Op het zonnig Cyprus – hoewel dat dezer dagen met de dramatische klimaatverandering in West Europe niet zo gek veel mensen meer jaloers kan maken – is een bedrijf gevestigd dat het libertaristische gedachtengoed zoveel mogelijk in praktijk probeert te brengen. Freemont Group / Haags Juristen College biedt oplossingen aan bedrijven die gebukt gaan onder het gewicht van overheidslasten. Maar de goede werken houden daar niet bij op.

Marnix, medewerker van Freemont, trommelt elke vrijdagavond collega’s, vrienden en bekenden bij elkaar om bij een biertje van gedachten te wisselen over een voorstel tot het stichten van een libertarische staat. Na vijf voorstellen te hebben besproken kregen we afgelopen vrijdag een overzicht en een scorebord met als doel te peilen naar de haalbaarheid van ieder voorstel. Hier is zijn verslag:

Sofar I have presented 5 possibilities for starting up a freestate, which I think are all quite plausible. But like on Idols, only a few of them can go to the next round.

The failures of the freestate projects in the past are evident: none of them succeeded, moreover, they failed utterly. They failed because they lacked a solid business plan. There are certain economic reasons for that: the opposition you face when starting up your own country is of a military order beyond private investments. In a free world, costs would never justify a privately invested war. It is only with the enforcement of taxes that nations can enter into armed conflicts with one another. Therefore it is essential that you avoid major armed confrontations with existing states when you want to start up a freestate.

Secondly, you must be able to achieve full recognition by existing states. Otherwise you won’t be able to attract major

investors to you newly formed country. A piece of desert from a poor African country won’t do, this is easy to ignore. This also means that you have to confront the world in one way or another so that they have to accept you.

Thirdly, it’s important that your plan doesn’t become too far fetched. Artificial islands, platforms or stranded ships look like an easy way for achieving your purpose, but in the end they are costly and useless as a country.

There are three ways in which you can look for possibilities: historical anomalies, separatist movements/countries, and unclaimed or multiple claimed territories.

Historical anomalies
Most countries didn’t grow spontaneously, but were formed out of other countries, by war, marriage of royals, or (re)unification. Not always does this leave all claims settled. From time to time, sovereign entities are ignored with these deals. Afterwards it can either lead to suppression, peaceful co-existence or the formation of a new country. And within this shadowy area, you can sometimes find some pleasant surprises.

Separatist movements & countries
In international law, every populace has a right to self-determination. Therefore when it comes to separatist movements, there’s always a chance they’ll get recognition. Of course only after too much blood has been shed, so timing is essential.

Unclaimed or multiple claimed territories

Very little in the world is unclaimed, but you’ll be surprised how many border conflicts exist, even within ‘civilized’ countries. If you’re gonna settle in a disputed area, who will limit your liberties?

The potential areas discussed in the past few weeks all met the requirements for the formation of a freestate, and all of them had downsides. Here’s a short description and my personal ratings for them.

I. The Spratly Islands


are a disputed group of approximately 100 reefs and islets in the South China Sea. Part of the South China Sea Islands, the Spratly Islands are surrounded by rich fishing grounds and gas and oil deposits, whose true extent is unknown and disputed, also it’s next to the worlds busiest shipping lane. The People’s Republic of China (PRC), the Republic of China on Taiwan, and Vietnam each claim sovereignty over the entire group of islands, while Brunei, Malaysia, and the Philippines each claim various parts. Several of the nations involved have soldiers stationed in the Spratlys and control various installations on different islands and reefs. The Republic of China occupies one of the largest islands. Still, there are some unclaimed Isles and reefs left.

My Rating:
Bullet factor: 6
Chances of achieving sovereignty: 8
Realistic rate: 6

II. Tavolara
is a small island off Sardinia, Italy. The island is a limestone massif 5 kilometres long and 1 kilometre wide, with steep cliffs except at its ends. Its highest point is 565 metres above sea level. Currently, the island is inhabited by only a handful of families, and has a small cemetery and summer restaurant. The water around the island is a popular spot for scuba diving.


Most of the population of the island was displaced in 1962 when a NATO radiogoniometric station was constructed on the eastern half of the island. The aerials from the station can be seen from quite a distance, and that entire half of the island is restricted to military personnel.

Tavolara was one of the smallest kingdoms on the planet, but is now simply part of Italy, although it was never formally annexed.

In 1833, King Charles Albert of Sardinia visited the island and acknowledged Giuseppe Bertoleoni as an independent sovereign monarch. When he died, his eldest son became King Paolo I. After Paulo’s death in 1886 the island became a republic, but the monarchy was reinstated again in 1895. [1] Since that time the island’s kings have all come from the Bertoleoni family, recognized as the rulers of Tavolara by the Kings of Sardinia. Documents dating to 1767 affirm that Tavolara had never been a part of the Kingdom of Sardinia.

The present King Carlo II of Tavolara is an Italian citizen named Tonino Bertoleoni, who runs Da Tonino, the only restaurant on the island. Politically, the interests of the island are represented in its external dealings by Prince Ernesto Geremia di Tavolara, of La Spezia, Italy

Bullet factor: 9
Chances of achieving sovereignty: 9
Realistic rate: 9

III. The Sovereign Military Hospitaller Order of Saint John of Jerusalem, of Rhodes and of Malta


(also known as the Knights Hospitaller, Knights of Malta, Order of Malta, Knights of Rhodes, and Chevaliers of Malta) is an organization that began as an Amalfitan hospital founded in Jerusalem in 1080 to provide care for poor and sick pilgrims to the Holy Land. After the conquest of Jerusalem in 1099 during the First Crusade it became a Catholic military order under its own charter. Following the loss of Christian territory in the Holy Land, the Order operated from Rhodes, over which it was sovereign, and later from Malta where it administered a vassal state under the Spanish viceroy of Sicily. Although this state came to an end with the ejection of the Order from Malta by Napoleon, the Order as such survived.
The Sovereign Military Hospitaller Order of St. John of Jerusalem of Rhodes and of Malta, better known as the Sovereign Military Order of Malta or SMOM, remains a Catholic order which claims sovereignty under international law and has been granted permanent observer status at the United Nations. The Order of Malta has diplomatic relations with 96 countries and 12,500 members (Knights and Dames.)

Bullet factor: 10
Chances of achieving sovereignty: 10
Realistic rate: 4

IV. Abkhazia
is a de facto independent republic located on the eastern coast of the Black Sea, bordering the Russian Federation to the north, and within the internationally recognized borders of Georgia. Abkhazia’s independence is not recognized by any international organization or country and it is regarded as an autonomous republic of Georgia აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა, with Sukhumi as its capital.


A secessionist movement of Abkhaz ethnic minority in the region led to the declaration of independence from Georgia in 1992 and the Georgian-Abkhaz armed conflict from 1992 to 1993 which resulted in the Georgian military defeat and the mass exodus of ethnic Georgian population from Abkhazia. In spite of the 1994 ceasefire accord and the ongoing UN-monitored CIS peacekeeping operation, the sovereignty dispute has not yet been resolved.

Abkhazia covers an area of about 8,600 km² at the western end of Georgia. The Caucasus Mountains to the north and the northeast divide Abkhazia from the Russian Federation. To the east and southeast, Abkhazia is bounded by the Georgian region of Samegrelo-Zemo Svaneti; and on the south and southwest by the Black Sea.

Abkhazia is extremely mountainous. The Greater Caucasus Mountain Range runs along the region’s northern border, with its spurs – the Gagra, Bziphi, and Kodori ranges – dividing the area into a number of deep, well-watered valleys. The highest peaks of Abkhazia are in the northeast and east and several exceed 4,000 meters (13,120 feet) above sea level. The landscapes of Abkhazia range from coastal forests and citrus plantations, to eternal snows and glaciers to the north of the region. Although Abkhazia’s complex topographic setting have spared most of the territory from significant human development, its cultivated fertile lands produce tea, tobacco, wine and fruits, a mainstay of local agricultural sector.

Bullet factor: 8
Chances of achieving sovereignty: 8
Realistic rate: 8

V. Rehoboth Basters
The Rehoboth Basters live in an area in central Namibia of about 14.000 km2. From 1870 to 1990 this area was called Rehoboth and had an autonomous status. Currently it is divided in the Namibian administrative provinces of Hardap and Khomas.The climate is dry and warm.


The Rehoboth Basters are the descendants of European Colonists and the Indigenous Khoi-People of Southern Africa. As a consequence of the social and political structures of the times they were neither acceptable in white communities as in the Khoi tribes. Eventually they decided to emigrate to South West Africa. A few years after they reached their destination they succeeded in buying a large piece of land from the Swartboois with the consent of all the Central and Southern Chieftains of the country.
They developed their own political system which was in use for more than one hundred and thirty years and which guaranteed to them the right to self-determination throughout the colonial periods and was recognized by the German Empire and the Government of the Union of South Africa.
During the German Colonial period a Treaty of Protection and Friendship was concluded between the German Kaiser and the Rehoboth Basters in which his Excellency the German Kaiser recognized the rights and freedom the Basters had acquired for themselves.
The Government of the Union of South Africa in 1915 superseded the German Colonial Government. Right from the beginning of the South African Military Administration they tried to deny the Basters the right to self-determination. General Botha however was adamant that the Basters should keep their rights as exercised under German Administration.
On 2nd July 1979 the Basters received Self-Government based on their Paternal Laws by means of an Act of South African Parliament Act 56 of 1976. From 1979 to 1989 Rehoboth developed, grew and prosper on all levels. When the Swapo Government came into being the situation was reversed.

Rehoboth Traditional Land was confiscated and transferred to the Government of Namibia on the strength of paragraph 1 of schedule 5 of the Constitution of Namibia.

Bullet factor: 8
Chances of achieving sovereignty: 8
Realistic rate:6

You can send you ratings to arjenfreemont@aol.com
Please indicate if you would be willing to spent time and money in either of these projects.


  1. Zijn er bij de studie ook betrokken de ontwikkelingen in New Hampshire en met European Freestate Project?

    En is ook Somalie bekeken? Het project waar indertijd Michiel van Notten veel in zag?

    Zie ook:http://www.vrijspreker.nl/vs/?blogid=5&vsquery=somalis

    BTW, het Libertarisch Centrum heeft nu nog 3 boeken "The Law of the Somalis" te koop voor 20 euro plus verzendkosten.

  2. Zelf aan het met spelen met ideeen over een nieuwe staat: Noord-Bourgondië.

    Deze staat zou in ideale vorm kunnen bestaan uit:
    – Limburg (B+NL)
    – Noord/ Vlaams/ Waals Brabant
    – Antwerpen
    – Oost-West Vlaanderen
    – Zeeland

    Het idee is dat de mensen zich in provinciale verkiezingen zelf vrij stemmen, overgaan naar het nieuwe land Noord-Bourgondië, en vanuit daar, via het sub-optimale systeem Democratie, weer een vorm vinden binnen Noord-Bourgondië, waarbij iedereen het minst ontevreden is. Libertarisch kan het helaas niet zijn (dat systeem gaat voor te veel mensen te ver) maar wel een staat met weinig overheid, geen EU, geen NAVO, geen Kyoto en geen munteenheid.

    Probleem waar je mogelijk tegenop gaat lopen is:
    – provincies die niet mee willen
    – EU die Noord-Bourgondië wil gaan bashen met handelsbelemmeringen
    – Financieringsvraagstukken (overdracht staatseigendommen (wat volgens mij per definitie niet zou kunnen) en uitkeringen)

    Een mooie hoofdstad zou Antwerpen kunnen zijn.

    Er zit vast nog wel meer aan vast, ook zaken die hierboven worden genoemd, maar het concept is nog niet zo heel ver uitgewerkt. Zal ik ook wel hulp bij nodig hebben.

    Mijn Vlaamse collega’s zijn in ieder geval enthousiast. Ik verwacht eigenlijk vanuit Limburg en Noord-Brabant ook weinig bezwaren. Moeilijke provincie is waarschijnlijk Zeeland, ook al zal Zeeuws-Vlaanderen waarschijnlijk minder bezwaren hebben.

  3. [2] "Probleem waar je mogelijk tegenop gaat lopen"

    Ik vrees dat je ‘mogelijk’ veilig kunt vervangen dooe ‘zeker’. En in België zul je zeer zeker erg veel weerstand van de Walen gaan krijgen, want die leunen volgens mijn info nogal op de Vlamingen.

    Overigens een zeer interessant idee. Haalbaar zal het gevoelsmatig niet zijn, maar dat is vaker het geval met drastische plannen, en sommige halen het desondanks toch (Estland).

  4. Erg interessant, Bourgondië.
    Ook interessant kan zijn Zeeuws Vlaanderen.
    100.000 inwoners, 1000 km²
    Dat is zo groot als Hong-Kong, kan je je voorstellen tot wat dat kan uitgroeien. Dat moet dan wel op en top libertarisch zijn, als je met enkele duizenden libertariers naar een gebied met 100.000 inwoners verhuist en je bent allemaal activistisch dan heb je de politiek daar in handen.

  5. [4] Mee eens.
    Alternatief is de Westhoek. Eveneens op de grens van 2 landen gelegen. Toegang tot zee. Dun bevolkt. Makkelijk de locals te outnumberen.

  6. Om nog ‘ns terug te komen op Zeeuws Vlaanderen: je kan oude disputen tussen België en Nederland laten spelen, met name rond de zeggenschap over de scheldemond, beter gezegd de Westerschelde. Het uitdiepen daarvan is de laatste decennia een voortdurende bron van conflicten tussen NL-BE. Voorts zijn de inwoners helemaal niet zo blij met de Nederlandse overheid en is er zelfs een beweging die bij Belgie wil aansluiten. Dat lijkt me wel te bespelen.

    Het is een Historical Anomaly.
    Er zijn separatist movements.
    En met enige fantasie is het een unclaimed or multiple claimed territory.


  7. Om in eenzelfde verhouding als het Freestateproject in New Hampshire te staan, die met 20.000 libertariers 1.300.000 inwoners politiek willen overtroeven, moet je in Zeeuws Vlaanderen slechts met 1.500 zijn. Ik wil direct verhuizen!

  8. [1] Hub, we zijn nog maar net begonnen en Marnix heeft nog ontzettend veel ideeën. New Hampshire is volgens zijn methodologie geen optie omdat de kans op soevereiniteit – recoginition by other states – nagenoeg nihil is. Dat is trouwens ook reden waarom Zeeuwse en andere bourgondische luchtballonnetjes leuk zijn, maar ook niet meer dat dan. Somalië is een ander verhaal. Daar is de bullet factor 0. Het land leeft in totale oorlog en in die omstandigheden wil niemand er investeren.

    Ik kreeg via mail ook een reactie van iemand die vond dat de voorstellen te veel "middle of nowhere" waren. Hetzelfde kan natuurlijk gezegd worden van streken als Zeeuws-Vlaanderen of Somalië. Het begrip "nowhere" kan in deze als relatief beschouwd worden. Voor de Chinezen zouden de Spratly Islands juist veel minder ondoenbaar lijken. Dat is trouwens een van de ziektes van het freestate-streven in het algemeen: het is te weinig cosmopoliet. Iedereen wil altijd maar een vrijstaatje maken in de eigen achtertuin. Als je daarbij bedenkt dat de gevestigde machten zo’n staatje niet zonder slag of stoot zullen accepteren en dat oorlog in geen geval tot de mogelijkheden behoort – ziedaar mijn redenen om ze te verwerpen.

  9. [8] Arjen,

    Nja…Alhoewel neo-aristoteliaan ken jij natuurlijk het wedervaren van Plato en Dio op Syracuse.

    J.B. Bury ( http://en.wikipedia.org/wik… ) schrijft daarover : the nature of Dionysios was one of those natures which are susceptible of impressions and capable of enthusiasm,
    but uncapable of persevering application.If Plato had contended himself with inculcating the general principles which he has expounded with such charm in his "Republic" , Dionysios would in all likehood have attempted to create at Syracuse a dim adumbration of the ideal state.It is hardly likely that it would have been long maintained, still , it would at least have been essayed.But Plato insisted on imparting to his pupil a systematic course of philosophical training an began with the science of geometry.The tyrant took up the syudy with eagerness : his court was absorbed in geometry ; but he presently wearied of it.And then influences which were opposed to the scheme of Dion and Plato began to tell.
    (einde citaat)

    Tot daar Plato en zijn "free state project".

    Echter Dio’s strategie lijkt me niet opjuist.Je kunt dromen van Bourgondië en Zeeuws-Vlaanderen (waar natuurlijk toch niks van komt wegens "Dutch army" ) of zoeken naar exotische stukjes koraalrif maar waarom niet, zoals Plato, proberen een dictator of despoot om te turnen ? Moet je maar
    1 man overtuigen.

    Als je de despoot van Togo, Oezbekistan of Myanmar weet te overtuigen, ben je meteen vertrokken.

    Uiteraard als je het te rigoreus (zoals Plato) zou aanpakken en begint te orakelen over "soevereiniteit van het individu" of "Shrugged" te lezen geeft, gaat die mens zich verschieten maar het succesverhaal "dubai" is dan weer een wortel die een ezel in beweging zet (richting minarchie).

    Mijn voorstel om tot een freestate te komen zou derhalve zijn om naar een dictatuur, een libertarische rijkaard (kwestie van zich een toegang tot de juiste milieus te kunnen kopen)
    die het vertrouwen van de despoot en/of "kroonprins" zou moeten winnen ,
    de despoot wijzen op de enorme voordelen van kapitalisme, low taxes,
    rule of law etc… in de hoop dat die
    begint met hervormingen van hogeraf
    (bijv zoals Qaboes van Oman).

    Kans op succes is klein maar niet kleiner (dunkt me) dan bij de hierboven geuitte pistes.



  10. [9] Hoi Cin,

    100% mee eens. Ik stond net op het punt een variante te posten, nl. emigreren naar een soeverein land met een hele kleine bevolking zodat je er makkelijk iedereen kan outnumberen.
    Je zou dan gewoon de bestaande regering afzetten (o, wat ondemocratisch!) maar verder het land niet kolonaliseren en de autochtonen niet tot slaaf maken o.i.d.
    Neen, eigenlijk zou je hen juist bevrijden, nl. van hun verstikkende democratie.

    Een minarchie wordt dan ingevoerd.
    Dat doe je door stapsgewijs -maar wel in razend tempo- alle overtollige wetten te schrappen.
    Zo lijkt het niet teveel op een revolutie maar op een aanpassing van het bestaande stelsel, tot slechts de bare essentials -leger en rechtbanken- overblijven.

    De reden om voor een amper bewoonde autonome staat te kiezen en niet voor bv. de Falklands, spreke voor zich: een oorlog met een grootmacht (of met meerdere als er multiple claims op liggen), lijkt me ongewenst.

  11. [10] .M,

    Eind jaren ’90 werd er serieus gedacht
    (en gewerkt) aan een coup tegen Jules Wijdenbosch en Desi Bouterse te Suriname.

    Suriname deed het economisch toen slecht, de Wijdenbosch-regering was
    intern impopulair en ook extern niet
    graag gezien (kwestie van na een gelukte "coup" niet de US marines op bezoek te krijgen die de "democratie" komen herstellen) en Suriname had een geschiedenis van coups en couppogingen : het precedent was gezet.

    Ook was het land dunbevolkt met de powercentra geconcentreerd in Paramaribo.

    ( http://en.wikipedia.org/wik… ).

    Door de gemeenschappelijke taal,de
    lange gemeenschappelijke geschiedenis,
    de aanwezigheid van honderduizenden Surinamers in Nederland was het voor Nederlanders (en een Vlaming 🙂 mogelijk om in te tekenen op dit projekt.

    Helaas ging Wijdenbosch heen voor
    het projekt rond was en met de nieuwe president Venetiaan viel de impopulariteit van het regime weg en
    zagen sommige geïnteresseerden andere mogelijkgheden waardoor het bij plannen is gebleven.

    Misshien dat elders nog wel mogelijkheden zijn voor een coup.

    En anders een VSS-delegatie naar Gambia of Turkmenistan 🙂



  12. Ik ben voor het Zeeuws-Vlaamse voorstel, dat is letterlijk mijn achtertuin 🙂 Economisch lijkt me dat in ieder geval hartstikke interessant; pal in het midden van West-Europa, tussen Brussel, Amsterdam, Londen, Parijs.

  13. [12] Het meest haalbare lijkt me te beginnen in een kleine gemeente (centraal gelegen in buurt van een economisch centrum in zeeus-vlaams gebied). Je privatiseerd heel de boel (inclusief gemeentelijke straten en riolen waar die bevoegdheden over hebben. Ik ben er zeker van dat enkele grote bedrijven valt te overtuigen om in dit project te stappen), probeert zo de aanliggende gemeenten te overtuigen etc…

    Er zijn gemeentes met 1000-3000 inwoners, met 200 libertariërs ben je zeker van kans op slagen. (hoeveel actieven zitten er op deze website?)

    Probleem is dat gemeentes ook verplichtingen hebben die ze van bovenaf krijgen. In België is het niet abnormaal dat die niet worden nageleeft, hoe zit het in NL? Dit is belangrijk om de publieke opinie niet tegen je keren.

  14. Ik ben niet zo sceptisch om de mogelijkheid om het concept Noord-Bourgondië van de grond te krijgen. Belangrijk is dat de transitie naar het nieuwe land soepel verloopt en dat de mensen er meteen voordeel van gaan hebben. Dit opmerken is natuurlijk eenvoudiger dan een goed transitieplan in elkaar timmeren, maar het is m.i. vooral goed en doorzichtig communiceren zodat men niet het gevoel krijgt om in de maling te worden genomen zoals bij Haagse en Brusselse uitspraken altijd het geval is.

    Ik zou graag eens op een zaterdag hierover willen discusseren. Niet alleen Noord-Bourgondië, maar ook alle andere ideeen en welke problemen én mogelijkheden je kunt tegen komen. Laat overigens wel duidelijk zijn dat ik niets (meer) zie in een totaal libertarische staat. Het concept vind ik evenwel symphatiek.

  15. [15] [15] Ja, beslist interessant om weer te lezen.
    Ik was in die tijd persoonlijk ook iets bij deze projecten betrokken. Onder andere door mijn contacten met Harry Schultz, en Mike Oliver, en met John Hospers had ik vorig jaar nog contact.
    Ook daarom is het leuk om het verhaal van Jack Wheeler weer te lezen. Thanks.

Comments are closed.