maandag, 20 maart 2017
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

De formatie (en de grondwet)

Thierry-Baudet-750x350De verkiezingen zijn afgelopen, en dus is het tijd voor de formatie van een kabinet. Iedere partij heeft zo zijn voorkeuren voor een nieuw kabinet en levert deze momenteel in bij informateur Edith Schippers. Aan de hand van al die wensen en eisen gaat Schippers kijken wat de mogelijkheden zijn om vervolgens, na overleg met de koning, met enkele partijen te onderhandelen zodat uiteindelijk een nieuw kabinet kan worden gevormd.

Nu is er één partij die pleit voor een zogenaamd ‘zakenkabinet’. Forum voor democratie van Thierry Baudet stelt dat de verkiezingsuitslag zo’n versplinterd beeld geeft dat het beter zou zijn om onafhankelijke vakministers zonder binding met een partij te benoemen. De overige partijen lijken weinig te voelen voor dit voorstel, het is immers niet gebruikelijk in het Nederlandse stelsel. En uiteraard willen alle partijen voorkomen dat er belangrijke baantjes aan de neus van hun leden voorbij gaan. Hoewel ze dat laatste er nooit bij zeggen.

Nu is het zo dat de wijze waarop er in Nederland een kabinet geformeerd wordt helemaal niet vastligt. De manier van werken vindt plaats volgens wat men dan zo mooi ‘ongeschreven staatsrecht’ noemt. Terwijl men feitelijk slechts aan de grondwet gebonden is. Dat is immers de wet waaraan de staat zich dient te houden. Als je naar die grondwet kijkt dan kom je uit bij hoofdstuk twee. Artikel 24 tot en met 41 van dat hoofdstuk gaan allemaal over de koning, en zijn in dit kader niet relevant, behalve als je bedenkt dat internationale verdragen volgens de grondwet boven de Nederlandse wet gaan, en we middels het verdrag van New York in 1966 al overeen gekomen zijn dat discriminatie op grond van geboorte niet is toegestaan. Maar slechts een kniesoor die daar op let, dat zou die hele koning namelijk illegaal maken, en wie zit daar nou op te wachten?

De rest van hoofdstuk twee is wél relevant als het gaat om de formatie. Het luidt als volgt:

Artikel 42

  1. De regering wordt gevormd door de Koning en de ministers.
  2. De Koning is onschendbaar; de ministers zijn verantwoordelijk.

Artikel 43

De minister-president en de overige ministers worden bij koninklijk besluit benoemd en ontslagen.

Artikel 44

  1. Bij koninklijk besluit worden ministeries ingesteld. Zij staan onder leiding van een minister.
  2. Ook kunnen ministers worden benoemd die niet belast zijn met de leiding van een ministerie.

Artikel 45

  1. De ministers vormen tezamen de ministerraad.
  2. De minister-president is voorzitter van de ministerraad.
  3. De ministerraad beraadslaagt en besluit over het algemeen regeringsbeleid en bevordert de eenheid van dat beleid.

Artikel 46

  1. Bij koninklijk besluit kunnen staatssecretarissen worden benoemd en ontslagen.
  2. Een staatssecretaris treedt in de gevallen waarin de minister het nodig acht en met inachtneming van diens aanwijzingen, in zijn plaats als minister op. De staatssecretaris is uit dien hoofde verantwoordelijk, onverminderd de verantwoordelijkheid van de minister.

Artikel 47

Alle wetten en koninklijke besluiten worden door de Koning en door een of meer ministers of staatssecretarissen ondertekend.

Artikel 48

Het koninklijk besluit waarbij de minister-president wordt benoemd, wordt mede door hem ondertekend. De koninklijke besluiten waarbij de overige ministers en de staatssecretarissen worden benoemd of ontslagen, worden mede door de minister-president ondertekend.

Artikel 49

Op de wijze bij de wet voorgeschreven leggen de ministers en de staatssecretarissen bij de aanvaarding van hun ambt ten overstaan van de Koning een eed, dan wel verklaring en belofte, van zuivering af en zweren of beloven zij trouw aan de Grondwet en een getrouwe vervulling van hun ambt.

 

Wat er allemaal niet staat is eigenlijk belangrijker dan wat er wel staat. Zo is het verschijnsel ‘politieke partij’ nergens genoemd. Ook het idee van een (in-)formateur is de grondwet niet bekend, laat staan het idee dat er per sé een meerderheidsregering gevormd zou moeten worden. Al die zaken waar men het nu in Den Haag over heeft staan niet genoemd in de grondwet. Terwijl dat toch uiteindelijk de handleiding is waar men een eed op aflegt. En die derhalve gevolgd zou moeten worden.

Er is ook een duidelijke reden waarom al die zaken die nu de voorpagina’s van de kranten sieren niet genoemd worden in de grondwet: ze worden niet geacht te bestaan! (En nee, ook in hoofdstuk drie komen die zaken niet naar voren.)

De koning benoemt ministers naar eigen goeddunken, en de tweede kamer bestaat uit individuen die het beleid van die ministers vervolgens onafhankelijk moeten toetsen en controleren. Dát was het systeem dat ooit is bedacht. Het behoeft geen betoog dat het systeem van Thorbecke inmiddels enorm is verwaterd. De fractiediscipline zorgt er voor dat er nauwelijks nog onafhankelijk opererende kamerleden bestaan, en doordat partijen altijd voor een meerderheidsregering kiezen is de controlerende taak van de tweede kamer feitelijk niet meer aanwezig. Regeringspartijen stemmen vrijwel onvoorwaardelijk voor hun eigen partij- en coalitie-genoten, en in de vergaderzaal mag de oppositie voor de vorm nog wat roepen, wat dan met enig fortuin nog wel eens het NOS-journaal haalt.

Van een daadwerkelijk debat in de Tweede kamer is geen sprake meer. Kamerleden zenden hun standpunt uit zonder ook maar een moment de illusie te hebben dat dit standpunt ook maar enig effect zal hebben op het beleid. Een paar minuten op TV is het hoogst haalbare, wellicht een interview in de krant, en dat was het dan. Een debat waarbij er diepgaand op de inhoud wordt ingegaan, mensen luisteren naar elkaars standpunten en op basis van gedegen informatie de beste oplossing wordt bepaald, hoe vaak heeft u dat de afgelopen jaren meegemaakt? De vraag stellen is hem beantwoorden.

En juist daarom is het voorstel van Forum van Democratie tot vorming van een zakenkabinet zo’n uitmuntend idee. Het afstappen van het systeem met gemaakte coalitie-regeringen zorgt er ten eerste voor dat er mensen met vakinhoudelijke kennis én bestuurlijke ervaring in vak ‘K’ terecht komen. Dat hoeven dus zeker niet per definitie zakenmensen te zijn, een oud-directeur van de ANWB zou prima geschikt kunnen zijn als minister van verkeer en waterstaat. Op deze wijze kun je eindelijk de beste mensen op de juiste plek krijgen, zonder dat er gediscrimineerd wordt op basis van politieke overtuiging kan iedereen die daar de vaardigheden voor heeft minister worden.

Zo’n zakenkabinet zorgt er bovendien ook voor dat er weer inhoudelijk gedebatteerd kan gaan worden op de plaats die daarvoor bedoeld is: de tweede kamer. Zodat het weer eens over landsbelang kan gaan, in plaats van over partijbelang.

Met de vorming van een zakenkabinet worden ministers niet meer uit de wind gehouden omdat ze nu eenmaal een bepaalde partijkaart hebben, maar zullen ze het beleid inhoudelijk moeten verdedigen, en de tweede kamer zal op basis van die inhoud haar controlerende taak moeten gaan uitvoeren. Met wisselende meerderheden. Precies zoals het hoort. En zoals Thorbecke het ooit bedacht heeft. Daar kunnen democratische partijen zoals d66 en de VVD het met geen mogelijkheid mee oneens zijn. Tenzij ze de liefde voor het pluche laten prefereren boven de grondwet. Maar dat zal toch haast niet?

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen, Overheid, Politiek, Rechten
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. dr.kwas schreef op : 1

    Dat zou zeer verdienstelijk zijn als dat er door kwam. Maar je vergeet Pinokkio en zijn medeplichtigen niet. Ik heb het wel eens aan gekaart, maar geen hond die daarop reageert. En dat zal voor jou van uit de kamer het zelfde zijn.

    Kim Winkelaar [3] reageerde op deze reactie.

  2. Henri schreef op : 2

    De beste oplossing is als ik een jaartje de teugels in handen neem. Toegegeven, politici en dergelijke onvriendelijk, maar welhet volk dienend. Tenminste zoals ik het zie en dat is juist.
    Hoe? (vraag je je misschienn af?)
    Autonoom, hard, degelijk, luisterend naar… jou en met vuurpeloton voor de zgn. gevestigde orde. Zeg maar een licht dictoriaal iets 🙂

    Gijs Meulenmeesters [4] reageerde op deze reactie.

  3. Kim Winkelaar (auteur van dit artikel) schreef op : 3
    Kim Winkelaar

    @dr.kwas [1]: Natuurlijk, plucheminnend Nederland zal het voorstel voorlopig niet omarmen. Maar de vraag is of er ueberhaupt wel een kabinet gevormd kan worden op de traditionele manier, en dan zou dit alsnog een prima plan kunnen blijken te zijn.

  4. Gijs Meulenmeesters schreef op : 4

    @Henri [2]:
    ik zeg meerderemalen je moet 2 x met rood moeten kiezen

  5. Raymond V. schreef op : 5

    Tja….nogmaals , met alle respect voor de auteur van dit epistel : ( dubbele punt ) …….( wachtpuntjes ) , ( komma ) ……( waardig moment !!!! , gevolgd door uitroeptekens , zeer betekenisvol ) ( punt ).

    Wanneer eenieder , in welke hoedanigheid dan ook , op welk tijdstip dan ook , of op waarlijk elke denkbare uiting in welke context denkbaar , refereert aan de term ” Grondwet ” , bedoeld de mond of pen , die deze uiting pleegt , het “document ” genaamd ” Grondwet “, maar niet de inhoud van het ” document ” .

    En in 1984 heeft men door het schrappen van art.1 en 2 , van het HOOFDSTUK 1 ( in het document genaamd “grondwet “) , het complete hoofdstuk laten vervallen , en een nieuw concept ( rechtsbegrip ) ingevoerd , nl. “grondrechten “.

    Dus …DOCUMENT= Grondwet – , HOOFDSTUK 1 . =Grondwet , en dan vervolgens art.1. Grondwet.

    Is geworden : DOCUMENT = Grondwet – , HOOFDSTUK 1. = Grondrechten , en dan vervolgens art.1 Grondrechten.

    GRONDWET
    Voor het
    KONINKRIJK DER NEDERLANDEN
    ZOOALS LAATSTELIJK G E W I J Z I G D B I J D E W E T T E N VAN
    19 J A N U A R I 1938, STAATSBLAD Nos. 100—105
    ( Z i e v o o r d e n O f f i c i ë e l e n T e k s t : K . B . 25 F e b r u a r i 1938
    S t b . n o . 300 ‘).)
    Plechtig afgekondigd den 22 Februari 1938 ingevolge Koninklijk
    Besluit van 11 Februari 1938, Stb. n°. 180.

    E E R S T E HOOFDSTUK.
    Van het Rijk
    en zijne
    Inwoners.

    1. Het Koninkrijk der Nederlanden omvat het grondge-
    bied van Nederland, Nederlandsen-Indië, Suriname en Curacao.
    2. De Grondwet is alleen voor het Rijk in Europa verbindende,
    voor zoover niet het tegendeel daaruit blijkt. (G. 62, v., 77, 125).
    Waar in de volgende artikelen het Rijk wordt genoemd, wordt
    alleen het Rijk in Europa bedoeld.
    3. De wet kan provinciën en gemeenten vereenigen en splitsen
    en nieuwe vormen. (Gem. 128v.)
    De grenzen van het Rijk, van de provinciën en van de gemeenten
    kunnen door de wet worden veranderd. (G. 60).
    4. Allen die zich op het grondgebied van het Rijk bevinden,
    hebben gelijke aanspraak op bescherming van persoon en goederen.
    (A. 9; B.W. 2; G. 158, 159, 163, 164, 167.)
    De wet regelt de toelating en de uitzetting van vreemdelingen en
    de algemeene voorwaarden, op welke ten aanzien van hunne uit-
    levering verdragen met vreemde Mogendheden kunnen worden
    gesloten. (Wet 13 Aug. 1849, S. 39 en 6 April 1875, S. 66, l.g. 10
    Feb. 1910, S. 56.)

    En sinds 1984 leeft u in dit :

    www.denederlandsegrondwet.nl

    U leeft niet meer onder een ” Grondwet ” , u leeft onder een ” Grondrecht ” , zoals zij die goed kunnen waarnemen , zien dat HOOFDSTUK 1 betreft : E E R S T E HOOFDSTUK.
    Van het Rijk
    en zijne
    Inwoners.

    en het vergelijk het met wat er nu staat , en je zult begrijpen dat er iets bizars heeft plaatsgevonden , en daarom verklaar ik dit forum regelmatig “hersendood “.

    Naam * [7] reageerde op deze reactie.
    jhon [11] reageerde op deze reactie.

  6. Benhur schreef op : 6

    Maakt allemaal niet uit. De kermis van leugen en bedrog hebben de samenstelling allang klaar liggen, net als de verkiezingen was er niks te kiezen maar het was een scenario die met veel moeite aannemelijk gemaakt is.

  7. Naam * schreef op : 7

    @Raymond V. [5]: Wat precies wil je hier mee zeggen? Grond(vul-hier-woord-van-keuze-in) blijft een vod papier van de dominante mafiabende waarmee het zijn eigen gedrag rechtvaardigt.

  8. Nico schreef op : 8

    De formatie van een kabinet heeft veel weg van de formatie van een onderneming. De behoeftes en reacties van de ‘markt’ zijn vastgesteld, een kabinet of onderneming springt in de rol van de vrije radicaal, een reactieproduct, er wordt vanuit verschillende discipline’s een team samengesteld om te kunnen reageren op de markt en… hoppa! De machinerie is operationeel. Daarna is het een kwestie van het programma van de geformuleerde strategie uitvoeren, uiteraard met enige artistieke vrijheid totdat het volgende marktonderzoek aangeeft dat er een koerswijziging nodig is.

  9. Nico schreef op : 9

    ‘Reageren op de markt’ is misschien zwak uitgedrukt, want iedere onderneming of kabinet wenst graag marktleider te worden. Marktleiderschap is iets anders dan de markt ‘repareren’ om de machinerie in gang te houden en onderwijl zelf wat binnen te harken.

  10. Rob schreef op : 10

    VERKIEZINGEN, ook in ons land, zijn een door de politieke elite bedachte legitimatie voor onderdrukking van de kiezer.

    Je stemt op het programma van een partij dat meteen na de verkiezingen wordt ingewisseld en verkwanseld voor macht over diezelfde kiezer; het programma waarop je je keuze gebaseerd hebt is in geen velden of wegen meer te bekennen.

    Forum voor Democratie ( ik heb er op gestemd) is in dit opzicht een verademing alhoewel ik zeker weet dat de politieke elite het op dezelfde manier gaat boycotten als de PVV. Alles wat hun macht over de burger aantast wordt geblokkeerd.

    Democratie in ons land is nep; oftewel, we mogen 1x per 4 jaar kiezen DOOR WIE we belazerd en bestolen willen worden. En de Overheid voert die onderdrukking uit. Ons land is geen haar beter dan het Turkije van Erdogan, ze stoppen het alleen in een minder opvallend jasje.

    Zorg daarom dat de Overheid zo min mogelijk grip op u heeft. Vertel ze niets, reageer nergens op en werk nergens aan mee; zorg dat je net genoeg doet om niet op te vallen.
    En daarnaast zorg je voor je eigen ontwikkeling en kennisopbouw, buiten zicht van die overheid; zodat ze niet weten wat de burger vindt en doet.

  11. Raymond V. schreef op : 12

    @jhon [11]:

    Het gaat zowel links of rechtsom , maar komen feitelijk tot de zelfde conclusie .

    En verder luister maar naar Rob , en blijf zoveel als het gaat onder de radar , zoals de bijbel het ook stelt : we zijn in de wereld , maar we zijn niet van de wereld , en trek de deur maar achter je dicht , want het zijn barre tijden.

  12. Bertuz schreef op : 13

    @jhon [11]: Het volk maakt zowel de grondwet als de gewone wetten. Het volk toetst bij het maken van die gewone wetten de grondwettelijkheid van die gewone wetten. Aangezien er scheiding van de machten is, zou het vreemd zijn als de rechter de grondwettelijkheid van wetten zou mogen toetsen. De wetgever doet dat zelf.

    jhon [14] reageerde op deze reactie.
    AnCap [16] reageerde op deze reactie.

  13. jhon schreef op : 14

    @Bertuz [13]: indien de “volksvertegenwoordigers” besluiten om slavernij via een u-bocht in te voeren (participatiewet) dan heeft het volk het recht om dit voor te leggen aan de rechter c.q het Grondwettelijk Hof dit is buiten Nederland de gewoonste zaak van de wereld !
    www.rechtspraak.nl

    Bertuz [15] reageerde op deze reactie.

  14. Bertuz schreef op : 15

    @jhon [14]: Ik wist niet dat onze volksvertegenwoordigers de slavernij ingevoerd hadden. Wanneer is dat gebeurd? Bij welke rechter kan ik klagen over deze invoering van slavernij? Volgens mij gaat het stukje over Nederland. Ik zeg niet dat er nergens ter wereld wetgeving grondwettelijk getoetst kan worden. Lezen, het blijft lastig.

  15. AnCap schreef op : 16

    @Bertuz [13]: M.i. maakt het volk helemaal geen grondwetten noch gewone wetten. Bovendien hebben wij geen volksvertegenwoordigers. Want ten opzichte van wie wordt het volk dan vertegenwoordigt door de volksvertegenwoordigers?

    Vertegenwoordiging is essentieel een relatie met drie partijen. Dat was ook zo in de klassieke formulering van het vertegenwoordigingsbeginsel: de volksvertegenwoordigers vertegenwoordigen de rechtmatige belangen van het volk tegenover de koning. Dat is nu niet langer het geval: de volksvertegenwoordigers – exacter partijvertegenwoordigers — hebben de uitvoerende macht bij de koning weggenomen en toegekend aan parlementaire regeringen. Hier is vertegenwoordiging een binaire relatie: de meerderheidspartijen vertegenwoordigen het volk tegenover de regeringspartijen, dus tegenover zichzelf. De rol van democratische procedures is dan ook niet langer vertegenwoordigers maar wel meesters te kiezen.

    In bovenstaande context hebben wetten die door volksvertegenwoordigers worden uitgevaardigd de functie het volk te beschermen tegen de macht van de koning. Inderdaad, de kiezers kiezen volksvertegenwoordigers die hen tegenover de Koning (en zijn) regering vertegenwoordigen om bescherming te bieden tegen de bij de overheid geconcentreerde macht. Zij kiezen vertegenwoordigers, geen voogden, die hun voorschrijven wat zij wel of niet mogen doen, hoe zij hun leven en vermogen moeten organiseren.

    De wetten hadden dus als functie om de koning te binden, niet het volk zelf, zoals nu het geval is.

  16. Berend Voersma schreef op : 17

    Wat een gemor en gemier altijd maar over de grondwet en in hoeverre dit wel of niet gerespecteerd wordt door de zittende overheid. Boeiend… Uiteindelijk weten we allemaal dat het 1 grote stoelendans is. En dat de zittende regering amper wat voor elkaar krijgt ivm de altijd maar verplicht te vormen coalitie. Waarbij het altijd maar pappen en nat houden is. Je kunt niet afvallen zonder dieet Denk daar maar eens over na 😉