Altruïsme, wat is het eigenlijk?

Volgens de kerk is dit het grootste morele goed wat men maar kan uiten.

Volgens de Staat is het een noodzakelijkheid voor mensen om met elkaar te kunnen leven.

Maar wat is het nu werkelijk, en bestaat het wel als een op zichzelf staande doctrine, of is het een eufemisme voor iets anders.

Deze vraag heeft mij enkele weken bezig gehouden, en trek hier mijn conclusie

Naar mijn mening is altruïsme een term die gebruikt is om te misleiden, het wijkt af van de basis beginselen voor een bepaalde situatie en komt uit de bus als iets goed, wanneer mensen het woord horen.

Echter zit er een bepaalde verwarring in het begrip altruïsme, wat er voor zorgt dat mensen er niet zo hard mogelijk van weg rennen of schrikken. Het begrip krijgt echter een hele andere betekenis waneer we emotionele waarde beter kunnen omschrijven.

Er zijn enkele zaken die ik moet bespreken en toelichten voor ik op altruïsme in kan gaan, dus lees rustig verder.

Persoonlijke waardering

Een mens handelt naar mijn mening, naar de hand van zijn eigen morele en emotionele waarde. Deze waarde zal deze persoon altijd voor zichzelf zo aantrekkelijk mogelijk maken, voor zichzelf en in de directe omgeving.

Wanneer iemand bijvoorbeeld enorm veel waarde hecht aan het welzijn van zijn echtgenoot is dit begrijpelijk, en zal deze persoon er ook naar handelen om deze persoonlijke waardering van een emotie te versterken of te uiten. Of iemand hecht bijvoorbeeld waarde aan een bepaalde diersoort, waar hij/zij een bepaalde waardering voor heeft. Zo heb ik zelf een positieve waardering voor honden, en zou hondenleed mij ook kunnen overtuigen om te geven aan een goed doel met als doelstelling, het beëindigen van hondenmishandeling.

De waardering van een mens kan zowel positief als negatief zijn, zo ben ik verzot op honden maar ziet iemand anders het liefst al die beesten verdwijnen uit zijn omgeving. Een verbod op honden zou deze persoon dan ook steunen, wat ook zou kunnen is dat deze persoon een “ goed doel” steunt wat mensen afraadt honden te bezitten en deze met geld afkoopt om er vanaf te zien.

Noem het een soort anti-honden subsidie.

Zoals je ziet in simpele voorbeelden die op iedereen van toepassing zijn, heeft een mens een bepaalde waarde voor diverse zaken, en deze zijn per persoon verschillend.

De handelingen die ik gebruik zijn uitingen van die waarde of correcties op negatieve waarden, die we positief willen maken naar onze eigen persoonlijke waardering van zaken, zoals de honden hater dat deed.

Zo hecht ik een negatieve emotionele waarde aan het leed van andere mensen, daarom zou ik iemand ook helpen bij een auto ongeluk, niet alleen voor de persoon, maar ook omdat ik leed iets negatiefs vind. Zou een tamelijk ziek persoon het beeld van een auto ongeluk emotioneel positief vinden, zal deze er ook niets aan doen tenzij hij/zij hier in gedwongen wordt.

Als we nog een situatie schetsen, waarin ik als hondenliefhebber onder dwang een honden mishandelaar moet steunen in het uitvoeren van zijn positieve waardering (namelijk het mishandelen van honden) terwijl dit tegen mijn eigen positieve emotie is tegenover honden, dan kan men spreken van altruïsme.

Eigen belang.

Ayn Rand omschrijft in dit youtube filmpje(skip naar 6:28)een bepaalde vorm van wat velen altruïsme noemen, als het uitwisselen van kerst cadeaus, echter kan hier geen spraken zijn van altruïsme. Het is een daad die verricht wordt met de verwachting dat deze persoon iets terug doet voor deze daad.

Dit is geen altruïsme, maar een duur etentje met je leverancier in de hoop dat hij je vervolgens een flinke korting geeft in de toekomst.

Dit is een onderhandeling op emotionele en ook zakelijke basis, die de een bij de ander in het krijt zet.

Of zoals Publilius Syrus eens zei: “ Beneficium accipere, libertatem est vendere / Wie een gunst accepteert, verkoopt hiervoor zijn vrijheid”. Het is een daad die iets terug verwacht in het belang van de gever van de eerste gunst. Dit staat geheel los van altruïsme gezien het met eigen belang is dat men “ goed doet”. Daarbij kan de ontvanger van die gunst ook nog eens onder sociale druk worden gezet wanneer hij/zij niet een gunst terug wenst te doen die deze persoon zelf als negatief waardeert.

Het verkrijgen van status, eer of aanzien

Enkele voorbeelden hiervan zijn;

– Kijk eens hoe goed ik voor mijn moeder zorg.

– Dankzij mij hebben die zwervers te eten/onderdak

– Ik heb 50 euro gegeven aan Haïti, hoeveel heb jij gegeven? Ik ben de weldoener

Een daad die gedaan is, in de eerste instantie als “ goede wil”, waar men zichzelf een bepaalde status, eer of aanzien mee toekent. Iedereen maakt zich hier schuldig aan vroeg of laat.

Het kan simpel zijn als een gesprek onder familieleden bij een reünie, waar men opschept over hoeveel men gegeven heeft aan een goed doel, en hier een bepaald aanzien van verwacht. Of het kan groots zijn als een politicus die stemmen en status verwacht omdat hij/zij zoveel mensen aan een baan heeft geholpen.

Ook hier kan geen spraken zijn van altruïsme omdat de persoon zelf handelt volgens een waardering die in zijn ogen positief is en daarbij ook nog eens, dit kan persoonlijk zijn of van anderen, status of eer verwacht. Op persoonlijk vlak uit dit zich in het geven van een persoonlijk schouder klopje in de zin van “ dat heb ik toch maar mooi geflikt”. Dit gaat natuurlijk gepaard met de persoonlijke waardering voor de daad die gedaan is, iemand beloont zichzelf niet op emotioneel vlak voor het doen van iets wat tegen de persoonlijke waardering in gaat.

Altruïsme is…

Zoals ik in een eerder artikelal duidelijk heb proberen te maken, helpen mensen elkaar nooit zonder eigenbelang of eigen beloning. Onze hersenen handelen op een manier zodat we een beloning krijgen wanneer we iets nastreven wat voor ons een positieve waardering heeft.

Of dit nu andere mensen helpen is, of een daad verrichten die een persoon beter over zichzelf laat voelen. Alle voorbeelden die ik hier boven noemde zijn niet te koppelen aan de letterlijke definitie van altruïsme, het mist namelijk altijd het stukje “ onzelfzuchtigheid”. Gezien onze hersenen ons zelfs belonen wanneer wij een goede daad verrichten of handelen op een manier tegen een ander zoals wij zelf ook behandeld zouden willen worden, is er altijd een persoonlijk aspect aanwezig om in overweging te nemen alvorens het als een altruïstische daad te zien.

Vandaar dat naar mijn mening een mens onmogelijk altruïstisch kan zijn, tenzij er een vorm van dwang aanwezig is. Een mens zal namelijk nooit handelen tegen zijn waardering voor de daad in, zonder zichzelf emotioneel te belonen, of eer of status toe te kennen. De enige situaties waarin zich dit echter wel voor doet is wanneer er een vorm van dwang aanwezig is.

Dit kan sociale dwang zijn in de vorm van angst, bijvoorbeeld om buitengesloten te worden door de gemeenschap, of dwang van een staat of iemand die van jou verlangt deze daad te verrichten.

En dan komen we op een definitie die ik voor mijzelf gemaakt heb, waar het sterk mee overeen komt.

Slavernij: Onder dwang of dreiging, onvrijwillig zonder wederzijdse overeenstemming, het afstaan van goederen en/of vrijheid ten behoeve van een ander.

Onder dwang of dreiging handelen naar de wil van een ander die de persoon die de handeling verricht als eigendom bezit.

Conclusie:

Ik concludeer dat altruïsme een onnatuurlijk fenomeen is wat enkel en alleen afgedwongen kan worden op een manier zoals slaven gedwongen worden te handelen ten dienste van hun meester of anderen. Het woord op zich lijkt sterker op een eufemisme voor dwang en slavernij dan dat het in de buurt komt van een daad uit goede wil.

Het liefst zie ik daarom ook het woord geschrapt als begrip in het handelen van mensen, omdat de basis er van altijd neer komt op dwang of een vorm als slavernij wanneer een staat of kerk van je verlangt dat jij jezelf ten dienste stelt van en ander zonder enige vorm van zelfzuchtigheid.

Dus hoe kunnen we de lading beter dekken met wat vele mensen nu kennen als altruïsme?

Naar mijn mening is dat simpelweg “goede wil tonen”, maar heb geen illusies dat deze onzelfzuchtig zal zijn, gezien de daad anders nooit verricht zou worden.

En laten we het eufemisme van dwang, altruïsme genaamd, alstublieft nooit en te nimmer als iets goeds beschouwen.

Het begrip wat wij nu zien als altruïsme, komt eigenlijk neer op een goede daad die zijn basis vindt in egoïsme, you scratch my back, i’ll scratch yours.

De rest is slechts een uiting van de persoonlijke waardering, zowel emotioneel als materieel, voor deze daad, situatie, persoon of wat dan ook in kwestie.

77 REACTIES

  1. Als we het artikel serieus nemen (ALLE gedrag is egoistisch, dus is egoisme ‘goed’) , betekent dit dat mensen die hun leven in de waagschaal stellen voor anderen, op hetzelfde morele niveau zouden handelen als mensen die op miljoenenbonussen jagen bij banken.
    Zoveel banaliteit druist bij de meesten gelukkig nog in tegen alle moreel besef.

  2. @beek [27]:

    Gelul.

    Ik ga echt niet van te voren mijn voordelen afwegen.
    Zoiets doe je gewoon, punt. Je helpt of je helpt niet. Zoiets zit in je genen (of niet).

    Daarnaast heb ik het idee dat jij egoïsme verward met egocentrisme.

    Maar als jij in de schepping (dat de aarde ongeveer 5000 jaargeleden zou zijn geschapen) geloofd, dan heb ik het met je gehad en wordt het een kwestie van; negeren en absoluut niet reageren.

    Mijn idee is dat een ander helpen gewoon goed is voor de “soort”.
    Evolutie zeg maar.

    beek [34] reageerde op deze reactie.

  3. @beek [30]:

    “De staat cijfert zichzelf niet weg.”

    Lukt inmiddels aardig met die hoge staatsschulden overal. 😉

    “Onverschillige libertariërs als in jouw voorstel, die alleen eigen belangen zien, kunnen banken doen ontsporen (bonuscultuur), omgevingen vervuilen, klanten bedriegen enz.”

    Welnee. Als jij je alleen maar met je eigen zaken bemoeit kan er nooit iets misgaan.

    Zo’n bank heeft met de samenleving (overheid incluis) niets te maken. Hij is er om de klanten te bedienen. Hoe beter die bank dat doet, hoe hoger de bonussen aan het personeel kunnen zijn. Geeft zo’n bank hoge bonussen, terwijl de dienstverlening pet is dan lopen er klanten weg. De bank zit dan met te hoge personeelskosten en te weinig omzet en gaat failliet of wordt goedkoop opgekocht door een concurrent.

    Omgevingen vervuilen alleen maar als de overheid zich er mee bemoeit. Een eigenaar zelf zal zijn eigendom nooit vervuilen, want dan neemt de waarde ervan af. En de omgeving van zijn eigendom vervuilen doet hij al helemaal niet, want dan krijgt hij schadeclaims van al zijn buren (tot in de verre omtrek als hij pech heeft) op zijn deurmat.

    Klanten bedriegen is ook al niet mogelijk als ondernemers zich uitsluitend met hun eigen zaak zouden bemoeien. Gewoon je klanten goed bedienen dan gaat het ook goed met je zaak. Bedrieg je je klanten dan eisen ze eerst een schadevergoeding en daarna gaan ze naar je concurrent.

    Juist door anderen (m.n. de overheid) in te schakelen ontstaat veel ellende voor klanten. Kijk maar naar al die totaal kapot gereguleerde markten in NL en in de EU (Van ’t Hek kon daar recent nog een tranentrekkende glossy over maken).

    beek [34] reageerde op deze reactie.
    beek [36] reageerde op deze reactie.

  4. @Mavado [32]:

    Je zat zelf je behulpzame gedrag te reduceren tot zelfzuchtig gedrag. Dat deed niet ik.
    Ik opperde juist gewone medemenselijkheid als motivatie.
    Ik denk tevens niet dat jij het belang van ‘de soort’ in de gaten houdt als je anderen helpt.
    Wie alle menselijk gedrag reduceert tot ‘egoisme’, ontdoet daarmee het begrip van z’n morele betekenis.
    En dat zal wel de bedoeling zijn; het ontkennen van de christelijke noties van goed en kwaad, waar egoisme versus altruisme een rol spelen.

    @Peter de Jong [33]:

    Allemaal rooskleurig wensdenken. In werkelijkheid zoekt elk z’n directe eigen gewin en zal in zijn streven de ’targets’ te halen en daarmee de beloofde bonus, niet nalaten klanten te misleiden om ze over te halen. Zonder wetten zouden we nooit weten wat er in voorverpakt voedsel zit. Ondernemers, aan hun eigen lot overgelaten, zouden er zelfs niet voor terugdeinzen concurrenten op immorele wijzen kapot te maken. Als er met voedsel kan worden geknoeid omdat het goedkoper is, zullen ondernemers ervoor kiezen de klant te misleiden, zeker als ze geloven dat de klant het niet zal merken.
    In zuig het niet uit mijn duim: je zou pagina’s kunnen volschrijven met ondernemersbedrog, wangedrag of misleiding.
    Zelfs onder de pioniers in Amerika waren milities nodig om het gedrag van de nastrevers van het eigenbelang binnen morele perken te houden.

    Peter de Jong [42] reageerde op deze reactie.

  5. Hoc Voluerunt: ‘Het liefst zie ik daarom ook het woord (altruïsme) geschrapt als begrip in het handelen van mensen’

    Dit vind ik wel zulk dom gepraat. Alsof de betekenis van een woord verdwijnt, omdat jij er niet mee overweg kan.
    Hoe ontstaan woorden? Omdat mensen iets ervaren en daar een woord voor bedenken of zoeken of maken om een bepaalde ervaring nader te duiden, te benoemen. Omdat het anders is dan, of niet is zoals zus. Of zo. Onderscheid maken. Hoe meer men kan onderscheiden, hoe rijker de cultuur, hoe groter de woordenschat.

    Ik ben het met Beek eens dat puur egoïsme crimineel is. In alles wat een crimineel doet staat zijn eigen belang voorop. Binnen iedere situatie zoekt ie hoe híj er het meeste uit kan halen met voor zichzelf zo min mogelijk schade. Die legt hij bij anderen neer. Een opportunist. Hij houdt zich niet aan regels. Behalve als het hem goed uitkomt.

    Ik vind ‘delen’ een mooi woord. Delen vind ik halverwege altruïstisch. Ik ben nooit erg opofferingsgezind geweest, maar delen kan ik wel. Delen kan in veel betekenissen. Letterlijk en figuurlijk. In principe wat jullie hier doen, is delen. Je deelt allerlei opvattingen met elkaar. Eigenlijk is dit forum best altruïstisch. Ik kan hier zomaar komen. Ik hoef niets te betalen. Of komt dat nog?
    Worden de vrijsprekers hier betaald voor hun bijdrage? Of is het, een smerig woord………. liefdewerk?
    Of hebben de vrijsprekers hoge nood, opgesloten als ze zijn in hun eenzame universum, en hebben ze dit forum nodig om in godsnaam nog iets met andere levende wezens te delen? Al is het maar met gelijkgezinden?
    Het kan natuurlijk ook zijn dat dit hele vrijsprekersforum gesubsidieerd wordt door één of ander geheim genootschap dat van plan is de wereld te gaan domineren. En dat jullie, zonder dat je het weet, gebruikt worden om het libertarisme aan het volk te verkondigen.
    Hoc Voluerunt [40] reageerde op deze reactie.

  6. @Peter de Jong [33]:

    Dr. Kilian Wawoe laat in zijn boek ‘Bonus’ zien dat het target en bonussensysteem bij banken averechts werkt en kan zorgen voor perverse prikkels en fraude. Hij komt zelf uit de bankwereld en deed er onderzoek naar. Het blijkt voor een belangrijk deel juist heel anders te gaan dan men op het eerste gezicht zou denken.
    Zo eenvoudig als ‘we stellen grote bonussen in het vooruitzicht en dan zal iedereen zijn best doen’ blijkt het niet te zijn.
    Er zijn tal van trucs om voor zichzelf winst te behalen terwijl de bank schade lijdt. Daarnaast stimuleert het systeem tot het nemen van grote risico’s door de verkopers: elk verlies is immers voor de bank waar de bonus voor de verkoper is.

  7. @Hoc, waarom bedenken jullie geen nieuw woord? Naast de woorden die er al bestaan. Een nieuw woord dat de libertarische dimensie toevoegt aan de taal die er al is.
    Of ben je bang dat je dan ingelijfd wordt? Geabsorbeerd door het bestaande systeem?
    Geloven jullie dat eerst de oude cultuur vernietigd moet worden voordat de nieuwe cultuur opgebouwd kan worden?

  8. Ergens heeft hoc wel gelijk, maar ik vind toch dat er een onderscheid is tussen hypocriete altruïsme, van het soort dat direct te herleiden valt tot eigenbelang en altruïsme voor de emotionele beloning.

    @jhon [1]:
    Dat is wat mij betreft de puurste vorm van altruïsme.
    Ook dat komt met een emotionele beloning maar als iemand bereid is zijn leven te geven voor wat “nodig” is met als enige beloning een goed gevoel dat de vaak misbruikte term altruïsme nog wel degelijk een functie heeft.

  9. @Kim (niet ingelogd) [16]:
    Heb ze echt nooit gelezen, maar als 2 mensen apart van elkaar tot de zelfde conclusie komen is dat altijd mooi om te zien toch.

    @beek [18]:
    Beek je wil het ook echt niet snappen he.
    Of een principe evangelisch is of wat dan ook is niet verdedigbaar.
    Alle principes moeten objectief worden bekeken.
    De daad opzich moet bekeken worden vanuit diverse invalshoeken.
    Zo is het voor islam bijvoorbeeld een deugd je dochter te vermoorden als ze verkracht is, de term goede daad zal dan een andere betekenis krijgen.
    Dus een goede daad is altijd een goede daad omdat het volgens de islam een goede daad is?
    Of begrijp ik je verkeerd?

    Daarbij Blijf je hameren op Altruisme is egiosme.. ik zeg juist dat het dit NIET is!. omdat altruisme onzelfzuchtigheid vereist om aan de criteria te voldoen, wat ik juist probeer aan te tonen dat dit onmogelijk is .
    Omdat de keuze om te helpen die van jezelf is naar eigen waardering, en het dus automatisch ook voor jezelf bedoeld is.

    Wat snap je hier niet aan?
    Altruisme is geen egiosme, Altruisme is een vorm van dwang!
    Goede wil of goede daad verrichten komt voort uit een diepgewortelde vorm van egiosme.
    Je zet 2 zaken die ik apart van elkaar zet samen zonder enige beredenatie.

    en je oorlog voorbeeld… is een deel egiosme, de mensen vinden het namelijk nodig om die mensen te helpen, dus hebben zij waarschijnlijk een afschuw voor mensenleed en corrigeren dit gedrag in hun directe omgeving.
    Lees nou eens goed Beek en deze keer niet met vooringenomen ogen.
    Probeer het eens objectief

    beek [45] reageerde op deze reactie.

  10. @maha [35]:
    Een crimineel is egoistisch, daarom is egiosme crimineel .

    Cum hoc ergo propter hoc.

    NEXT!

    en een forum en kennis delen zoals we hier doen altruisme noemen?
    Ik denk dat de meeste mensen hier eerder komen omdat ze kennis wilen vergaren of zich amuseren, het lijkt mij vrij onlogisch en onwaarschijnlijk als mensen hier tegen hun zin in lezen.
    Wat bewoog jou deze site te bezoeken en te reageren?
    Waarschijnlijk zelfvoldoening of om gelijk te halen, om jou punt te ventileren, omdat jij het amusant vindt?
    Je beweegredenen zijn persoonlijk.
    Hoezo altruistisch?

    maha [43] reageerde op deze reactie.
    maha [44] reageerde op deze reactie.

  11. @beek [34]:

    “In werkelijkheid zoekt elk z’n directe eigen gewin en zal in zijn streven de ‘targets’ te halen en daarmee de beloofde bonus, niet nalaten klanten te misleiden om ze over te halen”

    Ja, nou en? Als zo’n bedrijf dan te maken krijgt met schadeclaims en weglopende klanten gaat het failliet en ben je van ze af. Dus wat is het probleem?

    Een overheid die zijn criminele vriendjes ondernemers met belastingcenten overeind houdt. Dát is het probleem.

    Ga jij ondertussen maar lekker de aandacht afleiden met kletsverhalen over bonussen, Beek. 😉

    “Zonder wetten zouden we nooit weten wat er in voorverpakt voedsel zit”

    En jij gelooft die etiketten? De Voedsel en Waren Autoriteit heeft bij lange na niet genoeg mensen en niet de juiste deskundigheid om alle troep die er hier in de schappen ligt te controleren.

    In een vrije markt zou zoiets gewoon vanzelf gaan (zelfregulering, keurmerken, consumentenorganisaties etc). Als klanten graag weten wat ze eten (en wie wil dat niet?) dan is dat een lucratieve markt. Producenten die daar niet aan voldoen verkopen niets meer.

    “Ondernemers, aan hun eigen lot overgelaten, zouden er zelfs niet voor terugdeinzen concurrenten op immorele wijzen kapot te maken.”

    Zal best wel gebeuren. Maar de gedupeerden weten dergelijke ondernemers gewoonlijk wel te vinden (is het niet voor de rechter dan wel in een donker steegje). Daarnaast zijn er ook nog ethische klanten die criminele bedrijven graag boycotten. Nogmaals, criminele ondernemers plegen economische zelfmoord. De vrije markt is zelfreinigend.

    Dat proces wordt juist ernstig verstoord door corporatistische overheden. De grote handelsblokken (VS, EU, JAP, CN) houden via tariefmuren en allerlei idiote wet- en regelgeving de concurrentie buiten de deur. En zadelen ons zo op met veel te hoge prijzen, te weinig keus, slechte kwaliteit en service, enz.

    Weg er mee, zou ik zeggen Beek. 🙂
    beek [47] reageerde op deze reactie.

  12. @Hoc Voluerunt [40]:
    Dit alles heeft geen hoger doel dan amusement?
    Omdat wij ons vervelen?

    Maar ik vroeg naar de motivatie van de geregistreerde vrijsprekers. Wat is jouw motivatie om hier allerlei stukken te schrijven?
    Krijg je er geld voor om hier stukken te schrijven?
    Of is het een investering waarvan je denkt dat je er in de toekomst geld mee zou kunnen verdienen? Dat misschien één of andere krant of tijdschrift je als columnist wil hebben?
    Of is het een investering op de lange termijn in het ‘goede doel’, nl het libertarisme, en krijg je er nu geen cent voor, maar hoop je dat het in de toekomst zijn vruchten af zal gaan werpen, als de maatschappij libertarisch is geworden?

    In principe kost dit tijd die je ten gelde kan maken als goede egoïst.
    Weegt de inspanning die je hier levert op tegen de beloning?

    Ratio [46] reageerde op deze reactie.
    Hoc Voluerunt [49] reageerde op deze reactie.

  13. @maha [43]: Maar ik vroeg naar de motivatie van de geregistreerde vrijsprekers. Voor mij zijn er meerdere redenen om hier te schrijven. Voor een deel is het therapie. Om in een nogal vreemde wereld mijn geestelijke gezondheid te bewaren.

    @maha [44]: Wat ik overigens wil benadrukken is dat egoisme steeds in combinatie met het non agressie principe moet worden beschouwd. Zonder acceptatie van het NAP is een egoist inderdaad al snel een crimineel.

    Het is mogelijk om egoisme / zelfzucht te combineren met het NAP. In dat geval zal de zelfzuchtige producten dan wel diensten moeten leveren waar andere een waarde aan hechten. Hiermee zal hij, gedreven door zelfzucht, ingetoomd door NAP, juist een positieve bijdrage leveren aan de maatschappij!

    Voor degenen die verder willen kijken dan alleen materiele welvaart is er naast zelfzucht ook nog al dan niet intellectuele zelfverwezenlijking als ideaal mogelijk. Dit zal meestal betekenen het afzweren van goden, het zien van je eigen ontwikkeling als doel, wat in praktijk betekent dat meer mensen dan nu zich zullen inspannen een intellectuele prestatie neer te zetten. Waardoor als neven effect de maatschappij ook nog eens profiteert van deze kritische geesten.

    Overigens is vrijwillige generositeit, dus geen afgedwongen altruisme, nog altijd mogelijk. Deze vrijwillige generositeit zal inderdaad vaak toch ook uit zelfzucht voortkomen. Let wel, vrijwillige generositeit is geen altruisme! Altruisme is leven voor de ander (komt ook van het woord alter).

    maha [54] reageerde op deze reactie.

  14. @Peter de Jong [42]:

    Mooie verhalen. Het waren wel de vrije industrielen van de 19e eeuw die zich hufterig jegens hun arbeiders gedroegen. Hadden zij zich zich meer altruistisch getoond, hadden we waarschijnlijk nooit een grote socialistische beweging gehad.
    Ondernemen en concurreren gaan niet zonder vormen van agressie; het is een strijd die niet vanzelf het beste in mensen naar boven haalt. Wetgeving voorkomt veel van dat hufterig gedrag; denk aan b.v. ook het mishandelen van dieren in de bio-industrie.

  15. Vind ik wel een goed antwoord, Ratio.

    Ik ben ervan overtuigd dat iemand niet iets kan geven wat ie niet heeft. Dus als iemand dan toch geeft, omdat het moet of omdat ie denkt dat het moet, zal de ontvanger dat aanvoelen.

    Altruïsme en egoïsme zijn twee uitersten. Ik denk dat ze elkaar oproepen en versterken. Hoe egoïstischer de één, hoe altruïstischer de ander moet zijn. En omgekeerd. Twee egoïsten bij elkaar veroorzaken heftige confrontaties. Twee altruïsten kunnen elkaar niet vinden.

  16. @maha [43]:
    Mijn motivatie, een goede oefening in nederlandse taal.
    In zekere zin aanzien vergaren ook, en mezelf een schouder klopje kunnen geven zit er zeker ook in .
    Daarbij hecht ik waarde aan mijn mening en breng deze graag over aan andere.Ik ben ook van mening dat mensen meer a moeten denken over zakenen daardoor breng ik deze zo goed mogelijk aan het licht.
    Libertarisme hecht ik ook waarde aan en die steun ik daarom ook, get socialisme hecht ik een zeer negatieve waarde aan en daarom schrijf ik ook hier, in de hoop mensen een andere inrichting van maatschapij aan te leveren, en zo het socialisme kapot te maken, dmv argumenten.

    Alle motivaties zijn egiostisch.
    Dus laat de politie maar komen dan als ik crimineel ben.
    @beek [45]:

    ik heb mijn agrumenten geleverd.
    trek je eigen conclusie, die heb ik ook gezien en ben het niet met je eens, maar dat hoef ik ook niet te zijn.

    @maha [44]:
    ” Je kunt wel slim lopen doen, maar jij kan mij niet duidelijk maken wat het verschil is tussen een egoïst en een crimineel”

    Bedankt dat je mij slim vindt, maar dat ik het jou niet kan uitleggen kan aan 3 dingen liggen.
    Of ik leg het niet goed uit, of jij kan niet bevatten wat iemand je probeert te vertellen, of je wilt simpelweg niet aan jou gekoesterde begrippen tornen.
    Welke van de 3 dat is kan ik niet beoordelen.

    Koop vooral geen lekker broodje voor jezelf als je de stad in gaat, dat is namelijk een egiostische daad… Crimineel ;-).
    Denk dat jou definitie van altruisme en egoisme heel anders zijn, en naar mijn mening onjuist.

    maha [57] reageerde op deze reactie.
    maha [67] reageerde op deze reactie.

  17. Ik vind het echt erg dat Ayn Rand haar ideologie “egoïstisch” noemt. Daar kom je niet weg mee bij mensen. Het gaat niet om egoïsme, maar om welbegrepen eigenbelang. Iemand die handelt uit welbegrepen eigenbelang doet heel wat voor zijn medemens. Zodat het zelfs op altruïsme kan lijken.
    Enkele van de allerbeste mensen die ik gekend heb waren Zevende Dags Adventisten. Zij waren – voor zichzelf – zeker van het “Eeuwige leven” en deden “uit liefde” “de wil Gods.” Altruïstischer ken ik ze niet. écht in-goede mensen. Moest iedereen zo zijn, de wereld was een paradijs. Dat meen ik. Maar waren ze écht altruïstisch? Dat zou pas blijken als je hen die belofte – of het geloof daarin – van eeuwig leven zou ontnemen. En dan denk ik het niet. Dus ook hùn altruïsme is in feite welbegrepen (vanuit hun visie to which they are entitled!) eigenbelang.

  18. Super! Dit is een onderwerp waar ik al jaren op zit te kauwen.

    Een ‘altruistische’ daad gaat altijd gepaard met achterliggende waarderingen, dus in alle gevallen is er sprake van egoisme.

    Ik heb drie vragen bij deze uitspraak:

    1. Bestaat altruisme, of het mogelijk een negatieve bewering te bewijzen (“er is geen altruisme”)?
    2. Is hier sprake van “cum hoc ergo propter hoc” (thx, wie het zojuist noemde).
    3. Om de theorie te falsificeren: Bestaat er iets als een goede daad zonder achterliggende verwachtingen?

    Het mij maakt mij niet uit of dat er ‘alle zwanen wit zijn’, of dat ‘alle mensen egoist zijn’. Maar sociaal gesproken ligt het misschien anders.

    Het lijkt mogelijk op deze vraag lijkt “nee” te antwoorden. Immers is iedere situatie door een _ander_ vanuit een egoistisch standpunt te verklaren. Het is voor een _ander_ altijd mogelijk om een waardering toe te kennen aan de daad. ‘Altruistische’ fenomenen, zoals jezelf opofferen om iemand te redden, worden vast regelmatig besproken aan de hand met tal van sociale, psychologische, neurologische, evolutionaire werkingen, etc. etc.

    Het probleem is dat ik (persoonlijk) deze ‘waarderingen’ van de ander als een vorm van geweld ervaar, hoe zeer de waardering ook ondersteuning kan verkrijgen met behulp van feitelijke bewijslast. Bijvoorbeeld er kan sprake zijn van smartegeld, sociaal darwinisme, of neuro/hormonale balans- en beloningsmechanismen… of zo).

    Het probleem is echter de waardering die plaats vindt op basis van dergelijke effecten op zich al een vorm van _dwang_ is – het omzijlt de problemen van epistemologie in plaats van ze werkelijk op te lossen.

    Dus…. ongeacht wat de ‘held’ werkelijk voelt, werkelijk denkt, werklijk gelooft, het klinkt alsof de eigen hersenen en weerklinkend de rationeel egoist beide hetzelfde imperatief verwoorden: “GIJ ZULT EGOISTISCH ZIJN”.
    En anders wel, gij zult in uw persona egoist, veroordeeld worden.

    Niet dat die uitspraak noodzakelijk slechte bedoelingen heeft. Tenminste, niet altijd… Maar goed, bestaat deze vorm van dwangmatige egoisme ook in de werkelijkheid, of is het een hersenspinsel?

    Het lijkt echt te bestaan. Het lichaam eigent zich materie toe, de “natuur”-krachten nemen het ons af. Toch? De definitie van egoisme lijkt haast een soort neuro-psychologische uiting van “leven”. Wellicht volgt daaruit de rationele/naturalistische uitspraak: “Altruisme is onnatuurlijk, egoisme is natuurlijk”.

    Even een zijspoor: Vervolgens keert het naturalisme zich al gauw tegen de “natuur” (wat dat ook mogen zijn), in de zin dat de mens weigert slaaf te zijn van de natuur. Wellicht leidt het zelfs tot gevaarlijke vormen van grootheidswaanzin, met name onder een kleine bevoordeelde elite van politici, wetenschappers, etc…

    En daar stuit ik op het grootste probleem in mijn rationele bouwseltje. _Onbeheersbare_ natuurkrachten worden doorgaands negatief gewaardeerd. Onze eigen lijdende en sterfelijke natuur wordt op het niveau van de hersenen al “negatief” gewaardeerd, laat staan als een bewuste keuze. Onze eigen hersenen beschouwen een de facto element in ons bestaan als “negatief”, en het lijkt erop dat hieruit nog veel meer waardeoordelen volgen.

    Of niet?

    De Boeddhist die zich zelf in brand steekt, en zonder een kik te geven in lotus positie zit. Er is een duidelijk motief: de vrijheid van Tibet. Maar dat is geen bewijs van de natuurlijke werking van een hersen. Voelt hij pijn terwijl zijn lichaam om hem heen’ wegbrandt? Voelt hij voldoening als hij eet?

    Deze vormen van ‘altruisme’ kunnen worden weggewuifd als suicidaal. De hersenen kunnen alleen blijven functioneren als zij zich beschermen tegen de natuurkrachten. De mensheid kan alleen als blijven bestaan als wij elkaar beschermt tegen altruisme (daar moet ik nog lang over peinzen!). De logica, ethiek, etc. functioneert alleen wanneer het zich zelf niet tegenspreekt.

    De natuur transformeert. Wij worden geboren, geketend aan die transformatie, en aan onze moeders. Tussen vier wegen zoals ik het graag noem. Tegen het einde staken onze lichaamscellen geheel vrijwillig op onverklaarbare wijze (zo beweren genetische onderzoekers, hoewel zij het effect onlangs hebben omgekeerd in muizen). On(?)losmakelijk zijn wij gebonden aan elkaar en aan de natuur, aan die transformatie.

    Gaan we mee in de transformatie, dan sterven we en functioneert het waarderingsmechanisme niet meer; verzetten we ons, dan hebben we het semantische probleem van “onnatuurlijk” gedrag.

    Is het natuurlijk om te transformeren, of om te leven en nog meer te leven? Allebei, of geen van beide? Of… ???

    Ik weet het niet.

    Ratio [52] reageerde op deze reactie.
    Peter de Jong [53] reageerde op deze reactie.

  19. @Arashmickey [51]: Veel vragen in een comment.
    Is het natuurlijk om te transformeren, of om te leven en nog meer te leven? Allebei, of geen van beide? Is dit relevant? Als we losbreken van de dictatuur van de genetische selectie en andere door de natuur opgelegde grenzen moeten we dat volgens mij gewoon doen. Alhoewel ik er nog niet echt helemaal uit ben. Is het denk ik toch een weg die we gaan bewandelen.

    mbt het al dan niet bestaan van vrijwillige zelfopoffering. Hier is veel onderzoek gedaan. Wellicht worden er gevallen gevonden van vrijwillige zelfopoffering zonder bijbedoelingen. De natuur kent vele experimenten en genetische dwalingen. Daarnaast is er een culturele druk tot het accepteren van altruisme. En wordt er propaganda en hersenspoeling toegepast welke mogelijk ook kan zorgen voor al dan niet schijnbare niet zelfzuchtige opofferingsdaden. Deze discussie is niet echt relevant, het is volgens mij evident dat indien het voorkomt, het een uiterst zeldzaam verschijnsel is. Dat moet volgens mij voldoende zijn om vrijwillige zelfopoffering als grondslag van je filosofische kader te verwerpen.

    Een filosofisch fundament zou gebaseerd kunnen zijn op:
    1] Egoisme, dan wel zelfzucht, is het doel dat het dichtste bij je genetische programmering ligt en derhalve de grootste kans geeft op een levensvisie zonder met je zelf in de knoop te komen. Hierdoor kan jij leven.
    2] Non agressie protocol geeft aan hoever doel 1 kan worden doorgevoerd, zelfzucht mag niet tot agressie jegens anderen voeren. Hierdoor is de maatschappij mogelijk.
    3] Verdere zingeving is niet nodig, je leeft voor jezelf.

    Toelichting mbt 3. Vrijwillige interactie met andere personen zal meestal als verrijkend ervaren worden, relaties, communicatie, het past in een zelfzuchtige levensstijl. Hedonisme, en het maximaal najagen van de zinnen, zal velen minder bevrediging geven. Al dan niet intellectuele zelfverwezenlijking als hoger doel en zingeving kan icm het erkennen van je zelfzuchtige drijfveer – en het NAP – een volgens mij redelijk consistent levenskader geven.

  20. @Arashmickey [51]:

    Alles in de natuur is gericht op het instandhouden van het leven op aarde.

    De natuur offert minder goed aangepaste individuen op om de soort te laten voortbestaan. En minder goed aangepaste soorten worden op hun beurt weer opgeofferd om het leven op aarde te laten voortbestaan. Dat opofferen gebeurt uiteraard niet vrijwillig, er heerst een felle concurrentie tussen individuen onderling en tussen soorten om een plekje onder de zon.

    Natuurlijk komt het ook voor dat men elkaar helpt, denk aan de relaties tussen man/vrouw/kinderen en de ‘vrije markt’ symbiose die er binnen een groep of tussen groepen kan bestaan, maar die hulp is steeds gericht op het overleven van het eigen organisme, dan wel het eigen DNA (toewijding van de ouders aan de kinderen).

    Altruïstische opoffering komt wel voor, bijv. ouders die zich doodvechten om hun kinderen tegen aanvallers te beschermen, maar het is niet de gangbare modus operandi. Dat is ook logisch. Kinderen zonder ouders hebben een veel kleinere overlevingskans dan kinderen met ouders. Vaak is het veel gunstiger voor de ouders om de kinderen in momenten van gevaar gewoon op te offeren, zelf het vege lijf te redden en in betere tijden opnieuw aan kinderen te beginnen.

    Krokodillen en veel insecten en vissoorten eten in tijden van voedselschaarste hun kroost gewoon op. 😉

    ===

    “I ate his liver with some fava beans and a nice Chianti.”

    ~ Hannibal Lecter
    beek [60] reageerde op deze reactie.

  21. @Ratio [46]:
    In jouw ogen heeft de mens dus niet zo veel mankementen. Hij mag alles doen, behalve geweld toepassen. (en bedreigen neem ik aan)
    In de libertarische visie zijn de ouderwetse zonden eigenlijk geen zonden meer, maar gedragingen die door de markt gecorrigeerd kunnen worden.

    De zeven hoofdzonden zijn:
    1. Superbia (hoogmoed – hovaardigheid – ijdelheid)
    2. Avaritia (hebzucht – gierigheid)
    3. Luxuria (onkuisheid – lust – wellust)
    4. Invidia (nijd – jaloezie – afgunst)
    5. Gula (onmatigheid – gulzigheid – vraatzucht)
    6. Ira (woede – toorn – wraak – gramschap )
    7. Acedia (gemakzucht – traagheid – luiheid – vadsigheid)

    Je zou dus kunnen zeggen dat nr 6 bij jullie verboden is. Tenminste het uitvoeren ervan. De rest is geen probleem?

    Ratio [56] reageerde op deze reactie.
    Hoc Voluerunt [73] reageerde op deze reactie.

  22. Het boek van Ayn Rand, Atlas Shrugged, beschrijft een wereld waar niks voor niks is. Voor alles moet betaald, of iets geruild worden.
    Dus uit goedertierenheid iemand een gunst toekennen is er niet bij. Waarschijnlijk omdat een gunst ontvangen zwak en afhankelijk maakt. En je de ander daar dus geen dienst mee bewijst.

    Ik vraag me af hoe jullie een eventuele relatie vorm denken te geven, gebaseerd op dat principe. Is het dan aan het eind van iedere dag afrekenen? Of moet je direct betalen als iemand een kopje koffie voor je haalt? En hoe verreken je zorg voor kinderen?
    Wil het een eerlijke overeenkomst zijn, dan moet je van tevoren de prijzen bepaald hebben. Bepalen jullie beiden wat iets waard is? Bestaan er adviesprijzen of id? Mag je een tijdje rood staan? Wat als iemand niet terug kan betalen? Huur je dan een deurwaarder in? Of zet je de ander dan op straat? En wat als het huis eigendom is van de ander? Of van jullie twee? Wat als de één het achteraf toch niet eens is met de prijs, omdat bv het kind heel lastig was vandaag en het dus meer energie kostte om op te passen? Hanteer je de prijzen van de markt? Bv kopje koffie 2,50 euro? Hoe verreken je bed opmaken voor twee personen? Moet je toch het stofzuigen betalen als je 3 dagen van huis bent? Als jij niet betaalt mist de ander inkomen omdat jij er niet bent. Mag ze dan een ander in huis halen? Wat doe je als je niet tevreden bent over het geleverde werk? Wat doe je als jij afstoffen overbodig vindt, terwijl de ander dat juist heel belangrijk vindt? Maar de ander heeft geen tijd en wil dat jij dat doet?
    beek [61] reageerde op deze reactie.
    Ratio [63] reageerde op deze reactie.

  23. @maha [54]: Zolang de persoon in kwestie maar het enige slachtoffer is van zijn gedrag is het natuurlijk allemaal toegestaan. Waarom zou ik (of de maatschapij middels bijvoorbeeld wetgeving) corrigerend moeten optreden tegenover iemand die ijdel is? Of gierig? Of zou ik een nymphomane vrouw moeten toespreken haar benen wat vaker bijelkaar te houden? Idem dito de meeste andere zonden.

    Er is geen enkele reden om corrigerend op te treden en in te grijpen in iemands leven. Dat is vrijheid, het andere is dictatuur. Marktwerking heeft hier verder weinig mee te maken, het gaat erom dat je iemand anders met rust moet laten. Je kan een suggestie doen dat hij vrolijker wordt als hij wat minder gierig wordt. Maar daar houdt het op.

    Bovendien is het al dan niet libertarier zijn iets dat best gecombineerd kan worden met bijvoorbeeld een christelijk geloof. Het is volgens mij een wat ongelukkigere combinatie maar in de VS is het wel redelijk gebruikelijk.

    Oscar [62] reageerde op deze reactie.
    maha [66] reageerde op deze reactie.

  24. @Hoc Voluerunt [49]:
    Dat je mee wilt helpen om het Libertarisme te verspreiden, zie ik toch in de eerste plaats als een vorm van altruïsme. Het eigenbelang zal zich pas uitbetalen als het Libertarisme algemeen aanvaard wordt als heersend principe. Je investeert dus nu om later de vruchten te kunnen plukken.

    Dat is denk ik niet veel anders dan wat socialisten doen, denk ik.

    beek [59] reageerde op deze reactie.

  25. Het is doorgaands niet zeer relevant. Het principe van non-aggressie functioneert voor mij zeer goed, zonder dat iemand aan de hand van uitzonderingen eraan hoeft te twijfelen. Maar dat neemt nog niet de twijfels weg bij het filosofisch fundament.

    De held redt een leven en offert zich zelf op. Dankzij het egoisme ziet hij maar twee opties: de ander of de zelf? Maar dit zijn niet de keuzes die de natuur hem heeft aangeboden. Er is nog een derde: beide komen om. Misschien zijn er nog meer. Er zijn adhoc verklaringen vanuit egoisme (misschien zijn ze beide levensmoe), maar dit is in de eerste plaats irrationeel of niet-egoistisch. De natuur is een gegeven, het leven en de dood ook, maar de verklaring niet. Het egoisme – het stelsel van waarderingen – van de individu kan verlengd worden met een wil en testament. Maar het leven eindigt per definitie.

    Ik hoop dat ik niet de enige ben die een fundamenteel verschil ziet tussen de natuur en het egoisme zoals hier beschreven. Het egoisme wat wij willen beschrijven is niet alleen levend, maar ook stervend; transformerend.

    Vandaar dat ik moeite heb met:
    3] Verdere zingeving is niet nodig, je leeft voor jezelf.

    Hetzelfde probleem wordt aangesneden tussen Stefan Molyneux en xOmniverse op youtube (“the great ethics debate”).

    Mijn antwoord daarop (voorlopig): Het rationeel-egoisme is voor jezelf. Het is een filosofie die jou altijd zal proberen te helpen en te beschermen (met beperkingen die ik dadelijk probeer te noemen).

    Daarentegen is je leven NIET voor je zelf. Het is niet eens je eigen leven. Het leven is lijden en sterven tegelijk, transformatie, nemen _en_ geven. En hoe is dat nou voor mijzelf? Beter nog, hoe is dat nou rationeel of egoistisch? Het is wellicht natuurlijk, maar da’s alles.

    Ik merk dat mensen die hier geen vrede mee hebben minder gelukkig zijn (Ik merk ook, vrede en onvrede verschijnen telkens op de meest onverwachte momenten!) Men ketent zichzelf aan een tragische gevecht met eigen lichaam, hersenen, genen, en met dank hieraan vecht men ook met de maatschappij. Ad-hoc verklaringen om het rationeel-egoisme te redden zijn dan voor deze vechters niet relevant – alleen voor omstanders, maar die zullen zeggen: “Hij verkeert in paniek, of hij is gek. Hij is een dier onderhevig aan impulsen, en daardoor verzet hij zich op een of andere manier tegen het determinisme. Altruisme bestaat niet.”

    Zoals ik al zei volstaat het principe van non-aggressie volstrekt voor mij. Verdere zingeving is niet ‘verplicht’ of ‘noodzakelijk’ voor sociaal functioneren. Of toch wel? Zingeving lijkt op het eerste gezicht verplicht voor individueel functioneren (denk aan Tarzan of Jumanji).

    Maar! Zingeving lijkt ook noodzakelijk om als individu te functioneren in een samenleving. Of anders, het lijkt voor _mij_ noodzakelijk dat een _ander_ bezig is met zingeving, en andersom.

    Is dit werkelijk zo?

    Mijn idee (tot zover) is dat alle drie filosofische fundamenten absoluut noodzakelijk zijn, maar ik denk niet dat punt 1 _alleen_ goed is voor samenleven met de natuur, punt 2 _alleen_ voor samenleven met anderen, en 3 _alleen_ voor jezelf.

    Het voorbeeld van de zeven zonden is een goede. Het erkennen en verbieden (op straffe van…) van Ira zal de andere zes in sociale context aan banden leggen. Maar dat is lood om oud ijzer – sociaal geweld om natuurgeweld af te slaan. Persoonlijke zingeving die de natuurlijke impulsen (“zonden”) aanwendt tot eigen en gezamelijk voordeel, da’s fijn. Maar die kunnen weer niet verplicht worden….

    Eindeloze paradoxen zover mijn ogen zien! ;D

  26. @maha [57]:

    Zelfs ver na hun dood wordt misschien iets van hun wensen gerealiseerd. Vermoedelijk hopen ze allemaal postuum te worden ge-eerd als mensen die hun tijd vooruit waren. Maar wat heb je aan postume verering als je tevens niet gelooft in een hiernamaals?

    Seculieren die gaan proberen een religieus begrip te ‘begrijpen’, dat moet wel mislukken.
    Er staan wel meer dingen in het Nieuwe Testament die de seculier totaal niet kan begrijpen. Zijn oplossing: we schaffen het dan maar af. Hij doet maar.
    Het Nieuwe Testament blijft gewoon bestaan, inclusief de gepredikte Christus.

  27. @Peter de Jong [53]:

    Offert de natuur iets op?
    Wie is die natuur dan, volgens jou, die naar het schijnt actief optreedt?
    Het DNA? Heeft dat DNA een wil?
    Of bedoel je dat we een arme stumper gewoon laten verrekken omdat ‘de natuur’ dit zo gewild heeft?
    Je predikt het sociaal-darwinisme? Deed de rassenleer ook.

Comments are closed.