zondag, 20 maart 2011
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Ideologische Archeologie: Foeteren op Fichte (V)

Vervolg van deel IV: “Hegel Gehekeld”

Maakt u kennis met de professor uit de hel, Johann Gottlieb Fichte (1762-1814), hoofd van de faculteit  Filosofie en Psychologie aan de Pruisische Universiteit van Berlijn in 1810.
Hij gaf iedereen behalve God, de schuld van de nederlaag die Duitsland geleden had tegen Napoleon Bonaparte: corrupte royals, de adel, de decadente invloed van de rede, en een reeks zwakke regeringen die de morele macht van de kerk ondermijnden. Fichte stelde de Duitse losers de burghers uit de middeleeuwen tot voorbeeld; zij hadden het Heilige Romeinse Rijk groot gemaakt, niet door individualisme, maar door zich op te offeren voor de gemeenschap.

De nadruk in Fichtes onderwijssysteem lag op dwang, en net als bij Kant, is plicht een doel op zich, evenals het elimineren van zelfbelang: gehoorzaamheid, het vernietigen van de vrije wil, verboden, angst voor straf en onderdompelingen in godsdienstoefeningen moesten leerlingen maken tot ‘onverandelijke machines’ en ‘schakels in een eeuwige keten van geestelijk leven, in een hogere sociale orde’.

Fichte pastte Kants filosofie toe op onderwijs, zoals hele generaties schoolkinderen op het Europese continent tot in de vorige eeuw, kunnen getuigen, hoewel ze zich er misschien niet van bewust zijn.

“Onder de juiste leiding zal de student uiteindelijk ontdekken, dat er eigenlijk niets anders bestaat dan het geestelijk leven, en dat al het andere, hoewel het een uiterlijke vorm heeft, eigenlijk niet bestaat.”

Een late reactie op Fichtes vernietiging van de vrije wil was, geheel volgens Hegels dialectiek, de door de Frankfurt School geinspireerde anti-autoritaire onderwijs, berucht geworden in de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. De schoolmeester uit de hel werd klassebegeleider Joop, op geitenwollen sokken. Het heeft hele cohorten manische narcisten voortgebracht.

Zoals het Nationaal Socialisme van het Marxisme verschilde in de nationale in plaats van de internationale context, zo pastten de contra-Verlichters Duits, ethnisch subjectivisme toe. Fichte over het onderwijs:

“Alleen de Duitsers, die Europa hebben gered van de Napoleontische Verlichting, zijn in staat goed te onderwijzen.”

In Fichte zien we, dat links en rechts socialisme spiegelbeelden zijn, in plaats van tegenovergestelde systemen. Zoals zovelen in de contra-Verlichting, was Fichte zonder twijfel een man van rechts, maar hij propageerde wat vandaag de dag gezien zou worden als een linkse hobby: radicaal egalitair, openbaar onderwijs.

De eerste president van de Weimarrepubliek, de sociaal-democraat Friedrich Ebert, onderstreepte in zijn inaugurele rede in 1919 het belang van de rechtse socialist, Fichte:

“We gaan aan het werk met het grote doel voor ogen: de rechten van de Duitse natie te onderhouden, om de basis te leggen voor een sterke democratie, om het tot bloei te brengen met de ware sociale geest, op de socialistische manier. Zo zullen wij de taak realiseren die Fichte de Duitse natie gesteld heeft.”

De hoofdmeester uit de hel heeft Marx wellicht geinspireerd onderwijs te zien als een microcosmos van de Utopische samenleving.

– Dit is voorlopig de laatste post in deze serie Ideologische Archeologie over de grondleggers van de contra-Verlichting, of het anti-modernisme, de voorloper van het postmodernisme.-

Update: Dr Sanity: “Ayers and his Cohorts are what’s Wrong with Education Today”  

Ingezonden door Cassandra Troy

Eerder in de serie “Ideologische Archeologie”

– “Hegel Gehekeld
– “Contra Kant
– “Rousseau’s Ravage
– “De Contra-Verlichting

Gerelateerde dossiers

– “The Dystopia of Paradise” – “Hegel’s Legacy

– “Postmodern Ravages

– “The Dialectics“ – “Pomo Lingo“ – “The Unholy Alliance“ – “Science as a Narrative“ – “Justice, Pomo Style
 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Cultuur, Filosofie, Vrijheid
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Peter de Jong schreef op : 5

    Fichte had groot gelijk met zijn autoritaire onderwijs. Een onderwijzer is iemand die meer weet dan zijn leerlingen. Als je onderwijzer dus iets zegt dan heb je dat maar aan te nemen.

    Het vrije zelfonderwijs uit de jaren 90 is een totale ramp voor onze beschaving. Kinderen worden zo met iedere generatie dommer.

    Als je iets niet weet, kom je er ook nooit achter waar je het moet zoeken en hoe je de informatie moet interpreteren. Daar is nu juist de onderwijzer voor. Geen coach die je laat zwemmen in een oceaan van informatie, maar gewoon iemand die je vertelt hoe het zit! 🙂

    ===

    Onderwijshervorming

    1960 Een boer verkoopt een zak aardappelen voor 10,-. Zijn productiekosten bedragen 4/5 van de verkoopprijs. Hoe groot is zijn winst?

    1970 Een boer verkoopt een zak aardappelen voor 10,-. Zijn productiekosten bedragen 4/5 van de verkoopprijs, dat wil zeggen 8,- Hoe groot is zijn winst?

    1980 (modern) Een boer ruilt een verzameling A van aardappelen tegen een verzameling G van geld. Het kardinaalgetal van G is gelijk aan 100 en ieder element van G bestaat uit 1 dubbeltje. Teken 100 dikke punten die de verzameling G vertegenwoordigen. De verzameling van de productiekosten heet P en bevat 80 punten uit de verzameling G. Geef in een Venn-diagram de verzameling P aan als deelverzameling van G. Geef ook het antwoord op de volgende vraag: wat is het kardinaalgetal van de verzameling W die de winst voorstelt en arceer die verzameling met rood.

    1980 (vernieuwend) Een agrariër verkoopt een zak aardappelen voor 10,-. De productiekosten lopen op tot 8,- en de winst is dus 2,-. Opdracht: Onderstreep het woord aardappelen en discussieer hierover met je buurman/vrouw.

    1980 (hervormend) Un bevoerregte kappitalistiese boer verreikt zich onregtmatig met 2,- aan nun zak aardappulu. Analyseer de tekst, zoek de taalfouten en zet, zo nodig, op de juiste plaatsen kommaas en punten. Geef vervolgens je mening over de manier van verrijken afgezet tegen de rechten van de mens.

    1990 (computerondersteund) Een producent in een agrarische omgeving heeft een on-line verbinding waarmee hij de dagprijs van aardappelen kan bekijken. Hij start zijn belastingaangiftendiskette en onderzoekt de cashflow in een spreadsheet. Teken met je muis de contouren van een zak aardappelen. Log vervolgens in op het schoolnetwerk met de code 3615 ZA (zak aardappelen) en volg de instructies op het scherm.

    2000 Ga vanuit je werknis naar de mediatheek. Zoek op Internet op: Wat is een boer? Maak een verslag van deze praktische opdracht (met logboek)

    BRON: detas.koezeweb.info

  2. Oscar schreef op : 6

    @Ratio [1]:
    @Cassandra Troy [2]:

    Ook mijn complimenten voor deze serie waarde en geachte Cassandra Troy. 🙂

    Hopelijk komt ook de Frankfurter Schule een keer uitgebreid aan de orde.