woensdag, 10 januari 2007
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

Kapitalisme voor beginners, socialisme voor gevorderden…

Al enige tijd ben ik verwikkeld in de voorbereidingen voor een jaarlijks terugkerend simulatiespel waarbij het de bedoeling is de VN na te bootsen. Net als bij de VN worden resoluties geschreven om later samengevoegd te worden en om in een commissie behandeld te worden. Echter, zo zie ik dit jaar voor de tweede keer, de VN is een werkelijk ongelofelijk staaltje hypocriet collectivisme en vaak ook socialisme.

Zo stuitte ik gisteren op een stelling, uitgewerkt in een resolutie die in opvallend eerlijke bewoording de privatisering van waterbronnen in zogeheten LEDC’s (Lesser Economically Developed Countries) tegengaat en zelfs verbiedt. Het idee hierachter, in uitermate wollige bewoording uiteengelegd in de ‘preambulatory clauses’, die niet mogen worden behandeld maar wel vereist zijn, komt erop neer dat niemand zich dan nog water zal kunnen veroorloven.

Terzijde het overduidelijke recht dat een ondernemer en individu hebben om hun eigendom te exploiteren, zijn ook de collectivistische doelen met een dergelijk verbod niet gediend.
Volgens de socialistische schrijvers van dit bureaucratische toiletpapier zal de eigenaar van de pomp zelf de prijs zetten en zullen de omwonende consumenten zich dus nooit water kunnen veroorloven. Immers, alle inwoners van LEDC’s, op enkele corrupte ambtenaren na, zijn ongelofelijk arm.
De eerste fout in deze redenatie doet zich al snel voor. Als niemand zich het water kan veroorloven, heeft de pompeigenaar geen klanten en dus geen inkomsten. Daarom zal hij de prijs verlagen tot men het zich wél kan veroorloven.
Máár, zeggen de kortzichtige socialisten, dan moeten die mensen ál hun geld aan dat water uitgeven omdat de pompexploitant de prijs natuurlijk wel zo hoog mogelijk stelt. De kortzichtigheid van deze aanval op het monopolyverschijnsel blijkt uit de volgende belangrijke omissie: als de pompexploitant zijn prijzen zo hoog mogelijk stelt (wat hem overigens behoorlijke inkomsten oplevert en dus in collectivistische zin alleen maar winst betekent), is het opportuun om met een kleinere en wellicht aanvankelijk duurdere pomp onder die prijs te gaan zitten. En dat doet men dan ook.
Voor alle socialisten onder u, dat heet concurrentie!

Wanneer men de pompen in overheidshanden houdt, is de zeer letterlijke stroom van het product niet alleen onderhevig aan corruptie en dure bureaucratie maar deze is ook nog eens zeer schadelijk voor de economie en de algemene ondernemersgeest van de bevolking.
Deze ‘verloederde ondernemersgeest’ is dan ook de tegenhanger van Marx zijn ‘vervreemde arbeider’.

Marx betoogde in Das Kapital, als onlogische ondersteuning van de historische dialectiek, dat de arbeider, doordat hij aan de lopende band werkt, vervreemdt van het eindproduct. Deze vervreemding leidt volgens Marx tot verminderde productiviteit en is een ‘schrijnend’ voorbeeld van slechte arbeidsomstandigheden.
Naast het feit dat werk simpelweg niet altijd leuk kan zijn en dat deze ‘vervreemding’ ook simpelweg ‘verveling’ genoemd mag worden, ligt het feit dat zowel in praktijk als theorie geen sprake is van verminderde productiviteit omdat goed ouderwets geld altijd nog voldoende motivatie vormt.

De ‘verloederde ondernemersgeest’ is echter wél een serieus probleem voor algemene economische welvaart. Als de ondernemer om te beginnen alle motivatie ontnomen wordt door middel van belastingdruk en allerhande inperkingen en als hem vervolgens ook nog het werk uit handen genomen wordt door een incompetente ambtenaar, zal de werklust hem snel vergaan. Bovendien leidt deze verminderde werklust tot een hoogst merkwaardige arbeidsinstelling.
Al is dit theoretisch moeilijk verklaarbaar, het is in de praktijk niet te ontkennen. En dat doet men (bedrijven) ook niet. Het verschijnsel van de verloederde ondernemersgeest komt vaak voor in ontwikkelingslanden en al even vaak als gevolg van de voorgenoemde socialistische overheidsingrepen. Het enigszins merkwaardige resultaat van deze onnatuurlijke instelling is dat men, vooral in de Afrikaans ontwikkelingslanden, enkel voor werk komt opdagen op betalingsdag. Men begrijpt de meest simpele arbeidsverhoudingen niet doordat de overheid ze elke kans op arbeidservaring in een vrije omgeving ontneemt. Ditzelfde geldt voor de ondernemer die niet ver genoeg vooruit kan denken om inkopen te doen voor winstgevende doorverkoop maar enkel als hij toevallig iets in handen heeft ook daadwerkelijk iets tracht te verkopen.

Vandaar dat Westerse multinationals zoals Heineken in de verscheidene Afrikaanse fabrieken het liefst, zelf voor de ongeschoolde arbeid, Westerse werknemers hebben. De fout wordt enkel verergerd wanneer de overheden, met steun van onder andere de VN, dit niet pikken en quota opstellen voor het aantal lokale werknemers per Westerse werknemer die een bedrijf moet hebben. Zo moest men, toen blanken daar nog veilig waren, in Zimbabwe voor elke blanke werknemer 50 zwarten aannemen.

Apart, als ik zo terugkijk op het bovenstaande, dat, hoewel ik begon met het voornemen een lofrede voor het kapitalisme te schrijven, al snel in een hekeldicht over het socialisme belandde. Maar ach, zo gaat dat bijna altijd. Omdat het kapitalisme zo duidelijk, logisch en bovenal natuurlijk is, is het contrast met overgecompliceerd en onlogisch socialisme zeer groot en daarom in wezen veel moeilijker te bevatten.
De deugden van kapitalisme zijn immers vanzelfsprekend. Maar zonden van het socialisme zijn daarmee des te groter.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Ontwikkelingshulp
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Peter de Jong schreef op : 91

    [90]
    Milieuvervuiling veroorzaakt schade en is net zo’n vorm van aantasting van je eigendom en je persoonlijke integriteit (in dit geval je gezondheid) als criminaliteit. Via schadeclaims kan je het probleem dus op dezelfde manier aanpakken.

    Stel je bent een agrariër met een stuk landbouwgrond waarover een rivier stroomt. Je hebt schoon rivierwater nodig om je land te irrigeren. Je buurman die bovenstrooms een stuk grond heeft, heeft daar echter een chemische fabriek op staan. En hij heeft dat rivierwater nodig voor zijn chemische productie. Het vervuilde afvalwater dat de fabriek weer in de rivier loost komt nu over jouw land en beschadigt de oogst. Dit geeft jou het recht om bij de fabriek een schadevergoeding te eisen. Jij ben waarschijnlijk niet de enige die last heeft van het vervuilde rivierwater. Als de totale schadepost groter is dan de kosten om het afvalwater te zuiveren, zal de fabriek investeren in een waterzuiveringsinstallatie en is het probleem opgelost. In de praktijk zal er steeds een evenwicht ontstaan tussen de schade die milieuvervuiling oplevert en de kosten voor de veroorzaker om er iets aan te doen.

    Een ander typisch voorbeeld is dat van de overlast in de vorm van stank en lawaai die de luchthaven Schiphol bij de omwonenden veroorzaakt. De overheid heeft nu op betrekkelijk willekeurige wijze geluidsnormen vastgesteld waaraan Schiphol zich moet houden. Alleen omwonenden waarvoor die normen worden overschreden hebben nu recht op compensatie, ook weer volgens vaste overheidsnormen. De rest moet zo maar in de stank en de herrie blijven zitten, terwijl hun huizen minder waard zijn geworden. Ook voor Schiphol is deze situatie niet gunstig, want de markt vraagt om uitbreiding maar de overheid staat dit niet toe. Beide partijen (Schiphol én de omwonenden) zijn dus slecht af als de overheid zich ermee bemoeit.

    Als er echter geen overheid zou zijn, dan zou Schiphol overspoeld worden met schadeclaims van gedupeerde omwonenden. Naarmate de luchthaven verder zou uitbreiden (dwz. meer landingsbanen en intensiever luchtverkeer) zou het aantal claims enorm toenemen. Al gauw zou uitbreiding voor Schiphol niet meer economisch verantwoord zijn. De luchthaven zou dan gaan uitkijken naar een andere locatie, in een minder dichtbevolkt gebied, waar de gewenste uitbreiding tegen lagere kosten kan plaatsvinden. Iedereen is dan tevreden.

  2. Peter de Jong schreef op : 92

    [90]
    Wat je vragen mbt opsporing en arbitrage betreft: huiszoeking is inderdaad niet mogelijk zonder toestemming van de verdachte, maar bewijsmateriaal kan ook op andere wijze worden verzameld (beveiligingscamera’s, buurtonderzoeken, getuigenverklaringen, het volgen en observeren van verdachten, forensisch onderzoek etc).

    Waardevolle producten zoals auto’s zullen bijv. op last van de verzekeringsmaatschappij van een tracker worden voorzien waardoor een gestolen object op afstand kan worden opgespoord.

    Het kan inderdaad ook voorkomen dat de verdachte de rechtbank die jouw beveiligingsbedrijf voorstelt niet erkend. Zijn beveiligingsbedrijf stelt dan een andere rechtbank voor (waarschijnlijk een waar de dief gunstiger behandelt denkt te zullen worden). David Friedman geeft in zijn stuk aan dat er zich dan een onderhandelingsproces afspeelt waarbij economische criteria de doorslag geven. In zijn voorbeeld gaat het om klanten die de voorkeur geven aan een rechtbank die ook de doodstraf (capital punishment) kent en klanten die liever naar een rechtbank gaan waar geen doodstraf kan worden uitgesproken:

    “Two agencies are negotiating whether to recognize a pro- or anti-capital-punishment court. The pro agency calculates that getting a pro-capital-punishment court will be worth $20,000 a year to its customers; that is the additional amount it can get for its services if they include a guarantee of capital punishment in case of disputes with the other agency. The anti-capital-punishment agency calculates a corresponding figure of $40,000. It offers the pro agency $30,000 a year in exchange for accepting an anti-capital-punishment court. The pro agency accepts. Now the anti-capital-punishment agency can raise its rates enough to bring in an extra $35,000. Its customers are happy, since the guarantee of no capital punishment is worth more than that. The agency is happy; it is getting an extra $5,000 a year profit. The pro agency cuts its rates by an amount that costs it $25,000 a year. This lets it keep its customers and even get more, since the savings is more than enough to make up to them for not getting the court of their choice. It, too, is making a $5,000 a year profit on the transaction. As in any good trade, everyone gains."

    Omdat de wet een product is als ieder ander, bepaalt de markt uiteindelijk wat er voor wetten en regels zullen worden aangeboden.

  3. Peter de Jong schreef op : 93

    [90]
    Silver Surfer schreef: “Omdat de soevereiniteit het hoogste goed is, kan de rechtbank daar geen inbreuk op maken”

    Het klopt, dat die soevereiniteit het hoogste goed is, maar dat veronderstelt tevens dat je je aan de algemene regels houd, dwz. no force, no fraud. Zodra je inbreuk maakt op de soevereiniteit van anderen (door diefstal of onuitgelokte agressie) hebben die anderen het recht zich daar tegen te weer te stellen. Schadevergoedingen kunnen en mogen derhalve met geweld worden afgedwongen.

    Libertariërs mogen het er dan over eens zijn hoe je op basis van de vrije markt een veiligere en eerlijkere samenleving zonder ernstige milieu-aantasting kan krijgen. Er zijn echter nog genoeg onderwerpen waar de meningen over verdeeld zijn. 😉

    Om je er een paar te noemen: de bescherming van intellectueel eigendom (open source of niet), vrije immigratie en vrije meningsuiting, bescherming van ongeboren leven (abortus) en bescherming van wilsonbekwamen, toestaan van vrijwillige euthanasie onder alle omstandigheden en voor iedere leeftijd (pil van Drion), dierenrechten, doodstraf en vrijheidstraf, verdeling van schaarse natuurlijke hulpbronnen, en interventionisme (slavernij, opvoeden van kinderen).

    Maar alles bijeen geeft de libertarische filosofie meer garanties voor een vrijere samenleving en een grotere mate van individuele vrijheid dan het merkwaardige idee dat het collectief (en wel de helft plus 1 stem) wel weet wat goed voor je is. 😉

    Ik vergelijk onze democratie altijd maar met 100 mensen in een bus waarvan er 51 naar Groningen willen en 49 naar Maastricht. In een systeem als het onze beslist de meerderheid en rijdt die bus naar Groningen. De 49 mensen die eigenlijk naar Maastricht willen en die in Groningen niets te zoeken hebben, worden zo gedwongen mee te betalen aan het kaartje van de 51 Groningen-reizigers. Die opgelegde subsidie maakt dat kaartje dus goedkoper dan het werkelijk is. Geen wonder dat die 51 gematste Groningen-reizigers geen ander systeem willen !

    Maar dat doet niets af aan het feit dat dit systeem in de kern immoreel is. Diefstal is altijd immoreel. Die 49 mensen hebben er immers niet vrijwillig in toegestemd en worden nu afgeperst. Om nog maar te zwijgen van het absurde politieke gelobby om de 2 procent om te krijgen waardoor de meerderheid verschuift en we met z’n allen naar Maastricht kunnen (tot verdriet van de echte Groningen-liefhebbers). Dat heeft met werkelijke solidariteit en rechtvaardigheid helemaal niets te maken en mensen beseffen dat maar al te goed. Zo vormt de politiek juist een splijtzwam en een hinderpaal i.p.v. een samenbindende en probleemoplossende factor. Mensen zijn echt wel bereid elkaar te helpen, mits hen dit niet wordt opgelegd.

    De enig juiste en ethisch verantwoordde oplossing is natuurlijk om TWEE bussen te nemen. Dan betaalt iedereen precies de kosten die er voor staan om dat te realiseren wat men graag wil. En zijn er meer bestemmingen gewenst, dan neemt men uiteraard meer bussen, kleine en efficiënte bussen die goedkoper te rijden zijn dan die ene grote. Uiteindelijk kom je er dan bij uit dat iedereen in zijn eigen auto gaat rijden, dan kan iedereen gaan en staan waar hij zelf wil zonder van een ander en van de dienstregeling van het openbaar vervoer afhankelijk te zijn. Met andere woorden: we zijn dan aangeland bij een werkelijk vrije economie waarin de overheid als instrument van lobbygroepen geen inbreng meer heeft.

    Wil je meer weten en je inzicht verdiepen, kijk ook eens op het Nederlandse portal www.libertarian.nl en op het nieuwe Libertarian FAQ (nu nog vnl links) www.libertarianfaq.o…

    Veel succes !

  4. Silver Surfer schreef op : 94

    [93] Bedankt voor je verhelderende uitleg.
    Toch zie ik nog wat zwaktes in het verhaal. Namelijk dat bij conflicten, alleen maar repressieve maatregelen genomen worden. Na vervuiling, kan er wat pas gedaan worden. Na diefstal, is er pas actie.
    In jou voorbeeld waarin een chemische fabriek het grond vervuilt, kan het zijn dat er geen verandering in de mileuvervuilende situatie plaatsvind. Omdat het systeem alleen gericht is op het compenseren van de schade, zou het goed denkbaar kunnen zijn dat de betrokkene wordt uitgekocht. Hij krijgt een nieuw stukje land en de fabriek gaat verder met de vervuiling van dat stukje land. Immers, als blijkt dat opkopen goedkoper is dan een waterzuiveringsinstallatie te plaatsen, dan zal het goedkoper alternatief prevaleren boven de duurzamere milieu vriendelijke maatregel.
    Een volgende generatie wordt dan opgezadeld met het vervuilde grond waaraan de fabriek niet aan wilde.
    Evenals het probleem bij vervuiling van lucht. Niemand is eigenaar van lucht. Toch is het essentieel voor ons om te kunnen leven. Wie betaald aan wie de schade die onstaat aan het niet-inhalerende lucht? Het komt er dan op neer dat een mileuvriendelijke maatregel, afhankelijk is van de eigen moraliteit van de producent. Dat lijkt mij nogal willekeurig en niet efficient, ivm de verscheidenheid die daarin ontstaat.

    Daarnaast komt nog de rechtsverscheidenheid. In principe ben je als individu verantwoordelijk voor de schade die je aan een ander toebrengt. Hiervoor sluit je een verzekering af met diens instemming voor de geldende regelingen, zodat je eventuele claims kan betalen. Maar wat is schade? Heel goed denkbaar is, dat verschillende verzekeringsbedrijven een andere uitleg geven. En dat de ene individu niet gebonden is aan de uitleg die gegeven wordt aan het arbitrair hof.
    Bijvoorbeeld de commotie die onststaan is over de cartoons van mohammed. Voor gelovigen is dit belediging. Voor een atheist is het gewoon een getekend plaatje van een sprookjesfiguur. Heel goed denkbaar is dat de atheist vind dat er misschien wel schade is bij
    de gelovige, maar dat dit niet aan hem te wijten is. Het is immers zijn inziens geen belediging. Omdat zijn verzekeringsmaatschappij geen schade vergoed uit "belediging aan geloof" (omdat het maar relatief is, zo staat in de regeling) en de verzekeringsmaatschappij van de gelovige wel, is er een onoplosbaar conflict. Namelijk er is empirisch schade (bijv. psychisch),maar wordt niet vergoed omdat de atheist niet ingestemd met de regelgeving hiervoor en is alszodanig hieraan niet gebonden.

  5. Bud. schreef op : 95

    [94] Hij krijgt een nieuw stukje land en de fabriek gaat verder met de vervuiling van dat stukje land.
    Dit is misschien een slecht voorbeeld. Indien het enkel het land is dat vervuild wordt dan mag het gewoon. Echter het ware bezwaar van grondvervuiling is grondWATERvervuiling, en die blijft nooit beperkt tot dat éne stukje grond.

  6. Silver Surfer schreef op : 96

    [95] Grondvervuiling is ook een probleem. Er ontstaat namelijk schade voor mensen die later gebruik willen maken van dat stukje grond. Hoe kunnen mensen in de toekomst schade verhalen?

    Hoe wordt de schade verhaald als niet duidelijk is wie het grondwater heeft vervuild? Goed denkbaar is dat vanuit een industrie terrein talloze bedrijven hun residu lozen.

  7. Bud. schreef op : 97

    [96] Wat je daar stelt over grondvervuiling is een drogredenering, gedreven door de wens om grondvervuiling te verbieden.
    Hoe kunnen menesn in de toekomst schade verhalen? rare redenering. De grond is geen cent meer waard, eigen schuld. Wil de eigenares de grond nog voor een goede prijs kwijt, zal ze die moeten reinigen. Voila.

  8. Bud. schreef op : 98

    [97] overigens is het onmogelijk om enkel grond te vervuilen. Je vervuilt altijd grondwater, en dat is de échte geldige basis voor een schadeclaim.

    In principe controleert wie wil claimen of er vervuiling is. In een libertarische maatschappij is het ondenkbaar dat de staat daar voor zorgt, en zich van deze beperking bewust zullen milieufanaten maatschappelijke privé-initiatieven ontwikkelen, zoals een controle-en-claim-organisatie, gefinancierd met geld van sympathisanten. Omdat dit zulk noodzakelijk karakter heeft, zal het zeker ontstaan en uitgroeien tot een efficient en gerespecteerd orgaan.

    Overigens zijn sommige groene fanatici hier al mee bezig in Nederland. Zij vinden dat de politiek te traag en te inefficient gaat, gaan niet bij de pakken zitten en nemen initiatief. Dat is te waarderen.

  9. Silver Surfer schreef op : 99

    [97] Was inderdaad niet goed uitgelegd. Wat ik eigenlijk voor ogen had is wanneer een bedrijf vervuild,failliet gaat en het vervuilde grond achterlaat. Hoe wordt het dan opgelost? Dit zal temeer moeilijk worden, wanneer de kosten van schoonmaak dermate hoog zal zijn dat het niet aantrekkelijks is voor de markt om de grond te kopen. Helemaal wanneer het onherstelbaar blijkt te zijn.

  10. Silver Surfer schreef op : 100

    [98] Maar van een kale kip kan je niks plukken. Als het bedrijf meer kosten achterlaat dan baten, dan moet iemand uiteindelijk de rekening betalen.

  11. Peter de Jong schreef op : 101

    [94]
    Silver Surfer,

    Je hebt gelijk, dat de fabriek de boer kan uitkopen. Het probleem met vervuiling van een rivier is dat in principe het gehele benedenstroomse gedeelte wordt aangetast, tot in zee (of meer) aan toe. Alle gedupeerden opkopen zou een enorm bedrag vergen, een waterzuivering is waarschijnlijk goedkoper.

    Blijft er toch een vervuild stuk grond over (het bedrijfsterrein zelf bijv.) dan is dat voor weinig anders meer te gebruiken en dus niet veel meer waard. Schone (land)bouwgrond is uiteraard veel meer waard. Daarom zal een projectontwikkelaar zo’n vervuild stuk bijna voor niets kunnen kopen, het laten saneren en er bijv. woningen op zetten om het vervolgens met winst door te verkopen.

    Luchtvervuiling is niet zoveel anders als watervervuiling. Net als het rivierwater dat over je land heen stroomt, stroomt de lucht ook over je grond. Als je buurman die lucht zodanig vervuilt dat je daar schade door lijdt mag je van hem een schadevergoeding eisen. Ook hier geldt dat in de meeste gevallen het economischer zal zijn de lucht na gebruik eerst te reinigen, voordat je er je buren mee opzadelt.

    Overigens valt onder het begrip ‘schade’ alleen fysieke schade. Dus emotionele schade (zoals bij die Mohammed cartoons) daar doen libertariërs niet aan. 😉

    Verder is het zeker niet allemaal reactie en repressie. Ik heb eerder aangegeven, dat er vooral veel aan preventie zal worden gedaan. Bijv. adviezen c.q. lagere premies van verzekeringsmaatschappijen, weet je nog ? Simpelweg omdat voorkomen vaak goedkoper is dan genezen.

    Het gaat er uiteindelijk om dat mensen leren verantwoordelijkheid voor hun eigen leven te dragen, en dus ook voor de gevolgen van hun daden voor anderen.

    “Liberty means responsibility. That is why most men dread it.”
    ~ George Bernard Shaw (1856-1950)

  12. Silver Surfer schreef op : 102

    [101] Ik weet niet hoe libertariers tegen schadevergoeding aan kijken. Maar het zou kunnen dat de vergoeding die de fabriek moet betalen lager is, dan te stoppen met de vervuiling. Door puur de kosten door te berekenen in de kostprijs van het product, blijft de vervuiling doorgaan en de mensen zijn schadeloos gesteld.
    Daarnaast kan het zo zijn dat de industrie als geheel de lucht vervuild. Hoe kan je dan je schade verhalen als je niemand specifiek kan aanwijzen?

    Het voorbeeld (bij 94): "En dat de ene individu niet gebonden is aan de uitleg die gegeven wordt aan het arbitrair hof."
    Dit was eigenlijk de kern die ik wilde aangeven. In principe is het nu zo dat wij gebonden zijn aan wetgeving doordat wij een gekozen volkstegenwoordiging wetten laten afkondigen. Met andere woorden, wij geven onszelf als collectief de bevoegdheid, een ieder te binden aan de wetgeving binnen de grenzen van ons land.
    Bij het libertarisme is dit ogenschijnlijk een probleem. Namelijk een gelovige kan schade oplopen door belediging. De gelovige individu, kiest voor regelgeving, die schade vergoed uit belediging. De atheistische individu kiest voor regelgeving waaraan alleen fysieke schade wordt vergoed.
    Beiden hebben een eigen soevereiniteit, dus beiden regels worden erkend en gelden. Toch hebben ze een verschillende uitleg over wat onder het begrip ‘schade’ valt.
    Hoe kan een atheist worden veroordeeld of vrijgesproken voor een wet waarmee hij in eerste instantie niet mee heeft ingestemd. Daarom kan een commerciele rechtbank niet de bevoegdheid hebben om over de zaak te beslissen, aangezien zij geen rechtsmacht hebben om over de atheistische individu te bepalen. Hierdoor ontstaat een leemte, namelijk wel schade maar geen vergoeding.

    Overigens kunnen verzekeringsmaatschappijen wel voor een stimulans zorgen, maar zij kunnen daarmee het niet afdwingen dat betrokkene een stupide handeling begaat.

    Een redelijk denkend mens zal zeker niet gauw een stupide handeling begaan. Maar mensen zijn niet altijd redelijk denkend. Emotie is een factor, die mensen rare sprongen doet maken.

    Voorbeeld: dochter wordt vermoord door een man. Man krijgt gevangenisstraf. Vader verklaart: "zodra de man vrij komt dan is hij van mij." Op een reactie van iemand die zegt:" Ja, maar dan moet je zelf de gevangenis in." Verklaart de vader: " Dan zo zij het".

    De vader is zo bevangen door emotie dat hij de destructie en diens gevolgen liever aanvaard, dan een rustig economisch welvarend leventje te leiden.

    De acceptatie van een dermate hoge eigen soevereiniteit brengt met zich mee dat ogenschijnlijke fouten van anderen geaccepteerd moet worden.

    Een duidelijk advies aan de vader niet te handelen, wordt tegen de wind ingeslagen. De stimulans om niet te vergelden, werkt klaarblijkelijk niet/ En laten we ervan uitgaan dat de dader zijn financiele situatie in de gevangenis niet heeft verbeterd (hij heeft immers niet kunnen werken), dan heeft hij geen geld om een beveiligingsbedrijf in handen te nemen. Daarmee heeft hij geen bescherming en zo lijkt het lot vast hem beschoren.

  13. Bud. schreef op : 103

    [102] Ik merk toch graag op dat zulke thread, die wat dieper op een materie ingaat, heel leuk is en waardevol, maar dat, wanneer een "onoplosbaar" probleem gevonden wordt, dit natuurlijk het libertarisme niet zomaar ontkracht.
    Het voordeel van libertarisme is dat je niet op voorhand ieder aspect en effect ervan op de maatschappij helemaal moet doordenken en uitknauwen. Het theoretiseren over problemen en oplossingen gaat immers immer door. Niet enkel in deze thread, maar in de praktijk van alle dag. Essentie is dat in een libertarische staat de oplossingen legio mogen zijn en niet beperkt blijven tot die éne politiek haalbare oplossing, die heel goed een slechte of inefficiente oplossing kan blijken te zijn, of met onverwachte neveneffecten. De oplossing aanpassen of een andere zoeken is in de politiek echter heel moeilijk en een wantoestand kan daardoor jarenlang blijven bestaan.
    Bekijk deze thread: een beetje getheoretiseer van een paar mensen reikt al oplossingen aan voor zeer grote problemen. Hoeveel te meer zal dat het geval zijn in een maatschappij waar vrije groei werkelijk een kans krijgt!

  14. Silver Surfer schreef op : 104

    [103] Het libertarisme wordt ook niet onderuit gehaald, maar het dient aan te tonen hoe het met dergelijke problemen om gaat.

    In een libertaristische staat zal er waarschijnlijk niet veel veranderen. Taken van overheden worden gewoon overgenomen door private instanties. Wellicht wordt er gewoon een ander bord aan de gevel van het gebouw op gehangen. Het grote verschil zit hem in de individuele instemming t.a.v. elke besluitvorming en de reikwijdte daarvan. Daarom vraag ik mij af hoe, het libertarisme omgaat met een groep die buiten bescherming en regelgeving valt. Goed denkbaar is, dat bij mensen die zwak begaafd zijn, geen schade voor andere veroorzaken maar wel aan zichzelf. Bijvoorbeeld, zwervers, drugsverslaafden, a la tokkie stijl.
    Mensen die in een negatieve spiraal belanden en er niet uit kunnen komen.

  15. Bud. schreef op : 105

    [104] Er zijn genoeg mensen die het niet laten kunnen anderen te helpen. Dat wordt hun levensdoel.
    Alleen, deze mensen zijn in de 20ste eeuw verslaafd geworden aan wapens. De automatische reflex van iemand met een maatschappelijk engagement, zeg 50 jaar geleden, deed dat in de Kerk. Nu betekent maatschappelijk engagement "in de politiek gaan." Het is een vorm van luiheid, een pavlovreflex, een verslaving.
    Een overheid moet duidelijk maken dat zulke initiatieven buiten de politiek dienen te blijven. Dan wordt de automatische reflex van zélf initiatieven te ontwikkelen en de financiering te bewerkstelligen door die maatschappelijke bewogenheid, samen met RESULTATEN, uit te dragen naar de mensen. Denk niet dat je daarmee weinig geld rondhaalt. Mensen die geen of nauwelijks belastingen moeten betalen en wéten dat ze niet op de overheid dienen (horen) te rekenen, geven GUL. Dat doen ze zelfs nu (kijk maar naar de Tsunami en legio andere initiatieven). Je mag niet vergeten dat het aantal hulpbehoevenden die buiten alle verzekeringen vallen, nooit meer dan een paar procent van de bevolking zal zijn en dat dus een paar procent van ons inkomen daarvoor voldoende is. Onze overheden romen 50% van onze inkomens af "voor de zwakkeren en hulpbehoevenden", maar gezien het aantal zwakkeren en hulpbehoevenden zouden we daardoor langzamerhand stinkrijke zwakkeren en hulpbehoevenden moeten hebben. Toch zijn er nog altijd zwakkeren en hulpbehoevenden, hoe kan dat? Het antwoord: de overheid naait iedereen, rijk én arm. Privé-hulporganisaties werken véél efficienter en worden gedreven door échte menselijke motieven.

  16. Silver Surfer schreef op : 106

    [105] Die 50% is natuurlijk niet alleen voor de zwakkeren en hulpbehoevenden. Er worden tal van andere zaken gedaan met het belastinggeld.

    Maar hoe zit het met kwaliteit van de dienstverlening in een kapitalitische wereld. Alle goede leraren gaan naar de scholen die het meeste salaris bieden. Scholen die minder geld hebben, hebben minder voorzieningen en minder opgeleid personeel. Zo ontstaat er toch een onoverbrugbare kloof tussen arm en rijk?
    De rijkere kunnen door studeren, terwijl kinderen van arme ouders, al vroeg genoodzaakt zijn om te gaan werken.

  17. Peter de Jong schreef op : 107

    [102]
    ”Hoe kan een atheist worden veroordeeld of vrijgesproken voor een wet waarmee hij in eerste instantie niet mee heeft ingestemd?”

    Op dezelfde manier dat iemand die voor de doodstraf is (bijv. bij moord) toch een rechtbank accepteert die in zo’n geval geen doodstraf uitspreekt (zie Friedman’s voorbeeld in 92).

    Nogmaals, de wet is een product als ieder ander en de markt bepaalt uiteindelijk wat er voor wetten en regels zullen worden aangeboden.

    In een libertarische samenleving zullen mensen geheel individualistisch kunnen leven, maar zich ook bij een zelfgekozen collectief met politieke diensten kunnen aansluiten, bijv. democraten, communisten, monarchisten, neo-nazi’s, etc. Net zoals je nu lid kan worden van de ANWB of Natuurmonumenten. Of van een of andere wereldwijde internet-community.

    Het grote verschil met de huidige politiek is uiteraard dat je geheel op vrijwillige basis lid wordt van zo’n politiek collectief. Als je nergens lid van wil zijn is dat natuurlijk ook goed.

    Een ander groot verschil is dat, net als wanneer je switched van de ANWB naar Route Mobiel, je niet meer hoeft te verhuizen als je bijv. niet meer van de monarchistische dienstverlening gebruik wil maken omdat je die van de republikeinen beter vind. 😉
    "Liberty is the only thing you cannot have unless you are willing to give it to others."
    ~ William Allen White

  18. Peter de Jong schreef op : 108

    [106]
    Het is een misvatting dat arme mensen geen goede opleiding zouden kunnen krijgen. Het gaat niet om geld, maar om kwaliteit !

    Een commerciële school heeft er belang bij om zoveel mogelijk goede studenten af te leveren. Dat brengt immers veel geld (van studenten en sponsors) binnen. Een bedrijf heeft er belang bij goede scholen en goede studenten te steunen. Zo kan het immers putten uit een groot aantal goed gekwalificeerde medewerkers.

    Een kind met een goed stel hersens of een kind dat een speciaal talent heeft of goed is met zijn handen, zal dus gemakkelijk een sponsor kunnen vinden in de vorm van een school, een bedrijf of organisatie dat de speciale ontwikkeling van dat kind aantrekkelijk vindt.

  19. ACP schreef op : 109

    [106] Ziet wat onder een sjosjialistische overheid onder sjoasjilisten gebeurt…die iedeereen de kans geeft door te leren …

    De ambitionelen koperen knopen en mosterd en meel jongeren leren weliswaar door, maar doen nix op. Als zij maar een of ander schapevelletje of diploma bemachtigen kan het hun nix schelen of zij scheelheid onder de kakkerlakken hebben "gestudeerd".

    Neem nu zo’n Kok, Melkert, Pronk of zelfs een Duisenberg die van monetaire zaken de ballen afwist.

  20. Silver Surfer schreef op : 110

    [108] Een commerciele school heeft baat bij goede studenten en veel winst.
    Goede studenten halen ze uit getalenteerde kinderen met rijke ouders. Die kunnen immers de gevraagde studiegeld betalen.
    De niet-getalenteerde kindren met arme ouders, kunnen niet studeren. En als ze wel kunnen studeren, dan is dat waarschijnlijk op een non-commerciele idealistische school. De ouders die weinig of geen geld hebben om de kinderen naar school te sturen, zijn afhankelijk van het beleid van de school. Omdat die school weinig middelen heeft, zullen er minder ervaren docenten komen (waarschijnlijk starters en stagiaires). De kinderen zijn minder getalenteerd, dus zal het niveau lager liggen dan de commerciele school. Daarnaast zal de uitval hoger zijn omdat de niveau verschillen tussen de kinderen groter zullen zijn.

    Gevolg is dat de non-commerciele school niet geliefd zal zijn en dat ouders kosten wat het kost willen voorkomen dat hun kinderen naar die school gaan.
    Daardoor wordt het echt een "arme" school. Namelijk kinderen die uit noodzaak daar zitten.

    Ik denk dat bepaalde mensen de armoede op zichzelf hebben afgeroepen. Gevolg hiervan is wel dat de kinderen daarmee opgezadeld worden. Zij beginnen hierdoor al met een achterstand en dat wordt groter doordat ze geen kans krijgen op de markt. Want hoe zal het op je cv staan wanneer je op die school hebt gezeten. Je komt bij een werkgever solliciteren en die werkgever moet een keus maken tussen een student van een commerciele school en non-commerciele school.

  21. Silver Surfer schreef op : 111

    dan zal die keus heel makkelijk zijn voor de werkgever.

  22. Peter de Jong schreef op : 112

    [110]
    [111]
    Silver Surfer,

    Bedrijven hebben allerlei soorten medewerkers nodig, van knowledge workers tot blue collar workers. Als ze daarvoor alleen maar afhankelijk zijn van dure scholen met getalenteerde kinderen van rijke ouders, wordt de spoeling veel te dun.

    Dat drijft de lonen maar op. Het is niet voor niets dat ze getalenteerde kinderen van arme ouders een beurs zullen geven om aan zo’n dure school te gaan studeren. Bovendien zijn de eisen die grote bedrijven stellen weer anders dan het MKB. Uiteindelijk zoekt iedereen niet de duurste opleiding, maar de opleiding met de beste prijs/prestatie-verhouding en de beste vooruitzichten, gegeven iemands niveau.

    Ieder individu is uniek en heeft unieke vaardigheden. Zelfs niet-getalenteerde kinderen van arme ouders zullen daarom iets kunnen gaan doen wat interessant is voor een ander. Ook gehandicapten zullen bepaalde vaardigheden hebben waarmee ze in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien. Zelfs mensen die vrijwel geheel verlamd zijn kunnen tegenwoordig, met enige hulpmiddelen, een computer gebruiken en zo administratief werk doen. Uiteindelijk past op ieder potje een dekseltje, ook in de arbeidsmarkt !

    Daarom zal er bij scholen en opleidingen een grote verscheidenheid in het aanbod ontstaan, duur én goedkoop, geheel afgestemd op de marktvraag.

  23. Silver Surfer schreef op : 113

    [112] Het is een mooi rooskleurig beeld wat je schetst. Maar gehandicapten en anderen die heel aanhankelijk zijn zullen vaak meer kosten dan dat ze opbrengen. Het is daarom helemaal niet interessant voor een bedrijf om ze in dienst te nemen.
    De productie die ze nl. draaien staan vaak niet in verhouding tot de ziekte dagen en investeringen die er in gepompt moeten worden. Soms dan is er geen enkel alternatief. Je kunt je bijvoorbeeld wel verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, maar een verzekering zal je niet verzekeren als je al arbeidsongeschikt bent. Je bent dan namelijk veel te duur.

  24. Peter de Jong schreef op : 114

    [113]
    Silver Surfer schreef: “gehandicapten en anderen die heel aanhankelijk zijn zullen vaak meer kosten dan dat ze opbrengen. Het is daarom helemaal niet interessant voor een bedrijf om ze in dienst te nemen”

    De meerkosten voor de computeraanpassing die ik boven noemde zijn tegenwoordig slechts een fractie van de investering voor een normale werkplek (dat was vroeger anders). Of het in dienst nemen van een gehandicapte rendabel is hangt natuurlijk af van het soort werk en van de productiviteit.

    Ik zie niet in waarom bijv. een call center medewerker met een dwarslaesie minder productief zou moeten zijn dan iemand die wel beide benen kan gebruiken. Die benen zijn helemaal niet relevant voor dergelijk werk. Een gehandicapte zal misschien iets vaker vrij nemen voor artsenbezoek, maar waarom zou dat niet met enig overwerk kunnen worden opgevangen? Moeders met kinderen moeten dat tenslotte ook doen.

    Ik verwijs verder nog naar de bekende astronoom en natuurkundige Stephen Hawking die er, ondanks zijn verlamming toch prima in slaagt in zijn eigen levensonderhoud te voorzien ( nl.wikipedia.org… )

    “Je kunt je bijvoorbeeld wel verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid, maar een verzekering zal je niet verzekeren als je al arbeidsongeschikt bent”

    In dat geval kan je dus nooit voor jezelf zorgen en val je, zoals boven besproken, levenslang onder de verantwoordelijkheid van je ouders. Net als mensen die zwaar geestelijk gehandicapt zijn vanaf de geboorte. De verzekering van je ouders dekt dergelijke kosten. Dan wel je eigen verzekering als je het probleem op latere leeftijd kreeg.

    Kan iemand, door omstandigheden, het even niet meer zelf dan zijn er in een libertarische samenleving genoeg voorzieningen c.q. belanghebbenden (verzekeraars, charitatieve instellingen, werkgevers, verenigingen van lotgenoten, etc) die een adequaat vangnet vormen. Uiteraard zullen er altijd mensen zijn die alsnog buiten de boot vallen, maar dat is nu net zo het geval (de voedselbanken, overigens een particulier initiatief, zijn er niet voor niets).

    Ik begrijp, dat je een punt maakt van de uitzonderingsgevallen, maar de essentie van de libertarische filosofie is nu juist dat ieder mens de verantwoording draagt voor het eigen leven. Je kunt daar niet zonder meer anderen mee opzadelen.

    Net zoals vóór het staatspensioen van Drees de kinderen moreel verplicht waren hun oude moeder of vader in huis te nemen en te verzorgen, hetgeen de gezinnen vaak ernstig overbelastte en de verhoudingen tussen kinderen en ouders op scherp zette.

    Je kunt mensen eenvoudigweg niet verplichten voor anderen te zorgen. Die verplichting is de basis van de verzorgingsstaat en dus principieel verkeerd.

    Ik denk dat je je af moet vragen wat het zwaarst weegt: mensen de vrijheid geven iets van hun leven te maken, en daar hoort ook bij vrijwillig anderen te helpen als dat nodig is, of een overheid mensen te laten pamperen en de rest van hun leven als kleine kinderen te behandelen.

    "Many politicians lay it down as a self-evident proposition, that no people ought to be free till they are fit to use their freedom. The maxim is worthy of the fool in the old story, who resolved not to go into the water till he had learned to swim."
    ~ Lord Macaulay

  25. bleblebleble schreef op : 115

    houd je bek