VoorĀ  eenĀ  econoom is een van de meest fascinerendeĀ  bezigheden het observeren vanĀ  consumentengedrag , vooralĀ  als dit afwijkt van hetgeen statistisch gezien te verwachten valt.
EenĀ  dergelijke gelegenheid werd mij gisteren geboden, toen zich voor de aanvangĀ  van een vluchtĀ  opĀ  Ā Emirates tussenĀ  Dubai en Londen op de rij achter mij het volgendeĀ  afspeelde. (Voor mijn retour London-Jakarta met een stopover in Dubai Ā zowel Ā heen als Ā terug had ik € 745 betaald.)

Een naar hunĀ  uiterlijk te oordelen echtpaar van Afrikaanse origine gaf de stewardess de wens te kennen omĀ  in ruil voor Ā gespaarde punten een upgrade teĀ  verkrijgen naar deĀ  meer comfortabele businessklas.

Dit was echter niet mogelijk ,omdat het aantal gespaarde punten nog niet groot genoeg was.

De stewardess Ā stelde toen voor de transactie te verrichten Ā door betaling in geld.

Er bleek een bedrag nodig van € 965 per persoon voor de vlucht van zeven uur en tien minuten : een bedrag van € 2,24 per minuut voor de aan boord door de brengenĀ  periode.

Het echtpaar bood betaling aan door middel van een creditkaart die na enige studie slechts geldig bleekĀ  tot maart 2011. Na enig gezoek kwam een andere Ā kaart te voorschijn die wel geldig bleek,Ā  waarop de transactie voltooid kon worden en het echtpaar verhuisdeĀ  naar het voorste gedeelte van het vliegtuig.

De hele scĆØne duurde Ā een volle twintig minuten en kon maar net voltooid worden voor het vertrek.

InmiddelsĀ  verheugde ik mij over de goede zaak die ik gedaan had, want in mijn weinig aan comfortĀ  te wensen overlatendeĀ  economystoel betaaldeĀ  ik slechts 41 cent per minuut vliegtijd: een bedrag datĀ  82Ā  procent lager lag dan het door het echtpaar per persoon betaalde bedrag voor de upgrade.

Economen hebben in deze en dergelijke gevallen gauw de neiging te gaan spreken over het nietĀ  bevredigen van behoeften in rangorde van dringendheid. Dit soort gepreek is niet juist :Ā  de op basis van vrijwilligheid afgesloten transactie reflecteert het door de betaler op het moment van afsluitingĀ  ervaren preferentieschema.

HetĀ  gedurendeĀ Ā  430Ā  minuten ervaren genotsverschil tussen het zitten in businessĀ  en economyĀ  wordtĀ  als meer waardevol ervaren dan het genot te ontlenen aan een bankstel, televisie of het consumeren van een vrij grote hoeveelheid kaviaar, terwijl het alternatief van het deponeren van het bedrag op een samengestelde interest opleverendĀ  depositoĀ  niet overwogen wordt, want de toekomst is nog zo ver weg.

DergelijkĀ  consumentengedragĀ  hoeft echter niet voort te komen uit het door de consument zelveĀ  tijdens de periodeĀ  van consumptie genoten behoeftenvrediging.Ā 

Het kan ook veroorzaakt worden door de mogelijkheidĀ  vrienden en kennissen later van het genotene op de hoogte te brengen : ā€œToenĀ  wij gisteren met Emirates in businessklas van Dubai naar London vlogen,……..ā€

Een dergelijk referentiekader kan leiden tot beoogde gevoelens van bewondering en/of afgunst welkeĀ  bij derden gerealiseerd wordenĀ  en tot verhoging van het prestige datĀ  de betrokkenen in hun omgeving genieten.

Dergelijke Ā bestedingspatronen kom ik ook tegen in bepaalde Aziatische landen, waar een Ć  raisonĀ  van duizenden euro’sĀ  aangericht feest leidt tot de onmogelijkheidĀ  de volgende ochtend het schoolgeld van een kind te betalen: de pot is leeg en het kind wordt van school genomen.

Het genot en prestige dat het feest oplevertĀ  worden hoger gewaardeerd dan de mogelijkheidĀ  een opleiding te voltooien waarvan later de vruchten geplukt kunnen worden. Ā Het heden weegt zwaarder dan de morgenochtend aanbrekende toekomst.

De restĀ  van het dorpĀ  weet het en ziet het, maar na een week herinnertĀ  een ieder zich nog wel deĀ  uitzinnige feestvreugdeĀ  en de rijkelijk vloeiende alcohol resulterend Ā inĀ  het schouwspelĀ  van een aantalĀ  lavelozeĀ  personenĀ  op deĀ  drempel van dezelfde woningen waarinĀ  zij geacht wordenĀ  hun kinderen op te voeden, maar niemandĀ Ā  spendeertĀ  nog een woord aan de gemiste opleidingskans.

Wanneer ik in een dergelijk dorpĀ  de plaatselijke medicus voorzichtig de vraag stel,hoe de reactie is van de ( katholieke) kerk waarvan bijna het hele dorpĀ  lid is, krijg ik alsĀ  antwoord dat de priester de eerste isĀ Ā  die in staat vanĀ  dronkenschapĀ  geraakt.

Dergelijk gedragĀ  van de onderklasse wordtĀ  door sommigen als Ā ongewenstĀ  bestempeld enĀ  rijp geacht voor een flinke scheut ontwikkelingshulp.

Dit lijktĀ  mij niet juist, want zelfs de onderklasse heeft recht op consumentensouvereiniteit Ā en Ā het bevorderen van eigen afbraak en ondergang.


Hugo van Reijen

5 REACTIES

  1. “Het genot en prestige dat het feest oplevert worden hoger gewaardeerd dan de mogelijkheid een opleiding te voltooien waarvan later de vruchten geplukt kunnen worden. Het heden weegt zwaarder dan de morgenochtend aanbrekende toekomst.”

    De mentaliteit in het Aziatische dorpje doet mij sterk denken aan die van de Nederlandse roverheid. Ook hier gaat het feesten (lees meer uitgeven dan er binnenkomt) onverminderd voort ten koste van onze kinderen.

  2. Veel mensen twijfelen blijkbaar over hun status – stel ik wel iets voor? Ze willen aan anderen bewijzen dat ze iets voorstellen. Dat doen ze door een dure auto of door in de business class te gaan zitten.

    Ik zou alleen business class vliegen als de reis fiscaal aftrekbaar is, anders niet. En misschien zelfs dan nog niet, want vliegen is gewoon niet leuk, zeker niet als je ’s nachts vliegt. Voor een slaapplaats in een vliegtuig tijdens een nachtvlucht zou ik wel iets over hebben.

    Voor de meeste mensen is het enorm belangrijk wat anderen van hen vinden. Als je er over nadenkt wat het er toe doet wat anderen er van vinden kom je er al snel achter dat het streven naar erkenning volkomen belachelijk is.

    In mijn beroep doe ik er alles aan om aan het verwachtingspatroon van de klant te voldoen – de klant geeft mij zijn geld. Een (te) dure auto past daar zeker niet in. Veel mensen denken daar totaal niet over na en volgen hun instinct.

Comments are closed.