
Gister was het dan zover: een debat in de tweede kamer wat mij in positieve zin verraste. Jawel, er blijken toch nog steeds volksvertegenwoordigers te zijn met enigszins gezond verstand. Onderwerp van discussie was het koningshuis en de financiën van het koningshuis. Inclusief alle commotie rondom het privé leven van de Oranje-dynastie.
Zoals ik eerder al geschreven heb,1 omvat de functieomschrijving van onze monarch meer dan enkel het doorknippen van lintjes en poseren voor fotografen. Toch krijg ik voornamelijk kritiek op het vlak dat ik de monarch te veel macht toeschrijf. De functie van de monarch is immers enkel ceremonieel en van enige vorm van bestuurlijke macht is geen sprake.
Gister was er gelukkig een “apenstaartje” te zien in de mouw van het kabinet en de tweede kamer. De aap zelf zit wel nog steeds in de mouw, maar de contouren van het aapje beginnen zichtbaar te worden. Vanuit enkele fracties kwam de vraag of het niet eens tijd wordt voor het “Zweeds model”. Immers, zo redeneerde Ineke van Gent (GroenLinks), “zou dat wel eens het laatste redmiddel kunnen zijn voor de democratie”. Mijn vraag aan mevrouw van Gent is hier: Welke democratie?
Het Zweeds model
Deze vorm van bestuur is een soort gulden middenweg tussen republiek en monarchie. Thom de Graaf (D66) zei hier over: “De essentie van de monarchie ligt niet in de koning als deel van het bestuur, maar in de koning als staatshoofd”.2 Voor zover mij (onder andere op school) altijd geleerd is, is het Nederlandse koningschap louter ceremonieel. Toch blijkt dit een iets dieperliggende structuur te herbergen.
Dat de koning niet alleen lintjes doorknipt blijkt wel uit haar ‘nevenfuncties’. Zo stelt de monarch in geval van een kabinetsformatie een (in)formateur aan, is hij hoofd van de regering en tevens voorzitter van de Raad van State, zo stelde SP-kamerlid van Raak. Ook heeft de monarch de macht wetten en regels kracht van wet te verschaffen. Voor ruim acht ton3 (netto) per jaar zou ik mijzelf ook een hoop creativiteit met een schaar kunnen indenken. Nee, de macht van de majesteit ligt toch iets gecompliceerder.
Vooral het deel “hoofd van de regering” springt mij in het oog. De regering bestaat uit de ministers en de koning. Het woord minister is afkomstig uit het Latijn, en betekent dienaar.4 Het hoofd van de regering (de monarch) is dus leidinggevende van een orgaan wat verder enkel uit dienaren van dat hoofd bestaat. Daarbij komt ook nog eens dat de gesprekken tussen deze dienaren onderling en tussen de dienaren en de koning strikt vertrouwelijk zijn.
De Minister President antwoordde in vragen van de kamer of het Zweeds model wellicht een optie was, dat hij erg prijs stelde op de inbreng van de Koningin en typeerde Beatrix als een zeer betrokken en goed geïnformeerde vrouw. Mijn vraag is nu: zegt Jan Peter B. dit omdat hij dat als dienaar van Beatrix moet zeggen, of hecht hij werkelijk waarde aan de inbreng van de koning (vergeet hierbij niet de benarde positie van Jan Peter B. met zijn ministeriële verantwoordelijkheid)? Ook nadat een Minister President is afgetreden, blijft de inhoud van hetgeen hij/zij besproken heeft met de koning vertrouwelijk, en mag dus niet openbaar worden gemaakt.
Hoe kun je dan “in Gods naam” 5 beargumenteren dat de macht van de majesteit beperkt is tot een adviserende rol? Die argumentatie is gelijk in kracht met de tegenovergestelde redenering dat de majesteit wel degelijk ruime inspraak heeft in hetgeen de regering als beleid presenteert. Ik zou zelfs de stelling aan durven dat die laatste optie een stuk waarschijnlijker is, zeker gezien het gehanteerde begrippenkader.
Raad van State
Daarbij is de monarch tevens voorzitter van de Raad van State, het belangrijkste adviesorgaan van de regering. Met andere woorden: de monarch adviseert zichzelf en haar dienaren vanuit de functie als voorzitter van de Raad van State. Vervolgens kan zij aan de andere kant van haar “januskop”6 met die adviezen haar dienaren instrueren hoe dit alles het beste in de praktijk gebracht kan worden. Als hoofd van de regering heb je, lijkt mij, toch meer zeggenschap dan de dienaren?
Ik kan wel enige gelijkenis bespeuren met het bedrijfsleven. Niet voor niets sprak Jan Peter B. al eens over de “B.V. Nederland”. De tweede kamer fracties zijn daarmee niets anders dan de verschillende grootaandeelhouders; een verzameling van mensen die hun aandeel bij dat “fonds” hebben onder gebracht. Maar hier houdt de gelijkenis niet op. Een raad van bestuur bij een bedrijf heeft immers altijd meer te zeggen dan een ondernemingsraad, die bestaat uit werknemers (dienaren). Daarbij valt de Raad van State te typeren als een consultancy bureau, dat toevalligerwijs in handen is van een van de leden van de raad van bestuur.
Democratie of Monarchie?
In het debat zwoegden veel leden van de tweede kamer met de benoeming van de Nederlandse staatkundige vorm. Is Nederland nu een democratie in een monarchie, óf toch een monarchie binnen een democratie? Ik vraag mij bij dit soort mensen werkelijk af wat hun definities van monarchie en democratie zijn. Hebben die mensen überhaupt enige educatie genoten? Laat ik hierbij voor eens en voor altijd duidelijk maken: een monarchie sluit, per definitie, een democratie uit (en andersom).7
In het debat over kernenergie (1 oktober 2009) zei minister van economische zaken, Maria van der H., het al eens expliciet: “De regering regeert en het parlement controleert”. Jan Peter B. herhaalde dit citaat later nog eens letterlijk tegenover de pers. Daar leest u het al: de regering, voorgezeten door een niet democratisch gekozen iemand, omringd door dienaren, bestuurt dit land. Daar is niets democratisch aan.
Noten
1 http://www.anarchiel.com/display/wat_doet_u_op_zondag
http://www.anarchiel.com/display/wat_doet_u_op_zondag_2
2 http://www.nd.nl/artikelen/onbekend/invloed-koning-carl-gustaf-in-zweeds-model-groot
3 http://www.anarchiel.com/library/read/inkomsten_van_het_koninklijk_huis
4 http://books.google.nl/books?id=mJc3AAAAIAAJ&pg=PA515&lpg=PA515&dq=etymologische+pers&source=bl&ots=oxvnSkYOV-&sig=RzHRpexyQmUldLzzYNchTyqPKjY&hl=nl&ei=1tInSpjmKMGy-QahhcTNDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2#v=onepage&q=&f=false pagina 445
5 Zie noot 1
6 In het bibliotheekstuk “rechtsbescherming als fopspeen” stelt Kees van Oosten ook de januskop van de Raad van State onder de aandacht. Zie: http://www.anarchiel.com/library/read/rechtsbescherming_als_fopspeen onder het tussenkopje “Partijdige rechspraak” (originele locatie: http://www.keesvanoosten.nl/?page=77)
7 Democratie is een bestuursvorm. Het Nederlandse woord stamt af van de Griekse woorden δῆμος (dèmos), “volk” en κρατέω (krateo), “heersen, regeren” en betekent dus letterlijk “volksheerschappij”. (wikipedia)
Een monarchie is van origine een regeringsvorm waarbij alle macht bij één persoon berust. Het woord is een samenstelling van de Griekse woorden monos (één) en arkhein (heersen).
-Extra noot, de definitie van ‘democratie’ gegeven in het online woordenboek ‘van Dale’ schiet mijns inziens ernstig tekort. Deze spreekt over dat het volk invloed heeft op de regering, terwijl een democratie niet enkel om invloed draait, maar om zeggenschap. Invloed is daarmee een te grijze omschrijving. De gegeven definitie neigt meer naar een particratie.









Doorsturen
Printen








Deze reactie plaatste ik ook onder het originele stuk op anarchiel.com. Bij deze dus copy-paste:
Mooi stukje, Guido.
Zelf kwam ik laatst na een avondje nadenken en researchen over de verhoudingen binnen het bestuur van de ‘BV Nederland’ tot de volgende vergelijking:
Staat de Nederlanden vs commercieel bedrijf
Regering = Raad van bestuur
Koningin = CEO
Ministers = leden raad van bestuur
Tweede kamer = Ondernemingsraad
Commissaris van de koningin = business unit directeur
Burgemeester = afdelingshoofd
Bevolking = werknemers
Deze vergelijking vertoont meer overeenkomsten dan ik in eerste instantie voor mogelijk hield. Ik noem er drie:
1- Wetten (regels) worden gemaakt en uitgevaardigd door de regering (Koningin en ministers), net als de raad van bestuur dat doet binnen een onderneming.
2- De tweede kamer is (net als een ondernemeingsraad binnen een bedrijf) de enige ‘partij’ die min of meer democratisch gekozen wordt door de bevolking / werknemers.
Net als de ondernemingsraad binnen een maatschappij heeft de tweede kamer enkel een controlerende en adviserende rol (met het recht op initiatief -men mag regels (wetten) voorstellen, maar de regering / RVB is niet verplicht die over te nemen. De regering / RVB kan ongeacht de mening en wens van de bevolking / werknemers regels opleggen en laten uitvoeren. Wie weigert wordt ontslagen / mag niet meer meedoen (lees wordt uit de maatschappij verwijderd)).
3- Alle managersfuncties met enige zeggenschap worden benoemd door de RVB/CEO en niet gekozen.
Kijk in dit licht ook eens naar het in mijn ogen opmerkelijke feit dat de NL regering en verschillende ministeries netjes staan ingeschreven als bedrijf (inclusief uniek ondernemersnummer) in het internationale zakenregister.
“HQ – Ministerie van Financien (Also Traded as Belastingdienst) Prinses Beatrixlaan 512,`s-Gravenhage, NL”
Kijk hier maar:
https://smallbusiness.dnb.com
En zoek bijvoorbeeld eens op ‘regering’ en ‘justitie’ in Nederland.
Waarom zijn dit bedrijven die geregistreerd staaan in het internationaal handelsregister (waar Tdriver himself ook in terug te vinden is)?
Heb overigens geen ‘BV Nederland’ kunnen ontdekken.
Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar ik wil ook wat voor de discussie over laten. Daarbij is de koffie klaar en tja, je moet wel prioriteiten stellen.
Graag hoor ik van jullie, of en waar mijn vergelijking mank gaat.
Spy-Nose [3] reageerde op deze reactie.