maandag, 29 oktober 2012
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

“Hoe hoger de belastingen, hoe gelukkiger de mensen.”

In het blad Effect van de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) van deze maand staat een interview met Maarten van Rossum. Van Rossum, emeritus hoogleraar Moderne Geschiedenis, zegt onder meer: “Sterker, uit de statistieken blijkt juist: hoe hoger de belastingen, hoe gelukkiger de mensen, want dan is de verzorgingsstaat het omvangrijkst.”

 

Op deze redenering is wel wat af te dingen. Het klopt weliswaar wel dat mensen gelukkig worden als belangrijke risico’s van het leven, zoals kosten van gebreken, ziekte, oudedagsarmoede, arbeidsongeschiktheid etc. zijn afgedekt. Dat komt omdat hierdoor het levenscomfort toeneemt. Mensen die in hun comfort zone zitten zijn nu eenmaal gelukkiger dan degenen die daar niet in zitten.
Van Rossum laat echter een aantal zaken weg die zijn conclusie op zijn minst aanvechtbaar maken. Om te beginnen zijn landen met hoge belastingen meestal ook landen die technisch hoog ontwikkeld zijn met als gevolg een hoge levenskwaliteit.

Onderschat voorts niet het effect van een hoge arbeidsproductiviteit die de ruimte schiep voor meer vrije tijd en – dus – een balans tussen werk en privéleven. Een goede balans tussen werktijd en privéleven maakt mensen gelukkiger. Zulke landen hebben meestal ook een functionerende rechtstaat, zodat de burger zijn recht niet alleen heeft, maar het ook kan krijgen. Al deze factoren dragen op zichzelf bij aan een groter levensgeluk. Net als maatschappelijke en internationale stabiliteit die zorgen voor een leven in vrede en veiligheid.

Of deze factoren een gevolg zijn van een hoge belastingdruk is de vraag. Er zijn aanwijzingen dat een hoge belastingdruk in de eerste plaats samenhangt met het instituut van het algemeen kiesrecht. Immers, als iedereen mag stemmen, is het een kwestie van tijd voordat politici ontdekken dat je democratische meerderheden kunt organiseren door kiezers zaken te beloven op kosten van de overheid. De overheid moet vervolgens op zoek naar middelen om die beloften te bekostigen. Dat leidt tot een stijging van de belastingdruk. Omdat ‘gratis’ nu eenmaal naar meer smaakt – ook als het gaat om zogenaamde collectieve goederen – is dit proces bijna niet meer te stoppen als het eenmaal is begonnen. Het is in dat verband niet toevallig dat veel van belastingen verstopt zitten in prijzen van goederen (denk aan de BTW, energieheffing en accijnzen) en daardoor niet goed zichtbaar zijn voor de consumerende burger. Als de burger zou zien wat hij allemaal betaalt, zou hij weleens anders kunnen gaan denken over de oprukkende collectieve arrangementen. Het staat dus helemaal niet vast dat mensen gelukkig zijn dankzij hoge belastingen. Je kunt net zo goed beweren dat in zulke landen – waaronder Nederland – een hoge belastingdruk optreedt naast een levenskwaliteit die op zichzelf het menselijk geluk bevordert.

Een ander belangrijk punt dat ontbreekt in de visie van Van Rossum is het effect van de wet van de afnemende meeropbrengst. Concreet betekent dit dat als iemand op jaarbasis vijfhonderd Euro meer inkomen krijgt, dit voor iemand met een inkomen van een ton minder betekent dan iemand met een inkomen van bijvoorbeeld achttienduizend euro per jaar. Dat komt doordat iemand met een hoog inkomen een verschil van plus of min vijfhonderd Euro niet of nauwelijks merkt, terwijl iemand met weinig inkomen het verschil wel merkt. Met deze wetenschap in het achterhoofd is het niet verbazend dat pleidooien voor hoge – of hogere – belastingen maar al te vaak afkomstig blijken te zijn van mensen die een dusdanig inkomen hebben dat ze echt geen last meer hebben van de belastingdruk in Nederland.
Zeg maar van de hoogleraren en goed betaalde publieke persoonlijkheden of opinieleiders. Mensen zoals Van Rossum, Jeroen Pauw en Paul Witteman. Menige coryfee van de publieke omroep heeft zijn werk bovendien in een BV ondergebracht, zodat het inkomen – afgezien van het verplichte salaris – in de vorm van dividend genoten kan worden. Op inkomsten in de vorm van dividend uit je eigen BV drukt per saldo 40% belasting.
Reken maar even mee: de belasting op de winst in een BV (vennootschapsbelasting) is 20%. Van de winst na belasting wordt bij uitkering als dividend nog eens 25% ingehouden (box 2 van de inkomstenbelasting). Totale druk is dan 40%. Het toptarief betalen deze mensen dus niet, tenzij ze een hoog salaris uit hun BV halen. Zo’n BV heet in kringen van fiscalisten overigens een “rugzak-BV”.

De kosten van de verzorgingsstaat worden vooral opgebracht door de mensen met midden- en lage inkomens. De middeninkomens omdat daar de grootste massa van de welvaart zit. Zij betalen vooral via de inkomstenbelasting, de belastingen op auto’s en autobrandstoffen en de BTW op luxe goederen. De lage inkomen leiden niet zozeer onder een hoge inkomstenbelasting – dankzij de vele heffingskortingen – maar betalen natuurlijk wel BTW en energieheffing op gas en stroom, accijns en BTW op autobrandstoffen. Wie graag rookt en drinkt betaald bovendien nog meer via accijnzen op tabak en drank, maar dat is niet per se inkomensafhankelijk. Overigens eten en drinken mensen met “leuke” en goedbetaalde banen vaker dan de Jan Splinters van deze wereld op kosten van anderen, maar dat even terzijde.
Dat de bulk van de belastingen wordt opgebracht door de middeninkomen is eenvoudig te verklaren: van hoge inkomens zijn er niet genoeg om de hoeveelheid geld te genereren die de overheid nodig heeft om alle beloften van politici na te komen en bij lage inkomens zit niet genoeg geld. Blijft over: de middengroepen. Middeninkomens merken het effect van hogere belastingen minder dan lage inkomens, maar veel sterker dan mensen met een topinkomen.

Kortom, Maarten van Rossum kan makkelijk voor een hoge belastingdruk pleiten. Mensen zoals hij zijn het inkomensniveau waarbij extra belastingen nog echt bijten al lang voorbij.

Ingezonden door Paul Verhaegh

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen, Belastingen, Economie, Politiek
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Sjeek Spier schreef op : 1

    Ik stel voor dat we Maarten 100% gaan belasten zodat hij ultiem gelukkig wordt.

  2. Overnight schreef op : 2

    De meeste ‘gelukkigen’ wonen is landen waar de gemiddelde temperatuur lager is. DUS?? moeten we wereldwijd de kachels lager zetten meneer van Rossum?

  3. Rechtse Rakker schreef op : 3

    Als mensen al gelukkig worden van de “zekerheid” die een verzorgingstaat biedt, dan zal dat geluk slechts van tijdelijke aard zijn…. Veel mensen rekenen zich rijk met alle voorzieningen. Wacht maar totdat ze oud zijn. Dan zal er weinig over blijken te zijn van die sociale “zekerheid”. Jaar in jaar uit tekorten van 3% (de “zuinigheid” van Rutte) en zorgregelingen, waarbij jong voor oud betaalt zijn nu eenmaal niet houdbaar….

    Overigens is het maar zeer de vraag of mensen zo gelukkig worden van een verzorgingstaat. Dingen die je bereikt door er zelf voor te knokken zijn veel meer waard, dan dingen die je aangereikt krijgt van de roverheid. Ik heb ook wel eens statistieken gezien, waaruit bleek dat juist in landen met veel economische vrijheid het geluk het grootst was. Hetzelfde gold voor andere vrijheden. Het book Gross National Happiness van Arthur C. Brooks is wat dat betreft een aanrader.

    Elisabeth Zegeling [4] reageerde op deze reactie.

  4. Elisabeth Zegeling schreef op : 4

    @Rechtse Rakker [3]: Hier ben ik het mee eens. Economische vrijheid en andere vrijheden zijn heel belangrijk. B.v. in bepaalde beroepen heb die vrijheid niet, daar zijn te veel regels. Je mag niet handelen naar inzicht ook al blijkt dat dat beter is. Heb het mee gemaakt in gezondheidszorg. Naar mate je langer ergens werkt, krijgt je meer inzicht in de werkzaamheden. Wil je iets verbeteren omdat beter werkt en/of beter is voor de client, mag het niet. Je wordt teveel beperkt. Zo zijn er meer vrijheden waar mensen in zijn beperkt. Voor de overheid zijn wij bij voorbaat slecht, verdacht en noem maar op. Dat is ook een van de redenen waarom iedereen een chip in je paspoort heeft, kunnen je beter volgen als dat strakts allemaal gekoppeld wordt. Vandaar ook al die camara”s. In Londen heb je in straatlantaarns camara”s, is de bedoeling dat het hier ook komt.

    Igor [6] reageerde op deze reactie.

  5. reiny schreef op : 5

    Ik ben gelukkig dat ik veel belasting moet betalen, dan heb ik nog enige status en zien ze mij nog .!!!

    Spie [7] reageerde op deze reactie.

  6. Igor schreef op : 6

    @Elisabeth Zegeling [4]:
    Nou in rotterdam scheelt het niet veel of er hangs aan iedere straatlantaard een camera hoor, hier in de straat nog niet en maar goed ook want ik sloop em der hoogst persoonlijk vanaf.

    Ik vindt het maar een vreemde vent die van Rossum, duidelijk niet iemand die verder kijkt als zijn neus lang is, er zijn verschillende “Gelukkigheids indexen”, de traditionele voornamelijk economische index staat inderdaad vol met tax em till they bleed landen als nederland en zweden, ect maar er zijn ook indexen met een totaal andere kijk op “geluk” en dan zijn ziet de lijst er heel anders uit, bij de enviromental happyness index staat costa rica al 2 jaar op nummer en met verder in de top 10 landen als venezuela, panama, nicaragua…. daarnaast zijn er nog weer andere indexen waar bv een land als Vanuata heel hoog scoort…. en nou zal ik niet meteen conclusies maar het is wel opvallend dat vanuatu geen inkomsten belasting heeft.

    Elisabeth Zegeling [8] reageerde op deze reactie.

  7. Spie schreef op : 7

    @reiny [5]:
    Betaal dan ook mijn belastingen. Ik heb er geen bezwaar tegen als mensen mij dan minder status toebedelen en me niet zien staan.

  8. pcrs schreef op : 9

    van gedwongen worden je geld uit te geven waar je het vrijwillig niet aan uit wilt geven, wordt je gelukkiger.
    Daar zit gewoon een simpele filosfische tegenstrijdigheid in, probleem opgelost. Ongeveer net zo logisch als: van verkracht worden, worden vrouwen gelukkiger.
    achter correlaties een causaal verband zoeken, is wetenschappelijk al heel hachelijk. Of die onderzoeken kloppen, kun je je ook af vragen. In noord korea wijzen de onderzoeken waarschijnlijk ook uit dat de onderdanen heel gelukkig zijn. Je kunt geluk verder ook niet objectief vergelijken.

  9. pcrs schreef op : 10

    @Elisabeth Zegeling [8]: sommige mensen staan er wel centraler dan anderen. Er is er vooral 1 die alles mag bezitten en veel anderen die alles behoren af te staan.

  10. Klaas schreef op : 11

    Een volstrekt belachelijk, onzinnige bewering van van Rossum.