Rechtvaardigheid

De lijst aan belastingen in Nederland is lang, erg lang. Hoe wij als burgers deze lijst aan belastingen hebben toegelaten is mij nog steeds een raadsel. Hoe rechtvaardig is erfbelasting? Je werkt, betaalt belasting hierover en je krijgt het voor elkaar om vermogen op te bouwen zodat je nabestaanden niet onbedeeld achter blijven.

Dit gedegen gedrag wordt door de fiscus afgestraft via voornoemde belasting. Het is dus een belasting over al belast geld wat een gedegen doel dient. Nee, leuker kunnen ze het inderdaad niet maken. En zo is de lijst van niet rechtvaardige belastingen erg lang:

• Overdrachtsbelasting (u koopt huis dus moet belasting betalen over de transactie),
• BTW (uw bedrijf voegt waarde toe, dus dokken maar),
• Benzineaccijns (u werkt en moet met auto naar het werk. In plaats van beloning krijgt u straf),
• Vermogensbelasting (u werkt, krijgt salaris en betaalt belasting hierover. U bent conservatief dus spaart wat als appeltje voor de dorst. Helpt de fiscus u? Nee, u krijgt ook hier straf),
• Progressieve inkomstenbelasting (u bent verkoper en u bent drie keer zo goed als de slechtste verkoper in uw organisatie; betaalt u dan drie keer zoveel belasting? Nee, u betaalt zowat vier keer meer; excelleren wordt dus bestraft)
• Etcetera…

Effectiviteit

De meeste belastingen zijn gewoonweg ingevoerd om geld in het laatje van de overheid te brengen. Echter, politici beweren maar al te vaak dat bepaalde belastingen zijn ingevoerd om het gedrag van mensen te beïnvloeden.

Zo zeggen politici dat er accijns op sigaretten wordt geheven om zodoende het roken te ontmoedigen. Prima, maar dan zouden ze ook de inkomstenbelasting moeten afschaffen, of is het ontmoedigen van werken ook een van de doelstellingen?

In veel gevallen hebben belastingen ook nare bijwerkingen. Politici zouden geen politici zijn als ze dat ‘oplossen’ door extra belastingregels in te voeren, bijvoorbeeld de befaamde toeslagen. Maar de meesten weten niet dat ze recht daarop hebben en/of hoe ze deze toeslagen kunnen aanvragen. In plaats van het belastingstelsel te simplificeren, maken politici het juist complexer door allerlei uitzonderingen/correctiemechanismen in te bouwen.

Dit heeft niet alleen een nadelige invloed op de efficiëntie (zie paragraaf hieronder), maar ook op de effectiviteit. De droom om groepen (zo niet, individuen) aan te sturen via belastingwetgeving is er een die per definitie in duigen zal vallen door de onderliggende complexiteit van de maatschappij waartoe voornoemde groepen (individuen) behoren. Verder kan de complexiteit van het belastingstelsel juist fraude in de hand werken.

Efficiëntie

Hoe meer verschillende belastingen, hoe meer ambtenaren er nodig te zijn om alles te verwerken, te beoordelen, te controleren, te stempelen, te archiveren, te innen, en zo verder. Deze ambtenaren hebben natuurlijk gebouwen nodig, met computers, secretaressen, schoonmakers, bewaking,… de lijst is eindeloos.

Er is dan ook een groot verschil tussen wat u aan belasting betaalt, en wat er uiteindelijk aan het beoogde doel wordt gespendeerd. Bij zowat iedere wijziging van het belastingstelsel, moeten de IT-systemen aangepast worden, ambtenaren worden opgeleid, extra worden gecontroleerd, helpdeskcapaciteit worden uitgebreid, en zo verder. Dit alles kost enorm veel geld en vermindert de efficiëntie van het belastingstelsel.

De oplossing

Ons belastingstelsel bestraft goed gedrag, is niet effectief en uiterst inefficiënt. De oplossing voor dit alles heet de vlaktaks. Alle belastingen moeten worden afgeschaft, behalve de inkomstenbelasting (voor bedrijven de vennootschapsbelasting). Stel een hoge belastingvrije schijf in (stel €18.000), zodat iedereen die gaat werken beloond wordt en zodat de lagere inkomens toch een behoorlijk netto inkomen bijeen kunnen sprokkelen.

Boven dit bedrag zou er één tarief van (stel) 30% moeten gelden. Werken in plaats van een uitkering/niets doen wordt dan beloond. Extra werken wordt dan ook beloond. Excelleren wordt dan niet meer bestraft. Rechtvaardigheid bereikt.

Iedere persoon met twee hersencellen kan dan de belastingaangifte doen en de fiscus heeft dan een gemakkelijke taak aan het controleren en innen van de belastingen. Verder is de fraudegevoeligheid van dit belastingstelsel significant lager dan het huidige. Efficiëntie bereikt.

Het aansturen van het gedrag van groepen/individuen, kan het best worden toevertrouwd aan deze groepen/individuen zelf. Bevrijd hen van demotiverende belastingen. Dit nieuwe belastingstelsel zorgt ervoor dat werken, sparen, investeren en ondernemen weer lonend wordt. Dit zal de werkgelegenheid bevorderen, wat op haar beurt weer zorgt voor consumptie, sparen en investeren. Laten we dus alstublieft ophouden met de huidige waanzin die ons belastingstelsel heet.
———————————
(*1*)  Alexander Sassen van Elsloo is oprichter van Sassen Research & Consultancy Company. Voorheen was hij head of research bij Hobart Capital Markets in Londen en deed hij aandelen- en hedgefundsales bij onder andere Kepler, MF Global en Rabo Securities.
Bovendien een van de Topmensen van ” Artikel 50″.