woensdag, 10 januari 2007
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Kapitalisme voor beginners, socialisme voor gevorderden…

Al enige tijd ben ik verwikkeld in de voorbereidingen voor een jaarlijks terugkerend simulatiespel waarbij het de bedoeling is de VN na te bootsen. Net als bij de VN worden resoluties geschreven om later samengevoegd te worden en om in een commissie behandeld te worden. Echter, zo zie ik dit jaar voor de tweede keer, de VN is een werkelijk ongelofelijk staaltje hypocriet collectivisme en vaak ook socialisme.

Zo stuitte ik gisteren op een stelling, uitgewerkt in een resolutie die in opvallend eerlijke bewoording de privatisering van waterbronnen in zogeheten LEDC’s (Lesser Economically Developed Countries) tegengaat en zelfs verbiedt. Het idee hierachter, in uitermate wollige bewoording uiteengelegd in de ‘preambulatory clauses’, die niet mogen worden behandeld maar wel vereist zijn, komt erop neer dat niemand zich dan nog water zal kunnen veroorloven.

Terzijde het overduidelijke recht dat een ondernemer en individu hebben om hun eigendom te exploiteren, zijn ook de collectivistische doelen met een dergelijk verbod niet gediend.
Volgens de socialistische schrijvers van dit bureaucratische toiletpapier zal de eigenaar van de pomp zelf de prijs zetten en zullen de omwonende consumenten zich dus nooit water kunnen veroorloven. Immers, alle inwoners van LEDC’s, op enkele corrupte ambtenaren na, zijn ongelofelijk arm.
De eerste fout in deze redenatie doet zich al snel voor. Als niemand zich het water kan veroorloven, heeft de pompeigenaar geen klanten en dus geen inkomsten. Daarom zal hij de prijs verlagen tot men het zich wél kan veroorloven.
Máár, zeggen de kortzichtige socialisten, dan moeten die mensen ál hun geld aan dat water uitgeven omdat de pompexploitant de prijs natuurlijk wel zo hoog mogelijk stelt. De kortzichtigheid van deze aanval op het monopolyverschijnsel blijkt uit de volgende belangrijke omissie: als de pompexploitant zijn prijzen zo hoog mogelijk stelt (wat hem overigens behoorlijke inkomsten oplevert en dus in collectivistische zin alleen maar winst betekent), is het opportuun om met een kleinere en wellicht aanvankelijk duurdere pomp onder die prijs te gaan zitten. En dat doet men dan ook.
Voor alle socialisten onder u, dat heet concurrentie!

Wanneer men de pompen in overheidshanden houdt, is de zeer letterlijke stroom van het product niet alleen onderhevig aan corruptie en dure bureaucratie maar deze is ook nog eens zeer schadelijk voor de economie en de algemene ondernemersgeest van de bevolking.
Deze ‘verloederde ondernemersgeest’ is dan ook de tegenhanger van Marx zijn ‘vervreemde arbeider’.

Marx betoogde in Das Kapital, als onlogische ondersteuning van de historische dialectiek, dat de arbeider, doordat hij aan de lopende band werkt, vervreemdt van het eindproduct. Deze vervreemding leidt volgens Marx tot verminderde productiviteit en is een ‘schrijnend’ voorbeeld van slechte arbeidsomstandigheden.
Naast het feit dat werk simpelweg niet altijd leuk kan zijn en dat deze ‘vervreemding’ ook simpelweg ‘verveling’ genoemd mag worden, ligt het feit dat zowel in praktijk als theorie geen sprake is van verminderde productiviteit omdat goed ouderwets geld altijd nog voldoende motivatie vormt.

De ‘verloederde ondernemersgeest’ is echter wél een serieus probleem voor algemene economische welvaart. Als de ondernemer om te beginnen alle motivatie ontnomen wordt door middel van belastingdruk en allerhande inperkingen en als hem vervolgens ook nog het werk uit handen genomen wordt door een incompetente ambtenaar, zal de werklust hem snel vergaan. Bovendien leidt deze verminderde werklust tot een hoogst merkwaardige arbeidsinstelling.
Al is dit theoretisch moeilijk verklaarbaar, het is in de praktijk niet te ontkennen. En dat doet men (bedrijven) ook niet. Het verschijnsel van de verloederde ondernemersgeest komt vaak voor in ontwikkelingslanden en al even vaak als gevolg van de voorgenoemde socialistische overheidsingrepen. Het enigszins merkwaardige resultaat van deze onnatuurlijke instelling is dat men, vooral in de Afrikaans ontwikkelingslanden, enkel voor werk komt opdagen op betalingsdag. Men begrijpt de meest simpele arbeidsverhoudingen niet doordat de overheid ze elke kans op arbeidservaring in een vrije omgeving ontneemt. Ditzelfde geldt voor de ondernemer die niet ver genoeg vooruit kan denken om inkopen te doen voor winstgevende doorverkoop maar enkel als hij toevallig iets in handen heeft ook daadwerkelijk iets tracht te verkopen.

Vandaar dat Westerse multinationals zoals Heineken in de verscheidene Afrikaanse fabrieken het liefst, zelf voor de ongeschoolde arbeid, Westerse werknemers hebben. De fout wordt enkel verergerd wanneer de overheden, met steun van onder andere de VN, dit niet pikken en quota opstellen voor het aantal lokale werknemers per Westerse werknemer die een bedrijf moet hebben. Zo moest men, toen blanken daar nog veilig waren, in Zimbabwe voor elke blanke werknemer 50 zwarten aannemen.

Apart, als ik zo terugkijk op het bovenstaande, dat, hoewel ik begon met het voornemen een lofrede voor het kapitalisme te schrijven, al snel in een hekeldicht over het socialisme belandde. Maar ach, zo gaat dat bijna altijd. Omdat het kapitalisme zo duidelijk, logisch en bovenal natuurlijk is, is het contrast met overgecompliceerd en onlogisch socialisme zeer groot en daarom in wezen veel moeilijker te bevatten.
De deugden van kapitalisme zijn immers vanzelfsprekend. Maar zonden van het socialisme zijn daarmee des te groter.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Ontwikkelingshulp
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Silver Surfer schreef op : 61

    [59] Maar geen overheid? Betekent dat dan ook geen grenzen meer? M.a.w. globalisatie?

  2. Andre schreef op : 62

    [61]
    Het aanwezig zijn van overheid heeft op zich niks te maken met globalisatie. We zien dat globalisatie zich afspeelt in landen, terwijl daar wél een overheid aanwezig is. De overheid in kwestie moet dan wel kapitalisme ondersteunen, dat wel.
    Geen overheid zou kunnen betekenen dat er geen grenzen zijn, inderdaad.

  3. Silver Surfer schreef op : 63

    [62] Maar in de ideale libertarische wereld. Is er 1 kapitalistische markt, geen landsgrenzen meer? Ook 1 nationaliteit?

  4. Silver Surfer schreef op : 64

    [62] Want hoe zit het met naamskeuze? Is een gegeven naam aan een individu ook geen inbreuk op de soevereiniteit?

  5. Andre schreef op : 65

    [60]
    Het libertarische basisprincipe dat je een ander mens geen geweld aan mag doen; dus ook de ouders hun kind danwel gehandicapte kind niet. Op straat zetten of bij het grof vuil dumpen is er dus niet bij. Ouders zijn zelf verantwoordelijk voor de invulling van hun verantwoordelijkheid. Ze zouden bijvoorbeeld een tehuis (uiteraard particulier in een concurrerende markt) kunnen inschakelen om hun taken waar te nemen.

  6. Bud schreef op : 66
    Bud Rrevensky

    Daan, ben jij mss silversurfer? Hij/zij stelt wel érg juiste vragen. Wil je een mooie lange thread aan je artikel met antwoorden op de hete hangijzers? 🙂

  7. Bud schreef op : 67
    Bud Rrevensky

    [66] érg véél juiste vragen bedoel ik uiteraard.

  8. Andre schreef op : 68

    [63]
    Wat mij persoonlijk betreft wel ja. Er is één markt, géén grenzen met één nationaliteit: Mens. Over gelijkheid en sociaal niveau gesproken.. DAT is pas sociaal, in tegenstelling tot SOCIALISTEN die het begrip "sociaal" GEKAAPT hebben..

  9. Silver Surfer schreef op : 69

    [67] Wat is er juist aan? Ik vraag mij gewoon af hoe deze stroming omgaat met dit soort kwesties. Het lijkt namelijk op gespannen voet te staan met elkaar.

    Btw ik ben Daan niet.

  10. Andre schreef op : 70

    [64]
    Ja, da’s een inbreuk. Iedereen moet z’n eigen naam kunnen kiezen op het moment dat hij daartoe in staat is. Wat niet wegneemt dat het handig kan zijn om je stamboom te kennen in verband met eigendomsaanspraken, nalatenschappen etc. Uiteindelijk zul je toch moeten weten, wie wie is.
    Het grappige is denk ik, dat iedereen uit z’n eigen omgeving, vanuit jezelf als individu, donders goed weet wie wie is, en met wie je te maken hebt. Wie er belang hebben om te weten wie wie is ? De overheid natuurlijk. Liefst met een sjip onder je vel. En banken dan ? Die hobbelen thans alleen mee met de overheid omdat ze daar toe gedwongen worden middels absurde wetgeving. "Vroeger" kon je naar de bank zonder identificatie: "bij medewerker bekend". Kortom: ik beweer dat ook voor banken het hebben van een uniek identificatienummer handig kan zijn, maar niet centralistisch opgelegd moet worden. Ik zou kiezen voor een bank waar ik maximale vrijheid heb; en dat mag best wel wat meer kosten dan een bank die superefficient werkt maar van je verlangt dat je en chip onder je oksels hebt 😉

  11. Andre schreef op : 71

    [69]

    Leg eens uit waar jij een gespannen voet ziet ajb.

    Let wel: om de "truuk" te snappen, moet je beseffen, dat je collectivistisch geïndoctrineerd bent en je éérste reaktie die denkwijze zal volgen. Wij zien bijna niet anders dan collectivisme om ons heen, dat maakt het soms lastig. Vandaar dat het super-simpele uitgangspunt "het niet toepassen van dwang, geweld of fraude op een ander individu danwel z’n eigendommen" altijd de norm is waaraan je zaken kunt toetsen.

  12. Silver Surfer schreef op : 72

    [71] Met gespannen voet bedoelde ik de inbreuk op een individu bij naamskeuze net nationaliteit. Maar goed dat heb je al verklaard. Wel vraag ik mij af, wanneer een individu het zelfbeschikkingsrecht heeft en soevereiniteit. Wat zijn de voorwaarden om daaraan te kwalificeren? Leuker is de vraag; wie bepaald dat? Een OVERheid;)?

    Ik ben het met je eens wanneer je stelt dat je gevangen bent in een tijdsgeest. Om te stellen dat ik geindoctrineerd ben, vind ik net iets te gechargeerd.
    Maar gevangen zijn in een tijdsgeest geldt niet alleen voor een (eventueel) collectivistisch denken. Ook wellicht voor territoriaal, de secularisatie, post-Christendom, verharding van het maatschappelijke klimaat, etc.

    Hierbij denk ik altijd aan de burgeroorlog in Amerika van Noord tegen Zuid. Waarbij (globaal) gedacht werd door het Zuiden dat de de zwarte bevolking geen mensen waren en geen rechten mochten hebben. Het Noorden vond dat zij wel rechten mochten hebben, maar ook niet gelijk stonden aan de blanke bevolking. Dit vind ik het meeste bekende toonbeeld waarvan een progressieve moderne gedachte (nl. wel rechten voor de zwarte bevolking), zich niet helemaal los maakt van de gedachte dat er geen gelijkheid tussen hen beiden zou kunnen bestaan.
    Hieruit is er m.i. te zien dat ondanks de progressiviteit, mensen zich niet los kunnen maken uit hun tijdsgeest.

  13. Niro schreef op : 73

    Vroeger maakte men de gene die water in de droogte bracht stamhoofd en vierde het hele dorp drie dagen feest.

    Nu denkt men alleen maar aan geld. De beginners en de gevorderden proberen te leven in vrijheid en vrede, de kapitalisten en socialisten vind u in de puinhoop.

  14. Andre schreef op : 74

    [72]
    De vraag: "Wel vraag ik mij af, wanneer een individu het zelfbeschikkingsrecht heeft en soevereiniteit. Wat zijn de voorwaarden om daaraan te kwalificeren? Leuker is de vraag; wie bepaald dat? Een OVERheid;)? "

    Het antwoord: zelfbeschikkingsrecht en souvereiniteit heeft ieder induvidu op basis van het feit dat hij mens is; het is wezenlijk voor de mens en is hetgeen de mens onderscheidt van een beest. Dat bepaalt niemand, dat is inherent aan het mens-zijn. Een OVERheid wil burgers ONDER zich hebben, snappie ? Master/slave pricipe..

    Ik denk dat mensen zich WEL los kunnen maken uit hun tijdgeest, anders zouden wij nu met knuppels elkaar de kop in slaan, in plaats van zonder bloedvergieten te discussieren over internet..

    Dat geeft de burger moed, zogezegd.. 😉

  15. FFI schreef op : 75

    beetje off topic maar wel erg boeiend om te zien hoe het coomunisme individuen totaal depersonaliseerd:

    www.flabber.nl…

    wel behoorlijk spectaculair…

  16. Silver Surfer schreef op : 76

    [74] Ok, zelfbeschikkingsrecht en soevereiniteit is inherent aan de mens. Maar ik neem aan dat jij ook vind dat een kind nog niet volledig beslissingsbevoegd is. Aangezien zij niet de gevolgen van hun daden kunnen overzien. Dus mijn vraag op welk moment wordt bepaald dat een kind, wel geacht wordt deze verantwoordelijkheid te dragen?

    Is het nu juist niet zo dat we in een stramien verwikkeld zijn, dat het deze tijd is waarin wij onze mening verkondigen op het internet?

  17. Andre schreef op : 77

    [76] "Dus mijn vraag op welk moment wordt bepaald dat een kind, wel geacht wordt deze verantwoordelijkheid te dragen?"

    Vraag terug: wie zijn de direkt betrokkenen ? En welke van deze twee partijen draagt de verantwoordelijkheid vanaf de geboorte tot op het moment van volledige zelfstandigheid ? Dit is wat mij betreft de partij die bepaalt wanneer de tijd rijp is zogezegd.

    "Is het nu juist niet zo dat we in een stramien verwikkeld zijn, dat het deze tijd is waarin wij onze mening verkondigen op het internet?"
    Wat wil je daarmee zeggen ?

  18. Silver Surfer schreef op : 78

    [77] Ok. Dus laten we even aannemen dat de ouder bepaald wanneer de tijd "rijp" is. Maar wat nu als het kind daar anders overdenkt? Wat prevaleert dan? De kind die 14 is en denkt dat hij het weet en zelfstandig is? Of de ouder die bepaald dat het kind zelfstandig is met 24 jaar? Wie of wat maakt dan uit dat die individu zijn zelfbeschikkingsrecht heeft?

    Nou jij stelt: "Ik denk dat mensen zich WEL los kunnen maken uit hun tijdgeest, anders zouden wij nu met knuppels elkaar de kop in slaan, in plaats van zonder bloedvergieten te discussieren over internet.."

    De tijdsgeest is toch nu, dat mensen hun mening uitten op het internet (het moderne knuppelen)? Los koppelen van de tijdsgeest, is m.i. wanneer jij je tijd vooruit kan zijn. Dit houdt in los van de normen die op dat moment gelden. Mooi voorbeeld hiervan is Leonardo Da Vinci. Hij bedacht al vliegmachines 500 jaar voordat ze er waren. Op het moment dat hij daarmee kwam werd hij voor gek verklaard.

  19. Andre schreef op : 79

    [78] "Wie of wat maakt dan uit dat die individu zijn zelfbeschikkingsrecht heeft"
    Het kind. Net als met leren lopen zal dat vallen en opstaan betekenen. En blauwe plekken.

    Da Vinci was z’n tijd vér vooruit idd. Geniaal. Niet iedereen is zo; het is de moeite waard om mensen die voor gek uit worden gemaakt in de gaten te houden. Ander voorbeeld: Laker Airlines, opgericht 1966 en tenonder gegaan in 1982. De eerste low-cost lange-afstands carrier met revolutionele ideeen voor die tijd werd ook te vuur en te zwaard bestreden door BA; ook hij werd voor gek verklaard.
    Wat dat mening uiten op internet betreft: ik denk dat 80% internet gebruikt om porno mee te kijken, ik denk dat dat de tijdgeest beter weerspiegelt..

  20. Silver Surfer schreef op : 80

    [79] Dus als het kind met 14 jaar zegt: "Mam, ik ga het huis uit." Dan heb je dat te respecteren?

    Porno is inderdaad sterk vertegenwoordigd. Maar het verbleekt toch bij een baby (typ het woord baby in google en vergelijk de resultaten).
    Maar om terug te komen op het onderwerp. Het zou kunnen dat ik gevangen ben door het collectivistisch denken. Maar dat kan alleen tijd uitwijzen.

  21. Andre schreef op : 81

    [80] "Dus als het kind met 14 jaar zegt: "Mam, ik ga het huis uit." Dan heb je dat te respecteren?"

    Dat is uiteindelijk aan mam om dat al dan niet te respecteren en zeker niet aan de kinderinspectie.
    Je zou je voor kunnen stellen, dat je je als ouder bij dit soort vraagstukken de vraag moet stellen, of de beslissing die je voor je kind gaat nemen, dat achteraf een goede beslissing zal gaan vinden. Dat vergt wel enig empatisch vermogen uiteraard, iets wat sommigen ontberen (bijv. Asperger-patienten). Maar goed, het blijft mensenwerk en het uitgangspunt is dat de mens te vertrouwen is, tenzij het tegendeel blijkt, en niet het omgekeerde zoals nu eerder vaak het geval is.

  22. Silver Surfer schreef op : 82

    [81] Goed, maar nu is de situatie anders. Een 11 jarig kind, heeft een 46 jarige man als "vriend". Het kind gaat hiermee akkoord, want daarmee krijgt ze leuke kadootjes. De ouders gaan ook akkoord, want zo kunnen ze een hogere hypotheek nemen op die leuke woning die ze hebben gezien. Geldt hierbij ook dat marktwerking en soevereiniteit gerespecteerd moet worden, in deze ogenschijnlijke win-win situatie?

  23. Peter de Jong schreef op : 83

    [82]
    Silver Surfer,

    Je raakt hier aan een typisch discussiepunt mbt tot zgn ‘handelingsonbekwamen’. Libertariërs hebben daar nog geen eenduidig antwoord op.

    In principe is ieder mens verantwoordelijk voor zijn/haar eigen leven. Hij/zij bezit het eigen leven en heeft eigendom over de vruchten van dat leven. Andere mensen dienen dat te respecteren, dwz. dat zij het eigendom van anderen met rust laten en de integriteit van het lichaam van anderen respecteren. Doen die anderen dat niet dan heeft de eigenaar het recht zich daartegen te weer te stellen en bij schade een vergoeding te eisen. Zie dit introductiefilmpje over individuele vrijheid: www.newgrounds.com…

    Inbreuk maken op eigendom en lichaam van een ander kan wel (verkoop van organen bijv.), maar alleen met uitdrukkelijke instemming van die ander. Dit vereist dat mensen “handelingsbekwaam” zijn, dwz. verantwoordelijkheid voor hun handelen kunnen dragen. De meeste mensen kunnen dit wel, maar bijv. jonge kinderen en demente bejaarden kunnen dit niet of nauwelijks.

    Bij demente bejaarden is het zaak dat deze mensen, toen zij nog helder van geest waren, een betrouwbare zaakwaarnemer aanstellen die er op toeziet dat er geen onoorbare dingen met hen gebeuren wanneer zij handelingsonbekwaam zijn geworden.

    Aangezien ieder kind een gevolg is van handelingen van de ouders (en het kind daarin geen stem heeft kunnen hebben) dragen de ouders de volledige verantwoording voor het welzijn van het kind, tot een leeftijd waarop het kind voor zichzelf kan zorgen (bij sommige gehandicapte kinderen blijft de verplichte zorg van de ouders levenslang gelden).

    Het hangt sterk van het individuele kind af bij welke leeftijd het volledig “handelingsbekwaam” genoemd kan worden. 11-jaar is voor de zelfstandige beoordeling van alle ins-and-outs van een sexuele relatie waarschijnlijk te jong.

    Als de ouders echter hun verantwoordelijkheid om het jonge kind te beschermen laten varen, lopen zij het risico dat het kind zwaar getraumatiseerd raakt. Als het eenmaal volwassen is kan het de ouders dan voor de rechter slepen wegens grove nalatigheid en een schadevergoeding eisen.

  24. Peter de Jong schreef op : 84

    [83]
    Zie voor libertarische ideeën over opvoeding Taking Children Seriously ( en.wikipedia.org… )

  25. Silver Surfer schreef op : 85

    [83] Wie bepaald waar het omslagpunt ligt van een handelingsonbekwaam naar een handelsbekwaam persoon?

    En als daar de libertarier daar niet over uit is, wat zijn de meningen daarover dan?
    Ik neem overigens aan dat er wel nog een rechterlijke macht is, in een libertarische staat. Bijvoorbeeld ivm de vaststelling van de schade die geleden is in voorgaande casu.

  26. Peter de Jong schreef op : 86

    [85]
    Je vraag raakt aan de wettelijke bescherming van mensen. Omdat in principe alle mensen er behoefte aan hebben dat zij niet worden bestolen, misbruikt of vermoord, zal ook in een samenleving zonder overheid de vrije markt een vorm van wettelijke bescherming bieden.

    De wettelijke bescherming zal echter, anders dan de eenheidsworst die de overheid nu levert, sterk geïndividualiseerd zijn. In feite is de wet een product als ieder ander dat door diverse aanbieders (concurrentie!) zal worden toegesneden op de wensen van de doelgroep. De uitvoering (het marktaanbod) ligt bij verzekeringsmaatschappijen, particuliere bewakingsdiensten en beveiligingsbedrijven, recherchebureau’s, particuliere rechtbanken c.q. geschillencommissies, particuliere gevangenissen, reïntegratie-adviesbureau’s, e.d.

    Zie bijv. dit hoofdstuk uit het boek ‘The Machinery of Freedom’ van David Friedman www.daviddfriedman.c… . Ook zijn online boek ‘Law’s Order, What Economics Has To Do With Law’ gaat hier dieper op in: www.daviddfriedman.c…

    Ook voor handelingsonbekwamen, of voor mensen die handelingsonbekwaam kunnen worden (wij allemaal feitelijk), zal er marktaanbod zijn. Verzekeringsmaatschappijen spelen hierbij een belangrijke rol. Handelingsbekwame mensen zullen zich verzekeren om als zij handelingsonbekwaam worden (ongeval, dementie, etc) verdere schade te voorkomen. De verzekeraar stelt dan een geautoriseerde zaakwaarnemer aan. Wanneer zoiets moet gebeuren bepalen cliënt en verzekeraar onderling.

    Omdat nalatige ouders in principe door hun kinderen aangeklaagd kunnen worden zullen de meeste ouders niet alleen zichzelf maar ook hun kinderen verzekeren tegen schade. De verzekeringsmaatschappij stelt dan een geautoriseerde zaakwaarnemer aan (vergelijkbaar met de huidige gezinsvoogd) die de belangen van het kind behartigt als de ouders dit onvoldoende doen. De verzekeraar gaat hierbij uit van door de markt bepaalde criteria (op basis van de rechtszaken die kinderen tegen hun nalatige ouders hebben gevoerd).

    Bij nalatigheid kan het kind ook de verzekeraar voor de rechter slepen. Als het zelf onvoldoende geld heeft om zo’n claim waar te maken, kan het kind de claim doorverkopen aan een derde partij (bijv. een concurrerende verzekeringsmaatschappij) die wel brood ziet in de rechtszaak.

    Zoals je ziet zijn er dus voldoende waarborgen voor een veilige samenleving, maar anders dan nu zal de mate van veiligheid sterk door het individu kunnen worden bepaald.

  27. Silver Surfer schreef op : 87

    [86] Ik geloof inderdaad dat het prima mogelijk is, wat je mij verteld. In mogelijke overgang zou zijn, alles gewoon te privatiseren.

    Maar, voordat ik aan een literaire studie begin, zou je mij globaal een antwoord kunnen geven op het volgende.
    Waar wordt de rechtvaardigheid gevonden om een inbreuk te maken op de soevereiniteit van een ander.
    Bijvoorbeeld, hoe zou een private recherchebureau huiszoekingen kunnen doen? Hoe zou je iemand voor de rechter kunnen dagen als je geen contractuele relatie met degene hebt. De wetten die opgesteld worden gelden alleen voor de mensen die daaraan toegestemd hebben.

    Of als iemand een huis wilt bouwen op zijn eigen grond, maar voor iedereen is het duidelijk dat de constructie van die woning niet deugd. Als de woning staat dan is het wachten totdat het instort en schade aan iemand zal gaan verrichten. De man wil er niets van weten en bouwt de woning toch.
    Is er dan in een libertarische staat een middel om preventief in te grijpen? Zo, ja op basis van welk rechtsbeginsel? Of gaat de individuele vrijheid, soevereiniteit hier voor?

  28. Peter de Jong schreef op : 88

    [87]
    Preventief ingrijpen, dus als er nog geen werkelijke schade is ontstaan, is in principe niet mogelijk. In het uiterste geval krijg je dan nl. een soort gedachtenpolitie die mensen niet op hun daden maar op hun intenties kan gaan aanpakken.

    Toch zullen met name verzekeringsmaatschappijen zoveel mogelijk het daadwerkelijk optreden van schade willen voorkomen, eenvoudigweg omdat dit meestal goedkoper is dan achteraf de schade te vergoeden. De beste stimulans daarbij is de hoogte van de premie: mensen die gezond en veilig leven betalen minder premie dan mensen die een groot risico vormen. Ook zullen verzekeraars adviesbureau’s inschakelen om hun klanten hierbij zo goed mogelijk te begeleiden.

    Zeer risicovolle activiteiten (bijv. het gebruik van kernenergie) zullen waarschijnlijk onverzekerbaar zijn. In dat geval zullen bedrijven en personen die risicovol bezig zijn failliet gaan als het een keer misgaat. Het aantal gevaarlijke activiteiten van bedrijven en personen in de samenleving neemt daardoor vanzelf af.

  29. Peter de Jong schreef op : 89

    [88] [87]
    Wat je vraag betreft over de rechtvaardigheid om inbreuk te maken op de soevereiniteit van anderen: in principe is een dergelijke inbreuk alleen toegestaan als degene die het betreft daadwerkelijk eigendom van anderen heeft gestolen of beschadigd, dan wel iemand anders heeft verwond of gedood.

    David Friedman geeft in het hoofdstuk dat ik hierboven heb gelinkt een voorbeeld van iemand die je tv steelt. Het beveiligingsbedrijf waar je een abonnement op hebt gaat op onderzoek en ontdekt wie de mogelijke dader is. Zij nemen contact met hem op, tonen hem de bewijzen en verzoeken hem vriendelijk doch dringend de tv terug te geven, incl. een kleine onkostenvergoeding. De dief ontkent in alle toonaarden en smijt de deur dicht. Het beveiligingsbedrijf laat de dief vervolgens weten dat, tenzij hij kan hardmaken dat er sprake is van een vergissing, zij blijven aannemen dat hij de tv in zijn bezit heeft en dat zij de tv dus mogen terughalen.

    Als je beveiligingsbedrijf vervolgens met grote overmacht de dief opnieuw een bezoek brengt zal hij zijn eigen beveiligingsbedrijf inschakelen om hem te beschermen. De toon lijkt dan gezet voor een kleine oorlog tussen beide bedrijven, maar in de praktijk zal dit zelden of nooit gebeuren. Immers, beide beveiligingsbedrijven zijn niet opgericht om te vechten maar om zoveel mogelijk geld te verdienen. Zo’n gevecht geeft maar schade en gewonden, en omdat hun medewerkers nu meer risico lopen moeten de lonen omhoog. Alles bij elkaar nemen van beide bedrijven de kosten sterk toe als ze regelmatig met anderen in gevecht gaan. Dat maakt het voor concurrenten eenvoudiger onder hun prijs te gaan zitten en hun klanten over te nemen.

    Een veel betere oplossing is gebruik te maken van arbitrage. Beide bedrijven gaan naar de plaatselijke commerciële rechtbank, of geschillencommissie, en laten een arbiter over de zaak oordelen. Als de dief onschuldig wordt bevonden zal je hem een schadevergoeding moeten betalen. Maar als je eigen beveiligingsbedrijf een goede zaak tegen de dief heeft gemaakt zal hij verplicht worden de gestolen tv terug te geven. Het beveiligingsbedrijf van de dief heeft immers geen verplichting hem nog langer te beschermen als vaststaat dat de tv niet van hem is.

    In de praktijk zullen de diverse beveiligingsbedrijven al van tevoren afspraken met elkaar en met bepaalde rechtbanken maken om de zaken van hun klanten te regelen. Omdat er volop concurrentie mogelijk is zullen alleen de beste bedrijven en de eerlijkste rechtbanken veel klanten trekken.

  30. Silver Surfer schreef op : 90

    [89] Maar een recherchebureau zou beperkt zijn in de middelen die ze kunnen gebruiken voor de opsporing. Ze kunnen geen huiszoekingen doen, als de verdachte daar niet mee instemt.
    En ookal heeft diegene de tv gestolen. Wat geeft een rechtbank dan de autoriteit om over de individu te beslissen?
    Je krijgt dan heel veel verweren dat de rechtbank door de verdachte niet erkend wordt. Omdat de soevereiniteit het hoogste goed is, kan de rechtbank daar geen inbreuk op maken.

    En hoe zit het met issue’s die commercieel niet aantrekkelijk zijn. Bijvoorbeeld mileu kwesties. Een bedrijf die gebruikt maakt van fossiele brandstoffen om een product te realiseren zal het product veel goedkoper de markt op kunnen zetten dan een mileu bewust bedrijf. De consument kijkt veelal naar de prijs. Daarom zal het voor bedrijven helemaal niet aantrekkelijk zijn om mileuvriendelijke producten te realiseren, want dat verdiend niet genoeg. Hoe wordt een dergelijk probleem door de markt opgelost?