dinsdag, 19 maart 2013
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Ingezonden: Banken zijn overbodig

Dit is een ingezonden bijdrage bedoeld ter discussie. Vrijspreker.nl
staat niet per se achter de meningen die erin verkondigd worden.

Pieters_Westen 5xAls het economisch goed gaat verdienen banken heel veel geld. En als het economisch slecht gaat gaan banken failliet en mogen we met zijn allen voor de verliezen opdraaien. Je zou zeggen dat we banken kunnen missen als kiespijn. Hebben we die banken eigenlijk wel nodig?

 

Een bank vervult verschillende functies. De banken zoals we die nu kennen zijn tegelijkertijd betaalplaats, een slecht functionerende geldbewaarplaats, een geldleen- en uitleenplaats, en een geldspeelplaats.

Laten we beginnen met de laatste functie: geldspeelplaats. Daarbij speculeren bankmanagers, dikwijls met beperkt verstand van zaken, met andermans geld. Als ze geluk hebben strijken ze een bonus op, als het slecht gaat draait de samenleving op voor de gevolgen. Voorbeeld van zo’n geldspeelplaats is de vastgoedtak van SNS bank. Dit soort activiteiten heeft geen maatschappelijk nut, maar kan alleen maatschappelijke schade berokkenen. Daarom hoeft bij het afschaffen van banken geen onderdak voor dit soort bezigheden te worden gezocht.

De betaalplaats is natuurlijk wel zinvol. Betalen is nodig om de dagelijkse economie te laten functioneren. Dit is echter een basisactiviteit, die geen risico’s in zich draagt.  Deze functie kan worden uitgevoerd door een nutsbedrijf.

Een geldbewaarplaats bestaat niet in ons huidige stelsel. U denkt misschien dat dat wel zo is. U kunt immers uw geld op een spaarrekening zetten. Maar sparen is geen bewaren maar uitlenen. De bank bewaart uw geld niet, maar u leent het geld uit aan de bank. Als de bank failliet gaat bent u uw geld kwijt.

In een nieuw geldstelsel kunnen we ervoor zorgen dat er echte geldbewaarplaatsen zijn. Daar wordt uw geld echt bewaard en niet uitgeleend. Zolang de beveiliging goed is, kan het geld niet kwijtraken.

We hebben nu dus betaalplaatsen gecreëerd en geldbewaarplaatsen. Daar hebben we geen banken voor nodig. De nutteloze geldspeelplaatsen hebben we opgedoekt. Wat dan nog overblijft is het sparen, dat is dus uitlenen, en lenen.

Daarvan is minder nodig dan we op dit moment gebruiken. Laten we kijken naar een investeerder in vastgoed. Stel: Hij heeft honderdduizend euro om te investeren. En stel: In een wijk staan vele huizen te koop, allemaal voor honderdduizend euro. In onze huidige hefboomeconomie gaat de investeerder naar de bank, leent er tweehonderdduizend euro bij en koopt drie huizen. Waarom is dat nodig? Als alles goed gaat, gaan de inkomsten omhoog! Maar in geval van tegenslag gaat de investeerder failliet, terwijl bij aankoop van slechts één huis de inkomsten terug zouden vallen naar nul, maar niet zouden leiden tot een faillissement. Het ontbreken van een bank zou hier een stabielere economie opleveren en dus heilzaam zijn.

Maar hoe gaat het dan als een zoon de zaak van zijn vader overneemt? Dan moet er toch een bank zijn waar hij het geld kan lenen om zijn vader te betalen? In vroeger tijden kwam daar geen bank aan te pas! De zoon kocht het bedrijf van zijn vader. Daar had hij het geld niet voor, dus leende hij dat geld dan van zijn vader en betaalde de lening over de jaren heen terug uit de opbrengst van de zaak. De aflossingen van de lening vormden een pensioen voor de vader.

Maar hoe moet het dan met onze hypotheken? Er zijn voldoende pensioenfondsen, beleggingsmaatschappijen en verzekeraars, die hun geld redelijk veilig willen beleggen. Hypotheken zijn hiervoor een uitstekende belegging. Hypotheken? Daar begon alle ellende toch mee in Amerika? Ja, maar dat waren rommelhypotheken. Geld uitgeleend met een overgewaardeerd huis als onderpand aan personen, die niet voldoende inkomen hadden om de rente en aflossing te betalen. Dat is wat anders dan de stabiele hypotheken, zoals die werden uitgegeven tot in de jaren zeventig in de vorige eeuw in Nederland. De hypotheek bedroeg maximaal viermaal het jaarinkomen van de hypotheeknemer en voor maximaal zeventig procent van de waarde van het huis! Je moest zelf dus eerst de eerste dertig procent bij elkaar sparen. Dergelijke hypotheken waren inderdaad zo stevig als een huis.

Ja, maar dan hebben we ook nog ambitieuze jonge ondernemers met interessante businessplannen. Hoe moeten deze dan van start gaan als er geen banken meer zijn? Ook nu al zijn banken uiterst huiverig om aan jonge ondernemingen geld uit te lenen. Jonge ondernemers kunnen hun plannen financieren met geld van durfkapitaal investeerders, dikwijls vermogende ondernemers of ex-ondernemers (ook wel business angels genoemd), die niet alleen geld maar ook kennis leveren aan de starters.

Ja, maar dan hebben we ook nog een groot warenhuis, dat vijftig nieuwe vestigingen wil openen. Hoe moet die dan aan dat geld komen? Eerst geld verdienen! Als er geen bank is, dan moet dat warenhuis beginnen met het openen van één nieuwe vestiging. En als het goed gaat en de inkomsten nemen toe, dan kunnen ze in het jaar daarop misschien twee nieuwe vestigingen openen. Enzovoort. Maar het openen van vijftig nieuwe vestigingen tegelijkertijd kan inderdaad alleen in een wankelende, labiele, van banken afhankelijke hefboomeconomie. Met dat soort flauwekul moeten we zonder banken inderdaad ophouden.

OK, nu hebben we dus alle bankenfuncties gehad. De betaalplaats en geldbewaarplaats zijn risicoloze nutsfuncties. De geldspeelplaats hebben we niet nodig. En de functies van het echt risicovolle banksysteem hebben we op andere wijze opgelost, deels door rechtstreeks kapitaalkrachtige partijen in te zetten, deels door minder risicovol met minder hefbomen te investeren en deels door meer te sparen en minder te lenen.

Aangezien banken geld creëren wanneer ze geld uitlenen, komt aan deze geldcreatie automatisch een einde wanneer we de banken opheffen. Daarmee stopt ook de belangrijkste bron van inflatie. Het afschaffen van de banken zorgt dus niet alleen voor een stabielere economie, maar lost ook nog het inflatieprobleem op. En doordat we geen banken meer hoeven te redden voorkomen we dat ons overheidstekort in de toekomst tot onverantwoorde hoogte oploopt.

Banken zijn dus niet alleen overbodig maar ook nog uiterst schadelijk! Laten we ze daarom snel opheffen.

 Kees Pieters
Kees Pieters (1955) is wiskundig ingenieur. Hij heeft gewerkt voor de olie-industrie en de overheid in Operational Research en ICT. Hij is auteur van ‘Het Westen 5x Failliet’ (ISBN 9789461933690).
www.hetwesten5xfailliet.nl

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Boekbespreking, Economie, EU, Ingezonden, Overheid, Politiek, Rechten, Vrijheid
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Tom van Leeuwen schreef op : 1

    Klinkt goed!

    Laten we in ieder geval ophouden met de ‘too big to fail’ onzin. Als er een grote bank failliet gaat (door slechte investeringen) dan creëert dat juist ‘een gat in de markt’ voor nieuwe initiatieven!

  2. damoN schreef op : 2

    De Auteur heeft de klepel horen luiden, maar gaat een beetje kort door de bocht op bepaalde punten.

    – geldspeelplaats hoef je niet af te schaffen, speculeren heeft een zeer nuttige functie in de vrije markt (demping van prijzen oa) . Wat wel dient te gebeuren is het wegnemen van de moral hazard van de (impliciete) staatssteun als het misgaat en de beperking van de aansprakelijkheid indien omgaan met andermans geld (allebei veroorzaakt door overheid/wetgeving), mensen niet meer verplichten geld naar dat soort instituten te brengen (bijv pensioen)

    – betalen een nutsfunctie, dus moet de overheid het maar doen?? Wat een gotspe. Je ziet wat er in Cyprus gebeurt dan. Meneer de ingenieur zou zich eens moeten verdiepen in wat de morele implicaties zijn van zijn voorstel. (leestip: mises.org ) Je gaat geweld gebruiken (wetgeving/overheid) om een bepaald betaalstelsel op te dringen. Stuitend om te lezen op een libertarische site. Ik heb een andere oplossing: laat dat lekker aan de vrije markt over. misschien gaat iedereen wel betalen met Bitcoin of zo.

    – geldbewaarplaatsen zijn er thans wel. kluizen bijvoorbeeld. en als je ipv fiat geld echt geld zoals goud en zilver wil bewaren dan zijn er legio mogelijkheden, alhoewel in NL dit moeilijker is gemaakt door Goldmoney.com uit het land te jagen. dankuwel overheid.

    – bank failliet, geld kwijt. niet helemaal vanwege depositogarantie. zelfs Icesave spaarders die formeel door de Ijslandse bank gedekt werden, werden gered door Fouter Bos en de NL belastingbetaler. die garantie draagt bij aan de problemen. consumenten hebben minder incentive om te zoeken naar een goede bank. alhoewel ze op Cyprus nu wel beter weten.

    – ik mis invloed van belastingwetgeving op het hebben van veel schulden (aftrek etc)

    – zolang we een stelletje machtswellustelingen en politici (ik val in herhaling) de macht / een monopolie geven over een printing press zal er inflatie zijn. tegengaan van fractional reserve banking is slechts deeloplossing.

    Dhr. Pieters is op de goede weg, maar denkt nog teveel als een heerscher en in termen van een maakbare samenleving. ‘ We’ moeten dit zo inrichten en ‘ we’ moeten zus zo afschaffen.
    Vrijwillig handelende mensen kunnen veel beter beslissen wat er nodig is en het is nog veel moreler ook dan geweld gebruiken om het in jouw perceptie perfecte systeem op te dringen.

    Arthur [3] reageerde op deze reactie.
    OBL-Rien [5] reageerde op deze reactie.

  3. Arthur schreef op : 3

    @damoN [2]: – ik mis invloed van belastingwetgeving op het hebben van veel schulden (aftrek etc)

    Deze zin verbaast mij. Als libertarier bent u ,neem ik aan, voor eigen verantwoordeijkheid., Waarom dan wel belasting aftrek op schulden. Iemand anders moet dus bloeden voor uw schulden.

    damoN [7] reageerde op deze reactie.

  4. Aristoteles schreef op : 4

    U benoemt het probleem dat bankiers die risico nemen òf kans maken op een bonus, òf de schuld kunnen afwentelen op de samenleving.
    Ik denk dat dit het probleem is van het huidige stelsel. Dit betekent dat de bankier wel kan winnen maar niet kan verliezen, er is dus geen goede reden voor een bankier om het risico niet te nemen.

    Mijn idee is: bankiers mogen speculeren, en ze mogen daar winst uithalen. Als ze echter ‘onverantwoorde’ risico’s nemen zodat spaarders hun geld niet meer terug zien, dan dienen de verantwoordelijke bankiers kaalgeplukt te worden en achter tralies gezet te worden. De bank mag echter niet gered worden.
    Op die manier kunnen bankiers binnen een veilige marge speculeren maar hebben zij ook iets te verliezen, waardoor ze hopelijk betere beslissingen nemen. Spaarders, omdat ze weten dat hun bank niet gered zal worden, zullen de kredietwaardigheid van banken na gaan. Hoewel 95% van de spaarders hier geen verstand van heeft ga ik er vanuit dat economen en adviseurs het volk hierover inlichten via de media.
    Tot slot hoeft de belastingbetaler op deze manier niet op te draaien voor de fouten van anderen.

    Centrale banken en kunstmatige rente dienen opgeheven te worden, uiteraard.

  5. Individualist schreef op : 6

    Schrijver van bovenstaand stuk heeft bijna helemaal gelijk.

    Ten eerste dient elke verantwoordelijk van klanten komen te vervallen, behalve die zijzelf zijn aangegaan. Banken kunnen dus niet van hun schuld af zijn bij faillissement.

    Ten tweede dient de bank met zijn klauwen van het geld van de klanten af te blijven, behalve als klant er expliciet mee akkoord gaat dat het gebruikt kan worden om leningen te verschaffen.

    Ten derde dient ELKE bescherming door de staat komen te vervallen, en dit geldt ook voor regulering. Alles dat een bank doet, dient een vrijwillige afspraak te zijn tussen bank en klant.

    In een echt vrije markt mogen banken alleen doen waar hun klanten expliciet mee akkoord gaan. Als klanten dan dus met hun geld willen gokken door een bank er meer mee te laten doen dan het simpel te bewaren, is dat hun keuze. Dan dragen zij daar ook zelf de verantwoordelijkheid voor. Wie wil gokken, kan zijn geld kwijt raken.

    Echter in de huidige samenleving is er van vrije keuze totaal geen sprake. Men moet banken gebruiken, banken zijn verbonden aan overheidsbeslissingen die ten koste gaan van iedereen, en men maakt gebruik van fractioneel bankieren en centrale banken.

    Uiteindelijk draait het niet om of er wel of geen “nut” is bij het ene of andere beleid, maar puur om de vraag of een bank doet waar zijn klanten mee akkoord gaan/zijn gegaan.

  6. damoN schreef op : 7

    @Arthur [3]:

    ik bedoelde dat in een dergelijke analyse de bespreking van de kwalijke effecten van belastingwetgeving mbt het aangaan van meer schulden ontbreekt. geen belangrijk punt. in een korte analyse kun je niet alles behandelen. maar ik had het zeker beter kunnen omschrijven.

  7. Robbert Visser schreef op : 8

    Hoe serieus moet je zo’n tekst nemen als iemand 4 maal het jaarinkomen van de hypotheeknemer schrijft. De hypotheeknemer is namelijk degene die jij hier volledig afkraakt de bank die de hypotheek verschaft. Kan je niet serieus nemen dit.

  8. geert schreef op : 9

    Ik ben het voor een groot deel eens met Kees P.

    Bij een bank kan je geld sparen en geld lenen. Een bank werkt door een hoger percentage te vragen voor lenen dan voor sparen. Als je voor sparen 3% krijgt en voor lenen 6% dan verdient een bank 3% om te kunnen bestaan.
    Een bank mag spaargeld niet gebruiken om te verlenen maar niet om mee te gokken. Gokken met spaargeld is maffioos/crimineel. Dat doe je gewoon niet. Totaal ethisch onverantwoord. Een spaarder zal hier nooit akkoord mee gaan, maar het word de spaarder niet eens gevraagd. Dus is het een vorm van criminaliteit. Je kan niet ongevraagd iemands eigendom lenen. Het is gelijk aan stelen en dat is volgens de wet strafbaar.

    De economie groeit als het aantal mensen groeit omdat dan de vraag groeit en prijzen zullen stijgen waardoor concurrentie mogelijk word. Die concurrentie is alleen mogelijk als men geld kan lenen om bedrijven op te starten.

    damoN [10] reageerde op deze reactie.

  9. damoN schreef op : 10

    @geert [9]:

    Ik ben geen expert, maar dat is volgens mij niet helemaal in lijn met Oostenrijkse school economie.

    Kijktip: www.rothbard.be

  10. Pteranodon schreef op : 11

    Het ligt er maar net aan wat een beleid van een bank is. Een bank kan het beleid ook in jaren 70 stijl uitvoeren of op wat voor manier dan ook die minder “speelplaats-achtig” is. In algemene zin is er dus bij mij geen bezwaar tegen banken, maar ik geef wel toe dat mijn ideale bank een denkbeeldige is, die minder risico’s neemt.
    Ik vind banken reuze gemakkelijk als ik wil telebankieren. Wie gaat dat dan vervangen als er geen banken zouden zijn? Men moet maar net paypal accepteren of bitcoins en bij wie dat niet doet kun je ook niet shoppen of je rekeningen betalen. Ik zie mezelf niet zo gauw met een sok met geld naar een heel andere plaats in Nederland gaan om mijn verzekering te betalen of een product dat ik online aanschaf.

  11. jAAP schreef op : 12

    Dit riekt naar een systeem van nog meer staatscontrole op het geldwezen. Helemaal vrij laten, laisser faire, is de beste optie. Weg met alle bemoeienis, interventies en manipulaties door de staat. Laat het over aan de vrijwillige beslissingen van vrije individuen en veel van de huidige problemen zullen als sneeuw voor de zon verdwijnen. Dan zal het een sector worden net als vele andere die prima functioneren.

    grammar Nazi [13] reageerde op deze reactie.

  12. grammar Nazi schreef op : 13

    @jAAP [12]:

    goed gezien