maandag, 4 april 2011
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Krediethefboom

 

Niets in het leven is er om bang voor te zijn, het moet alleen worden begrepen, – Marie Sklodowska-Curie (Poolse natuurkundige, 1867-1934)

 

 

Economische ontwrichting

Op 16 maart schreef de econoom Mathijs Bouman een artikel over een eventuele terugkeer naar de goudstandaard en waarom dat niet zo’n goed idee was.

Ik had hier een respons op gegeven en deze luidde als volgt:

,,Het uitstekende van een goudstandaard is de opbouw van een bezitseconomie. De papiergeldstandaard is in feite een schuldeconomie, welke nooit kan worden afbetaald, want zoals Elmer Hogervorst terecht opmerkt is dat bij papier een schuldverplichting bestaat van de overheid richting burger. Burgers die goud bezitten hebben deze overheidsbelofte niet. Waar Mathijs Bouman voor pleit is derhalve een verdere verarming van onze maatschappij, want schuld is namelijk het tegenovergestelde van bezit”

Waarop Mathijs antwoordde, dit meenemend in een reactie op een andere lezer:

,,Mathijs Bouman wil er wel op ingaan. Tegenover iedere schuld staat een vordering. De netto schuld op de wereld is nul. Kan niet stijgen of dalen. Denk niet in geld (= vrij irrelevant) maar in producten en diensten. Dan zie je dat we niet armer maar rijker worden

Mathijs maakte hier een klassieke denkfout die veel reguliere economen maken en dat is dat ze krediet beschouwen als geld, dus in hun optiek is dat hetzelfde en derhalve zien zij tegenover een bepaalde schuld het exacte bezit staan. Dat is wel zo in een exacte goudstandaard, maar dit is niet het geval in een systeem van fiatgeld of oninwisselbaar papiergeld.

Zoals eerder gemeld is krediet geen geld, echter in feite een claim op geld. Dat zou als eerste moeten worden onderwezen op onze leerinstituten en faculteiten, wat helaas niet of nauwelijks geschiedt.

Want wat gebeurt er, het krediet is bijvoorbeeld 10x het oorspronkelijke bezit en wordt daarom 10x uitgeleend. De schuld is dus ook 10x het oorspronkelijke bezit, want dat is het verdienmodel in het fractionele bankieren namelijk. Zodoende is het bezit 9x te veel uitgeleend. De banken doen dit om rente te incasseren, daar dit hun inkomsten vertegenwoordigt. Wanneer de schuld 10x de waarde is van het oorspronkelijke bezit dan kan het dus nooit dat er tegenover deze schuld exact hetzelfde bezit staat. Daardoor, als schuldenaren in de problemen geraken dan moet de bank deze schuld afschrijven, waardoor de bank failliet kan gaan, omdat het dan geen onderliggende waarde meer heeft voor het fractionele bankieren. Daar de banken compleet geïntegreerd zijn in een nationaal centraal-banksysteem wordt de besmetting daarbij ook nationaal.

Wanneer er ook nog eens een continentaal stelsel bestaat zoals de eurozone, dan is de besmetting eveneens continentaal. Ergo, we hebben deze problemen gekregen met een monetair systeem zonder waardedekking als goud, zilver of bimetaal.

De crux van het verhaal is dus dat Mathijs Bouman ongelijk heeft als hij stelt dat er een netto schuld is van 0. De schuld is in werkelijkheid fenomenaal en het bezit maar een fractie daarvan is. Om deze schuld te saneren is er een schuldliquidatiemiddel nodig en dat zijn de eerdergenoemde edelmetalen. Schuldlquidatie kan alleen geschieden door waardemiddelen, waar geen andere schuld tegenover staat en daar voldoen alleen goud en zilver aan. Aflossing met papiergeld is geen schuldliquidatie, doch feitelijk een schuldoverdracht van de schuldenaren richting de overheid, die het papier oorspronkelijk als schuld heeft uitgegeven, waarvan nauwelijks dekking bestaat bij de centrale bank op het huidige prijsniveau van goud wat aldaar ligt opgeslagen.

Een tweede probleem met het verhaal van Mathijs Bouman is dat hij stelt dat geld irrelevant is, want de productie en diensten zijn belangrijker. Dit klopt uiteraard, maar dat was ook de kwestie niet, de kwestie is in wezen welke vorm van betaalmiddel het beste is voor de economie. Goud en zilver zijn daarvoor de meest geijkte, vanwege de historische waardevastheid in vergelijking met andere waarde- of betaalmiddelen. De winsten en resultaten van productie en diensten moeten kunnen worden opgeslagen in een middel dat zijn waarde behoudt, waardoor dit middel kan worden ingezet voor verdere investering, kapitaalopbouw of pensionering. Wanneer papieren middelen als geld worden gebruikt dan zijn deze gemakkelijk manipuleerbaar door de overheid, omdat deze laatste de geldhoeveelheid kan uitbreiden zonder nagenoeg enige kosten. Goud en zilver hebben dit probleem niet. De overheid kan door haar gelddrukbeleid de economie dusdanig ontwrichten, waardoor de investeringsallocatie, kapitaalopbouw en zelfs pensionering in gevaar komen.  Er ontstaat derhalve een kapitaaloverdracht van de meest productieve sector, ergo het bedrijfsleven, richting de minst productieve sector, namelijk de overheid en aanpalende organisaties.

Kijken we naar de economische ontwrichting van de eerdergenoemde onderdelen dan kunnen we dit als volgt uitsplitsen:

1. Investeringsallocatie

Wanneer een bedrijf of persoon wil investeren in een nieuw project of onderneming, dan kijkt men eerst waar de meeste resultaten uit voort kunnen komen. De prijsstelling is daarbij van belang. Wanneer er een hoge prijsinflatie is dan verstoort deze de allocatie, omdat alle consumentenprijzen behoorlijk stijgen en er geen exacte prijsbepaling kan zijn. Wanneer goederen schaars zijn, dan stijgt de prijs, wanneer goederen overvloedig zijn dan daalt de prijs. Maar in een hoge inflatoire economie is dit moeilijk te bepalen, waardoor de misallocatie gemakkelijk te maken is, wat weer uitmondt in waninvesteringen, die moeten worden gesaneerd, zodra de monetaire inflatie wordt beperkt.

2. Kapitaalopbouw

Kapitaal is belangrijk, omdat dit het smeermiddel is in een economie. Iedereen wil kapitaal opbouwen, daar dit de fundering vormt voor de aankoop van een huis, vervoermiddel of luxeartikelen. Wanneer dit kapitaal onderhevig is aan uitholling, vanwege de monetaire inflatie, dan wordt de mogelijkheid om te komen tot een comfortabel levenspeil uitgesteld en in tijden van hyperinflatie onmogelijk gemaakt. Een land verarmt daardoor zienderogen, zelfs als de economie nominaal groeit. Deze groei is dan alleen bewerkstelligd dankzij de grote monetaire injecties van de overheid en centrale banken. Niet vanwege de hogere productie of natuurlijke vraag. Derhalve is het belangrijk om te kijken naar de reële groei (exclusief monetaire inflatie)  in plaats van de nominale groei (inclusief monetaire inflatie), die we veelal in overheidsstatistieken aantreffen.

3. Pensionering

Tegenwoordig is er veel commotie over pensioenen en de waardevastheid daarvan. Daar pensioen bedoeld is om kapitaal op te bouwen voor de oude dag en dit tijdens onze productieve jaren doen zien we daarentegen een afkalving daarvan dankzij de monetaire inflatie. De pensioenen zijn niet waardevast, omdat de pensioenfondsen in staatspapier (papiergeld en obligaties) hebben geïnvesteerd die onderhavig zijn aan de drukpersen van de overheid. De rentestanden worden daarbij eveneens gemanipuleerd, zodat de reële rente negatief is ten opzichte van de monetaire inflatie. Dit is reeds jaren zo. Terwijl de M0 en M1 met ca. 10-14% groeien in de eurozone komen de rentestanden niet boven de 5%. Vaak blijven deze steken onder dit niveau. Met andere woorden fondsen en personen zijn dus gedwongen om bovenmatig risico te nemen om de rendementen op te kunnen schroeven richting de monetaire inflatie. Het spreekt vanzelf dat dit een onhaalbare kaart is, enerzijds vanwege de periodieke inzinkingen op de aandelenbeurzen en anderzijds zijn resultaten van 10-14% fictief gebleken over het afgelopen decennium. Zodoende is er een enorm gat ontstaan van wat mensen verwachten van hun pensioen en wat ze daadwerkelijk krijgen. Dit besef moet nog doordringen tot de meeste mensen helaas.

Liquiditeitspiramide

Kijken we even naar de onderliggende grafiek samengesteld door de Bank voor Internationale Betalingen dan is het overduidelijk hoe zij goud zien als de ultieme fundering van de wereldeconomie.

Wat we kunnen observeren zijn vier verschillende lagen binnen de omgekeerde liquiditeitspiramide: een van geld en drie van krediet.

De eerste laag vertegenwoordigt goud en zilver (power money).

Daarboven in de tweede laag is het papiergeld, wat wordt uitgegeven door de centrale banken van de wereld en de deposito die in leen zijn gegeven aan de bancaire sector, welke beide een claim vertegenwoordigen op de eerste laag (bank loans).

De derde laag (securitized debt) is het langetermijn-krediet (hypotheken, obligaties en bedrijfsleningen) op basis van de claim gericht op de tweede laag (papiergeld en deposito).

De vierde en laatste laag is een claim op alle schulden (bezittingen) van de wereld. De zogenoemde derivaten, die op dit moment ca. 10x het Bruto Wereldproduct (BWP) bedraagt. Het BWP is op dit moment zo´n $65 biljoen en de derivaten zijn nu meer dan $650 biljoen in fictieve waarde. Zodoende kan naar schatting maar 1 op de 10 claims worden gehonoreerd wanneer het systeem ineenklapt.

Kijkend naar de problematiek van de dollar, eurozone, Japan en de Chinese zeepbeleconomie dan observeren we de langzame ineenstorting van ons monetair stelsel. Vanwege de krediethefboom heeft men het economische kaartenhuis zo opgebouwd, dat het een fragiel systeem is geworden zonder werkelijke fysieke onderbouwing, die in het verleden door goud werd verzorgd.

Gouden ketenen

De problemen die centrale banken en overheden ontmoeten zijn feitelijk gecreëerde problemen door deze instituten.

In het boek van Michel Chussodovsky en Andrew Gavin Marshall, genaamd ‘The Global Economic Crisis’ doen zij uit de doeken hoe een fiatgeldsysteem tezamen met niet-zelfliquiderend krediet haar uitwerking heeft op de economie. Dit gegeven zou nooit mogelijk zijn geweest in een goudstandaard, want J.M. Keynes begreep natuurlijk dat zijn malafide systeem direct door de goudstandaard zou worden neergesabeld. Derhalve noemde hij het de ‘bevrijding van de gouden ketenen’.

De volgorde is werkelijk opzienbarend en is als volgt:

1. Eerst creëer je krediet als centrale bank (kredietexpansie) of geeft de bancaire sector het monopolie op kredietuitgifte.

2. Dan lopen de prijzen op van bezittingen (overwaarde), want de kunstmatige vraag is hoger dan het reële aanbod.

3. Dan worden er meer consumptieartikelen, zoals auto’s, televisies, keukens, aanbouwen, vakantiehuizen etc. gekocht (kunstmatige rijkdom).

4. Dan stijgen ook de consumentenprijzen (CPI – inflatie) dit keer ook vanwege verhoogde kunstmatige vraag en het achterblijvende reële aanbod.

5. Dan stijgt de werkloosheid (als gevolg van het wegconcurreren van de productieve sector door de financiële sector en het wegebben van te dure banen naar lagelonenlanden, alles vanwege de CPI – inflatie en de hogere lonen als gevolg van deze prijsinflatie).

6. Dan stokt de kredietexpansie, omdat mensen niet zo zeker meer zijn van hun baan, hun inkomen en hun welvaart.

7. Dan daalt de waarde van bezittingen, omdat het hoogtepunt is bereikt en men niet meer bijkoopt, waardoor de kunstmatig aangewakkerde hogere productie een overschot bereikt, zo ook met huizen bijvoorbeeld.

8. Dan zitten de mensen tot over hun oren in de schuld (de waarde van de bezittingen zijn lager dan de schuld) en zijn dan in paniek en sluiten hun portemonnaies en spenderen alleen wanneer het nodig is.

9. Men heeft dan geen enkele mogelijkheid om de hoog opgelopen schuld af te betalen (daar er geen hogere productie is en deze vermindert, er heerst een hoge werkloosheid en er zijn hoge financieringskosten – ergo hogere rente plus aflossing).

10. De economische depressie is dan compleet.

11. Je geeft als overheid en centrale bank vervolgens de vrije markt de schuld en zinspeelt op ‘strengere regels’, op nationaal en internationaal niveau  terwijl het in feite de centrale bank is die hier de enige schuldige is, want de centrale bank is in wezen een monopolist, want zij hebben het monopolie op kredietexpansie, geldcreatie en rentestanden.

12. De cirkel is dan rond want je gaat gewoon op de zelfde voet verder, nog meer kredietexpansie, dit keer aan in zwaar weer belande banken, grote bedijven en zelfs landen, zodat iedereen in de problemen komt en uiteindelijk failliet gaat, waardoor de schatplichtigheid oneindig is.

Zoals men ziet is dit een eenvoudige opsomming van de feiten, mits men maar op de hoogte is van ons fiatgeldstelsel en de gevolgen van niet-zelfliquiderend krediet.

Deze kennis is natuurlijk niet nieuw, maar is door de econoom Ludwig von Mises van de Oostenrijkse School reeds decennia geleden geformuleerd in de zogenoemde Oostenrijkse conjunctuurcyclus en gaat als volgt:

,,De kredietexpansie van het fractionele banksysteem veroorzaakt een onhoudbare economische hausse. Vanwege de kunstmatige lage rentestanden worden extra investeringsprojecten ondernomen, zelfs als daar geen vergelijkbare reële spaarsaldi tegenover staan. De investeringen werden eenvoudigweg vanuit nieuw papier gefinancierd. Veel van deze investeringsprojecten vertegenwoordigde waninvesteringen, die vroeger of later dienden te worden geliquideerd. In de huidige cyclus waren deze waninvesteringen voornamelijk aanwezig in de autoindustrie, huizenmarkt en de financiële sectoren.´´

Tijdswaarde

Nog even resumerend en zoals hierboven reeds uitgelegd heeft contant geld een tijdswaarde van 0, met andere woorden, je kunt het meteen uitgeven zonder eerst deposito op te nemen van je bankrekening of waardevolle spullen om te ruilen. Dit gegeven wordt in de economie voorgesteld als M0.

Krediet heeft daarentegen een tijdswaarde van meer dan 0, dus je kunt het niet meteen uitgeven, omdat het eerst moet worden omgeruild voor contant geld, dit wordt voorgesteld alszijnde M1 (een looptijd tot 1 maand), M2 (een looptijd tot 1 jaar) en M3 een looptijd van meer dan 1 jaar. Al het uitgegeven krediet blijft immer een claim op geld (M0 dus). Om die claim te verwezenlijken moet alle krediet aflosbaar en betaalbaar zijn over een bepaalde termijn met contant geld afkomstig uit toekomstige productie. Gebeurt dit niet, dan dreigt er bankroet en faillissement.

Omdat wij nu een schuldeconomie hebben gecreëerd met de afschaffing van de goudstandaard in 1971 (Bretton Woodsakkoord 1944-1971), is deze economie steeds verder uitgebouwd met krediet dat niet meer financierbaar is. Ergo, wat we kunnen benoemen als niet-zelfliquiderend krediet. Niet-zelfliquiderend krediet is krediet dat niet kan worden afgelost zelfs met een hogere toekomstige productie, omdat de rente een enorm deel van de afbetaling vormt. Een situatie die in veel landen in de wereld, waaronder nu tevens in Europa, van toepassing is.

Tijdens de goudstandaard was dat onmogelijk, daar al het krediet moest kunnen worden geliquideerd over een bepaalde termijn met de zogenoemde goudclausule, welke inhield dat de schulden nooit zo hoog konden oplopen, want de liquidatie moest te allen tijde op een bepaalde contractueel afgesproken datum geschieden. Deze schulden werden derhalve aangegaan door bedrijven en personen, die dit konden betalen uit productie van goederen en diensten, we kunnen dus stellen dat zelfliquiderend krediet ook wel productief krediet is, omdat daar toekomstige productie tegenover staat.

Anders is het als men consumptie gaat financieren om de productie te kunnen aanjagen, ergo, consumptie, waar geen directe productie aan vooraf gaat of tegenover staat. Deze productie is er dus nog niet, maar moest kunstmatig worden gecreëerd. Dit is in feite de basis van de Keynesiaanse economie en dit soort denken heeft naar aanleiding van de grote depressie van de jaren 30 en 40, alsmede de huidige grote crisis compleet gefaald.

De reden is simpelweg dat toekomstige productie alleen kan worden bewerkstelligd als daar een vaste basis voor is. De Keynesiaanse vraageconomie zet in feite het paard achter de wagen. In het blad The Economist in 1983 werd dit Keynesiaanse ´vraagmodel´ reeds onderuit gehaald, omdat de jaren 70 hebben aangetoond dat de monetaire papiercreatie op een fiasco is uitgelopen. Aan het einde van de jaren 70 was de werkloosheid hoger dan aan het begin, echter wel met een enorme prijsinflatie eraan gekoppeld. Deze jaren noemen we dan ook de jaren van stagflatie (stagnatie en inflatie). De monetaire inflatie was enorm en vloeide door middel van de kapitaalstroom rechtstreeks richting producenten- en consumentenprijsindex. Dit werd destijds verklaard door de monetaristen, waaronder Milton Friedman, alszijnde de geldkwantiteitstheorie, wat deels een juiste constatering is geweest.

Echter, er speelt nog iets anders en dat is de opbouw van schuld. Volgende keer wil ik het hebben over de schuldopbouw en de reden waarom we in een deflatoire economische inzinking terecht zijn gekomen. Stagflatie was namelijk een ´luxe´, die we niet in de huidige K-winter aan zullen treffen.

 

Bronnen:

Essays:

Monetary Policy Transmission in a Changing Financial System; Lorenzo Bini Smaghi, Bank for Internationals Settlements, 14 juni 2010, Bazel, Zwitserland

Terug naar de Gouden Standaard?; Mathijs Bouman, RTL-Z, 16 maart 2011, Nederland,

The Moral Hazard of the Euro; Jesus Huerta de Soto, 28 maart 2011 Mises Institute, Auburn, Al. USA,

Gold: Now That’s a Track Record; Doug French, 17 maart 2011, Mises Institute, Auburn, Al. USA,

The Politics of Gold; Jude Wanniski, 4 september 1980, Polyconomics Institute, SupplySide University, USA

 

Literatuur:

The Global Economic Crisis; Michel Chossudovsky & Andrew Gavin Marshall, Global Research Publishers, mei 2010, Montreal, Canada

Human Action, Ludwig von Mises, orig.1949, Von Mises Institute, december 1998. Auburn, Al. USA

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Economie
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Hub Jongen schreef op : 1
    Hub Jongen

    Uitstekend en duidelijk artikel.

    Wat gaat er nu in/na stap 12 gebeuren? Wat en hoe komt dit tot stilstand/herstel? Want ook in die periode zullen mensen moeten eten en drinken!!

    Hoe nuttig kan de lopende petitie daarbij zijn om er duidelijk achter te komen hoe het echt is met Nederlands “Power Money”? (de basis van bovenvermelde driehoek).

    Als er dik 1000 ondertekenaars zijn, zal de petitie uitgestuurd worden.
    Dan kan: !. Het onderzoek wordt niet uitgevoerd.Of
    2. Het onderzoek komt er,

    In geval 1 wordt de argwaan alleen maar groter en kan opnieuw beleid bepaald worden
    en in geval 2. weten we beter waar we aan toe zijn en dus ook wat er kan/moet gebeuren.

    Het lanceren is dus in ieder geval nuttig.
    De stand ondertekenaars is vandaag 781 dus zorg voor nog een dikke 225 !!!
    ZIE: petities.nl

    Albert S. [3] reageerde op deze reactie.

  2. Cyclope schreef op : 2

    Al met al zijn leningen in de huidige vorm een sublieme uitvinding om complete bevolkingen en regeringen te knechten.Het mooie ervan is dat men zich op vrijwillige basis knecht.
    Al is dit natuurlijk niet helemaal juist als men de regels van marketing een beetje kent. De marketing wereld weet al heel lang dat de meeste mensen bijna niet over een eigen keus beschikken en dat deze voor een groot gedeelte beinvloedbaar is.

    “Give me control over a country’s money supply and I don’t care who makes the laws”

    Rothschild

    En dit is zeker geen grapje!

    pcrs [9] reageerde op deze reactie.

  3. Albert S. schreef op : 3

    @Hub Jongen [1]: Het komt tot stilstand wanneer de wal het schip keert en dat is als de armoede zo hoog is opgelopen dat mensen in opstand komen tegen het systeem, zoals tijdens de Amerikaanse en Franse revoluties, of dat er een continentale dictatuur wordt gevestigd om de massa in bedwang te houden. Bij deze laatste wordt alles uiteindelijk gecentraliseerd in een superoverheid met alle middelen om de economie dirigistisch aan te kunnen sturen. We zagen dit tijdens de regimes van Roosevelt (New Deal), Mussolini (IRI) en Hitler (Neue Ordnung) bijvoorbeeld. In een recent programma van Tegenlicht werd hierop reeds gezinspeeld.

  4. Bertus schreef op : 5

    Kredietverstrekking bergt het risico in zich dat er producten en diensten ontstaan die niemand wil. Daar zit het probleem. Geld als ruilmiddel heeft het zicht op de ruilbaarheid van diensten en producten vertroebeld. Zeer waarschijnlijk produceert vooral de overheid diensten en producten van een lage ruilbaarheid. Toch wil diezelfde overheid daar wel geld voor hebben.

  5. Albert S. schreef op : 6

    @Bertus [4]: De goudstandaard heeft wel zin, want de mens bestaat in deze wereld. Het is van oudsher het ultieme opslagmiddel voor waarde geweest, reeds voor de afgelopen 4000 jaar. Met de werking van de vrije markt is het essentieel om een waardevast middel te hebben om productie, goederen en diensten te kunnen ruilen. Het is het meest efficiënte systeem gebleken in de historie, daar ruilhandel zeer omslachtig en kostbaar is. Samenlevingen gebaseerd op ruilhandel zijn namelijk arm, noodruftig en hebben nauwelijks enige reële groei.

  6. pcrs schreef op : 7
    pcrs

    @Bertus [4]: een redelijke dooddoener, want niets heeft waarde van zichzelf.

    Wat ik wel vaag vindt, is dat bij een deflatoire krediet collapse, alle prijzen omlaag zouden gaan en alleen die van goud en zilver omhoog. OF er komt meer geld en krediet in omloop en dan stijgen zon beetje alle prijzen, OF er komt minder en dan dalen zo’n beetje alle prijzen.
    Als ik kijk naar de VS en zie dat ondanks deccenia ploeteren Ben Bernanke nu meer staatsobligaties bezit dan de Chinese president (niet dat die geploeterd heeft, maar zijn belastingvee wel) en ik zie het debt plafond naderen, dan denk ik echt niet dat de overheid in de VS gaat zeggen:”sorry debt ceiling bereikt, we gaan de rente niet meer betalen op staatsobligaties”. Dat zou onmiddelijk tot een dollar crisis leiden. Wat ze denk ik doen is dat Ben met zijn drukpers alle nieuwe staatsobligaties blijft opkopen. Daarom kan ik mij niet voorstellen dat er serieuze deflatie komt. Iedereen weet immers dat er de komende jaren flink wat biljoenen aan echt geld bijkomt, dus houdt die hefbomen lekker hoog, maar net niet zo hoog dat je bij het eerste zuchtje tegenwind onderuit ligt.

  7. Vilseledd schreef op : 8

    Bezit in goud heeft echter het nadeel, dat het niet rendeert. Bedrijven hebben er niets aan, wanneer je je huis vol hebt met Maple Leafs, Krugerrands, gouden tientjes en 30 zilverlingen. De bedrijvigheid is wel gebaat bij mensen, die hun sparen op de bank of beleggen. Over goud kan ook geen rente betaald worden, tenzij je die wel in het verfoeide fiatgeld wil hebben.

    pcrs [10] reageerde op deze reactie.

  8. pcrs schreef op : 9
    pcrs

    @Cyclope [2]: elke keuze is volledige bepaald door alle oorzaken die er aan ten grondslag liggen. Sommige mensen beweren dat niet alle keuzes van alle oorzaken afhangen, maar dat er ook nog factoren een rol spelen. Die denken dus dat alle keuzes volledig bepaald worden door alle oorzaken en alle factoren.

  9. pcrs schreef op : 10
    pcrs

    @Vilseledd [8]: je kunt natuurlijk prima goud uitlenen en er rente voor vragen in goud. Ik zou niet weten waarom dat niet mogelijk is en je perse fiat moet hebben.
    Zolang je fiat en goud hebt, is het natuurlijk ook geen probleem dat goud niet rendeert. Als A goud koopt van B, dan heeft B eerst het goud en A de cash en daarna heeft B de cash en A het goud. Er is in weze niets veranderd voor ‘het bedrijfsleven’. Hetzelfde geld als je geen fiat geld hebt. Eerst heeft A de kist appels en B de zilveren munt en daarna andersom. Wat heeft zich voor ramp voltrokken?
    De fout die je snel maakt is om te egocentrisch te denken en te vergeten dat elke handeling een spiegelbeeld kent.

  10. Vilseledd schreef op : 11

    “je kunt natuurlijk prima goud uitlenen en er rente voor vragen in goud.”

    Dan hoop ik maar, dat die kredietnemer zelf goud gaat graven, want ook verantwoorde geldschepping is onmogelijk, wanneer het gedekt moet zijn door goud.

    “De fout die je snel maakt is om te egocentrisch te denken en te vergeten dat elke handeling een spiegelbeeld kent.”

    Dat zal werken, wanneer Koning Jezus op Aarde zal regeren, maar voorlopig willen kredietverstrekkers een vergoeding voor het risico en loon voor het uitlenen van geld. Anders kan hij het beter zelf bewaren.

    Met jullie goud- en geldredenaties zou je 4 VWO of 4 HAVO niet halen.

    pcrs [12] reageerde op deze reactie.

  11. pcrs schreef op : 12
    pcrs

    @Vilseledd [11]:
    je hoeft er mi niet perse zelf voor te graven, maar ik hoor graag waarom dat zo zou zijn.
    Om het overheidsexamen van het VWO te halen moet je idd overheidspropaganda van Keynes goed kunnen opdreunen. Die bedeelt de mensen die zichzelf overheid noemen een uitzonderings rol toe.

    Albert S. [17] reageerde op deze reactie.

  12. Rien schreef op : 13

    Oh, als er toch een “standaard” was. Een maatstaf waaraan we alles kunnen meten.
    Maar elke jacht op deze illusie is gedoemd te mislukken. Er is geen standaard, er is geen substantie met vaste waarde.
    Fiat niet, maar ook goud niet. Zelfs water en/of brood niet.

    Laat gewoon het idee varen dat er een standaard moet zijn. Een standaard kan per definitie alleen bestaan als deze door andere mensen (onder dreiging met geweld) wordt opgelegd.

    Laat het gewoon aan de mensen zelf over wat ze wensen te accepteren als betaling.

    (Uitstekend artikel overigens)

  13. peetar schreef op : 14

    Albert Spits for president. Ik vind dit het beste artikel sinds ik op deze site kom.

    @vilse

    Kijk naar de zilver koers en zeg me dat het niet rendeert. Als je geld investeert om banken en andermans bedrijven te financieren dan heb je het niet helemaal begrepen.

    @vrijsprekers

    VS stoot zijn hoofd tegen het schuldenplafond, europa steekt zich over de nek in schulden. Engeland een inflatie kanon. China een huizen bubbel. Japan, eigenlijk al failliet maar geeft nu ook nog licht.

    Schuld op schuld op schuld = boem.

    Geld is niets anders dan een nummertje in de computers van de banken. Fysieke bezittingen zullen altijd waarde houden. Zo moeilijk is het toch niet om dat te begrijpen?

  14. peetar schreef op : 15

    @Albert

    Ik ben erg benieuwd wat je denkt dat er met de hypotheekschulden en het vastgoed bezit gaat gebeuren als de boel instort. Zullen de schulden worden afgewaardeerd zodat mensen nog maar de helft van hun hypotheek overhouden? Je zou juist nu ook met geleend geld edelmetaal en vastgoed kunnen kopen.

    Albert S. [16] reageerde op deze reactie.

  15. Albert S. schreef op : 16

    @peetar [15]: Je hebt gelijk Peetar, ik zou zelf niet zo gauw mensen adviseren om zich in de schuld te steken om goud of zilver te bezitten, maar zoals het er nu uitziet blijkt het in feite een omruil van papieren naar tastbare waarde.

    Vastgoed zou ik mee wachten, omdat dit een zeepbel is die op dit moment aan het imploderen is. Deze sector heeft zo’n hoge krediethefboom gecreëerd via hypotheken en derivaten (CDS, CMO, CDO etc.) dat de onderliggende waarde miniscuul is geworden. Deze prijzen zullen over de volgende 4-5 jaar nog zo’n 40% gaan dalen.

    Maar het blijft de beslissing van het individu in hoeverre hij of zij risico wil lopen.

    peetar [22] reageerde op deze reactie.

  16. Albert S. schreef op : 17

    @pcrs [12]: De spijker op de kop. De economieboekjes van deze leerinstellingen zijn gebaseerd op de fictie van Keynes. Al deze boekjes zijn geschreven door volgelingen van hem, dus de waarde van de economielessen op onze middelbare scholen is nagenoeg nihil. Deze boekjes kunnen dus rechtstreeks bij het oud papier.

  17. Vilseledd schreef op : 18

    “je hoeft er mi niet perse zelf voor te graven, maar ik hoor graag waarom dat zo zou zijn.”

    “Mi” è italiano. In ieder geval zal die rente met goud moeten worden betaald, want anders is je hoofdsom wel, maar de rente niet gedekt.

    “Kijk naar de zilver koers en zeg me dat het niet rendeert.”

    Dat is geen renderen! Een gewiekst iemand kan op een goed moment zilver kopen en op een tweede goed moment zijn zilver wederverkopen, maar dan heeft hij geen sikkepit bijgedragen aan ’s lands economie. Hij heeft alleen zijn vermogen beschermd, kortom zich gedragen als “oud geld”. Bovendien blijft het vreemd, dat het vertrouwen in zilver en goud is gebaseerd op een meeteenheid, die men niet vertrouwt.

    “Als je geld investeert om banken en andermans bedrijven te financieren dan heb je het niet helemaal begrepen.”

    Vreemd, dat iedereen hier van zichzelf vindt, dat hij het zeer wel begrepen heeft, maar zich niet afvraagt, waarom ze niet verder komen dan wat gerommel en gekrakeel in de marge van internet.

    “Geld is niets anders dan een nummertje in de computers van de banken. Fysieke bezittingen zullen altijd waarde houden. Zo moeilijk is het toch niet om dat te begrijpen?”

    Geld is informatie evenals de registratie van je bezit. Je bezit is meer waard, wanneer het geregistreerd is. Informatie wordt de vierde productiefactor genoemd.

    “De spijker op de kop. De economieboekjes van deze leerinstellingen zijn gebaseerd op de fictie van Keynes.”

    Politici passen Keynes maar half toe. Naar het meer uitgeven in tijden van rampspoed hebben ze wel oren, maar in het afbetalen van schuld in tijden van voorspoed niet. Maar in “de economieboekjes” staat het juist vermeld en worden ook de beperken en de correcte ceteris-paribus-veronderstellingen genoemd. Ik verdenk sommigen er hier van deze stof niet te begrijpen – los ervan, of je het ermee eens bent, je moet een gedachtegang kunnen volgen, daar draait het om – en er dan op af te geven met terminologieën als “overgheidspropaganda” en “staatsonderwijs”. Een katholieke of protestantse school is echter geen staatsonderwijs. Als ze op een schoolonderzoek planeconomie willen onderzoeken, legt de overheid ze niets in de weg, zolang ze ook maar het verplichte programma onderwijzen. En nogmaals: het gaat erom, dat je de gedachtegang kunt volgen, niet of je het ermee eens bent. Als de docent het er niet mee eens is, dan stelt hij op een toets maar de vraag: “Welke kritiek bestaat er op het keynesiaans model?”

    Albert S. [19] reageerde op deze reactie.
    pcrs [25] reageerde op deze reactie.

  18. Albert S. schreef op : 19

    @Vilseledd [18]: Het probleem van deze redenering is dat deze vraag nooit gesteld wordt op onze scholen. Er wordt uitgegaan van dat Keynes of geassocieerde economische veronderstellingen juist zijn. Dat is ook het probleem met economie, het is geen wetenschap, maar een gedragsleer. Wetenschap is vastgelegd en economie kan alleen maar worden verklaard door menselijk gedrag te observeren, zowel op individueel als op massaniveau . Juist omdat veel economen bijvoorbeeld veelvuldig wiskundige formules gebruiken men dan denkt dat het een wetenschappelijke grondslag heeft. Niets is minder waar, want als een deel van de formule niet klopt dan is de complete formule waardeloos geworden. Klassieke economen noemden zichzelf daarom geen ‘wetenschappers’ maar filosofen.

    Zodoende zie je dat alle ‘voorspellingen’ van deze economen onjuist zijn gebleken, daar niemand van hen deze huidige crisis heeft kunnen voorspellen. Derhalve zullen systemen zoals het Keynesianisme, socialisme, communisme, corporatisme (derde weg, poldermodel etc.) en mercantilisme op niets uitlopen. Uiteindelijk wint de vrije markt en deze heeft nooit ongelijk, hoezeer men in sommige sectoren van onze samenleving dit verfoeit. De vrije markt is tevens de basis van de systematiek van de Oostenrijkse School, beter bekend als praxeologie, oftewel studie van het menselijke handelen.

    Katholieke en protestantse scholen zijn grotendeels door de staat gefinancierd, dus hun ruimte om een geheel eigen uitleg aan studies te geven is zeer beperkt. Zij moeten nog steeds voldoen aan het curriculum, wat door de staat is opgelegd, ergo hun leerlingen moeten staatsexamens kunnen behalen.

  19. Vilseledd schreef op : 20

    “Het probleem van deze redenering is dat deze vraag nooit gesteld wordt op onze scholen.”

    Omdat het aan de meeste leerlingen niet is besteed om zulke vragen te beantwoorden. Een berekening kun je ze leren, maar een leerling een verhandeling op laten stellen, wordt erg moeilijk met de huidige zap- en internetgeneratie. Ik begeleid wel eens leerlingen voor hun examen en het is ondoenlijk ze precies te laten opschrijven, wat er op een examen verwacht wordt.

    “Er wordt uitgegaan van dat Keynes of geassocieerde economische veronderstellingen juist zijn.”

    Dat heet een model van de werkelijkheid. Evenmin als er geen puntmassa’s, ideale gassen of vectoriële krachten bestaan, die in één punt aangrijpen, bestaat er ook geen strikt-keynesiaanse werkelijkheid. Het verhaal erachter is, dat de overheid heftige schommelingen van de economie kan dempen.

    “Juist omdat veel economen bijvoorbeeld veelvuldig wiskundige formules gebruiken men dan denkt dat het een wetenschappelijke grondslag heeft.”

    Onze docent economie stipte dat toch regelmatig aan en vergeleek het vaak met natuurkunde, waarbij die wetten veel strenger gelden. Maar ook daar, in bijvoorbeeld de Wet van Ohm, gaat men ervan uit, dat de weerstand onveranderlijk is, terwijl door een hogere stroom de temperatuur stijgt en de weerstand toeneemt. Wat men in de wetenschap doet, is naar steeds verfijndere modellen zoeken.

    “Zodoende zie je dat alle ‘voorspellingen’ van deze economen onjuist zijn gebleken, daar niemand van hen deze huidige crisis heeft kunnen voorspellen.”

    Volgens mij waarschuwde economen als Arjo Klamer al in 2003 voor de boterzachtheid van het Stabiliteitspact. Dat ligt niet aan de economie, maar aan de politici, die weigeren volgens de wetmatigheden te regeren. Het Stabiliteitspact is juist bedoeld voor situaties, waar het even niet handig uitkomt.

    “De vrije markt is tevens de basis van de systematiek van de Oostenrijkse School, beter bekend als praxeologie, oftewel studie van het menselijke handelen.”

    De vrije markt zorgde in de negentiende eeuw voor slechte huisvesting, daardoor ziektes, voor armoede, uitbuiting, onderdrukking van met name vrouwen, racisme etc. De vrije markt negeert simpelweg het deel, waar ze niets mee kan en gaat met 80% van de bevolking door, alsof dat de gehele bevolking is. De overheid stelt zich ten doel voor iedereen een goed bestaan te creëren.

    “Zij moeten nog steeds voldoen aan het curriculum, wat door de staat is opgelegd, ergo hun leerlingen moeten staatsexamens kunnen behalen.”

    Dat doet Eric Luzac ook met zijn ongesubsidieerde school. De overheid moet toch de kaders stellen, zodat een werkgever in Groningen weet, wat een HAVO-diploma behaald in Limburg of Zeeland waard is.

    Albert S. [21] reageerde op deze reactie.
    pcrs [26] reageerde op deze reactie.

  20. Albert S. schreef op : 21

    @Vilseledd [20]: ,,Onze docent economie stipte dat toch regelmatig aan en vergeleek het vaak met natuurkunde, waarbij die wetten veel strenger gelden. Maar ook daar, in bijvoorbeeld de Wet van Ohm, gaat men ervan uit, dat de weerstand onveranderlijk is, terwijl door een hogere stroom de temperatuur stijgt en de weerstand toeneemt. Wat men in de wetenschap doet, is naar steeds verfijndere modellen zoeken”.

    Natuurkunde volgt bepaalde wetmatigheden welke zijn afgesproken, economie niet. Modellen werken niet in de economie, dat is een idée fixe gebleken, want anders hadden we geen recessies, crises of depressies gehad. Verfijndere modellen zijn derhalve illusoir. Men noemde dit in het verleden ‘fine tuning’, wat een enorme misvatting is gebleken.

    ,,Volgens mij waarschuwde economen als Arjo Klamer al in 2003 voor de boterzachtheid van het Stabiliteitspact. Dat ligt niet aan de economie, maar aan de politici, die weigeren volgens de wetmatigheden te regeren. Het Stabiliteitspact is juist bedoeld voor situaties, waar het even niet handig uitkomt.”

    De politici zijn geadviseerd door economen hierin. De ECB-presidenten Duisenberg en Trichet zijn ook economen, dus die zouden hebben moeten weten dat de euro en de eurozone niet konden werken. Zij bleken juist de grootste aanhangers van het boterzachte stabiliteitspact.

    ,,De vrije markt zorgde in de negentiende eeuw voor slechte huisvesting, daardoor ziektes, voor armoede, uitbuiting, onderdrukking van met name vrouwen, racisme etc. De vrije markt negeert simpelweg het deel, waar ze niets mee kan en gaat met 80% van de bevolking door, alsof dat de gehele bevolking is. De overheid stelt zich ten doel voor iedereen een goed bestaan te creëren.”

    ,,De 19e eeuw was juist de grootste welvaartseeuw in de mensheid. Voor het eerst konden mensen een pensioen opbouwen, de slavernij werd afgeschaft, de kinderarbeid werd afgeschaft, mensen kregen rechten, er kwam een parlementaire democratie dankzij de enorme verworvenheden die voor de 19e eeuw compleet afwezig waren. De kindersterfte nam zienderogen af en men verkreeg een fenomenale materiële welvaart, wat voor die tijd alleen voor de rijken en heersers was weggelegd.”

    ,,Dat doet Eric Luzac ook met zijn ongesubsidieerde school. De overheid moet toch de kaders stellen, zodat een werkgever in Groningen weet, wat een HAVO-diploma behaald in Limburg of Zeeland waard is.”

    Waarom moet de overheid kaders stellen? Want voor wie leren mensen, niet voor de overheid, maar juist voor het bedrijfsleven, die zelf best in staat is om diploma’s of curricula op waarde in te schatten. In de VS is het gebruikelijk om te vragen op welke universiteit men heeft gestudeerd, want er bestaat natuurlijk een verschil in kwaliteit. Men kan dan zelf zien of een leerinstelling voldoet aan de eisen van het bedrijfsleven.

  21. peetar schreef op : 22

    @Albert S. [16]: Ik denk zelf dat zonder schulden leven prettiger is, maar ik vraag me wel eens af of ik niet een enorme kans misloop door mijn kredietwaardigheid niet te benutten.

    @vilse

    Bijna al je bezit is geregistreerd in Nederland, dus dat is geen exclusief voorrecht wbt geld. Of je “registratie” wat waard is kom je pas achter als je gaat proberen te incasseren bij de bank. We weten allemaal hoe betrouwbaar die zijn. Bovendien heb je dan een middel in handen dat steeds minder koopkracht vertegenwoordigd.

    Volgens mij maak ik deel uit van die zap en internet generatie, want gelul over keynes kan me niet zo boeien.

  22. Vilseledd schreef op : 23

    “Of je “registratie” wat waard is kom je pas achter als je gaat proberen te incasseren bij de bank.”

    Incasseren doe ik nog zelden; de meeste betalingen worden door overschrijving gedaan. Dat de bank het geld niet in bankbiljetten heeft, weet iedere kleuter. Daar heeft die Franse voetballerd in december in ieder geval niet de wereld op zijn kop kunnen zetten.

  23. peetar schreef op : 24

    Als je wilt zien hoe betrouwbaar banken zijn moet je dit zien. www.youtube.com

    En nu kunnen diegene die nog in betrouwbare banken geloven, misschien denken dat dit alleen in Amerika is. Maar ING doet ook grootschalig zaken in Amerika en zijn hier vast ook bij betrokken.

    Afijn, alles is meer betrouwbaar als de zaken die je met de bank doet. Of het nou een hypotheek is of je spaargeld in hun put gooit.

    Het einde van de video is prachtig. Komt er een vrouw van de overheid vertellen dat er een fonds moet komen om met huiseigenaren te schikken als ze procederen tegen vervalste hypotheek documenten. Mooie manier om wat van dat nieuw geperst geld te verspreiden.

  24. pcrs schreef op : 25
    pcrs

    @Vilseledd [18]:

    Dat is geen renderen! Een gewiekst iemand kan op een goed moment zilver kopen en op een tweede goed moment zijn zilver wederverkopen, maar dan heeft hij geen sikkepit bijgedragen aan ‘s lands economie. Hij heeft alleen zijn vermogen beschermd, kortom zich gedragen als “oud geld”

    weet je wat geen investeringen waren?:bailout bubbels in internet aandelen en hypotheken. Hoeveel ziljarden aan kapitaal zijn daar niet verloren gegaan?Leegstaande miljoenensteden in China.

    Door een kredietbubbel te blazen, komen er niet meer kapitaalgoederen bij. Zonder kredietbubble was er misschien geld geweest voor project A,B en C. Doordat de bankiers er wat krediet bijtypten, konden nu opeens minder veellbelovende projecten D,E en F ook geld krijgen. Zij sloegen zich op de borst. Maar meer hijskranen en betonmolens waren er niet, dus het extra geld zorgde er alleen voor dat zowel projectuitvoerders A,B,C,D,E en F dachten een hijskraan te kunnen kopen voor hun project, maar uiteindelijk ging de prijs van de hijskraan omhoog totdat nog maar 3 hem konden betalen. Dit resulteerde in een hoop halfafgemaakte projecten en de projecten die af kwamen, kosten meer dan berekend door de wedijver voor gelimiteerde hoeveelheid kapitaalgoederen die niet mee expandeerde met de kredietbubbel.
    Daarboven op was de rente lager door het extra krediet. De ondernemers hadden daaruit onterecht geconcludeerd dat hun klanten aan het sparen was (er was immmers veel geld beschikbaar) Ze anticipeerden waarvoor de klant aan het sparen was en deden navenante investeringen. Omdat de rente echter laag was door kredietcreatie, was de klant ook dik in de schulden gegaan. Toen projecten A,B en C eindelijk klaar waren en de ondernemers dachten dat de sparende klant zijn spaargeld in zou gaan leveren voor hun mooie nieuwe producten, bleek de klant ook diep in de schulden te zitten. Een liquidatie volgt. Zie hier de oostenrijkse school uitleg van de bussinescycle.

  25. pcrs schreef op : 26
    pcrs

    @Vilseledd [20]:
    “De vrije markt zorgde in de negentiende eeuw voor slechte huisvesting, daardoor ziektes, voor armoede, uitbuiting, onderdrukking van met name vrouwen, racisme etc. De vrije markt negeert simpelweg het deel, waar ze niets mee kan en gaat met 80% van de bevolking door, alsof dat de gehele bevolking is. De overheid stelt zich ten doel voor iedereen een goed bestaan te creëren.”

    De vrije markt bestaat niet in de zin dat ik nog nooit een vrije markt een huis heb zien bouwen. Ik zie alleen mensen een huis bouwen. Alleen mensen handelen. Dat kunnen vrije mensen zijn of onvrije mensen of slaven.
    Als je beweert dat de vrije markt voor allerlei slechte dingen zorgde (uitgaande van de kwaliteit van nu en niet van de kwaliteit die er aan vooraf ging), bedoel je waarschijnlijk dat vrije mensen volgens jou niet de juiste huizen bouwden en dat slaven van overheidsdwingers betere huizen zouden hebben gebouwd.

    Dat is krankzinnig. Waarom zouden mensen die hun geld verkrijgen door een ander een pistool op zijn neus te zetten (belasting), betere huizen gebouwd krijgen dan vrije mensen? Je gaat er van uit dat mensen die geinteresseerd zijn in kwalitatief hoogwaardige huizenbouw (villas voor armen) zich aangetrokken voelen niet tot werken in de huizenbouw, maar tot het dwingen van andere huizenbouwers. De hele achterliggende gedachte is dat afpersers met nobele woorden, beter zijn dan mensen die niet afgeperst worden. In dat geval kunnen de mensen in de overheid ook verbeterd worden door ze met gewelddreiging te dwingen. Het zijn immers ook mensen. Wie moet de ultieme dwinger dan zijn? Je moet bedenken dat overheden gebaseerd zijn op het goedgekeurde initieele gebruik van geweld door bepaalde mensen. Overheden vermoordden de afgelopen eeuw wereldwijd zo’n 200 miljoen mensen. Ze hebben meer huizen platgebombardeerd dan de vrije markt ooit gebouwd heeft. Het zijn psychisch mismaakte gedrochten die niets anders kunnen dan vernielen en oorlog voeren en het geld er voor stelen via belasting en bail outs.
    Heel hun ‘onderwijs’ is er op gericht dat nieuwe belastingslaven dat niet in zien.

  26. peetar schreef op : 27

    Voor mensen die meer Albert Spits willen lezen of luisteren. deepjournal.com