- Vrijspreker.nl - https://www.vrijspreker.nl/wp -

Vergeet ESM, onthoud SMP en TARGET2

Het in omvang thans nog relatief onschuldige ESM heeft de nodige aandacht gekregen. Maar vergeet niet dat er tenminste een tweetal andere EU programma’s lopen waarbij de ECB en EU een centrale rol spelen die in de praktijk zorgen voor precies hetzelfde. Bail outs voor de zwakke euro landen. Vrijspreker is een van de eerste Nederlandstalige sites die – middels dit artikel – aan de grotere bedreigingen van SMP en TARGET2 aandacht besteedt. En ook nog ingaat op de LTRO’s. De trouwe lezer die deze droge kost weet te verteren zal beloond worden met het inzicht dat het leenvermogen van de ESM van 500 miljard schril afsteekt bij de 2000 miljard die thans reeds met deze andere mechanismes de markt is ingepompt. Twee duizend miljard die grotendeels aan de aandacht van de MSM en het grote publiek zijn ontgaan.

Toen in 1992 het verdrag van Maastricht werd gesloten was er een duidelijke afspraak. Er zouden geen bail outs plaats vinden. Falende landen zouden niet geholpen worden. Er zou geen transfer unie ontstaan waarin de sterkere naties de zwakkere naties op de been zouden houden.

Thans in 2012 lezen we niet anders. De Grieken moeten geholpen worden, en daarna de Spanjaarden, de Italianen, en wie nog meer.

Genoeg over het kader, laat ik beginnen met SMP. Dit staat voor het Securities Market Program. De Europese centrale bank, ECB, zou mede in het kader van het voorkomen van een transfer unie niet direct staatsobligaties mogen opkopen. Ze mogen wel staatsobligaties als onderpand accepteren van banken. Dat komt later nog terug. Maar direct opkopen lijkt teveel op een bail out, het steunen van een falende lidstaat. Daarnaast is het opkopen van staatsobligaties door een centrale bank eigenlijk het aanzetten van de geldpers. In een normaal tijdperk zou eenieder daar moord en brand om hebben geschreeuwd. Het is immers de Zimbabwaanse oplossing maar dan in een vermomming. En we weten hoe het er thans met Zimbabwe aan toe gaat.

Het SMP maakt thans een pas op de plaats. Maar in de weekstaat van de ECB is precies te zien hoeveel miljarden er op deze manier aan steun is overgemaakt door toch als ECB staatsleningen op te kopen. De teller staat op 211 miljard en er wordt politieke druk uitgeoefend om deze zwengel van de geldmachine weer aan te zetten.

TARGET2 is echter alive and kicking, het is volop in beweging. Het is een soort van settlement systeem. De balansen van het TARGET2 systeem zijn vele malen groter en het betreft zoals ik het zie weinig meer dan het duurzaam financieren van vooral de handelstekorten van zwakke lidstaten. Er zijn geen checks and balances die de groei van deze balansen een halt toe roepen. Ze worden niet afgerekend. Hoe ontstaat een TARGET2 balans? Door banken die voor internationale transacties van dit systeem gebruik maken.

Even een voorbeeld hoe het TARGET systeem werkt. Een Grieks handelshuis importeert voor een ton uit NL. Laten we ervan uitgaan dat de Grieken betalen. Ze geven hun bank een betaalopdracht, de bank krijgt een vordering op het Griekse handelshuis en een verplichting tegenover de Griekse centrale bank. Welke op haar beurt de transactie verder doorzet naar de ECB die de transactie doorzet op DNB, die de transactie doorzet op de bank van de NL exporteur die op zijn beurt aan de exporteur het geld overmaakt. Dit gaat duizenden keren per dag. En omdat deze transacties tussen de centrale banken en de ECB niet worden gesettled en na verloop van tijd afgerekend lopen deze flink op.

Nederland als netto exporteur heeft op deze manier intussen meer dan 123 miljard te vorderen op de ECB. Ongeveer 7 duizend euro per Nederlander! Allemaal funny money, digits op de computer van de ECB. Dat alleen maar op aan het lopen is en niet wordt afgerekend. De Duitsers hebben intussen 728 miljard euro te vorderen. In een normale situatie zou een onevenwichtige handelsbalans zich uiteindelijk vanzelf herstellen. Deze mechanismes zijn nu niet mogelijk met alle negatieve economische gevolgen die dit thans heeft en nog zal hebben. Dit bedrag is met de vorderingen van Finland en Luxemburg op de ECB met ongeveer 1000 miljard vele malen groter dan waar we het met het SMP of het EMS over hebben. Het is vooral financiering van het handelstekort van onze zwakke verderaf gelegen mediterrane zuiderburen (Spanje, Italie en Griekenland zijn goed voor ongeveer 800 miljard). Dit is een duurzame oplossing die tegen de marktwerking in gaat. Let wel dat dit naast het voorkomen dat de markt zichzelf corrigeert het ook naar mate de balansen oplopen een steeds groter risico wordt. Indien de Grieken uittreden, wat gebeurt dan met deze vordering van de ECB op de Grieken? Als er meer landen uittreden en die hebben in totaal 800 miljard TARGET schuld, een vordering dus voor de ECB die dan waarschijnlijk moet worden afgewaardeerd door de ECB, dan dient de ECB te worden geherfinancierd. En we weten allemaal wie die rekening mag gaan betalen.

We zijn er nog niet, ik neem aan dat de lezer intussen overtuigd is dat er naast de ESM thans nog veel grotere issues spelen die in de main stream media worden doodgezwegen. Voor zover de MSM tenminste nog aandacht aan ESM besteden.

Als kers op het toetje wil ik het kort hebben over de LTRO. Anders dan korte krediet  faciliteiten van de lender in last resort is er thans een herfinancieringsoperatie gaande. Dit betreft de LTRO. Long Term Refinancing Operation. Dit bedrag is keurig uit de weekstaat der ECB af te lezen en bedraagt nog iets meer dan er in het kader van TARGET uitstaat. Namelijk 1075 miljard. Iets meer dan 1000 miljard daarvan is in een tweetal tranches eind 2011 en begin 2012 uitgegeven met een looptijd van 3 jaar. Hier is aan banken aangeboden om geld tegen 1 procent rente te lenen. Onderpand mag bestaan uit schatkist papier dat in de meeste gevallen een veelvoud aan rente geeft van de ene procent die het kost. Hiermee heeft de centrale bank gezorgd voor kopers van staatsobligaties en schatkist papier want welke bank laat deze kans op gratis geld nou liggen? Het heeft ook een Zimbabwaanse component in zich. De ECB is bezig via banken minder kredietwaardige landen succesvol staatsleningen uit te doen geven met geld dat de ECB zelf aanbiedt aan de banken. Nodeloos te zeggen dat dit voor een groot gedeelte naar zuidelijke banken is gegaan waarmee men dus opnieuw een overdracht van kapitaal naar het zuiden heeft doen plaats vinden. En op deze manier is wederom de oorspronkelijke grondslag van het verdrag van Maastricht, geen bail outs, geen hulp aan falende staten, toch weer niet helemaal nageleefd, om het eufemistisch uit te drukken.

Er zijn nog geen eurobonds uitgegeven maar naast de ESM hebben we het volgende staatje:

SMP: 211 miljard, TARGET2:  1000 miljard, LTRO 1075 miljard. Samen meer dan 2000 miljard (bijna 2300 miljard). Nogmaals, vergeet ESM en word wakker.

Voor de goede orde: een klein deel van de LTRO en TARGET2 balansen zullen wel redelijk zeker zijn. Maar de exposure van deze mechanismes kan best wel eens rond de 2000 miljard euro liggen. Bij een wellicht zelfs als onvermijdelijk te kwalificeren uittreden (deze onvermijdelijkheid is een andere discussie) van Spanje, Italie en Griekenland uit de euro zou dit het via de ECB uitstaande bedrag kunnen zijn waarvan waarschijnlijk een deel zal moeten worden kwijtgescholden. Gaan we uit dat de rekening door de Duitsers, Nederlanders en Finnen gedragen gaat worden dan hebben we het over ruwweg 100 miljoen inwoners die een risico per inwoner lopen van ongeveer 15 tot 20 duizend euro. En de meter loopt door en verder op. Niet dat de hele hoofdsom van 2000 miljard zal verdampen, maar het is best mogelijk dat een significant percentage van dit geld niet meer binnen zal komen. Dit is de prijs exclusief het ESM welke op dit moment nog te verwaarlozen is.

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

NB: dit is deels onontgonnen grond. Er is niet zoveel over verschenen voor zover mij bekend. Het is ook niet helemaal mijn vakgebied maar met de nodige internet research ben ik tot bovenstaand artikel gekomen. Er zouden dus fouten of onvolkomendheden in kunnen zitten. De grote lijn blijft volgens mij wel staan en dat is dat middels meerdere programma’s een overdracht van kapitaal plaats aan het vinden is naar de zwakkere euro landen die niet geheel in de geest van het verdrag van Maastricht is. Een overdracht die met meer programma’s plaats vindt dan men denkt en ook grotere bedragen betreft dan bij het grote publiek bekend.