vrijdag, 24 november 2017
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Belastingdruk in Nederland

De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), een club van overwegend Westerse, ontwikkelde landen constateert dat de belastingdruk in Nederland in 2016 een kwart hoger was dan die in 1965.

De OESO kan die conclusie trekken omdat de organisatie dit soort gegevens al sinds 1965 bijhoudt. De maatstaf die de OESO hanteert is de belastingdruk als percentage van het Bruto Binnenlands Product (Gross Domestic Product, GDP). Onder belastingen rekent de OESO tevens sociale zekerheidspremies die verplicht aan de overheid worden betaald. In Nederland zijn dat de premies volksverzekeringen (AOW, ANW en Wlz) en premies werknemersverzekeringen. Pensioenpremies zijn geen belasting in de definitie van de OESO. In 1965 bedroeg de aldus berekende belastingdruk in Nederland 30,9% en in 2016 38,8%.

Dit gegeven is pikant, aangezien je in discussies nog weleens hoort zeggen dat de belastingen sinds het Reagan- c.q. Thatcher-tijdperk alleen maar is gedaald. Dit gegeven klopt dus niet: sinds de jaren zeventig is de belastingdruk in Nederland op zijn best 2-3 procentpunten lager geweest dan de druk in 2016. Nederland kent dus sinds de jaren zestig een structureel hogere belastingdruk.

Nu klopt het dat het toptarief in de inkomstenbelasting tot aan de Oort-herziening in 1990 maar liefst 72% was, maar dat tarief werd alleen betaald door mensen die slecht op de hoogte waren met aftrekposten of die een dusdanig hoog inkomen hadden dat ze zelfs na het benutten van alle mogelijkheden nog in het toptarief vielen. Bovendien was de BTW in de jaren zeventig en tachtig een stuk lager, namelijk 16% in plaats van 21%.

Tot aan de Oort-herziening in 1990 was de Nederlandse inkomstenbelasting een smulbos van aftrek- en uitstelmogelijkheden. Ik noem er maar eens een paar. Hypotheekrente was niet alleen aftrekbaar voor de eerste woning, maar ook op andere woningen, zoals een vakantiehuisje in een zonnig buitenland. Onderhoud van de eigen woning is lang aftrekbaar geweest. Beroepskosten waren aftrekbaar. Wie een gestudeerd beroep had, zoals leraar, trok de kosten van de onmisbare werk- en studeerkamer thuis af, inclusief inrichting. Een bekende grap uit de jaren zeventig was: “Wat heb jij een grote studeerkamer thuis.” “Hoe bedoel je?” “Nou, aan je belastingaangifte te zien past er een heel bankstel in!” Of denk aan het nette pak dat iedereen met een beetje een beroep of functie (leraar, dominee, gemeenteraadslid) eens in de zoveel jaar als aftrekpost (‘representatiekosten’) opvoerde.

Verder kon je inkomen op tal van manieren uitstellen. Premies voor een lijfrente waren tot aan de zogenaamde Brede Herwaardering in 1990 tot ruim 16.000 gulden per jaar per persoon aftrekbaar. Met kapitaalverzekeringen kon grotendeels of zelfs geheel belastingvrij worden gespaard, mits zo’n polis een minimale kans (1%) op nadeel bood. Verplicht salaris voor wie een BV had bestond nog niet. Aftrek van premies voor pensioenopbouw in de eigen BV – sinds kort afgeschaft – was mogelijk.

De regels voor onbelaste onkostenvergoedingen waren ruimer dan nu: de autokostenvergoeding van € 19 cent per km is al sinds begin jaren negentig niet meer aangepast, terwijl autorijden echt niet goedkoper is geworden.

Consumptieve rente (doorlopend krediet, persoonlijke lening) was tot eind jaren negentig onbeperkt aftrekbaar. De aftrek voor scholings- en studiekosten was ruimer.

Wie geen belasting wilde betalen over rente-inkomsten kocht bij de bank rentecertificaten aan toonder. Daarvan wist zelfs de bank niet in wiens bureaulade ze uiteindelijk terecht kwamen. Dit was natuurlijk belastingontduiking, maar als bij een inflatie van 8-10% per jaar wilde niemand belasting betaling over spaarrente. De rente was maar ternauwernood hoog genoeg om te zorgen dat de spaarder na inflatie niet achteruit boerde.

Kortom, tarieven zeggen niet zoveel. Het gaat erom wat je uiteindelijk betaalt in relatie tot je inkomen. Wie zijn of haar eigen belastingdruk wil bepalen kan het beste het bedrag van de te betalen inkomstenbelasting (voor aftrek van ingehouden loonheffing e.d.) delen op het bruto inkomen. Het aldus berekende percentage geeft de effectieve belastingdruk, althans voor de inkomstenbelasting en premies volksverzekeringen.

Over de BTW en de accijnzen hebben we het dan nog niet gehad. Wie die druk mee wil nemen in de berekening doet er goed aan die gegevens een tijdlang bij te houden. Aan de hand van een representatieve periode van het jaar is dan een redelijke schatting van een jaarbedrag aan BTW en accijnzen te maken. Dat bedrag kan voor de te maken berekening worden opgeteld bij de inkomstenbelasting. Wie precies wil zijn moet natuurlijk niet vergeten de ontvangen toeslagen in mindering te brengen.

Voor wie werkt – en spendeert – kan de aldus berekende druk weleens hoger uitkomen dan 38,8%.

Paul Verhaegh

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Belastingen
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Rien schreef op : 1

    Stel ik heb een inkomen van 1000 euro brutto, dan kan ik dus volgens de OECD daarvan 618 euro zelf uitgeven?

    Als ik daarvan uitga, dan kan ik voor 618 euro aan goederen kopen. Maar die goederen koop ik van iemand die ook belasting betaald.

    Reken de BTW in dit geval niet mee want die zit al in de OECD belastingdruk.

    Blijft over dat de boer waarvan ik mijn aardappelen koop meer moet vragen dan zijn kostprijs om zijn belasting te compenseren.

    Dit is een recursief probleem, en ik weet op dit moment niet waar de limiet ligt. Maar dat het hoger is dan 38,8% mag duidelijk zijn.

    Rien [2] reageerde op deze reactie.

  2. Rien schreef op : 2

    @Rien [1]: Hmm, die limiet ligt bij 0. Er is hier meer aan de hand, de omloopsnelheid van het geld speelt ook een rol, en sparen/inflatie. Lastig.

  3. Nico schreef op : 3

    Ondoorzichtige complexiteit creëren is een eeuwenoude methode om de werkelijke aard van een situatie te verhullen.

    Belastingen… zijn de manier van een overheidsmachine in de rol van een naaimachine om je te naaien. Vaststikken. Je zit er aan vast, het doet pijn en het is nog maar zeer de vraag of en zo ja in welke mate het ‘lijdend voorwerp’ (belastingplichtige) er beter van wordt. Een naaimachine hanteren doet de operator alleen om er zelf een bepaald voordeel uit te halen, hoe mooi de verhalen ook zijn.

    Dat vaststikken wordt in religieuze termen ‘kruisigen voor de zonden van anderen’ genoemd. Belastingen is zoveel als middels afpersing de rekening dienen te betalen voor het wangedrag van anderen. Van voorouders, van derden in huidige generaties. Die last, dat kruis dien je te dragen.

    In de kern komt een door mensen opgelegde belasting (van welke aard dan ook, bijv. kroonprinsen worden op een andere manier belast met eisen) voort uit tot in de diepste kern verziekte denkwijzen, hoe mooi een verhaal ook gebracht wordt. Meer dan misleidende, verhullende rookgordijnen zijn het helaas niet.

  4. Harrie van Vaore Tjeu schreef op : 4

    De totale belastingdruk is volgens mij vele malen groter. Bijna alles is belast. Tot je doodskist aan toe.

    Daarbovenop komen ook nog eens de financieringskosten van grondstof tot consumentenproduct. Rentekosten zeg maar die worden doorberekend.
    Heb ooit een berekening gezien waaruit ca. 35% van de verkoopprijs volgt.

    Afromen, uitmelken en kaalplukken heet dat.

  5. Nico schreef op : 6

    De andere kant van de medaille is dat overheidsmachines met een progressief belastingtarief (IB) als een Robin Hood rijken afpersen om het aan armen te geven. Uit het verhaal van Robin blijkt dat die rijken nogal walgelijk te werk gaan. Op eenzelfde manier kun je stellen dat hogere middenklassen en elites nogal walgelijke manier te werk gaan door vooral aan zichzelf te denken en ‘achterblijvers’ of trendvolgers als lepra-patiënten te mijden.

    Niet dat ik fan ben van overheidsmachines, integendeel, maar de moraal binnen allerlei uithoeken van bevolkingen geven wel te denken.

    Vermoedelijk heeft dit te maken met dynamische duo kerk en staat. Stel je voor dat ouders strikt van elkaar gescheiden optreden… dan krijg je ook krankzinnige toestanden. Gezien leegloop van kerken valt één helft weg, waardoor ook nog eens een soort een-ouder gezin ontstaat. Bestuur zonder moraal. Iets doen omdat het kan. Willen nationale staten innoveren, dan kunnen ze een goed functionerende man/vrouw relatie als voorbeeld nemen. Dan wordt het misschien nog weleens wat, vooral omdat goed functionerende ouders aansturen op zelfstandigheid, iets anders dan (tegenwoordig nationale staten) oeverloze afhankelijkheid. Behandel mensen als kleuters en ze zullen zich, uitzonderingen daargelaten, als kleuters gedragen!

  6. Pijnvogel schreef op : 7

    @Nico de Geit [5]:

    Idem dito.

    Bedrijf verkopen en emigreren dan maar. Eventueel in het buitenland nieuw opstarten bijvoorbeeld daar waar men 0% belasting op bedrijfswinst heft. Inkomstenbelasting 0/10/20% met een maximum waarover geheven wordt. Geen maximum snelheid. Geen lijkbelasting. Geen vermogensbelasting. En dat alles op minder dan 1000 km afstand.

  7. Bertuz schreef op : 8

    @Nico de Geit [5]: Veel mensen bij mij in de straat draaien geen volledige werkweek meer. Uit keuze en overtuiging. Geen zin meer om meer te werken dan nodig. Goed opgeleide mensen die makkelijk meer uren zouden kunnen maken. Ik ken ook veel mensen met een onderwijsbevoegdheid, ik heb er zelf twee, die denken er niet over om in het onderwijs te gaan.

    Zé [9] reageerde op deze reactie.

  8. schreef op : 9

    @Bertuz [8]:
    “die denken er niet over om in het onderwijs te gaan.”
    Verstandig, zolang het onder de wijsheid blijft en niet verwordt tot boven de wijsheid, zullen er uit elke school steedsweer brave belastingslaven rollen met een toegangsbewijs(‘diploma’) voor het theater van de slavenindustrie.
    We doen het allemaal zelf, we houden het in stand door er aan mee te blijven doen.
    Wij voeden zelf het monster wat ons opvreet.
    Vandaar dat die Rutte en consorten zoveel te lachen hebben….
    Want ze kunnen zo gek doen als ze willen, Uw inkomen daalt, dat van hen stijgt.
    WOOOAAAA!!

    Wake UP!

    Bertuz [11] reageerde op deze reactie.

  9. Bertuz schreef op : 11

    @Zé [9]: Geen scholing, geen productie, geen inkomsten, geen belastingheffing mogelijk. Deze trein stopt vanzelf. Lampen van je auto gaan ook uit als de stroom in je accu op is. Tegen hinderkracht is niets opgewassen. Zo is het communisme ook aan zijn einde gekomen. Kun je nieuwe mensen binnenlaten tot je een ons weegt.

    Zé [12] reageerde op deze reactie.

  10. schreef op : 12

    @Bertuz [11]: Klopt, een mens is pas dan rijk als men zonder geld kan leven.
    Immers, een kale kip valt niet te plukken.
    Dus beter vanuit het bewuste zijn als een kale kip te leven, dan vanuit noodzaak en/of dwang.
    De cashloze ‘samen’leving is dichter bij dan menigeen denkt/vreest, dus beter daar nu over na te denken hoe het dan verder moet met de vrije jongens.
    Eenieder zal nu dienen te trachten daar een nieuwe weg voor te vinden.
    Vandaar uit kunnen we samen komen om onze krachten en ervaringen daar in samen te voegen.
    De oude wereld is uiteen aan het vallen, aan ons die nieuwe wereld te creëeren waarin gelijkwaardigheid voor al wat leeft de boventoon voert.
    Vrijheid bestaat uit het nemen van de eigen verantwoordelijkheid, op alle niveau’s.
    Belasting betalen dient te gebeuren vanuit de vrije keuze, zelf kiezen waar je jouw verdiende geld aan wilt besteden.
    Immers, dat geld heb jij toch gecreëerd met jouw handen, talenten etc.?

    Zé.

  11. jaas schreef op : 13

    Wat natuurlijk de hypocriete verwrongenheid is

    : belast de massa, geef de rijken vrijspel

    VVD voert DPRK/stalinistisch door. Niets geen liberalisme, nee nationalistische oligarchie. Fascistische samensmelting van staat en kapitaal.

    Liberalisme is een theorie die nooit werkelijkheid werd, bleef hangen in nationalisme en kartelvorming

    Nico [15] reageerde op deze reactie.

  12. Nico schreef op : 15

    @jaas [13] en jaas [14]: De klassieke gang van zaken is dan een kleine heersende klasse een grote werkende klasse inzet om haar doelen te verwezenlijken. Die laatste wordt onwetend gehouden. Het goede nieuws is dat een dergelijk systeem nooit houdbaar is. Er is zoiets als een vervaldatum. Ander goed nieuws is dat het besef steeds meer begint door te dringen dat het niet altijd de besten zijn die regeren en er geen heersende klasse noodzakelijk is.

    Het enige wat er voor ‘de massa’ aan ontbreekt is de juiste kennis. Dat hoeft niet veel te zijn, maar moet wel minstens kerngezond zijn. Dat is hoopgevend, want haalbaar.

  13. anp rebel schreef op : 16

    Belastingdruk of welvaart: waar praat je over?

    De cijfers van het OECD zijn niet zo boeiend. Voorstanders van de hoge belastingdruk zullen immers blijven beweren dat het een goede zaak is, omdat de burger steeds meer terug heeft gekregen van de staat voor al dat geld. Wat mensen willen weten is welk aandeel van hun inkomen besteed is aan welk pakket van gedwongen collectieve voorzieningen. Koopkracht heeft vooral betrekking op het vrij besteedbaar deel van het inkomen. Dat is het deel waar de burger naar eigen keuze wat mee kan doen, nadat hij in de bevrediging van zijn basisbehoeften, zoals een fatsoenlijke woning, water en energie, zijn kleding en voedsel, zijn noodzakelijke verzekeringen en zijn communicatie en noodzakelijke verplaatsing behoeften is voorzien. Wat kon hij zich permitteren, aanschaffen, van welke diensten kon hij gebruik maken met dat vrij besteedbare deel? In onze tijd is dat de kern van een meting van de kwaliteit van leven van de bevolking.

    Hoe primitief het bestuur van onze samenleving nog is kun je zien aan het ontbreken van heldere gegevens hierover. Hoe belachelijk maken lieden die meehobbelen in politiek en media zich niet met ons voor te houden wat goed of slecht is voor onze welvaart, terwijl ze door ontbreken van deugdelijk cijfermateriaal daarvan zelf geen benul hebben? We hoeven maar terug te kijken naar zo maar enkele ANP indoctrinatieprogramma persbericht reeksen:

    – De grondstoffen raken op. Consumeren moet belast worden.
    – De gastarbeiders zijn alleen maar goed voor ons land.
    – Hoe langer mensen op school zitten, maakt niet uit welke, hoe meer welvaart Nederland als kennisland.
    – Nederland gaat goudgeld verdienen als gidsland van windenergie.
    – Geld bijdrukken en weggeven aan anderen is goed voor de inflatie, dus goed voor ons.
    – De multiculti samenleving haalt racisme weg.
    – Er is wildgroei van burger initiatieven, van duivenkot tot op straat zitten, van wildplassen tot voor elkaar rijden en wonen, en de staat gaat dat gelukkig effectief bestrijden.
    – Grootbedrijven bevoordelen is goed voor de werkgelegenheid.
    – Het zijn allemaal vluchtelingen.
    – Er is flink wat voor de consument gunstige concurrentie tussen ziektekostenverzekeraars, banken en energiebedrijven.
    – De Russen maken het schadelijke nepnieuws, wij niet.

    Nico [17] reageerde op deze reactie.
    Dik Hout [18] reageerde op deze reactie.

  14. Nico schreef op : 17

    @anp rebel [16]: De ontwikkeling van koopkracht wordt inderdaad buiten beeld gehouden.

    Daarnaast is er nog welvaart. Wat is dat? Wanneer vaart iemand eigenlijk wel? Is dat alleen een kwestie van koopkracht om allerlei zaken te kunnen bekostigen, of is er meer dan dat?

  15. Dik Hout schreef op : 18

    @anp rebel [16]:

    “..terwijl ze door ontbreken van deugdelijk cijfermateriaal daarvan zelf geen benul hebben?”

    NB men maakt geen gebruik van het “eigen” cijfermateriaal van het CBS dat in sommige gevallen onder dwang is afgeperst van het bedrijfsleven.

Reageer ook, maar check eerst de huisregels

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Reacties met meer dan vijf links worden gemodereerd voor ze worden weergegeven om SPAM tegen te gaan. Je kunt <a> <b> <i> tags gebruiken in je commentaar.
Ga naar Gravatar om je Avatar aan te passen.