vissers_van_mensenPlato heeft een tweetal vragen ingestuurd. De zee dreigt leeggevist te worden. Hoe dit te voorkomen? En hoe om te gaan met de maatschappelijke gevolgen van automatisering?

Vraag 1. We vissen met zijn allen in de zee.

Er komen steeds meer vissers. De vis raakt op. Wat nu? Zou het niet verstandig zijn als er geen vissers meer bij komen en dat we afspraken maken om de zee niet leeg te vissen zodat er aangroei plaats kan vinden.

Dit is een geval van wat de Engelsen the tragedy of the commons noemen. Of in het Nederlands de tragedie van de Meent. Als iets collectief eigendom is, zal het vervallen. Niemand zal zich er voor verantwoordelijk voelen en de kans is groot dat de hulpbron verloren gaat. De meent was een gemeenschappelijke weide. Als iedere boer zijn veestapel liet groeien zou op een gegeven moment door overbegrazing de hulpbron verloren gaan.

In plaats van de conclusie te trekken dat collectief eigendom niet werkt probeert men dit vaak te gebruiken als rechtvaardiging voor overheidsingrijpen. Er dienen regels te worden opgesteld en afgedwongen om te zorgen dat de meent in stand blijft.

Zoals men een Meent kan verdelen als particulier over de boeren die er hun koeien houden zo zou men de zee ook kunnen verdelen. Iedere huidige visser krijgt pro rata aandelen in een maatschappij die de vis in de Noordzee bezit. Deze maatschappij bepaalt dan in hoeverre er per jaar gevist mag worden. De vissers kunnen bijvoorbeeld quota kopen. De aandeelhouders zullen niet willen dat de waarde van hun aandelen verdampt en hebben dus een direct belang bij duurzaam visserijbeleid.

vissers_van_mensen

Vraag 2.

Nog een ander probleem. We automatiseren steeds meer en stoten steeds meer arbeiders af. Hoe moeten die arbeiders aan geld komen. Particulier chauffeur worden, tuinman, oppas? Geeft waarschijnlijk een nogal scheve maatschappij. Begrijp me niet verkeerd. Ook ik ben libertariër, maar ik vraag me af hoe we zulke problemen aan moeten pakken.

Iedere verbetering van productie processen die economisch verantwoord is, zal zorgen voor toename van de welvaart. Als er eerst 20 man op een administratie nodig waren en na invoering van goede kantoorsoftware nog maar 8, dan kunnen 12 man iets nuttigers gaan doen. De activiteiten die deze 12 man gaan doen zorgen voor aanvullende productie die er eerst niet was.

Het is dus denkbaar dat van deze 12 man 6 man bejaarden gaan wassen zodat deze niet slechts 1 keer per week onder de douche gezet worden en de andere dagen met een kleffe washand worden afgenomen. Het is mogelijk dat de andere 6 mensen elders in het bedrijf gaan werken en de aanvullende orders af gaan wikkelen Orders die binnen komen door de lagere kostprijs die door de gestroomlijnde administratie mogelijk is.

Innovatie is geen probleem, de taart wordt groter door innovatie. We zijn geconditioneerd dat de taart even groot blijft maar dat is een leugen. Je moet streven naar een grotere taart. En dat is wat innovatie doet. Vooruitgang die verdere verandering en vaak ook een socialere maatschappij mogelijk maakt.

Heda,_Willem_Claeszoon_-_Breakfast_Table_with_Blackberry_Pie_-_detail_pie

34 REACTIES

  1. @Richard [30]: Privaat eigendom is een goed middel om te voorkomen (of in ieder geval te verminderen) dat alle hulpbronnen die de aarde ons biedt, snel uitgeput raken. De eigenaar wil immers zo lang mogelijk profiteren van zijn eigendom. Ipv de grond zo snel mogelijk uit te putten zal de eigenaar ervan trachten deze keer-op-keer te kunnen hergebruiken. Hij zal bereid zijn daarin te willen investeren, bijvoorbeeld door kennis op te doen. Dit i.t.t. grond die van niemand is of door de overheid in bruikleen wordt gegeven. Die wordt zo snel mogelijk gebruikt en geplunderd door de eersten die er gebruik van willen maken. Garanties zijn er uiteraard niet, maar ik denk dat een vrije samenleving met 100% erkenning van privaat eigendom er het beste voor kan zorgen dat de aarde niet leeggeplunderd wordt en mensen meer rekening houden met de lange termijn en de toekomstige waarde van hun eigendommen in vergelijk met collectivistische systemen zoals communisme, socialisme en democratie.

  2. @Richard [29]:

    Zoals je zelf in je reactie aan Ratio al aangeeft is er schaarste. Van tijd bijvoorbeeld. Maar ook van natuurlijke producten zoals grond en de grondstoffen die de natuur ons biedt. De natuur biedt ons ontzettend veel maar er is zeker geen sprake van overvloed.

    Ik denk dat het een kwestie van definitie is. In mijn ogen is er sprake van overvloed als het aanbod groter is dan onze nog te vervullen behoeften. Het is belangrijk om niet naar alle behoeften die we zouden kunnen hebben te kijken maar slechts naar de behoeften die we nog kunnen vervullen. Vergelijk het maar met de inkoop bij een winkel. Men koopt niet het aantal soorten artikelen vermenigvuldigd met het aantal klanten in. De inkoop is geheel afgestemd op de behoeften van de klant die nog kunnen worden vervuld. We kunnen veel meer aanbieden dan er ooit zal worden geconsumeerd.

    Eigendom heeft enkele zeer belangrijke functies. De belangrijkste is dat eigendom conflicten helpt voorkomen en er recht kan zijn. Eigendom in strikte zin zorgt namelijk voor grenzen. Het maakt duidelijk dat het iemand toebehoort. De eigenaar bepaalt hoe dat eigendom gebruikt wordt. Door deze begrenzing en de erkenning ervan krijgt het eigendom ook waarde voor de eigenaar ervan. Hij zal als eigenaar proberen om zijn eigendom zo goed mogelijk te gebruiken en onderhouden met het oog op de lange termijn. Zouden wij eigendom niet erkennen dan zou niemand de moeite nemen om het eigendom ook met het oog op de lange termijn te onderhouden maar zou iedereen trachten zo snel en zoveel mogelijk te pakken en plunderen. Eigendom is nodig voor een ordelijke samenleving. Het is de bron van beschaving.

    Eigendom heeft alleen waarde zolang je blijft denken dat iets schaars is. Er is niemand die denkt aan zonlicht, lucht en water in termen van eigendom. Pas als het in een andere verpakking wordt gestopt wordt het gezien als eigendom. Maar het is maar de vraag of het dan werkelijk om de inhoud gaat. Een flesje kraanwater kost in de winkel vele malen meer dan wanneer het uit de kraan komt. Je betaalt voor de verpakking.

    Als eigendom er werkelijk voor zou zorgen dat de eigenaar aan de lange termijn denkt, waarom gebeurt dat dan niet? We leven in een wegwerpmaatschappij. Als een product niet meer aan onze verwachtingen voldoet dan gooien we het weg en kopen we een nieuw product. Dat is korte termijndenken.

    Vasthouden aan het concept ‘eigendom’ is primitief. Het zorgt helemaal niet voor een ordelijke samenleving, integendeel, er wordt juist gevochten om eigendom. Eigendom zorgt voor status. We kijken op tegen mensen met veel eigendom. Maar het is zo zinloos. Op de lange termijn heeft eigendom geen betekenis. Je wordt geboren zonder eigendom en je gaat dood zonder eigendom. Dat maakt eigendom tot iets onnatuurlijks.

    Privaat eigendom is een goed middel om te voorkomen (of in ieder geval te verminderen) dat alle hulpbronnen die de aarde ons biedt, snel uitgeput raken. De eigenaar wil immers zo lang mogelijk profiteren van zijn eigendom. Ipv de grond zo snel mogelijk uit te putten zal de eigenaar ervan trachten deze keer-op-keer te kunnen hergebruiken. Hij zal bereid zijn daarin te willen investeren, bijvoorbeeld door kennis op te doen. Dit i.t.t. grond die van niemand is of door de overheid in bruikleen wordt gegeven. Die wordt zo snel mogelijk gebruikt en geplunderd door de eersten die er gebruik van willen maken. Garanties zijn er uiteraard niet, maar ik denk dat een vrije samenleving met 100% erkenning van privaat eigendom er het beste voor kan zorgen dat de aarde niet leeggeplunderd wordt en mensen meer rekening houden met de lange termijn en de toekomstige waarde van hun eigendommen in vergelijk met collectivistische systemen zoals communisme, socialisme en democratie.

    De realiteit bewijst het tegendeel. Bedrijven, maar ook overheden, denken niet op lange termijn. Verder dan 10 jaar vooruit denken lukt over het algemeen niet. Maar dat is vanuit de Aarde gezien slechts zeer korte termijn. Als we leren denken in termijnen die ons eigen leven ruim overstijgen, dan leren we inzien dat het verbruiken van wat de natuur ons biedt, uiteindelijk schadelijk is voor het voortbestaan van de mens en de Aarde.

    Richard [33] reageerde op deze reactie.
    Richard [34] reageerde op deze reactie.

  3. @Patrick [32]: Er is sprake van schaarste omdat niet alle behoeften van alle mensen tegelijk kunnen worden vervuld. Eigendom is nodig omdat mensen verschillende meningen hebben over hoe de dingen die de natuur ons biedt ingezet moeten worden. Zonder eigendomsrechten betekent dit conflicten. Door te stellen dat we alleen moeten kijken naar welke behoeften er nog vervuld kunnen worden erken je dat er schaarste is. Heg conflict dat dan ontstaat is dan immers welke en wiens behoeften gaan we wel bevredigen en welke niet. En wie gaat dat beslissen? Door eigendomsrechten en dus 100% beslissingsrecht toe te kennen aan de eerste gebruiker van iets kun je dit conflict oplossen. De eigenaar bepaalt hoe en waarvoor hij zijn middelen inzet. Tevens heeft hij het recht zijn eigendom met geweld te verdedigen tegen mensen die er inbreuk op maken. Daaronder valt ook vervuiling zoals het lozen van afval in iemands rivier of meer of de vervuiling van de lucht in iemands tuin. Dat is een schending van je eigendomsrecht en in een vrije samenleving kun je schadevergoeding eisen van de vervuiler en hem dwingen zijn vervuilende activiteiten te staken.

    Ook in geval van zonlicht is er schaarste. Denk aan het feit dat de zon niet elk plekje op aarde 24 uur per dag beschijnt. Daarop moeten mensen hun leven en handelen aanpassen. Water en lucht zijn eveneens schaars. Denk maar aan een meer of rivier die door verschillende mensen voor verschillende doeleinden ingezet kan worden. Een groep mensen wil er kunnen zwemmen, een andere groep wil er kunnen varen. Weer anderen willen er afval lozen of hun riolering op aansluiten. Dat leidt tot conflicten over het gebruik ervan. Eigendomsrechten lossen die conflicten op: de eigenaar bepaalt.

    Deels wordt het kortetermijndenken bepaald door ons huidige systeem: democratie. In een democratie worden eigendomsrechten door de overheid steeds verder uitgehold, mede doordat mensen via de overheid trachten zich te verrijken ten koste van anderen door die anderen te laten betalen voor hun behoeften en via wetgeving om anderen in hun handelen te beperken. Dat leidt tot rechtsonzekerheid tav de toekomst. Ook heeft de overheid de eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid aangetast door uitkeringen en de ‘van-de-wieg-tot-het-graf’ verzorging. Daarnaast hebben wij een systeem van fiatgeld. Fiatgeld is geld dat (snel) steeds minder waard wordt. Dit maakt sparen onaantrekkelijk. Mensen zijn door al deze zaken dan geneigd om hun geld sneller uit te geven en minder te sparen. Economen noemen dit een verschuiving in de tijdsvoorkeur (time preference). Dat leidt tot een verschuiving in productie van kapitaalgoederen naar consumptiegoederen. Van lange termijn en duurzaam naar de korte termijn.

    Ik krijg de indruk dat je de aarde als een doel op zich ziet en dat we alles moeten doen om de aarde te beschermen en in een zo natuurlijk mogelijke staat te houden. In mijn optiek is de aarde -en dan voornamelijk hetgeen de aarde ter beschikking stelt- een middel. De dingen die ons ter beschikking zijn gesteld kunnen mensen aanwenden en inzetten om hun leven te verbeteren. Teneinde conflicten op te lossen over wat waarvoor en door wie gebruikt mag worden hebben we eigendomsrechten nodig. Zonder eigendom en het recht dit te mogen beschermen geen beschaving, wat zal uitmonden in een soort van oorlog van allen tegen allen. Overheden zijn de grootste criminelen als het gaat om schending van eigendomsrechten. Tevens promoten zij middels hun beleid dat eigendom niet absoluut is en dat zeker de overheid er inbreuk op mag maken als het haar goed uitkomt. Slecht voorbeeld doet slecht volgen. Vandaar de vele oorlogen, geweld en inbreuk op andermans eigendom door derden.

  4. @Patrick [32]: Hoe kunnen we volgens jou de problemen -voor zover het problemen zijn- die je schetst oplossen? Hoe gaan we 10.000 jaar vooruit denken en hoe zouden we daarop het leven kunnen aanpassen? Hoe ga binnen die oplossing het schaarsteprobleem aanpakken?

Comments are closed.