maandag, 13 november 2017
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Zijn mensen slecht?

beter leven rien - CopyArtikel eerder verschenen op overbeterleven.nl Is de mens van nature goed of slecht? Deze vraag ligt ten gronde aan vele andere overwegingen, niet in het minst het klassieke conservatieve/progressieve wereldbeeld.

Ik denk dat het antwoord in de vraag zelf te vinden is.

Van nature is de mens “natuur”.

Eén van mijn lievelingsspreuken is het volgende: In de natuur is er geen goed of kwaad, er zijn alleen consequenties.

De mens is in essentie natuur en we kunnen argumenteren dat de mens daarom niet goed of kwaad is.

Maar: de mens overleeft in sociale verbanden, i.e. samenlevingen. Niet in zijn eentje. En dat heeft gevolgen.

De samenleving haalt het goede in de mens naar boven en onderdrukt het kwade.

Wanneer een persoon in zijn eentje leeft zonder interacties met anderen, dan kan deze persoon geen goed of kwaad doen. Alles wat hij doet is voor eigen rekening en heeft alleen gevolgen voor hemzelf. Zoals in de spreuk boven, er zijn alleen consequenties.

Goed of kwaad zijn dingen die we andere mensen aandoen. In een samenleving dus. Of het goed of kwaad is wordt daarbij niet door diegene bepaald die iets doet, maar door diegene die dat aangedaan wordt.

Wanneer we kwaad doen dan kan dat weliswaar een persoonlijk voordeel opleveren (bv stelen). Maar er zitten wel kosten aan: het risico op vergelding plus de nadelen die het oplevert voor de andere partij. Voor de samenleving als geheel is het uitvoeren van kwaad al heel snel negatief.

Er is niet één samenleving, maar er zijn er vele. Een samenleving waar veel kwaad gedaan wordt zal dan ook al snel achterlopen op een samenleving waar veel goed gedaan wordt. De samenleving die voorop loopt zal de achterblijvers overvleugelen en verdringen. (Dit is de evolutie theorie toegepast op samenlevingen)

Aangezien we al vele duizenden jaren leven hebben de samenlevingen deze evolutie al ondergaan en zijn verreweg de meeste culturen zo ingericht dat het goede de overhand heeft. Zozeer zelfs dat we er van uit moeten gaan dat dit de selectie van de samenleving deels in het DNA van de mens is overgegaan.

Dit wordt bevestigd door waarnemingen: de meeste mensen prefereren het om vriendenlijk en gastvrij met andere mensen om te gaan. Zelfs al is er niet direct een tegenprestatie te verwachten.

Duiven en haviken

In een samenleving waarin alle mensen goed zijn (duiven) is er ook ruimte voor kwaadwillende (haviken). Deze haviken leven op de kosten van de duiven. Het aantal haviken zou toenemen tot ze de duiven verdringen. Maar dat heeft weer als consequentie dat het ook de haviken slechter gaat.

Er is een optimum, waar het aantal haviken klein blijft en de grote massa een duif is.

Duiven en haviken kunnen zich niet veranderen. De mens kan dit wel. Tot op zekere hoogte kunnen we kiezen of en wanneer we havik of duif zijn.

En hier is het cirkeltje rond: het is weer de samenleving die bepaalt welke keuze voor ons het beste is.

Is de mens van nature goed of slecht?

Geen van beide, hoewel er wel een tendens kan zijn naar één van de twee. Maar dankzij de samenleving is de goede kant van de mensen duidelijker aanwezig dan de slechte.

Onpersoonlijke interacties

Het bovenstaande gaat over persoonlijke interacties, waar men zelf de consequenties ervaart. Maar niet alle interacties zijn persoonlijk: als één van de partijen in opdracht van een derde partij handelt, en dit ook zonder meer duidelijk is, dan bestaat er wel degelijk de mogelijkheid tot kwaadaardige handelingen. Dit wordt zichtbaar bij de meeste overheden. Een overheid claimt het geweldsmonopolie en niemand kan zich daartegen weren. Een overheid is dan ook bij machte om eenzijdig voordelig te handelen. Bijvoorbeeld bij het innen van belasting of het afdwingen van gedrag – al dan niet middels financiële bestraffing/beloning.

Mensen die tot “havik” gedrag tenderen zullen zich aangetrokken voelen tot een overheidsfunctie.

Zelf denk ik dan ook dat naarmate een overheid groter wordt, de verhouding goed/kwaad in de samenleving meer en meer verschuift in de richting van het kwaad. Hetgeen het duidelijkst zichtbaar is in dictaturen.

Ook hier gelt echter dat overheden die te ver doorschieten in de richting van het kwaad de samenleving (economie) te zwaar schaden en uiteindelijk instorten. Waarbij ik wil opmerken dat natie-overheden een vrij recent verschijnsel zijn (evolutionair gezien) en dit zich -imo- nog niet heeft kunnen stabiliseren. Voorlopig zullen we nog wel moeten leven met schommelingen naar beide zijden (goed & kwaad) van de overheden.

Tenslotte

Het is de samenleving die beoordeelt en bepaalt of we goed of slecht handelen. Hier kleeft automatisch de implicatie aan dat (bijna) iedereen in staat is om slecht te handelen. Dit is best wel beangstigend: iedereen is in staat om concentratie kamp bewaker te worden, iedereen is in staat om deel te nemen aan genocides zoals in Rwanda etc…

Deze gedachte is angstaanjagend, en maakt duidelijk dat we zeer voorzichtig moeten zijn met wat we kiezen in onze cultuur. In mijn opinie zou dit de primaire functie van de geschiedenislessen moeten zijn. Wie kan het wat schelen wanneer de slag bij Nieuwpoort was, probeer liever te voorkomen dat we ooit nog eens in kwaadaardige samenlevingsvormen veranderen. Niet door te benadrukken hoe “goed” we waren in het verleden, maar door te laten zien hoe gemakkelijk een bevolking tot kwaad kan vervallen en hoe dit te voorkomen.

Met dank aan www.overbeterleven.nl

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Bertuz schreef op : 1

    Mensen zijn opportuun. Mensen hebben eigenschappen en behoeften. Dat in combinatie met opportuniteit leidt tot handelen of nalaten, soms ten koste van anderen, dat noemen we soms slecht. Soms slachtofferloos, dat noemen we goed of wellicht zelfs dan niet, omdat het in strijd wordt geacht met de bijbel of ethiek, of what ever.

  2. Nico schreef op : 2

    Als de mens ‘natuur’ is, waarom dan optreden afmeten aan het verzinsel goed of kwaad in plaats van het feit gezond, ongezond of schadelijk voor het gezonde?

    De natuur werkt met zaaien, voeden, groeien, bloeien, vervallen en afsterven. Het is gezond en verstandig om die cyclus te faciliteren, omdat je daarmee de natuurlijke gang van zaken eerbiedigt.

    De natuur kent ook een natuurlijke evolutie van de mens. Zie hier. De sociale orde en het maatschappelijk systeem hebben daar echter schijt aan.

    Als ik het me goed herinner was het Ayn Rand die stelde dat de mens het enige levende wezen is dat in staat is om af te wijken van de innerlijke natuur. Waardoor de uitdaging ontstaat om die innerlijke natuur te ontdekken en de wet- en regelgeving van ‘moedertje natuur’ te ontcijferen (wetenschap pur sang) en te eerbiedigen.

    Is de mens van nature slecht en moet de mens ‘goed’ gemaakt worden? Dat betwijfelen ik. Wie de eerder genoemde uitdaging nog niet achter de rug heeft gaat onwetend over natuurlijke grenzen waardoor schadelijk en verziekend gedrag kan ontstaan. Grenzen verkennen en proberen op te rekken zit in de menselijke natuur gebakken. Het is tijdens dat leerproces aan de omgeving om natuurlijke grenzen te stellen en desnoods eerbiediging van ervan af te dwingen.

  3. Nico schreef op : 4

    @Doc [3]: Als je de neiging tot ‘human farming’ in aanmerking neemt, ja. Zie hier, ca. 4 min. vanaf het aangegeven punt. Mensenhouderij naar het model van veehouderij. De andere kant van het verhaal is dat schadelijke eigenschappen door derden geblokkeerd of weggeschaafd kunnen worden. Desnoods kan de drager van verziekte denkwijzen vernietigd worden, alleen moet je dan wel eerst weten wat gezond is.

    Traditioneel zijn de dragers van verziekte denkwijzen sneller geneigd tot manipulatie, dwang en geweld, terwijl de dragers van gezondere denkwijzen langzamer overgaan tot effectieve tegenmaatregelen. De drempel over stappen naar dwang en geweld is van nature een moeilijke stap. Daarna is het moeilijkste deel zelfbeheersing. Rechtvaardige vergelding moet geen ontspoorde wraak worden.

  4. johannes schreef op : 5

    De mensen kregen de rede, waardoor ze het diererrijk konden verlaten.
    Gelijkertijd werden zij zich ook bewust van de consequinties van hun handelingen .
    Dus de daden waren niet meer spontaan, maar met voorbedachte rade.
    En dus is het kwaaddoen inherent aan de mens.
    Er is ooit in het verre verleden een Chinese wijsgeer geweest, die zij de mensen zijn de verpersoonlijking van het kwaad.
    Ja nou ik ben me van geen kwaad bewust !

    Rien [6] reageerde op deze reactie.

  5. Nico de Geit schreef op : 7

    Dat de Aarde een strafkamp moet zijn wordt bewezen door de mensen die je hier aantreft – het zijn allemaal klootzakken, zonder uitzondering. Maar ja, wat verwacht je in een strafkamp?

    Zit je straf gewoon uit en hou een beetje afstand van de mede-gedetineerden. Je zult het wel verdiend hebben. Je komt hier niet zomaar terecht.

  6. Nico de Geit schreef op : 8

    ‘Goed’ is wat bevalt, ‘kwaad’ is wat tegenstaat. Of de god van de bijbel goed of kwaad is, daarover zijn de meningen verdeeld.

  7. johannes schreef op : 9

    @Rien

    De mensen zijn van net niet goed tot net niet echt kwaad onderverdeeld, nou is net niet slecht tot net niet echt goed, ook om over te denken, ze komen in alle kleuren en psychische qualiteiten, ja en die Chinezen philosophen lulden niet uit hun nek, want daar hing haar vlecht voor, en de echte goede mensen werden en worden gewoon aan het kruis genagelt, met enorme spijkers of gewoon verbaal.Rien [6]:

    Nico [11] reageerde op deze reactie.

  8. ergo schreef op : 10

    Blij dat ik goed ben, hoef ik me nergens meer druk over te maken.

  9. Nico schreef op : 11

    @johannes [9]: Aan het kruis genageld worden impliceert uiteindelijk dood door verstikking. Dat overkomt vele mensen, in figuurlijke zin, in een verstikkende sociale context. Meestal zonder dat omstanders het in de gaten hebben.

    Gekruisigd worden voor de zonden van anderen maakt mensen furieus. Die furie (heilige toorn) slaat veelal naar binnen. Het is niet zonder reden dat gezegd wordt “de goeden gaan het eerst”. Een machteloze wordt van binnenuit opgevreten, wat fysieke aandoeningen en gebreken oplevert en daardoor een vroegtijdige dood.

    In een vergiftigde, verziekte sociale context gaat het logischerwijs bergafwaarts met de volksgezondheid.
    Iedere cultuur kent specifieke sociale problematiek, wat gepaard gaat met specifieke aandoeningen en gebreken (fysiek en/of mentaal).

    Waarom staan bijv. in Nederland kanker en hart- en vaatziekten op de eerste twee plaatsen van doodsoorzaken? Als velen zich als een sociale kanker gedragen, fysiek ontstaat kanker. Als er teveel gebeurt dat mensen aan het hart gaat, ontstaan hart- en vaatziekten.
    We hebben in een land gewoond de cultuur voorschrijft dat onderhuids venijn middels ingehouden, zoete praatjes wordt gecamoufleerd. De uitkomst is suikerziekte als een belangrijke doodsoorzaak.

    Cultuur is bepalend voor de mate van volksgezondheid. Zowel in fysieke als mentale zin.

    Een cultuur wordt gevestigd door een elite (‘gekozenen’). Als die elite niet de oorzaken maar symptomen van sociale problematiek bestrijdt door ‘hier’ wat te onderdrukken, dan ontstaat ‘daar’ een ander symptoom.

  10. Easymoney schreef op : 12

    Mensen worden geboren maar via het staatstelsel worden zij omgevormd tot burgers. Het zijn nu juist de burgers waarvoor je moet oppassen, niet voor de mensen. De burgers hebben de collectiviteit in hun hoofd zitten en mensen handelen als mensen. Burgers volgen de overheid en hun orders zonder er echt bij na te denken en ieder die dat niet doet, wordt via groepsdwang gedwongen mee te doen. Mensen die zichzelf zijn gebleven begrijpen wat goede en slechts handelingen zijn.
    Je wordt niet goed of slecht geboren, maar je wordt zo gemaakt.

    Nico [13] reageerde op deze reactie.

  11. Nico schreef op : 13

    @Easymoney [12]: Begrijp ik het goed dat je een onderscheid maakt tussen mensen die tot burger zijn gebombardeerd enerzijds en mensen anderzijds?

    Het is inderdaad zo dat er aan mensenhouderij naar het model van veehouderij gedaan wordt, maar dat op zich maakt ‘vee’ annex mensen niet minder menselijk. Hoogstens worden ze stelselmatig ontmenselijkt door ze als vee te behandelden. Onderhuids… blijven mensen gewoon mensen. Mensen die allerlei misleidende onzin is ‘wijs’ gemaakt, omdat die mensenhouderij mogelijk te maken.

    Easymoney [15] reageerde op deze reactie.

  12. Guadalu schreef op : 14

    Het is inderdaad de samenleving die beoordeeld of mensen goed of slecht handelen en of de mens dus van nature slecht is of niet. Daar ben ik het mee eens. Maar het ligt niet alleen aan de mening van de samenleving. Ik ben ook van mening dat mensen van nature slecht kunnen zijn. Kijk is goed om je heen. Mensen doen soms de ergste dingen. Dat licht dan echt niet aan de beoordeling van de samenleving. Denk bijvoorbeeld aan al die hackers en oplichters die op het internet actief zijn. Dat zijn toch geen goede mensen. Ik vind mensen goed als ze andere helpen. Op internet zijn ook genoeg freelancers die de medemens wel wil helpen door de juiste informatie te verstrekken. Zo bieden de oprichters van www.vandecappellezn.be ook hele relevante informatie. Zij willen anderen echt helpen met het maken van de juiste keuzes door reviews van andere gebruikers op hun website te plaatsen. Dat zijn goede mensen!

  13. Easymoney schreef op : 15

    @Nico [13]: Ik heb het idee ontwikkeld dat mensen en burgers verschillende entiteiten zijn. Burgers zijn mensen die het systeem volledig hebben geaccepteerd en passief c.q. actief ondersteunen. Alles wat het systeem aangeeft is waar en is dat niet zo, dan is er sprake van verkeerde besluiten of wetten die aangepast moeten worden. De mens als onderdeel van de groep. Burgers zijn mensen, dat is waar, maar het geloof in en de handelswijze naar andere mensen, laat zien waar zij voor staan. Burgers worden gemaakt, als zij van huis uit te horen krijgen dat de overheid een noodzakelijk, nuttig, rechtmatig instituut is en zonder dat instituut anarchie uitbreekt omdat mensen zich zelf niet in de hand kunnen houden.
    De overheid spreekt burgers ook als burger aan. Erger nog, om hun bestaansrecht te bewijzen, zegt de overheid ook, dat je mensen niet kunt vertrouwen en dat de overheid dan ook gelegitimeerd is en moet zijn om de orde en vrede te bewaren.
    Mensen die geen burgers worden, maar vooral mens blijven, zijn de uitzonderingen. Zij hebben zichzelf niet opgegeven en gaan niet mee met de mantra van: het algemeen belang, de collectieve verantwoordelijk, het onzichtbaar sociaal contract en de postmoderne cultuur. Deze groep blijft de natuurregels volgen, wat inhoudt dat mensen zeggen, ik ben verantwoordelijk voor mijn eigen gedrag, ik neem besluiten voor mijzelf en degene waar ik verantwoordelijkheid wil dragen.
    Burgers zijn dus de mensen, maar die andere mensen wantrouwen, en vooral veel vertrouwen hebben in de mensen die bij de overheid werken. Burgers vinden dwangmatige en wetsoplossingen het instrument om een samenleving te ordenen. Is er geen visie of een uitgewerkte wetsoplossing voorhanden, dan vinden burgers dat zij overgeleverd worden aan de wolven.
    Vrijwillige samenwerking, vrijheid, individualiteit, eigendomsrechten, je zelf zijn, zijn waarden die aangevallen worden.
    Wat voor type mens is een burger: volgzaam, gehoorzaam, niet zelfstandig, begeleidbaar, offeringsbereid, jezelf wegcijferen, of te wel een mens die eigenlijk grote moeite zal hebben, om zichzelf in stand te houden. Wat ik opnoem zijn de waarden en normen die gepromoot worden door ALLE overheden, geen enkele uitgezonderd.
    Wat zijn de waarden en normen van die andere groep: wel zelfstandigheid, zelfredzaamheid, zelfzuchtig, ondernemend, sceptisch, geen vertrouwen in collectieve oplossingen, discipline, ruggengraat etc. Dit zijn mensen die zelf bepalen wat goed voor hun is.
    Burgers hebben geen moeite om hun medemens met geweld te bedreigen als hun leefwereld en wereldbeeld, wordt aangetast of zelfs vervangen. Kijk maar eens naar reacties van mensen op deze site, sommige vinden geweld, als het maar het gewenste collectieve doel wordt behaald. Als laatste, maatschappelijk gewenste gedachten en ideeën worden als mainstream gezien, terwijl mensen met een eigen mening, vaak als bedreigend wordt gezien. En dat komt omdat de meerderheid geen mening heeft of wil vormen omdat zij bang zijn naast de pot te pissen.
    Dit is eigenlijk de positie en status van onze samenleving. Er wordt ook niets verdedigd noch in stand gehouden omdat dit om een bepaald type mens vraagt, dat in onze samenleving een schaars goed is geworden.
    Dit is niet het gevolg van de SJW of de postmodenisten, het bestaande wereldbeeld is het gevolg van het kweken van burgers ipv mensen. Dit kweken van dit type mens, is al meer dan 200 jaar gaande. Als onze samenleving nog wilt overleven, zal de overheid zich moeten terug trekken uit de wereld van de menselijk handelen en relaties. Hoe lang dit wordt uitgesteld, hoe pijnlijker het aanpassingsproces.

    Nico [16] reageerde op deze reactie.

  14. Nico schreef op : 16

    Beste Easymoney [15]: Je profielschets is zeer herkenbaar. Met een glimlach kan ik dan vaststellen dat wij (man vrouw) nooit hebben voldaan aan de definitie van een burger. We hebben overheidsdienaren en regeringen altijd beschouwd als een bezettingsmacht die overlast bezorgt met mooie praatjes om zich te verontschuldigen.

    Tegelijk stel ik ook vast dat een burger ontstaat door iemand geestelijk te breken, zodat de betrokkene zich overgeeft aan het collectief om van daaruit te kijken hoe zo veel mogelijk beloning voor braaf gedrag en privileges binnengeharkt kunnen worden.

    Deze schijnvertoning is echter een schil om de werkelijkheid (van belevingswerelden) heen. Onderhuids zit er bij iedereen iets waar anderen blij van worden of juist niet, of ergens daar tussenin. Uiteraard gaat het om wat er onderhuids zit. In welke mate is dat gezond of juist verziekt? Beschadigt en herstelbaar of juist onherstelbaar beschadigt?

    Wij hebben wel vertrouwen in mogelijkheden om verziekte culturen gezond te krijgen, maar niet in gangbare denkwijzen. Die laatste zijn namelijk tot in de diepste kern verziekt, waardoor allerlei perverse denkwijzen en verschijnselen ontstaan. In allerlei geledingen van bevolkingen zie je symptomen, maar meer dan dat is het niet. Hoewel die symptomen wel allerlei zeer schadelijk gedrag opleveren waardoor in feite massaal levens verziekt worden. Wordt de werkelijke oorzaak aangepakt, dan verdwijnen ook de symptomen.

    Easymoney [17] reageerde op deze reactie.

  15. Easymoney schreef op : 17

    @Nico [16]: Ik begrijp jouw heel goed. De christenen, joden en moslims hebben eigenlijk maar 1 autoriteit, dat is de almacht. De regels van de almacht zijn belangrijker, maar worden ook gerespecteerd. Regels van mensen zijn slechts momenten in het bestaan van de mens.
    Let wel: ook gelovigen zijn feitelijk collectivistisch ingesteld. Ook hun leven wordt gedomineerd door leefregels, en regels van omgang met andere mensen.
    Ik vind het daarom ook niet vreemd dat de niet-gelovige mede-mens oftewel de burger de overheid ziet als een autoriteit, een vervanger van de almacht. Ook hier zie je leefregels en regels van omgang met andere mensen.
    Het verbaast mij ook niets dat beide groepen tegenover elkaar staan. De burger zegt, geloof is achter je woondeur. De burger wilt er niet mee geconfronteerd worden, omdat de burger een beetje angst heeft van de regels van de andere heerser. Een heerser, waarvoor gelovigen net als de burger, voor willen sterven. Ik denk zelfs dat de burger herkent zonder te beseffen hoe slaafachtig deze zelf is, dat de gelovige ook blindelings opdracht en accepteert en uitvoert, precies wat een burger namelijk ook doet.
    Dat het westen, een overwegend seculier, dus de staatsregels, bommen gooit op het Midden Oosten is dus niet vreemd. En dat de meeste westerlingen, vaak niet religieus, die hebben geen empathie met de mensen in het Midden-Oosten. Andersom is er vaak ook geen empathie te bespeuren.
    Maar, er is wel een grote overeenkomst, beide groepen geloven in het bestaan en de autoriteit van een Heer. Een leider die alles ziet en kan beoordelen en een oordeel velt.

    Nico [18] reageerde op deze reactie.

  16. Nico schreef op : 18

    @Easymoney [17]: Ha ha… ja, inderdaad, we begrijpen elkaar goed!

    Soms is even goed bevragen, luisteren, voldoende om elkaar op eenzelfde golflengte te bereiken… Zelfs als er internet tussen zit.

Reageer ook, maar check eerst de huisregels

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


Reacties met meer dan vijf links worden gemodereerd voor ze worden weergegeven om SPAM tegen te gaan. Je kunt <a> <b> <i> tags gebruiken in je commentaar.
Ga naar Gravatar om je Avatar aan te passen.