woensdag, 27 april 2011
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Maakbaarheid en Idealen (III): Dystopie


Vervolg van deel II: “Dwingelandij

Machtsmiddelen
Zoals Ayn Rand heeft aangetoond is het niet mogelijk om rationele wezens te dwingen een leugen te accepteren. A=A, ook onder de meest abjecte omstandigheden. Daarom proberen tirannen de geest van het slachtoffer te immobiliseren met irrationele maatregelen en tegenstrijdige, arbitraire wetten, hetgeen in de Sovjet Unie heette “de waarheid van de dag:” Zulke verhalen hebben de wereldliteratuur gehaald door de boeken van onder andere de Oosteuropese auteur Franz Kafka.

Leonard Peikoff poneert in “The Ominous Parallels” een hypothese, dat de concentratiekampen van de Nazi’s gecontrolleerde massa-experimenten waren in mind-control: wat doen absurde situaties, die geen enkele relatie hebben met de werkelijkheid, met de menselijke geest … het bizarre surrealisme van Weense walsen die mensen begeleiden naar de gaskamers. Het is een intrigerende gedachte.

Geweld, vervreemding, druggebruik en alcoholisme zijn alle methoden om rationeel denken de kop in te drukken. Sommige producten, zoals cannabis en LSD bevorderen de kwaliteit van subjectief ‘denken’. Suggestieve geesten kunnen dat echter ook zonder dergelijke hulpmiddelen: door ontwijken en ontkenning kunnen ze de gedachte rationaliseren die van ze verwacht wordt, een soort Stockholm syndroom.

Henk Westbroek voorziet ons van een goed voorbeeld waar de perversie van het subjectivisme toe kan leiden: zijn oplossing voor de wereldvrede zou zijn, de mens zijn vrije wil ontnemen. Aangezien het morele kompas zich uitdrukt via de vrije wil, spreekt deze suggestie boekdelen over de onethische aard van dwang, die zijn eigen morele rechtvaardiging in zich draagt: iedere demagoog zou trots als een pauw zijn op z’n Faustiaans voorstel.

Op die manier kunnen idealisten en utopisten uitgroeien tot wrede capo’s en kunnen volken die bogen op een grote cultuur, de meeste giftige ideologieen produceren. 

De ethiek van het Objectivisme
In Ayn Rands filosofische theorie is het initieren van geweld een objectief euvel; anderzijds is zelfverdediging een morele plicht. Verzaken staat gelijk aan medeplichtigheid. Omdat zij zelf geweldsinitiatie niet schuwen, is ook een aanval op een irrationele vijand is toegestaan, hetgeen steun betekent voor de pre-emptieve aanval van de Bushdoctrine. Dat is niet ‘afdalen naar hun niveau’, maar integendeel, het is verkomen dat ze geweld gaan gebruiken tegen jezelf of andere onschuldigen.

Terwijl liberalen en postmodernisten de suicidale, relativistische conclusie hebben getrokken dat er geen absoluut goed of slecht bestaat, maar alleen net zo veel rechtmatige perspectieven als er mensen zijn, biedt Objectivisme een ethisch programma gebaseerd op rede. Het goede koestert het leven, het slechte doet eraan af. Hoewel er in normale situaties vele grijstinten denkbaar zijn, is het een veilige stelling, dat een dictator met plannen voor massamoord – ook al is het gelegitimeerd door een Soreliaanse mythe over vermeend slachtofferschap – onversneden kwaad is.

Het appaiseren van zo iemand heeft het effect dat de appaiseerder medeplichtig wordt. Daarin schuilt het dilemma van Faust. In absolute termen heeft het goede niets – ik herhaal niets – te winnen van het kwaad omdat er niets goed schuilt in absoluut kwaad. Je kunt niet onderhandelen met mannen als Hitler, Stalin, Lenin en Ahmadinejad over het aantal slachtoffers dat ze mogen maken.

Ze leren nooit, hè?
Subjectivisten missen het filosofische gereedschap dat tot de conclusie leidt, dat het probleem is gelegen in wat zij als de oplossing zien: het individu offeren aan het geheel. Daarom denken ze bij politiek links altijd, dat zij het nu beter zullen doen dan het vorige cohort. Dit leidt tot een eindeloze successie socialisten die die-en-die de schuld geven van de mislukkingen, terwijl ze beloven dat zijn het nu echt beter gaan doen dit keer. In werkelijkheid is de ideologie steeds getest en ondeugdelijk gebleken. Dat is omdat deze ideologieen stuk voor stuk, niet uitgaan van de werkelijkheid, maar een vorm van zwendel zijn. Hij berust op een ideaal waarvan niemand mag worden uitgezonderd, of je wil of niet.

Vooroordelen, hypocrisie en absolutismen
Een populair leerstuk onder subjectivisten is het verbod op het vellen van een moreel oordeel. Maar omdat gesprekspartners door het gebrek aan objectiviteit niet tot waarheid kunnen komen ontaardt een debat over persoonlijke smaken al snel in een ruzie, waarbij de meest abjecte methoden niet geschuwd worden. Ieder argument is overbodig geworden. Het gaat onder de gordel en er wordt gespeeld op de persoon, die bij kans volledig wordt gedemoniseerd. In Nederland hebben we die taferelen kunnen zien bij Fortuyn, en meer recentelijk in het geval van Geert Wilders.

Persoon en ideeen worden aaneen geklonken tot een karikatuur van de werkelijkheid. Geen motivatie of argument is meer noodzakelijk: Geert is gek. We zijn aangeland op het niveau van het speelplein. Ze begrijpen niet hoe gevaarlijk ze bezig zijn. Ze zijn nog maar een stapje verwijderd van volledig lidmaatschap van de stormtroepen. Geen wonder dat ze lijken op fascisten! Ze gebruiken hetzelfde filosofische gereedschap: praatpunten zijn verworden tot absoluut dogma, dat pragmatisch wordt toegepast als een daad van de wil.

Voorbeelden hiervan zijn overal dagelijks zichtbaar, maar laten we aan de hand van een voorbeeld even analyseren hoe dat werkt. Even afgezien van de argumenten voor of tegen: de theorie van Darwin over evolutie is waar (dogma), omdat het ondersteunt waar we in geloven (omdat wij het zeggen). Iedereen dient deze stelling te onderschrijven, want het is ondenkbaar dat ie niet waar zou zijn. Zodra de mentale toegangspoort open staat, kan hetzelfde mechanisme toegepast worden op iedere stelling, individueel of collectief: bankiers zijn de schuld van de financiele crisis, Geert moet deaud, er is een begrotingstekort omdat bedrijven niet genoeg belasting betalen, iedere vraag is overbodig geworden.

De rest, zoals men zegt, is geschiedenis.
——————————–
Ingezonden door Cassandra Troy

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Cultuur, Filosofie, Politiek
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Hoc Voluerunt schreef op : 1
    Hoc Voluerunt

    Een goed artikel.

    Mensen zouden eens de regels van argumentatie moeten gaan inzien en handhaven.
    Darwin heeft gelijk omdat het darwin is is gewoon fout hoe je het ook bekijkt.
    Darwin heeft gelijk omdat de theorie spoort met de werkelijkheid en alle bewijsstukken dit onderschrijven namelijk ……. dat is een argument.

    Het is en kwestie van geloof of weten..

  2. Rien schreef op : 2

    Bijzonder goede serie van artikelen.
    Hartelijk dank!

  3. Mathia schreef op : 3

    Mooi stukje Cassandra!

    Opvallend dat utopisten het falen van het individu als oorzaak van alle ellende zien, maar vergeten dat een staat ook uit individuen opgebouwd is.

    Overigens vind ik niet dat irrationaliteit van je tegenstander een excuus is voor een pre-emptieve aanval. Alleen daden van agressie kunnen agressie rechtvaardigen en dit soort oorlog maakt slachtoffers onder mensen die er niets mee te maken hebben.

  4. Cassandra Troy schreef op : 4

    Blij te horen dat jullie waardeerden!

  5. Max schreef op : 5

    Gooi het kapitalisme met zijn globalisering in de vuilbak.Na het ineenstorten van het Europese communisme en het einde van de Koude Oorlog was er een moment, waarop veel mensen dachten dat de vrede nog nooit zo dichtbij geweest was. Dat was echter een ijdele hoop. De wereldwijde crises zijn niet verdwenen. Vanuit geraffineerde plots ontwikkelen zich nieuwe revoluties, oorlogen, financiële crises en politieke debacles. Het lijkt wel of de mensheid in een voortdurende toestand van onrust, instabiliteit en angst gehouden wordt.Angst en depressies zijn aan de orde van de dag en overal voelen mensen zich door sociale, geestelijke, lichamelijke en emotionele problemen ontmoedigd en terneergeslagen. Hongersnoden (elke dag sterven meer dan 50.000 kinderen), stijgende criminaliteit, illegale drugshandel die miljoenen mensen in het verderf stort, terrorisme, werkloosheid, wereldwijde corruptie door wereldleiders, oorlogen zonder einde en de toename van ziekten (zoals bijv. Aids) die uit het niets lijken op te duiken, dragen ertoe bij dat veel mensen het over tenminste een zaak eens zijn: de mensheid heeft een andere wereld nodig. Velen vragen zich af: “Waar gaat deze wereld naar toe? Waarheen leidt onze weg? Hoe zijn we in deze chaos beland? Wat staat ons nog te wachten?Het papier van bankbiljetten of de getallen op onze rekeningafschriften worden immers niet (meer) gedekt door een tegenwaarde in goud. Er wordt gehandeld in gebakken lucht, uitsluitend op basis van vertrouwen. BBC World Service onderzocht de populariteit van het kapitalisme in 27 landen over de hele wereld. De resultaten zijn zeer opmerkelijk. Gemiddeld vindt slechts elf procent van de ondervraagden dat het kapitalisme goed werkt en dat er geen hervormingen en meer regulering noodzakelijk is in hun land. Vandaag denken heel veel arbeiders objectief dat dit economisch systeem aan zijn einde is gekomen. www.michaelparenti.org