maandag, 16 september 2013
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Redirect

onderdaan_en_de_romeinenIn het boek Redirect van de auteur Timothy Wilson, wordt besproken hoe mensen een intern verklarend verhaal samenstellen over hun eigen gedrag. Het gaat de schrijver er voornamelijk om over hoe mensen reageren op straffen en beloningen. De directe reaktie op een straf of beloning is meestal zoals je zou verwachten. Dat betekent dat mensen meer gaan doen waar ze voor beloond worden en minder waar ze voor gestraft worden.

Er is echter een secundair effect waar het de schrijver meer om gaat. Dat is het verhaal dat mensen samenstellen over hun eigen waardes. In één van de genoemde experimenten mogen een aantal kinderen met een aantal speeltjes spelen, maar wordt ze verboden met de robot te spelen. Het experiment bestaat er uit dat sommige kinderen heel streng wordt verboden met de robot te spelen en anderen heel mild. In beide gevallen is het verbod voldoende om effect te hebben.
Als echter later wordt gevraagd hoe leuk de kinderen de robot vonden, geven de kinderen die streng verboden was met de robot te spelen aan de robot leuker te vinden dan hen die het mild verboden was.

Mises gaf al aan dat de handelingen van mensen hun interne waardes verraden. Als A een banaan ruilt met B voor een euro, geeft hij aan dat hij de banaan minder waardeert dan de euro. Het lijkt er echter op dat mensen ook zichzelf zo observeren en hun interne waardeschaal aanpassen: Ik vind iets waardevol als het mij streng verboden wordt en ik vind iets vervelend als het mij verplicht wordt. De kinderen die mild verboden was met de robot te spelen, konden bij de vraag naar een verklaring waarom ze niet met de robot speelden alleen maar bedenken dat ze de robot niet zo leuk vonden, omdat ze het milde verbod niet konden herinneren. De kinderen die streng verboden was met de robot te spelen, konden zich het strenge verbod echter nog goed herinneren. De verklaring die zij bedachten was dat het verbod de reden was en dat ze zelf de robot eigenlijk heel leuk vonden.

Bij een later experiment waarbij de kinderen in staat werden gesteld vals te spelen om een prijs te winnen, bleken de streng verboden kinderen meer vals te spelen. Het was alsof ze van het strenge verbod geleerd hadden dat ze ongehoorzame kinderen waren, die alleen met strenge verboden gecorrigeerde konden worden en ze gingen zich daarna gedragen door vals te spelen.

Dit effect trad niet alleen op bij een straf, maar ook met een beloning. Als kinderen met een grote beloning werden verleid met een wiskunde spelletje te spelen, dan bleken ze bij het wegnemen van de beloning, minder met het spelletje te spelen dat voordat er uberhaupt beloningen werden uitgedeeld. Het was alsof de kinderen op hun interne waardeschaal de waarde van het wiskunde spelletje door de enorme beloning hadden verlaagd tot: Met dat walgelijke spel speel ik alleen als ik een fikse beloning krijg.

De auteur haalt vervolgens een groot aantal voorbeelden aan van overheidsprogramma’s waarbij met strenge straffen geprobeerd wordt de onderdaan van de drugs, drank of bendelidmaatschap af te houden. Het blijkt dat die programma’s allemaal het tegenovergestelde effect sorteerden. De kinderen zagen al deze dingen als iets wat kennelijk zeer begeerlijk was en hoog op hun interne waardeschaal stond, dat ze zo hard verboden moest worden zich met deze zaken bezig te houden.
De auteur pleit daarom voor en zo mild mogelijke straf/beloning. Voldoende om effect te sorteren, maar te weinig om als reden voor de gedragsverandering herrinerd te worden.

Vrijspreker: Wat trekt de roverheid hier voor les uit?

Opperdienaar: Dit effect is de reden waarom de roverheid niet graag met soldaten met mitrailleurs langs de deuren gaat om belasting op te halen. Dit zou het interne verhaal van de belastingslaaf zo wijzigen dat hij gaat denken dat hij wel een enorme hekel moet hebben aan belasting betalen en het alleen vanwege de soldaten doet. De roverheid probeert niet alleen de expliciete dwang zo lang mogelijk op de achtergrond te houden, maar wij bieden de slaven ook een scala aan voorgeprepareerde verhalen aan om zijn interne verhaal mee aan te passen. Hij mag denken dat hij belasting betaalt voor de arme kinderen in Afrika, voor bescherming tegen knettergekke baardmannen in grotten, voor bescherming van het milieu, voor droge voeten of betaalbare gezondheidszorg. Verhalen te over en voor ieder wat wils, zolang ze maar niet denken dat het vanwege de dwang is. De belangrijkste taak van een politicus is om verhalen toe te voegen, voor onderdanen waarbij de bestaande verhalen niet (meer) werken.

Dit is ook de reden dat het christelijk geloof zo groeide ondanks dat de Romeinen hun leider had gekruisigd en diens volgelingen bij bosjes vermoordden. De Romeinen waren gewend aan sterke goden en snapte niets zo’n slapjanus god. Ze hadden echter niet door dat al die martelaren en vervolging de onderdanen het idee gaf, dat ze het christendom wel heel graag moesten willen. Waarom werd er immers zo voor gestraft? De moslims zijn later met dat martelaarschap verder gegaan en hebben er vele maagden in het leven na de dood aan toegevoegd.

Naarmate de roverheden verder ontsporen, moet uiteindelijk de dreiging op de achtergrond plaatsmaken voor echt geweld. Dit is echter een snel einde van de roverheid, aangezien het interne verhaal van de onderdaan zijn onvermijdelijke aanpassing ondergaat: ik gehoorzaam vanwege het geweld en wil eigenlijk zelf het tegenovergestelde. Roverheden proberen dat dan ook zo lang mogelijk uit te stellen. Die kracht valt namelijk niet te stoppen.

Vrijspreker: De roverheid eindigt met een flinke klap.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen, Boekbespreking, Psychologie
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Hub Jongen schreef op : 1
    Hub Jongen

    Heel interessant. En het klopt ook nog!!!
    Ik herinner me dat ik vroeger op school doodsimpel leerde dat je in Rotterdam, Katendrecht, opium kon schuiven. En dat dit vooral door Chinezen gedaan werd. Gewoon simpel.
    Dit was net zo gewoon als bvb Rotterdam is de grootste zeehaven.
    Ik heb nooit er naar verlangt om ook opium te gaan schuiven!!

  2. Diewer schreef op : 2

    Volgens mij is het effect inderdaad heus wel bekend bij de overheid. Om de jongeren meer aan het roken en drinken te krijgen worden daarom allerlei verboden bedacht en ingevoerd. De slapende Nederlanders laten alles gewillig over zich heen komen en denken het nog te moeten verdedigen ook. De overheid zorgt toch goed voor ons en onze gezondheid? (Kijk maar naar de chemtrails, de plannen voor fracking, enz.) Er zijn nog nooit zoveel jongeren geweest die teveel drinken als na de invoering van het verbod voor jongeren onder de zestien en het zal nog erger worden na de invoering van het verbod van jongeren onder de achttien. Bovendien mogen ze dan al wel auto rijden, terwijl ze geen idee hebben wat alcohol met hen doet.

  3. pcrs schreef op : 3

    Je zou idd kunnen zeggen dat ze het bewust doen om de consumptie van hoog acijns spullen aan te moedigen en voor de pensioenproblemen is het ook niet verkeerd. Maar ik denk toch dat het onderbewust gaat. Als ze het bewust zouden doen, zou de uitvoering niet zo foutloos zijn. Dit soort dingen zit denk ik bij politici in hun instincten ingebakken. Maar als het nietzo was zou dat me ook niet verbazen

  4. pcrs schreef op : 5

    Opium produktie Afganistan bereukt record
    www.zerohedge.com