Zweden. Het land waar je de bak in draait na vrijwillige seks en het land dat het, volgens onze media, economisch gezien niet zo slecht doet. Links Nederland wijst graag naar het ‘ succesvolle Scandinavische model ‘. Feit is wel dat er nu bewijs is dat de Zweedse economie  al 55 jaar niet gegroeid is. Er is geen enkele banengroei in de particuliere sector van 1950 tot 2005 geweest – uiteraard wel een enorme uitbreiding in de publieke sector. Echte groei in Zweden is erg lang geleden, het land staat al decennia stil.

De grote mythe van Zweden als een succesvolle vorm van socialisme is erg hardnekkig en duikt iedere keer weer de kop op. Door een extreme vorm van vrijhandel in de tweede helft van de 19e eeuw werd Zweden welvarend en werd de welvaartsstaat gecreëerd en flink uitgebreid. Zweden bleef buiten twee wereldoorlogen en men kabbelde vrolijk verder. De magische Pippi Langkousluchtbel knapte echter in 1970 door de internationale oliecrisis waarna de Zweedse overheid de situatie met rampzalig Keynesiaans geschut te lijf ging.  De jaren 80 brachten aan het eind een financiële implosie toen de internationale markten na een vastgoedboom weer terug op aarde kwamen.

In 1990 was Zweden druk met het ‘redden’ van de economie door uitgebreide bailouts en nationalisatie van bedrijven. Banken werden overgenomen en er werden miljarden misbruikt om de overgewaardeerde Zweedse Kroon overeind te houden – dit alles ten koste van de Zweedse belastingbetaler.

Daarna volgde er een korte periode van enorme chaos. De Zweedse centrale bank verhoogde de rente naar 500 % en de Zweedse munt kwam in een vrije val.  De vrije markt corrigeerde de kunstmatig hoge koers van de munt ondanks de pogingen van de overheid om dit tegen te houden. Er brak (politieke) paniek uit, gevolgd door het besef dat de overheidsboekhouding onder controle moest komen.

Sinds die tijd (we spreken 1992) heeft iedere Zweedse regering de nationale schuld verminderd en sloten de begrotingen min of meer. Het schuldbedrag ging van 80 % naar 40 % van het Bruto Nationaal Product volgens een rapport van het Zweedse National Debt Office.

Nu is er bewijs vanuit officiële statistieken dat Zweden meer dan een halve eeuw geen groei gehad heeft. In een artikel gepubliceerd in het Swedish Economics Association’s magazine Ekonomisk Debatt vertelden economen Bjuggren en Johannson de harde waarheid. Gebaseerd op informatie van overheidsorgaan Statistics Sweden (SCB) ontdekten zij dat er geen banengroei in de particuliere sector was van 1950 tot 2005.

De publieke sector groeide daarentegen als kool, zie hiervoor deze grafiek, en de werkloosheid nam met sprongen toe.  Zweden staat als economie al jaren stil en het is alleen te danken aan het 15 jaar snijden in overheidsuitgaven dat men er niet veel slechter voor staat dan nu het geval is. Het befaamde Scandinavische model is een Zweedse doodloper.

34 REACTIES

  1. @Vilseledd [24]:

    Ik ben absoluut tegenstander van mensen naar huis sturen, wanneer er geen werk is, zeker als dat maar kort duurt en er voldoende reserves zijn.

    Het is totaal niet relevant waar je voor- of tegenstander van bent, zolang het eigendommen betreft die jou niet toebehoren.

    Een bedrijf bestaat uit mensen en die mensen hebben geleerd, dat hebzucht slecht is.

    Die mensen is geïndoctrineerd dat hebzucht slecht is, door mensen die vinden dat dwang en agressie volstrekt normaal is.

    De essentie van mens-zijn is zorgen voor elkaar en niet je die hals zo vol mogelijk duwen. Op dat soort mensen kots ik.

    De essentie van mens-zijn is om in vrede en vrijwilligheid te leven, en niet om direct of indirect (via een overheid) een pistool op anderen te richten en ze op die wijze te dwingen zich te conformeren aan jouw subjectieve moraliteit en arbitraire, door je heren en meesters erin gestampte nukken.
    Dat zijn het soort mensen waar ik op kots.

    Houd je pistool in je zak, of pretendeer anders niet dat je een flauw benul hebt over moraliteit of “mens-zijn”.

    Ik neem geen wijze lessen aan van iemand die alleen zijn zin kan krijgen met geweld of dreigementen.
    Dat zijn mensen die weten dat hun argumenten waardeloos zijn, dat hun ideeën gebaseerd zijn zweverige abstracte onzin die ze ergens in een boek hebben gelezen, en die weten dat alleen de gevangenis of de loop van een pistool nog overtuigend genoeg is.

    Haal die overheid eerst maar eens weg, en probeer mensen dan nog maar eens te overtuigen.
    Tot die tijd is het betekenisloos gereutel van iemand die toch wel weet dat ie zijn zin krijgt, of hij nu iets zinnigs uitkraamt of niet.

  2. @Tony [30]:

    Bedrijven, noch particulieren hebben maatschappelijke verantwoordelijkheden. Aldus de fundamentalist Tony.

    Vreemd dat zoiets als moreel hoger wordt beschouwd.
    Want in de libertarische wereld is elk lapje grond particulier eigendom, en heeft elke particulier en/of bedrijf een angst om andere particulieren te schaden.
    Uit angst voor schadeclaims zal hij zeggen geen maatschappelijke verantwoordelijkheden te hebben, maar zal hij wel rekening houden met anderen, louter vanwege te verwachten schadeclaims.
    Hij is dus alleen moreel bezig als hij denkt dat hij schadeclaims aan zijn broek kan krijgen.
    Ik vind dat toch geen voorbeeld van moreel hoogstaand gedrag.
    Een bedrijf dat zich verplicht (zonder een angst voor schadeclaims) zorg te dragen voor zijn omgeving, beschouw ik als moreel hoogstaander.
    Het christelijk geloof (rentmeesterschap) kan zoiets eerder bereiken dan een geloof dat voornamelijk door de angst voor schadeclaims en/of hoge verzekeringspremies wordt gevoed.

    Armin [33] reageerde op deze reactie.

  3. @beek [32]: Hij is dus alleen moreel bezig als hij denkt dat hij schadeclaims aan zijn broek kan krijgen.

    In principe niet veel anders dan de groepsdwang van de jaren 50 en 60, waar de toorn van de buren de reden was om in gareel te blijven.

    Maar je mist toch een punt: mensen zijn mensen en verschillen qua moraal. Jij en ik zullen uit onszelf zonder enige dwang al rekening houden met anderen. Maar er zijn ook mesnen waar zelfs met keiharde dwang ze zich maar blijven misdragen. Dat is vandaag de dag niet anders. Vragen om maatschappelijke verantwoordelijkheid, helpt niet als de mensen het zelf niet willen en is overbodig als men het zelf wel wil.

    Overigens is het woord maatschappelijke verantwoordelijkheid te vaak misbrukt door lobieclubs zoals vakbonden om bedrijven te dwingen iets te doen dat goed is voro hun achterban, maar een ander groep mensen – incusief andere werknemers – ernstig schaadt. Maatschappelijke verantwoordelijkheid is immers inherent subjectief.

    Alex [34] reageerde op deze reactie.

  4. @Armin [33]:

    Inderdaad, maatschappelijk belang kreten zijn zo subjectief dat jezelf een oproep tot afzetten van regerin en koninghuis eronder kan zetten. Het is eenmaal in maatschappelijk belang. Je kunt zo alles goed praten en is dus nutteloos.

    En ook degene die dwingt zal zich niet kunnen beroepen op hoog moreel. De vader die zijn kind een tik geeft omdat deze een warme pan wil vasthouden, behoed het kind ervan zich te verbranden, maar tast tegelijkertijd zijn zelfbeschikking aan en is dus niet moreel bezig. Zich moralistisch voelen is dan hypocriet. Als dit besef er is kan je er wat mee, is die er niet dan heb je kans dat het verrot raakt.

    De tikkende vader als voorbeeld nemend. Als deze zichzelf goed vind in dat hij de tik uitdeelt en het morele probleem ervan niet inziet, zal deze vaker een tik geven als hij het nodig acht, met gevaar dat het steeds vaker zal voorkomen. Het hoeft niet, maar het gevaar is aanwezig.

    Laat staan als het een wildvreemde is die denk dat een beetje geweld en dwang nodig is voor het beter goed, in dit geval is er geen directe liefde voor de ander en zal het fout gaan, vooral als ze zichzelf ook nog moreel vinden in hun doen.

Comments are closed.