donderdag, 1 december 2011
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Katharen: libertarische ketters

Ik ben zeer geïnteresseerd in de geschiedenis van Frankrijk en dan in het bijzonder in die van de Katharen. Deze religieuze groepering leefde vooral in het laat middeleeuwse Occitanië, een gebied dat de meesten van ons kennen als de huidige Languedoc. Ik praat nu over de 12e en 13e eeuw.

Frankrijk zoals we het nu kennen bestond nog niet. Occitanië was een gebied dat veel groter was dan de huidige Languedoc: het strekte zich eigenlijk uit over heel Zuid Frankrijk en bestond uit diverse kleine staatjes, waarvan het graafschap Toulouse het machtigste was.

In dat gebied leefden dus de Katharen, ook wel: Albigenzen (naar de stad Albi). Het woord “kathaar” komt uit het Duits (ook daar zaten ze in het Rijnland), wat bij ons is verbasterd tot het woord “ketter”. Je voelt de brandstapel bui dus al hangen.

De Katharen waren een vredelievend volk: ze noemden zich “ware christenen” en ze waren het dan ook totaal niet eens met de katholieken. Die vonden het niet fijn dat de Katharen gnostisch waren. Parfaits (de Kathaarse geestelijken) leefden sober en wegens het ontbreken van kerken, ontbraken ook de geldstromen. Het Katharisme groeide uit tot een echte “tegenkerk”.

In het gnosticisme — dus ook in de Kathaarse godsdienst — was er geen plaats voor de Kerk als plaatsvervanger voor God op Aarde. Integendeel: een ieder droeg de “goddelijke vonk” in zichzelf en had de plicht om anderen daarvan op de hoogte te brengen (Bron: Wikipedia).

De Katharen hadden een drietal kernwaarden:

  • pretz: respect, edelmoedigheid, opkomen voor zwakkeren;
  • paratz: gelijkwaardigheid; Ook vrouwen konden gewoon parfait worden en waren gelijkwaardig aan mannen
  • convivenzia: verdraagzaamheid; respect voor de meningen van anderen.

Non Agressie Principe
De Katharen leefden dus duidelijk op basis van het Non Agressie Principe. Ze waren derhalve totaal niet geïnteresseerd in macht. De machthebbers in de regio zagen de Katharen niet als bedreiging en stonden op z’n minst welwillend tegenover de leer. Enkelen bekeerden zich zelfs tot het katharisme.

In Occitanië kwamen als vanzelf vele volkeren met hun verschillende culturen en gebruiken vreedzaam bijeen (naast Katharen ook katholieken, joden en moslims) wat een levendige handel tot gevolg had. Het zal ons libertariërs dan ook niet verbazen dat Occitanië uitgroeide tot een van de meest welvarende regio’s van Europa.

Dit enorme succes wekte natuurlijk jaloezie. Allereerst was daar natuurlijk een paus Innocentius III die niet zo onschuldig was als zijn naam doet vermoeden en vol afgrijzen het succes van de ketters aanschouwde (of beter: de gederfde inkomsten). Hij overtuigde de koning van Frankrijk, die destijds slechts heerste over Noord Frankrijk en uitbreiding van zijn grondgebied wel zag zitten, zeker met een welvarend gebied als Occitanië.

Kruistochten
De meesten kennen slechts de kruistochten in het Heilige Land (het huidige Israël), maar in 1209 kwam er een heuse binnenlandse kruistocht.  Later volgden er meer. Hele steden (zoals Beziers) werden compleet uitgemoord. Op de vraag hoe de katholieken van de Katharen konden worden onderscheiden, antwoordde de bevelhebber: “Doodt ze allemaal, God herkent de Zijne wel“.

De Katharen gingen ondergronds en trokken zich in eerste instantie terug in de Pyreneeën, waar tot op de dag van vandaag op zo’n beetje iedere knappe bergtop nog wel een (ruïne van een) kasteel is te vinden. Het mocht niet baten.

De dodelijke alliantie van katholieke en politieke heersers ging na de binnenlandse kruistochten door in de vorm van de Inquisitie (het Martelmuseum in Carcassonne heeft diepe indruk op me gemaakt). Pas in 1321, ruim honderd jaar later, vond de allerlaatste parfait de dood op de brandstapel. Een lot dat tienduizenden Katharen hadden ondergaan.

Uiteindelijk zijn in die periode meer dan een miljoen (!) mensen vermoord.

En waarom? Wel: uitsluitend omdat zij op basis van wederzijdse vrijwilligheid en volkomen wederzijds respect een welvarende samenleving hadden opgebouwd. Geeft je te denken, niet?

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Filosofie, Geschiedenis, Internationaal
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. pcrs schreef op : 1

    interessant verhaal, hoewel ik mijn vraagtekens zet bij een vrijwillige samenleving die voornamelijk religieus is. Religie is toch een verzameling leugens die aan hulpeloze kinderen moet worden opgedrongen, omdat ze van zichzelf de wetenschappelijke methode volgen.
    Als je kinderen eenmaal leugens hebt opgedrongen, omdat je te bang was om onder ogen te zien dat je eigen ouders tegen je logen, kan ik me niet voorstellen dat daar een hele vreedzame samenleving uit voortkomt. Maar je hebt ongetwijfeld gradaties en de RK kerk zit wel heel erg aan de verkeerde kant.

    Aragorn [10] reageerde op deze reactie.
    Dijk [11] reageerde op deze reactie.
    Andre [12] reageerde op deze reactie.
    Andre [13] reageerde op deze reactie.

  2. Hub Jongen schreef op : 2
    Hub Jongen

    Dat geeft zeker te denken. Die “katholieken” waren dan zeker “machtiger” terwijl de “katharen” toch ook “welvarend” waren en middelen hadden om zich te verdedigen.

    Dergelijke gebeurtenissen beginnen ergens met “geloven” in niet-rationele zaken. Goden, hemelen, profeten doen dan nog geen kwaad, totdat mensen hun meningen (of hun verlangens) gaan omzetten in geweld tegen andere mensen.

    Kan nu gebeuren tussen bvb moslims en christenen.

    Pteranodon [25] reageerde op deze reactie.

  3. Vilseledd schreef op : 3

    Helaas, jongens. Ze zijn al door het Lectorium Rosicrucianum geannexeerd als hun voorgangers.

  4. Hoc Voluerunt schreef op : 4
    Hoc Voluerunt

    De Katharen ken ik ook goed omdat mijn grootvader ( die in de geschiedenis mijn mentor was) er enorm veel van wist en letterlijk boekenkasten van vol had.

    Het non-agressie principe leefde ze niet na maar het volledige non agressie, dus ook niet in zelfverdediging. Ze gingen dan ook zingend de brandstapel op zonder verzet heb ik me laten vertellen.

    Hij had altijd al eens naar de Montségur gewild, dat is waar dat laatste kasteel staat.

    Alex [5] reageerde op deze reactie.
    Ron Arends [7] reageerde op deze reactie.
    Ron Paul Fan [29] reageerde op deze reactie.

  5. Vilseledd schreef op : 6

    @4 Ze lieten zich overigens wel verdedigen door de plaatselijke ridderstand.

  6. Ron Arends schreef op : 7
    Ron Arends

    @Alex [5]:
    Vergeet niet dat de paus achter de katharen aan zat, en de koning achter de rest. Die “rest” bestond uit edelen en hun ridders.

    @Hoc Voluerunt [4]:
    Ze gingen dan ook zingend de brandstapel op zonder verzet heb ik me laten vertellen.
    Toen Montségur viel, kregen de katharen de keuze: of bekeren tot het katholicisme, of de brandstapel. Ze kozen allemaal het laatste. Ik vind dat onvoorstelbaar.

    Overigens staat Montségur wel symbool als laatste katharenbolwerk, maar dat was het niet. Pas meer dan 10 jaar later, in 1255, valt het echte laatste katharenkasteel: Quéribus

    Als je toch in die regio bent, ga dan ook langs Carcassonne en Roquefort (van die kaas) en volg aldaar de route van de tempelridders.

  7. vrijeradikaal schreef op : 8

    Ze gingen dan ook zingend de brandstapel op zonder verzet heb ik me laten vertellen.

    Nou ze waren heus niet de enigste hoor.

  8. Pepijn schreef op : 9

    @Vrijeradikaal,
    Ze hebben wel terug gevochten, heb ik gelezen.
    De gnosis is hun afgenomen , maar gelukkig hebben we Hermes (Toth) Trismegistus en de dode zeerollen.
    Ook wel de ware leer van Jezus genoemd.
    De macht van de katholieke kerk is niet afgenomen sinds die tijd, je kan wel stellen dat de Jezuiten een hele dikke vinger in de pap hebben, van bankwezen tot handel.

    vrijeradikaal [14] reageerde op deze reactie.
    Dave B. [87] reageerde op deze reactie.

  9. Aragorn schreef op : 10

    @pcrs [1]: U gaat uit van onze huidige normen. De normen en waarden van de katharen waren niet ge-ent op onze christelijke normen, maar de pure leer van christus, zonder de invloeden van de machtswellustelingen van de kerk.

    Andre [12] reageerde op deze reactie.

  10. Andre schreef op : 12
    Andre

    @pcrs [1]:
    @Aragorn [10]:

    “..een vrijwillige samenleving die voornamelijk religieus is.”

    Ik zou het niet als religieuze- maar meer als spirituele samenleving zien. Zit een wereld van verschil tussen (het verschil tussen gedwongen en vrijwillig namelijk).

    Libertarisme is niet per definitie anti-spiritueel, of zie ik dat fout ?

    pcrs [15] reageerde op deze reactie.

  11. Andre schreef op : 13
    Andre

    @pcrs [1]:

    “..omdat ze van zichzelf de wetenschappelijke methode volgen.”

    Waar zijn de bewijzen ?

  12. vrijeradikaal schreef op : 14

    @Pepijn [9]:

    Poeh…..heftig onderwerp , over gnostici kan veel gezegd worden , maar niet door mij.

    Laat ik graag over aan mensen die dit veld grondig hebben doorvorst.

    Er is meer tussen hemel en aarde op dit punt.

    vrijeradikaal [16] reageerde op deze reactie.

  13. pcrs schreef op : 15

    @Dijk [11]: Ja dat is nodig, religie en staat is hetzelfde. Als je de 1 omarmt en de ander probeert te bestrijden, is het alsof je in je ene voet schiet en met je andere een marathon wilt lopen. Of dat je geweldsloosheid preekt, terwijl je je kind aan het slaan bent.
    Daarom zijn zowel in naam van de staat als in de naam van God miljoenen mensen vermoord.

    @Andre [12]:
    Je zou moeten definieeeren wat je precies met spirutueel bedoelt.
    Geloof is afhankelijk van opvoeding en komt niet voort uit empirische waarneming (correlatie is duidelijk, voor oorzaak gevolg zou je christenkinderen in moslim gezinnen kunnen bekijken). Dat is de reden dat je tot dezelfde natuurwetten komt onafhankelijk van je geboorteplaats, maar tot een verschillende religie. Kinderen hebben al vroeg door dat objecten niet door elkaar heen kunnen gaan, hoe oorzaak en effect samenhangen. Ze proberen herhaald dingen uit, zoals zaken laten vallen, om te ontdekken dat zwaartekracht een principe is, dat altijd opgaat.
    Je hersens zijn er om je te helpen overleven en dus om de realiteit te begrijpen. Je zintuigen zijn er om die realiteit waar te nemen, je handen, voeten en mond om deze te manipuleren. Hoe beter je de principes begrijpt volgens welke de realiteit zich gedraagt, hoe effectiever je als levensvorm in overleven bent.
    Religie en staat dienen 1 doel het overleven van de priester en president, die hun manier gevonden hebben om de realiteit te manipuleren.

    Dijk [17] reageerde op deze reactie.
    Boer op Klompen [18] reageerde op deze reactie.
    Andre [22] reageerde op deze reactie.

  14. Dijk schreef op : 17

    @pcrs [15]:
    De staat is inherent gewelddadig, religie is dat niet. Kijk naar de Katharen; of wacht, daar zet jij vraagtekens bij, ze zijn immers religieus. Of de talloze religieuzen die geweld heilig afzweren; of nee, die zullen ook wel stiekem gewelddadige neigingen hebben, ook die zijn immers religieus. Nou, met dat soort cirkelredeneringen kan ik me wel voorstellen dat jij de zaken zo ziet. Erg onwetenschappelijk voor een anti-theist.

    pcrs [19] reageerde op deze reactie.

  15. Boer op Klompen schreef op : 18

    @pcrs [15]: Daarom zijn “zowel in naam van de staat als in de naam van God miljoenen mensen vermoord.”

    En hoeveel zouden er in de naam van “vrijheid” zijn vermoord?

    pcrs [19] reageerde op deze reactie.

  16. pcrs schreef op : 19

    @Dijk [17]: Ik zeg nergens dat hun geweldadige neigingen stiekem zijn.

    Als ik echter tegen een zwakzinnig persoon zeg, die mij volledige vertrouwt, dat hij kan vliegen als hij mijn magische petje op zet en we boven op een gebouw staan, dan zie ik dat als directe oorzaak voor zijn dood en machtsmisbruik van mijn kant.

    Kinderen leugens vertellen over onzichtbare almachten tot wie je kunt bidden om de realiteit te manipuleren, kinderen die je helemaal vertrouwen en wiens hersenen zich nog ontwikkelen, is hun hersens beschadigen en ze zwaar minder geschikt maken om met de realiteit te kunnen omgaan. Hersenbeschadiging zie ik gewoon als geweld. Het is niets voor niets dat gelovigen religieus onderwijs zo belangrijk vinden. Ze weten dat ze op die leeftijd de kinderhersenen nog kunnen verminken met hun leugens. De mensen van de overheid weten dat ook. Net zoals een kind nooit spontaan gaat verzinnen dat het zondig is omdat zijn overgrootouders met een pratende slang spraken en moet bidden tot een onzichtbare oppermacht, zal het ook nooit spontaan verzinnen dat het geregeerd moet worden.

    Dus leg me uit wat de cirkelredenering is.
    @Boer op Klompen [18]:
    Het hangt er vanaf wat je met ‘in de naam van’ bedoelt. Als iemand zegt:’voor je vrijheid moet je mensen vermoorden’, dan is dat idd vaak voorgekomen. Bijna alle politieke partijen hebben de naam vrijheid in hun naam staan. Nu zeg ik :”iemand die zegt dat je moet moorden voor vrijheid, heeft niets met vrijheid te maken”
    dan zeg jij natuurlijk “Mensen die in de naam van religie moorden hebben ook niets met religie te maken”
    De bijbel staat echter vol met geweldsdaden (Job boodt zijn dochter aan als sexslaaf en werd als de enige rechtvaardige gezien in Sodom/Gomorra) het inherente geweld dat ik in religie zie is:hersenbeschadiging. Als je de hersenen van kinderen beschadigt, zitten ze zo in de knoop met logische tegenstrijdigheden, dat ze compleet hulpeloos zijn en nooit in opstand zullen komen.

    Ron Arends [21] reageerde op deze reactie.
    Dijk [24] reageerde op deze reactie.

  17. pcrs schreef op : 20

    zolang er indoctrinatie is van kinderen met leugens, zolang zullen er volwassenen opgroeien die deze leugens ten koste van alles verdedigen met alle wapens die ze tot hun beschikking hebben en met alle bloedvergieten noodzakelijk om anderen te laten erkennen dat de hun vroeger vertelde leugens waarheid zijn.
    Vroeger werden bruine mensen in religie gebombardeerd, tegenwoordig wordt de democratie in ze gebombardeerd. Kijk met welke rechtvaardiging bommen vallen en je weet waar de vroegere indoctrinatie zat, het werkt heen en terug, net zo als de natuurwetten. Als je de natuurwetten weet en de stand van de planeten, kun je uitrekenen wat die stand in verleden was en in de toekomst zal zijn. Indoctrineer kinderen met leugens nu en ze bombarderen anderen ermee later. Zie je mensen bombarderen, dan kun je terugrekenen met welke leugens hun hersens zijn verminkt.

    www.nu.nl
    verleden en heden en toekomst

  18. Ron Arends schreef op : 21
    Ron Arends

    @pcrs [19]:
    Wat is er in vredesnaam met jou gebeurd in je kinderjaren, dat je zo fel tegen religies bent? Ik heb (zwaar) protestants onderwijs genoten en heb niet het idee dat mijn hersens daardoor beschadigd zijn. Religie doet mij niets, maar als anderen daar wel gelukkig van worden: wie ben ik dan om ze dat te verbieden? Of om ze tot op het bot af te zeiken?

    Dijk [24] reageerde op deze reactie.

  19. Pteranodon schreef op : 23

    @Andre [22]:
    Er is niet 1 definitie van libertarisch, net zomin als 1 definitie voor spiritualiteit. De enigen die je het kan vragen zijn de mensen zelf omdat het zo sterk afhangt van hun eigen vrijheid om allerlei bouwsteentjes van hun gedachtengoed samen te stellen. We kennen geen “Rome” dat geen tweede definities ergens over kan dulden.

    Andre [30] reageerde op deze reactie.

  20. Dijk schreef op : 24

    @pcrs [19]:
    Jij zei eerder: “dat daar een hele vreedzame samenleving uit voortkomt.”, “daar” verwijst naar een religieuze opvoeding. Je had het dus niet over de religieuze opvoeding zelf die gewelddadig zou zijn, maar de gevolgen ervan. Je zit nu woorden te verdraaiien. Houdt er mee op, want je maakt jezelf belachelijk.

    Verder zou je natuurlijk ALLES waar jij het niet mee eens bent en aan kinderen wordt aangeleerd verminking van hersenen noemen. Zelfs je kinderen aanleren dat er objectieve, metafysische natuurrechten bestaan zou je verminking van hersenen kunnen noemen, want er is geen greintje empirisch of rationeel bewijs voor.

    Overigens zou ik zelf liever ook niet zien dat kinderen religieus opgevoed worden, maar ik ga niet zo ver om de geschiedenis in twijfel te trekken om mijn negatieve beeld van religie te bevestigen. Dat is gewoon tegen jezelf liegen, bijna geschiedvervalsing zelfs, en niet minder schadelijk dan je kinderen aanleren dat er een alwetende, onzichtbare man in de wolken woont.

    @Ron Arends [21]:
    Ik heb (zwaar) protestants onderwijs genoten en heb niet het idee dat mijn hersens daardoor beschadigd zijn.
    U gebruikt hier anders wel een verrekte slecht argument voor iemand wiens hersenen niet beschadigd zijn. Hoe weet u dat? Hoe weet u dat u niet dubbel zo slim geweest zou zijn als u seculier onderwijs had genoten? Hoe weet dat u niet veel gelukkiger zou zijn?
    pcrs [26] reageerde op deze reactie.

  21. Pteranodon schreef op : 25

    @Hub Jongen [2]:
    Welvarend zijn en voldoende middelen hebben je te verdedigen gaat niet altijd samen, vrees ik. Kwestie van mentaliteit. Je kunt je als commercieel gerichte vredelievende beschaving misschien laten voorstaan op makkelijkere spijkerbroeken en betere popmuziek, en leukere I pod apps, maar of dat ook betekent dat je een oorlog wint van een totalitaire agressor is nog maar helemaal de vraag. Concurrentie is meer dan commercie alleen.

  22. pcrs schreef op : 26

    @Andre ik neem definities heel serieus.als ik in de vandale kijk, staat er bij overheid ook geen ‘criminele organisatie’ Wat begrijp je niet aan mijn bewijs?
    @Dijk Uit een geweldadige opvoeding komt een geweldadige samenleving voort. Ik ageer niet tegen alles waar ik het niet mee eens ben, alleen tegen onwaarheden,speciaal die kinderen mishandelen en altijd een geweldadige samenleving opleveren.
    @Ron Wat is er met jou gebeurt dat je zo tegen de staat bent?

    [WORDPRESS HASHCASH] The poster sent us ‘0 which is not a hashcash value.

  23. pcrs schreef op : 27

    Dat een kind niet spontaan bedenkt dat hij zondig is doordat een voorvader met een slang sprak en dat een onschuldig zondenvrij iemand moet worden doodgemarteld aan een kruis om hem daar van te verlossen, dat een kind dat niet spontaan bedenkt, maar moet worden verteld is overdudielijk.Een kind kan wel zelf bedenken dat 2+2=4.
    Dat religieus onderwijs de hersenen beschadigt, is overduidelijk uit de slachtpartijen.Religie =staat, als je tegen de 1 bent en voor de ander,kun je beter je mond houden.Je doet de zaak meer kwaad dan goed.

    [WORDPRESS HASHCASH] The poster sent us ‘0 which is not a hashcash value.
    Dijk [31] reageerde op deze reactie.

  24. pcrs schreef op : 28

    @Andre [22]:
    Daar ga ik niet voor, in de vandale staat ook niet: overheid:”een criminele organisatie” Ik begrijp dat je denkt dat definities gezeur zijn, dat je het liefst overslaat, maar je kunt dat echt niet overslaan, zeker bij zoiets vaags als spirutueel. Wat begreep je niet aan mijn betoog? Of wat is er fout aan?
    @Dijk [24]: Religieuze opvoeding is geweldadig en levert een geweldadige samenleving op. Wat verdraai ik? We weten allemaal dat de RK kinderen het meest misbruikt en die hebben dan ook de grootste slachtpartijen op hun kerfstok, zoals hierboven al beschreven werd (maar denk ook aan Leopold in Congo 6 miljoen doden). De protestantse mens volgt hem op de voet, zoals Bush die een oorlog begon die een miljoen mensen het leven kostte (weet je nog van zijn Gog en Magog opmerking en ik luister naar een andere vader?) en Albright die vond dat de blokkade van Iraq die een half miljoen kinderen het leven kostte, de moeite waard waren.
    Uit elk onderzoek naar criminaliteit komt dat de crimineel een beroerd voorbeeld heeft gehad in zijn jeugd. Dus het lijkt me overduidelijk dat een criminele, geweldadige mens, dit niet zo maar wordt als bij toverslag, maar dat deze bijna altijd zo geconstrueerd is in zijn jeugd. Gevolgen hebben een oorzaak en als je niet bereid bent die oorzaak te veranderen, moet je niet zeuren over de gevolgen.
    Er is bijna niets zinlozer voor iemand om hard tegen de gevolgen te strijden, maar even hard de oorzaken te verdedigen. Het is iemand die nog gevangen zit in de matrix van zijn manipulatie en onderwerping. Iemand wiens rationele vermogens impotent gemaakt zijn, doelbewust om hem onschadelijk te maken.
    @Ron
    “Ik heb (zwaar) protestants onderwijs genoten en heb niet het idee dat mijn hersens daardoor beschadigd zijn.”
    De statistiek is onverbiddelijk duidelijk zoals hierboven beschreven. Dat wil niet zeggen dat iedereen die reli of statistisch opgevoed is, een massamoordenaar wordt, maar de kans is groter. Degenen die inzien dat de initiatie van geweld fout is, gaan vaak de gevolgen bestrijden maar blijven de oorzaken verdedigen. Daarbij hoort dan ook determinisme ontkennen, wat weer de volgende laag is.
    Met religieuse mensen praten, is overigens precies dezelfde ervaring als praten met statisten. Ze baden in het idee dat hun geloof er voor zorgt dat moord fout is en er naar de armen omgekeken wordt. Ze sluiten hun ogen voor de moordpartijen en denken dat ze gelijk hebben, omdat veel mensen het met hun eens zijn. Geloof in een president=geloof in een priester
    Misschien kan ik wel eens een stukje schrijven over de evolutionaire achtergrond van staat/religie en hoe het ouderen de mogelijkheid geeft om als ze fysiek zwakker worden, toch nog de krachtiger jonge generatie te manipuleren.

    Andre [30] reageerde op deze reactie.

  25. Ron Paul Fan schreef op : 29

    @Hoc Voluerunt [4]: Hmmmm, zingend de brandstapel op zonder verzet… Is dat de kern vh NAP? Ik vrees dat ik dat niet ga opbrengen.

  26. Andre schreef op : 30
    Andre

    @Pteranodon [23]:

    Taal is inderdaad een groot obstakel in de communicatie tussen individuen m.b.t. de interpretatie van de individuele ervaring van de externe wereld.

    @pcrs [28]:

    “Ik begrijp dat je denkt dat definities gezeur zijn, dat je het liefst overslaat”

    Dat heb je verkeerd begrepen. Ik begrijp overigens niet waarom je een definitie van “spiritueel” uit vandale afwijst. Als ik het met iets wat jij zegt niet eens zou zijn, zou het dan niet een beetje kortzichtig zijn om automatisch de rest van wat je zegt als onzin te definiëren ?

    Ik heb twee vragen gesteld, te weten:

    1. of libertarisme volgens jou per definitie anti-spiritueel is,
    2. bewijzen voor je bewering dat “kinderen de wetenschappelijke methode volgen”.

    Betr. 2: die vraag staat open. Ik begrijp uit dit verhaal dat je ze er juist kennis mee moet laten maken, hetgeen imbo (is NL voor imho) inhoudt dat ze dat niet automatisch doen, zoals jij beweert: dejongeakademie.nl

    Betr. 1: voor mij voldoet de definitie op vandale.nl. Je kunt ook bijvoorbeeld hier kijken voor een definitie van “spiritueel”: www.woorden.org. Dit artikel komt in de buurt van mijn punt: nl.wikipedia.org. Mijn punt is dat ik één van degenen ben die van mening zijn dat persoonlijke individuele beleving van het niet-stoffelijke geen donder te maken heeft met georganiseerde collectivistische religie in de zin van bijvoorbeeld de organisatie van popiejopie.

    Mijn punt gáát nota bene juist over definities. Dus, nogmaals de vraag in aangescherpte vorm (in een poging om te komen tot wat ik als essentie zie van libertarisme): is het NAP volgens jou verenigbaar met een persoonlijke beleving van spiritualiteit ? Of heb je daar geen mening over, omdat het begrip “spiritualiteit” te vaag is voor je ? Of geef je er wellicht de voorkeur aan om religie en spiritualiteit over één kam te blijven scheren ?

    pcrs [33] reageerde op deze reactie.