zondag, 4 februari 2018
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

ANP-manipulatietechnieken (2)

In een ANP-persbericht over het thema klimaatverandering wordt het vóórkomen van manipulatietechnieken, hieronder ook trucs genoemd, nagegaan. Dat gebeurt in twee artikelen. Het eerste artikel, van gisteren, geeft de achtergrondinformatie van het persbericht. Het gaat over een twitter communicatie tussen Gerrit Hiemstra, NOS-weerman, en TK-lid Baudet, inclusief hetgeen getwitterd is. Hieronder volgt de bespreking van het ANP-persbericht.

Manipulatietechniek 1: Schuiven met en selectief autoriseren van bronnen

Partijen in een persbericht kunnen worden bevoordeeld met extra autoriteit door het bij hen bijschuiven van bronnen of kunnen worden benadeeld door het verminderen van autoriteit van hun ondersteunende bronnen.

NOS-weerman Gerrit Hiemstra bedankt voor de uitnodiging van politicus Thierry Baudet voor een debat over CO2 en het Parijs-akkoord. Dat laat de NOS desgewenst weten. “Gerrit heeft inmiddels gezegd wat hij over dit onderwerp wilde zeggen”, aldus een zegsvrouw van de omroep.

Zegsvrouw van de omroep? Wie heeft de twitters van Hiemstra verzonden? Hiemstra op persoonlijke titel. Wie is deze Big Sister en namens wie spreekt zij? Wie zegt dat zij de waarheid spreekt? Deze bron framing zorgt ervoor dat ’hun’ Gerrit gesteund lijkt door de gehele NOS. In werkelijkheid zijn er weinigen bij de NOS naar hun mening gevraagd. Noch of zij het met Hiemstra’s getwitter eens zijn, noch of zij geloven dat de werkelijke reden dat Hiemstra niet in debat wil, zou zijn, dat Hiemstra nu ineens vindt dat hij genoeg gezegd heeft. Waarom niet Hiemstra zelf benaderd? Het enige wat nu bereikt wordt is dat door Hiemstra geen verdere schade aan het geloof in ’klimaatverandering’ bij de bevolking kan plaatsvinden.

Manipulatietechniek 2: Weglaten van inhoudelijke punten van een partij

Een partij doet vaak een paar inhoudelijke uitspraken waaraan een concluderende uitspraak vastzit. Door het weglaten van het inhoudelijke wordt een partij benadeeld in zijn overtuigingskracht omdat de concluderende uitspraak komt te zwemmen.

De uitnodiging van Baudet volgde op een Twitter-discussie tussen de twee mannen. Hiemstra liet zich kritisch uit over een tweet van klimaatscepticus Baudet waarin hij stelde dat de documentaire over klimaatveranderingen van Al Gore onzinnig was.

In feite bestaat het grootste deel van de tweet van Baudet uit onderbouwing van zijn oordeel over de documentaire van Gore. Dit zijn de inhoudelijke zaken waar het over zou moeten gaan in het debat. Zij worden allen door het ANP weggelaten. Het gevolg is dat de ANP-persbericht lezer de valse indruk kan krijgen dat Baudet zomaar het werk van een ander ongefundeerd de grond in boort, hetgeen zijn autoriteit ondermijnt.

Manipulatietechniek 3: Focus op meest extreme uitspraken en dat selectief toepassen

Hierop eiste Baudet dat Hiemstra zou worden ontslagen.

Baudet eiste niet dat Hiemstra ontslagen moest worden omdat hij zich, zoals het ANP suggereert, alleen kritisch uitliet over Baudets kwalificatie van de documentaire van Gore. Nee, Hiemstra ging veel verder, zoals in het artikel van gisteren al vermeld. Hiemstra noemde elk van de klimaatuitspraken van Baudet onzin, zonder één argument daarvoor zelf aan te dragen. Hij gaf slechts enkele links, die na bestudering allerminst ondubbelzinnig in zijn voordeel spraken. Sommige uitspraken van Baudet hebben inmiddels al het karakter van een open deur intrappen. Het is niet onwaarschijnlijk dat Baudet dit heeft beseft en daardoor impulsief reageerde met zijn uitspraak over de aanstelling van Hiemstra. Baudet heeft diezelfde dag overigens deze laatste twitter al weggehaald.

Het ANP focust dus op deze harde en voor het klimaatdebat niet ter zake doende uitspraak van Baudet door de relativerende context, de provocerende opmerkingen van Hiemstra en het feit dat Baudet zelf zijn twitter al had geschoond, weg te laten. De autoriteit van deze partij, Baudet, wordt hierdoor bij de lezer verminderd. Bij de andere partij, Hiemstra, zien we dat juist zijn extreme twitter uitspraken over Baudet worden weggelaten en verpakt in een pseudo redelijk en vaag jasje: Hiemstra heeft een kritische uitlating gedaan.

De discussie laaide woensdag opnieuw op toen de Volkskrant een verhaal plaatste van een klimaatscepticus, Simon Rozendaal, die stelde dat hij weinig politici kende “die zo goed op de hoogte zijn” als Baudet. Rozendaal haalde bovendien uit naar Hiemstra die “iets meer tijd zou moeten uittrekken om de literatuur bij te houden”.

Weer truc 1. Zowel Baudet als Rozendaal worden als klimaatscepticus omschreven. Daarmee wekt het ANP bij de lezer de indruk dat zij in eenzelfde ’kamp’ zitten. De autoriteit van Rozendaal als bruikbare bron voor de partij Baudet wordt daardoor aangetast.

Weer truc 2. De informatie in het uitgebreide Volkskrant artikel die Rozendaal geeft over de klimaatgegevens waar het om ging wordt volledig weggelaten. De conclusie van Rozendaal dat Baudet alles overziend grotendeels gelijk had eveneens. De overtuigingskracht van de partij van Baudet bij de ANP-persbericht lezer vermindert hierdoor.

Weer truc 3. Het ANP focust op de schampere, scherpe en voor het klimaatdebat niet ter zake doende uitspraak van Rozendaal dat Hiemstra iets meer tijd zou moeten uittrekken om de literatuur bij te houden door wederom de argumentatie daarachter weg te laten.

De NOS-weerman reageerde hierop met de tekst dat het “lief van de Volkskrant is dat ze Baudet steunen in deze moeilijke periode”. Op sociale media fronsten meer mensen de wenkbrauwen over het platform dat Rozendaal kreeg van de krant.

Weer truc 1. Het zal onbegrijpelijk voor de lezer van het ANP-persbericht zijn wat Hiemstra hier bedoelt. Gelukkig springt het ANP voor Hiemstra bij. Je moet aan censuur doen. Types als Rozendaal geen platform geven. Dat is wat hij bedoelde. En Hiemstra krijgt daarvoor ineens er een nieuwe ondersteunende bron bij, de sociale media. Op de journalistenschool leren zij het al. Je eigen mening als journalist mag best opgedrongen worden, maar laat het altijd naar voren brengen door een ander. De vanouds spreekwoordelijke ’man in de straat’ kan tegenwoordig ook de ’sociale media’ zijn. Maar bijna niemand leest de Volkskrant en bovendien zijn er over elke uitspraak, al is het die dat de zon elke dag opkomt, op de ’sociale media’ wel gefronste wenkbrauwen te vinden. Ook zal je daar loftuitingen kunnen vinden aan het adres van Baudet dat hij eens de knuppel in het hok van ’climate changers’ durfde te gooien. Ten onrechte voert het ANP de sociale media op als een voor Hiemstra ondersteunende bron.

Manipulatietechniek 4: Tendentieus taalgebruik

Uit de communicatiekunde en de reclamewereld is gebleken dat onafhankelijk van de feiten aan neutraal positieve uitlatingen en positief gebracht denken meer geloof wordt gehecht dan aan negatieve kwalificaties en donker inzien. Ook worden los van de feiten uitlatingen die gebracht worden als objectief en zakelijk meer geloofd dan uitspraken die nadrukkelijker als mening worden gebracht. Door selectieve formulering en woordgebruik kan daardoor een partij meer of minder autoriteit toegewezen krijgen.

“Dit is een erkend klimaatscepticus”, legde Hiemstra op Twitter uit. “Het enige doel van sceptici is zand in de machine strooien. Lees het artikel, lees de links bij mijn tweet en trek je conclusies. En anders wacht je vijf jaar en kijk je hoe het klimaat dan is. Of tien jaar.”

Zowel het ANP als Hiemstra spreken over klimaatscepticus. Dat klinkt negatief. Baudet en Rozendaal worden neergezet als mensen die tegen zijn om het tegen zijn. Het zijn vervelende mensen want ze zijn negatief. De wetenschappers doen tenminste voorspellingen. De sceptici somberen alleen maar dat ze niet kloppen. Ze willen alleen ”zand in de machine” gooien. Maar de feiten zijn net andersom. Het zijn de Hiemstra’s die voortdurend kankeren op de ANP-persbericht lezers als burgers dat ze het klimaat verpesten en daarom meer belasting moeten betalen. Baudet en Rozendaal zien het juist van een meer zonnige kant. Hiemstra is de scepticus. Door de werkelijkheid 180 graden te draaien wordt bij de ANP-persbericht lezer de autoriteit van Hiemstra geschraagd en die van Baudet ondergraven.

Een andere taalmanipulatie is de mate van sterkte van iemands woorden suggereren met uitdrukkingen als ”stelt vast”, ”legt uit”, ”voegt toe” voor de ene partij en slechts uitdrukkingen als ”beweert”, ”volgens”, ”stelt”, ”eist”, ”haalt uit naar” of ”beweert ook” te reserveren voor de andere partij. Baudet eist, Rozendaal haalt uit, Hiemstra legt uit en voegt hieronder nog toe.

Manipulatietechniek 5: Inlassen van evident juiste, maar slechts schijnrelevante uitlatingen

De manipulatietechniek is hier een partij meer steun te geven door deze partij irrelevante opmerkingen te laten doen waar niemand het mee oneens kan zijn. Hiermee wordt bereikt dat bij de lezers reacties worden gestimuleerd in de trant van ’Da’s waar, dit lijkt me toch een redelijke kerel. Misschien is het wel waar wat hij verder nog zegt.’

Hiemstra voegt daar nog aan toe: “U denkt toch niet echt dat het klimaat zich iets aantrekt van wat wij met z’n allen ‘vinden’ van de klimaatverandering? In de wetenschap heb je altijd discussie. Maar juist bij klimaatverandering is de gangbare wetenschap zeer eensgezind. Echter, de semi-wetenschappelijke klimaatkwakzalvers beweren het tegendeel en krijgen onevenredig veel ruimte in de media.”

ANP

Goh zeg, het klimaat trekt zich volgens Hiemstra niets aan van onze mening erover. Het ANP heeft zich alleen tot Big Sister gewend en Baudet niks gevraagd. Toch had het hier gerust achter kunnen schrijven: ”Baudet vindt dat ook.” Maar ja, dan weet elke lezer dat het ANP met non nieuws bezig is. En dan is het voordeel voor Hiemstra weg. Nu blijft hangen wat Baudet daar dan wel op te zeggen heeft. Verder nogmaals truc 1. Hiemstra heeft alle klimaatwetenschappers achter hem schijnt het, want Baudet krijgt geen kans om het tegenovergestelde te beweren of uit te leggen dat sowieso verhoudingen voor/tegen, zeker in onze wereld van gefinancierde wetenschap, weinig te betekenen hebben.

Manipulatietechniek 6: Dezelfde partij het eerste en laatste woord geven

Het ANP geeft Hiemstra het eerste en laatste woord. Die woorden blijven het best hangen bij de lezer zo is in de journalistiek bekend.

Conclusie

Er is een ANP-persbericht bekeken waarin uitlatingen van twee partijen tegenover elkaar staan. Er zijn daarin een zestal manipulatietechnieken ontdekt, waarvan sommige meerdere keren voorkwamen. Zij blijken allen in het voordeel van een en dezelfde partij te zijn toegepast en in het nadeel van de andere partij. De partij die consequent in een oneerlijk positief daglicht wordt gehouden is gelieerd aan de staat. Het ANP is belangen verstrengeld met de staat en haar berichtgeving lijkt daar in ernstige mate onder te lijden. Het ANP lijkt geen uitzondering op het van wijsheid getuigende oudhollandse gezegde: ”Wiens brood men eet, diens woord men spreekt.”

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. anp rebel schreef op : 1

    Hiemstra heeft inmiddels een groot interview gegeven aan een Volkskrant journalist over deze klimaat kwestie. Daarin krijgt hij uitgebreid de ruimte om te vertellen dat hij zo begaan is met de arme boeren in de ontwikkelingslanden die zo gebukt gaan onder de klimaatverandering. Dus het bericht van het ANP afkomstig van de NOS woordvoerster dat Hiemstra niets meer over de kwestie zou zeggen blijkt nepnieuws te zijn geweest.

  2. Hang Bejaarde schreef op : 2

    Wat mij vooral opvalt is de enorme arrogantie van dit soort zelfverklaarde klimaatheiligen die o zo begaan zijn met de armen in verre landen. Zolang het maar met woorden is en vanaf het kansel in hun comfortabele kantoor met pannenkoeken roomkaas.

    Door het lange welles-nietes gedoe van de voor/tegen kampen is het intussen (voor mij) niet helder wat en wie je wel of niet kan geloven. Nep-nieuws in het kwadraat. Het is meer politiek dan wetenschap geworden.

    Mrbleusky [3] reageerde op deze reactie.

  3. Hang Bejaarde schreef op : 4

    @Mrbleusky [3]: Je hebt weinig keuze. In mijn reactie betekent “geloven” dat ik vetrouwen moet kunnen hebben in anderman’s deskundigheid en betrouwbaarheid. Ik kan het niet allemaal zelf gaan onderzoeken. Dit geldt ook omgekeerd. Anderen moeten mij kunnen vertrouwen waar dat van belang is.

    Philosoof G&R Eigenwijs [9] reageerde op deze reactie.

  4. johannes schreef op : 5

    Kom op beste mensen, als je nergens meer in gelooft, of geloven kunt, ja arme mensen, het ergste wat je ze kunt aan doen, ze in hun Eigen sop gaar laten koken, er zijn mooiere en veel belangrijkere dingen te doen in ons korte leven, negeren is het juiste woord, o what a beaytifull morning, o what an beautifull day,
    het leven lacht ons toe, groet from France !

    Zé [6] reageerde op deze reactie.

  5. schreef op : 6

    @johannes [5]: Mijn grootmoeder zei steevast als ik een zin begon met “Maar oma, ik geloof dat……” : ” Geloven doe je maar in de kerk jongen”

    Zé.

  6. pcrs schreef op : 8
    pcrs

    ‘sociale media’ als bron. Dus het is OF ‘de wetenschap’ OF ‘de sociale media’ al naar gelang waar je de meest sock puppets hebt geactiveerd.

  7. Philosoof G&R Eigenwijs schreef op : 9

    @Hang Bejaarde [4]:
    Het is een bejaarde, stelling; Het is bezig uit te sterven!

  8. johannes schreef op : 10

    Ja mijn grootouders waren allemaal heel gelovig in en ook buiten de kerk, dus als men zij ik geloof dat , betekende dit dat je tot een overtuiging cq slot som was gekomen dat het zo in elkaar stak, dat niet gelovigen dan zijden geloven doe je in de kerk, ja die opmerking is juist, maar ook buiten de kerk kun je ergens van overtuigt zijn, maar goed als je een hond wilt slaan kun je altijd een stok vinden !

  9. johannes schreef op : 11

    @Zé [7]: De manipulatie van de werkelijkheid, gebeurt niet met het woord gebruik op zich, het gaat om de plaatsing van het woord in een zin, het suggereren van de betekenis, en waarom zouden de mensen deze woorden gebruiken, om zich te laten beheersen.
    Die laatste zin snede begrijp ik niet !

    Philosoof G&R Eigenwijs [12] reageerde op deze reactie.

  10. Philosoof G&R Eigenwijs schreef op : 12

    @Zé [7]:
    Dus politiek, met welk doel dan ook!

    @johannes [11]:
    Geloof is een aannamen, van uit het menselijk denk proces!
    Het roept de vraag op, is het ook de werkelijkheid!
    Dus bestaat het tastbaar.
    Of zijn het slechts gedachten.
    Die voor waar worden aangenomen?

    Verwekt door politiek; Met welk doel dan ook!

    johannes [13] reageerde op deze reactie.

  11. johannes schreef op : 13

    @Philosoof G&R Eigenwijs [12]: Ja en wat is daar verkeert aan, als je door nadenken tot een slotsom komt, en dan gelooft dat het zo is of kan zijn, wat is werkelijkheid, volgens mij is die werkelijheid voor ieder individu anders, en tastbaar ja je kunt een gedachte tastbaar maken, door het een vaste vorm te geven, door het te schrijven of in steen te gebijtelt, maar dan nog blijft het een gedachte, voor mijn gevoel is een aanname toch iets anders, een gedachte is van jou, een aanname is iets wat naar een feit zweemt, maar het niet hoeft te zijn, je komt altijd in dit soort discussies terecht in synonieme hypothesis, de politiek werkt met halve waarheden, en halve leugens, of halve leugens, en halve waarheden, ’t is aan U, groet !

    Mrbleusky [14] reageerde op deze reactie.

  12. Mrbleusky schreef op : 14

    @johannes [13]: Mooi, individueel vind ik iedere aan-name of geloof iets engs, ik heb van mezelf al genoeg. Daar doe ik het liever mee. Gedwongen worden door geloof of cultuur is een grote afleiding geweest van mijn kinderlijke pad naar weten wat ik nog niet wist.
    Daarvan kreeg ik een steen in de buik als tastbaar gevoel. Heb het er wel es over gehad met vrinden, de dagelijkse goddelijke openbaringen in de natuur. Geen rare muts nodig. Mooi.

    johannes [17] reageerde op deze reactie.
    Philosoof G&R Eigenwijs [18] reageerde op deze reactie.

  13. Easymoney schreef op : 15

    De fout die nieuwe politici maken is dat zij complexe dossiers en problemen gaan reduceren tot een paar regels in Social Media. Het klimaatdossier is kilometers dik en dit dossier gaan samenvatten in een paar regels in Twitter is best link. Of je hebt de dossierkennis of je bent een enorme idioot.
    Als ik TB zou ik stoppen met Twitter of op zijn minst op een andere manier reageren. Wat je ook doet is gefundes fressen voor de tegenstanders.
    Je moet gewoon opletten wat je in het publiek domein gooit, het wordt namelijk gelezen door de massa, die daarna gemanipuleerd worden door specialisten, zoals boven in collum beschreven.
    De slimme politici gaan er slim mee om, en weten het gevaar ervan.
    Vergeet niet dat de media subsidie krijgen van de staat, ongeveer een miljard euro per jaar. Dankzij de belastingbetaler. Dit alleen al, betekent dat je voorzichtig moet opereren in dit domein.

    johannes [16] reageerde op deze reactie.

  14. johannes schreef op : 16

    @Easymoney [15]: Absoluut waar, uiteindelijk wordt het tegen je gebruikt, ach wat maakt het allemaal nog uit voor zo’n ouwe lozer, slimme politici moet zijn sluwe toch, groet !

  15. johannes schreef op : 17

    @Mrbleusky [14]: maar dat geloof of aanname kan toch ook van je zelf komen, onze civilisatie en geloof, echt of pseudo, heeft ons tot hier gebracht, we zitten nu in een afbraak periode en van geloof, het christelijke, behalve al de anderen dogma’s, en civilisatie, schoonheid op welk gebied ook is uit !

    Mrbleusky [21] reageerde op deze reactie.

  16. Philosoof G&R Eigenwijs schreef op : 18

    @Mrbleusky [14]:
    We leven in een wonder, we zijn een wonder.
    Doordat we het ontstaan niet kunnen verklaren.
    We zijn ziende blind en horend doof, mbt. het wonder.
    Dus bedenken we onze eigen verklaringen, onder druk van het leven. Bedenken, wensen, die wij graag in vervulling zien gaan!

    Ik misgun, niemand zijn vrije gedachten, en of
    zijn geluksgevoel!!

    Helaas is deze eigenschap mij niet gegeven.
    En zie ik het meer, als een onderdeel van het wonder!

    Mrbleusky [21] reageerde op deze reactie.
    Zé [23] reageerde op deze reactie.

  17. johannes schreef op : 19

    Mooi om mee af te sluiten : Senateur Moywihan every body can have his own opinion, but not his own facs !

  18. Mrbleusky schreef op : 21

    @johannes [17]: @Philosoof G&R Eigenwijs [18]: Schoonheid is er nog, tenzij je ziende blind bent en naar de officiële kanalen luistert. Ik ben per ongeluk expres los en verliefd geworden op het wondermooie, de waarheid, het leven, de wereld. De kerk mag van mij ontmoetings-centrum worden, het is nu nog iets wat eisen stelt aan saamhorigheid in geloof, hoewel de meeste kerkse mannen het alleen maar steunen omdat ze daar hun vrouw mee plezieren. Het gebouw is nog eigendom van een overheersende macht, en dat past niet in een wondermooie wereld. Anp-manipulatie, indoctrinatie, ik heb het allemaal gehoord en weerstaan omdat het niet past in een wondermooie wereld. Maar er zijn er veel die geloven dat het over het algemeen negatief is, terwijl het andersom is, maar je moet bang zijn en hopen dat het allemaal goed komt dankzij een ander die je dan maar moet vertrouwen in afwachting van de volgende genocide. Beschermd door lui die genoeg kracht hebben om een lintje door te knippen. De wereld is bezeten door een stelletje idioten die bezeten zijn van waardeloze macht, terwijl die macht hun wereld vergiftigd. Ga effe liggen en zet de gedachten es uit, ga voelen. Zet dat praat-apparaat stil, mij lukt het vaak en het voelt goed hier. Na dertig jaar vluchten voel ik me redelijk thuis nu.

  19. schreef op : 22

    Makes two of us, Blue,

  20. Mrbleusky schreef op : 25

    @johannes [24]: Zelfverzekerd is goedkoper als goed verzekerd.

  21. js mill schreef op : 26

    Heel goed om de manieren van het anp en de staatsomroep te closereaden. Goedgelovige en slordig luisterende mensen gaan vaak op hun buikgevoel af, waardoor de trucs effectief worden.
    Het gaat ook helemaal niet meer om waarheidsvinding, het gaat om een meningen-oorlog. En de stellingname van anp en staatsomroep is duidelijk.