkeren wij een Rus die zomaar in Groningen komt boren, er direct uit.
    Kwestie van wederkerigheid: een Nederlander die voor zichzelf in Rusland gaat boren, ondergaat hetzelfde lot.
    Uw plan kan alleen opgaan, als er geen naties meer bestaan.
    Maar ongetwijfeld zal een of andere grondeigenaar bezwaar gaan maken tegen uw wild-west voorstellen.

  4. beek schreef op : 5

    @slijmerigesluipslak [2]:

    En uiteraard wordt de marine ingezet als een buitenlandse onderneming zomaar onze territoriale wateren schendt om voor zichzelf naar het gas te boren.
    Kwestie van internationale afspraken; afspraken schendt men niet zomaar.

  5. pcrs schreef op : 7

    @beek [1]:
    Beek waant zich mede eigenaar door zijn nederlanderschap. Hij krijgt zijn gas zeker gratis.

  6. Paul Martens schreef op : 8
    Martens Paul

    @Kim Winkelaar [6]: Precies. Net zoals de kernenergie. Hier in het achtergebleven Zeeland staat ook zo’n centrale. Het in stand houden van dat ding kost zo weinig en de verkoop van energie levert zo veel op, dat men van gekkigheid niet weet hoe men het geld naar de aandeelhouders (gemeenten en provincie) moet sluizen.
    Die er op hun beurt weer “heel nuttige en efficiënte” zaken mee doen.
    En waar de eigen bevolking en industrie dus gewoon netjes de hoofdprijs voor die energie betaalt.

  7. slijmerigesluipslak schreef op : 9

    @Kim Winkelaar [6]:

    Ik vind het gas juist niet duur.
    Per maand betaal ik voor mijn huisje aan de kust ong. 200,- en voor mijn huis in de stad iets van 1000,- aan Gas, Electra.

    Het is een paar uur werken om het geld over te kunnen maken waar ik anders vele uren moet spenderen/mensen in huren om hout te sprokkelen voor haardvuur en olielampen bijvullen.

  8. beek schreef op : 10

    @Kim Winkelaar [6]:

    Dat was een politiek besluit: de gasprijs koppelen aan de olieprijs.
    Het kan ook een politiek besluit zijn, zo’n gedachte weer los te laten.

  9. HJ schreef op : 11
    Ratio

    Bij deze wat bronnen die dit inderdaad ondersteunen.

    Het FD kwam afgelopen juni met dit artikel:

    www.fd.nl

    Dat is gebaseerd op deze bron van het EBN (in pdf, zie pag 8):

    www.ebn.nl

    Mocht dit waar zijn dan is dat verschrikkelijk nieuws. Onze overheid heeft dan een blanco check in handen om de socialistische heilstaat der Nederlanden verder uit te bouwen.

    beek [13] reageerde op deze reactie.

  10. beek schreef op : 13

    @HJ [11]:

    Inderdaad!
    Het is beslist jammer dat socialisten op zulke rijkdommen blijken te zitten.
    Waarom geen nationale concurrentie toelaten bij het aanboren van dat gas?

  11. nathan schreef op : 14

    En waar is deze onderbouwing?

    Het Slochterenveld is 1125 km2 groot, en gemiddeld 150 meter dik zeer poreus en permeabel zandsteen (wat redelijk uniek is in de wereld), en leverde ooit met een druk van 350 bar. Voor dit zogenaamde shallow-gas (geschat 50 bar op 500 meter) zou hiervoor een oppervlakte van bijna 8000 km2 nodig zijn bij een gelijke dikte (zeer onwaarschijnlijk) en gelijke porositeit.

    Het hele Nederlandse grondgebied is (inclusief het ons stuk Noordzee) ongeveer 100.000 km2, dus realistisch gezien past er maar 35.000 miljard m3 shallow gas in heel Nederland, als elke vierkante meter binnen de grenzen een gasreservoir onder zich heeft met vergelijkbare (unieke) eigenschappen als het Slochterenveld.

    Dan ben ik toch wel érg benieuwd naar hoe deze beste Amerikaan aan deze getallen komt, voordat er hier in een topic op vrijspreker conclusies aan gebonden worden.

    beek [15] reageerde op deze reactie.
    HJ [16] reageerde op deze reactie.
    R. Hartman (NI) [17] reageerde op deze reactie.

  12. beek schreef op : 15

    @nathan [14]:

    1% Ervan winnen, schijnt al 2x Slochteren op te leveren.

  13. HJ schreef op : 16
    Ratio

    @nathan [14]:

    **En waar is deze onderbouwing?**

    Dat vroeg ik me ook af, vandaar dat ik naar bronnen ben gaan googlen. Ik dacht eerst dat Seneca de klassieke “billions” vertaalfout had gemaakt, maar dat bleek niet zo.

    Jouw berekening toont aan dat het gestelde zeer onwaarschijnlijk is. Maar ja, iedereen praat elkaar maar na en niemand checkt de feiten. Ook niet in de MSM. Even wat verder gegoogled en ik zie deze aanhaling van Holditch:

    The world has the equivalent of about 320 Slochteren fields in unconventional gas resources that are technically recoverable, Texas University’s Holditch said www.energy-pedia.com

    Aannemende dat dit wel klopt. Stel dus 2800 maal 320 = 896 000 miljard m3. En dan zou onder NL daarvan 500 000 miljard m3 zitten? Zie pagina 3 van de pdf focus on dutch gas. De niet winbare hoeveelheid is volgens deze club (EBN) overigens nog veel groter, 10 000 000 miljard m3.

    Zoals Nathan heeft aangetoond kan er onmogelijk meer dan 35 000 miljard m3 shallow gas in NL aanwezig zijn. De club van EBN neemt dus aan dat onder heel NL 285 maal meer zit dan mogelijk gezien ons grondoppervlak en de aangenomen druk van 50 bar.

    Volgens mij hebben noch Nathan noch ik een rekenfout gemaakt en is bij deze de mythe die door het EBN is gelanceerd de nek omgedraaid en kunnen we tot de orde van de dag over gaan.

    R. Hartman (NI) [17] reageerde op deze reactie.

  14. R. Hartman (NI) schreef op : 17
    R. Hartman

    @nathan [14]: @HJ [16]: Nathan’s berekening betreft shallow gas, evenals jouw voorlaatste alinea.

    Daar gaat het hier echter niet om; er wordt duidelijk over onconventioneel gas gesproken, waarvan de winning hier dus nog in de kinderschoenen staat. Jullie vergelijken dus appels met peren.

    Ik heb er verder geen verstand van, maar mij is wel duidelijk dat shallow gas (Slochteren) en unconventional gas (de geclaimde reserve) verschillende entiteiten zijn.

    Overigens gaan bij mij ook de alarmbellen af als dit soort berichten de wereld in geholpen worden. Anderzijds heeft de staat er belang bij dit type ‘geruststellingen’ uit de publiciteit te houden. Dus wie het (echt) weet mag het zeggen.

    Ik ben absoluut met HJ eens dat als het waar is dit een reden te meer is om de socialisten met gezwinde spoed te lozen.

    HJ [18] reageerde op deze reactie.

  15. HJ schreef op : 18
    Ratio

    @R. Hartman (NI) [17]:

    Wat Nathan doet is met het Groningse gasveld als referentie aantonen dat het fysiek onmogelijk is zoveel onconventionele gasvoorraden in ons land te hebben. Hij corrigeert eerst voor de druk met een factor 7. (drukverschil tussen Groningse gasveld en het onconventionele gas). En na deze correctie vergelijk je dus appels met appels. 500 0000 miljard m3 onconventioneel gas is een niet te bevatten getal. Doorr het aan het bekende Slochteren te koppelen hoopt hij het bevattelijker te maken. Overigens maakt Nathan volgens mij toch ergens een rekenfoutje.

    Er is ook een andere manier om aan te tonen dat de gegevens van de EBN nogal dubieus zijn. Ons land heeft 100 000 km2 oppervlak. relateer dit aan 500 000 miljard kubieke meter. Dat is 5 000 meter gas mbt iedere vierkante meter grondgebied. Deel dit door 50 (aangenomen druk). Dan nog zit onder iedere vierkante meter van ons land een kolom gas van 100 meter dik. Als we het 20 maal grotere getal nemen van de niet winbare voorraad onconventioneel gas dan zitten we overal dus op een gaslaag van 2 kilometer dikte!

    Toets maar in op een spreadsheet. 500.000 maal 1.000.000.000 (1 miljard) = 500.000.000.000.000 (totaal aantal kubieke meters gas bij druk 1 bar)

    100.000 vierkante kilometer maal 1.000.000 (aantal meters per km2) is 100.000.000.000 vierkante meters totaal grondoppervlak in NL.

    500.000.000.000.000 (totaal aantal kubieke meters gas bij druk 1 bar) delen door het aantal vierkante meters NL van 100.000.000.000 is 5.000.

    Als dit gas dan onder 50 bar zit dan is de dikte van de laag ongeveer 100 meter. Onder iedere meter NL.

    Dat is niet waarschijnlijk.

    nathan [22] reageerde op deze reactie.
    R. Hartman (NI) [23] reageerde op deze reactie.

  16. Jantje schreef op : 19

    Als je googled op “private gas wells” dan kan je veel lezen over de wijze waarop de amerikanen kleine gasveldjes exploiteren.

    Devidas [21] reageerde op deze reactie.

  17. Devidas schreef op : 20

    Interessant stuk, maar iets wat veel meer van (levens)belang is in deze tijd: peak oil (en peak gas en peak water vlak daarna). De discussie omtrent deze problematiek is vrijwel volledig voorbij gegaan aan de libertarische gemeenschap wereldwijd. De oorzaak (en zeer lastige overgang naar alternatieven) vindt zich in het feit dat het grootste gedeelte van de energie sector in handen is van overheden.

  18. Devidas schreef op : 21

    @Jantje [19]:
    Hoewel ik (wellicht tegenstrijdig met me vorige bericht) het NL gas altijd interessant heb gevonden voor de financiering van een minarchistisch model in NL blijft de vrije markt natuurlijk de beste keuze. Ik zit zelf met een kleine positie in een royalty trust van een Canadese firma dat dergelijke “oil and gas wells” exploiteert. Soort constructie waarbij zo een firma zeer weinig belasting betaald. Een kleine dividend belasting moet helaas nog wel aan de Dieven van Den Haag worden afgestaan.

  19. nathan schreef op : 22

    @HJ [18]: “Als dit gas dan onder 50 bar zit dan is de dikte van de laag ongeveer 100 meter. Onder iedere meter NL.

    Dat is niet waarschijnlijk.”

    Ik neem aan dat je dit als puur gas veronderstelt. Gas zit alleen niet in bellen onder de grond, maar in gesteenten. Het Slochteren zandsteen heeft een porositeit van gemiddeld 17%, dus je 100 meter wordt dan al bijna 600 meter.

    Bij schalies (shales) en kleisteen zijn de porositeiten vele malen minder, 5% met een beetje mazzel (praten we reeds over 2 km), maar daar is de permeabiliteit zo laag van dat je zonder uitgebreide stimuatie gewoon haast niets krijgt.

    Tight sandstone komt al haast niet voor, omdat gas zo goed stroomt, dus zelfs velden met tight sandstone zijn bijna allemaal al leeg.

    Coal seam gas zou nog aardig wat kunnen zijn, omdat er veel kolen overal onder Nederland zitten in de Carboon-formaties, maar daarmee maak je de 500 biljard lang niet compleet.

    Voor een beetje gasreservoir kun je trouwens 12 bar per 100 diepte veronderstellen, aan de top van het reservoir.

    R. Hartman (NI) [23] reageerde op deze reactie.
    HJ [25] reageerde op deze reactie.

  20. R. Hartman (NI) schreef op : 23
    R. Hartman

    @HJ [18]: @nathan [22]: Dank voor de toelichtingen. ‘Niet waarschijnlijk’ mag waarschijnlijk eufemistisch heten.

    Wat ik me dan afvraag is waarom er niet officieel tegen’gas’ gegeven wordt bij dit soort geluiden. Waarom zwijgt (wederom) de ‘echte’ wetenschap? Is iedereen tegenwoordig corrupt?
    HJ [24] reageerde op deze reactie.

  21. HJ schreef op : 24
    Ratio

    @R. Hartman (NI) [23]:

    Het is inderdaad een eufemisme.

    **Waarom zwijgt (wederom) de ‘echte’ wetenschap?**

    Geen idee. Je zou toch verwachten dat de MSM, de wetenschap en de politiek hier veel aandacht aan zouden besteden. Aardgas heeft tot op heden de schatkist meer dan 200 mld euro opgeleverd. Een verhonderdvoudiging van de aardgashoeveelheid staat gelijk aan het winnen van de loterij. Ook al is maar 5 procent winbaar dan zou dat mogelijk 1000 mld euro opleveren.

    De subsidie verstrekkers verstrekken echter subsidie voor studies om het global warming sprookje te onderbouwen. Er worden subsidies voor alternatieve energie verstrekt. Maar kennelijk geen subsidies om onafhankelijk het potentieel vast te stellen van de onconventionele gas hoeveelheid. Dus importeren we ons gas en bouwen we windenergieparken. En weet kennelijk niemand precies hoeveel niet conventioneel gas er nog in ons land aanwezig is. Kennelijk heeft niemand interesse bij de boodschap dat er grote hoeveelheden relatief schone fossiele brandstoffen beschikbaar zijn binnen ons grondgebied en is dit voor de beleidsmakers een “inconvenient truth”. En dus zwijgt ook de wetenschap.

  22. HJ schreef op : 25
    Ratio

    @nathan [22]:

    Nathan

    Je hebt helemaal gelijk met je porositeit opmerking. Ik ben geen geoloog. Dat zou inderdaad een correctie factor op mijn berekeningen moeten zijn die de gemiddelde dikte van de gashoudende laag nog eens veel groter maakt.

  23. SieS schreef op : 26

    Interessante discussie die juist nu ontstaat, nu onze regering zoveel geld nodig heeft om “onze economie te redden” of ben ik nou een complotdenker?

  24. slijmerigesluipslak schreef op : 27

    @beek [12]:

    Excuses Beek. Mijn eerste reactie in deze draad was sarcastisch.

    Ik kan geen libertarier zijn, omdat ik geloof in de heilzaamheid van geweldsinitiatie en het niet principieel wil uitsluiten, maar heb wel affiniteit met de libertarische zaak en kan er een eind in meegaan.

  25. HJ schreef op : 28
    Ratio

    Zojuist een mailtje terug gehad van de EBN. Binnen enkele weken komen ze met een uitgebreidere studie over dit onderwerp waar sommige getallen enigszins zijn aangepast. Strekking blijft dat er veel potentieel is.

    Ben benieuwd hoe de politiek hier mee om gaat.