Afgelopen dinsdag hield de Franse president Sarkozy een toespraak voor de plenaire vergadering van de europese parlement. Opvallend was niet alleen dat hij het nieuwe hervormingsverdrageen “politieke overwinning” noemde en beklemtoonde dat Europa voor de democratie heeft gekozen, wat betekent dat alles kan worden besproken. Dat leugentje kennen ze onderhand wel. Maar hij zei ook dat hij NIET tot protectionisme opriep.

‘Europa wil geen protectionisme, maar moet wederkerigheid verlangen. Europa wil geen protectionisme, maar heeft de plicht zijn onafhankelijkheid op energiegebied en in de voedselvoorziening veilig te stellen.’ Sarkozy vindt dus dat de Europese overheid bescherming moet geven tegen dumping, een wisselkoersbeleid moet hanteren, voeren van een industriebeleid en beschermen van de landbouw. Als ‘andere naties’ dat ook doen mag Europa zich verdedigen. Een duidelijker voorbeeld van een oproep tot protectionisme is zelden gehoord.

De vraag is wie Sarkozy bedoelde als hij het over ‘Europa’ had. Zeker niet de Europese consument. Want die is alleen gebaat bij vrijhandel. De boeren zal hij wel in het achterhoofd gehad hebben, maar zal hij ook aan de boeren gedacht hebben buiten zijn staatsgrenzen of aan de boeren buiten de grenzen van zijn Europese ‘natie’? Heeft ie wel eens gesproken met een Costa Ricaanse bananenboer (of de werknemer van een multinational die Costa Ricaanse bananen produceert) en uitgelegd dat de ‘rechte banaan’ door Europa gebannen wordt in zijn belang?

Sarkozy heeft dus niet begrepen dat het protectionisme aan de basis lag van de dood van miljoenen ‘compatriotes’. Sarkozy denkt maar aan één ding: zijn eigen macht.

32 REACTIES

  1. [29]

    Als buitenlands voedsel echter wel substantiëel scheelt in de prijs, inclusief de kosten om het uit verre gebieden te halen, zou het ook een aantasting van andermans welvaart zijn.

    Ik vraag me af of dit substantieële prijsverschil er wel is. Zeker nu de transportkosten toenemen. Daarnaast is het goed mogelijk dat wij nu gesubsidieerde keniaanse sperziebonen importeren terwijl er daar 200 km verderop mensen sterven van de honger.
    Een ander voorbeeld is de biobrandstoffen die elders op de wereld voedseltekorten veroorzaken.
    Het kan ervoor zorgen dat wij met Ryanair voor 50 euro naar Londen kunnen blijven vliegen om daar een weekendje te shoppen.
    Indirect is het dus ook moreel nogal verwerpelijk.
    Vrijhandel zoekt zijn weg blijkbaar niet naar de meest behoeftige maar naar de meest machtige/betalende.

    Bovendien, als ieder land hetzelfde lumineuze idee van zelfvoorziening krijgt, stort ook de aanzienlijke Nederlandse export van voedselproducten in.

    Ik heb ook niet gezegd 100% maar voor een groot deel zelfvoorzienend is wel verstandig.
    Er zijn gebieden waarop wij overschotten hebben (melk/vlees)en gebieden waarop wij moeten importeren (graan/rijst).
    Dit iets meer in evenwicht brengen (als het mogelijk is) lijkt mij verstandig.
    Je kunt ook denken aan jouw voorstel tot het aanleggen van bepaalde voedselvoorraden zoals nu in bv de VS ook met olie gebeurd.

    Als laatste denk ik ook nog dat Nederland met 16 miljoen inwoners praktisch niet zelfvoorzienend te maken is.

    We hebben een hoogwaardige landbouw en je punt over de overbevolking klopt. Daarom zou het goed zijn als de regering op dit punt eens een lange termijn visie zou neerleggen. Ik denk hierbij aan een immigratiestop en bevorderen van remigratie.
    Maar das weer een ander punt;-)

    Het zal ook geen toeval zijn dat het enige "zelfvoorzienende" land ter wereld, die hier zelfs een officiëel beleid voor voert ("Juchen"), communistisch Noord-Korea is.

    Een land als Japan heeft bv ook een bepaalde zelfvoorzienendheid want zij subsidieren rijstboeren. Het land is volgens mij bijlange niet zelfvoorzienend maar ook daar doet men dat schijnbaar niet voor niets.
    Er zullen er hoogstwaarschijnlijk nog wel meer zijn.

  2. [31]
    GB,

    Als het substantiële prijsverschil bestaat, zou een opgelegde zelfvoorziening economisch zeer negatief uitpakken voor degenen die daartoe worden gedwongen. Zowel de Nederlander die wil importeren, als de buitenlander die daarmee zichzelf een inkomen verschaft worden daardoor getroffen. Als het echter niet bestaat, waarom vindt er dan überhaupt handel plaats?

    Voor zover ik weet worden sperziebonen uit Kenia niet gesubsidiëerd, en dan nog biedt het blijkbaar een prijsvoordeel t.o.v. hier de sperziebonen (in kassen) kweken. De transportkosten zijn gerelateerd aan o.a. energieprijzen, maar dat zijn de kosten van Nederlandse land- en tuinbouw ook. Ondanks dat Europese boeren aanzienlijk gesubsidiëerd worden, en ondanks alle importbelemmerende maatregelen zijn sommige niet-Europese producten goedkoper. Als naast de importbeperkingen ook al die subsidies zouden worden afgeschaft, zou het (voor de belastingbetaler) nog aanzienlijk goedkoper zijn dan het nu al is.

    En als een Keniaanse boer echt van de honger omkomt zal hij de sperziebonen zelf opeten. Alleen overschotten zal hij exporteren naar het buitenland. Een rationeel persoon zal nooit producten verkopen die voor hemzelf waardevoller zijn dan hetgene waarmee hij ze "ruilt". Dat geldt dus ook voor duurdere biobrandstoffen. Daar worden de boeren in die Derdewereldlanden juist rijker van. De wereld als geheel (en met name de niet-boeren) wordt daarentegen armer van gedwongen overgaan op duurdere biobrandstoffen, maar dat is een ander onderwerp. Het vrijgeven van de voedselhandel zou voor alle partijen juist voordelig uitpakken, omdat we van een gedwongen duurdere situatie, naar een goedkopere gaan: De gemiddelde Europeaan krijgt veel goedkoper voedsel en de Kenianen kunnen met het exporteren van voedsel overleven én een surplus verdienen waarmee ze hun welvaart verder kunnen verhogen. De enige benadeelden zijn dan particuliere belangen, zoals Europese boeren. Maar landbouwbeleid is hopelijk niet bedoeld om een geprivilegieerde klasse te creëren ten koste van de bevolking als geheel en de Derde Wereld.

    Een mogelijk andere groep benadeelden (maar dat kan ik als niet-econoom niet helemaal overzien) zouden misschien de niet-boeren in de Derde Wereld kunnen zijn. Maar die vormen daar slechts een minderheid, die ook meeprofiteert van de gegroeide welvaart van de meeste Derde Wereldbewoners die wel boer zijn. En ze profiteren van de gegroeide koopkracht van de Westerlingen die niet langer zoveel geld aan hun eigen boeren hoeven te geven. Desnoods (als je dat ethisch verantwoord vindt) zou de Keniaanse overheid de gegroeide welvaart van de Keniaanse boeren onder dwang kunnen laten afstaan aan de niet-boeren, als dat nodig zou zijn. Ook kan Europa via ontwikkelingshulp bijspringen, als de Keniaanse overheid dit niet zou kunnen. Ik ben niet per se voor (gedwongen) ontwikkelingshulp eerlijk gezegd, maar dat zou een eerlijker en directer manier zijn om hongerige Afrikanen te helpen dan ons landbouwbeleid daarvoor gebruiken. Want dan blijven we met de ene hand hun landbouw onrendabel maken, terwijl we met de andere hand hypocriet voedselhulp verlenen.

    Bovendien mag je aannemen dat de vrije marktverdeling van productie de meest efficiënte\gewenste verdeling is. Als we in Nederland net zo makkelijk en goedkoop alles konden produceren wat we zonder gedwongen zelfvoorziening zouden importeren (en vice versa), zou er geen handel plaatsvinden en waren we de facto al zelfvoorzienend. Het feit dat we ondanks de transportkosten en andere belemmeringen toch import en export hebben, is een indicatie dat dit de meeste welvaart oplevert. In sommige gevallen zal het puur een subjectieve welvaart zijn, zoals een Nederlander die per se (duurdere) Mexicaanse maïs wil kopen voor zijn authentieke tortilla’s, maar in de meeste gevallen zal het ook financiëel de beste uitkomst zijn. En uitgaand van het principe dat eenieder over zijn eigen vruchten van arbeid mag beschikken, is de preciese reden van grensoverschrijdende handel bovendien ethisch irrelevant.

    En in Japan is voedsel niet voor niets zo vreselijk duur:

    http://query.nytimes.com/gs

    http://en.wikipedia.org/wik

    De 95+% van de bevolking van landen als Japan, die geen boeren zijn, zijn niet alleen disproportioneel veel geld aan zo’n beleid kwijt, maar hebben daar bovendien niets aan. Je kunt immers verhongeren of niet verhongeren. Met 90% verhongering\zelfvoorziening ga je op vrij korte termijn nog steeds gewoon dood.

Comments are closed.