Als Westers land IS bestrijden is het domste wat je kunt doen

Door bijna iedereen met een prominente positie in Nederland wordt geopperd iets te doen aan de steeds groter wordende beweging IS. Deze militie vormt namelijk een grote bedreiging, niet alleen voor de staten in het Midden-Oosten, maar ook voor de Westerse landen. Interventie door een anti-IS coalitie met als doel het uitroeien van IS lijkt voor het Westen dan ook de enige oplossing. Meedoen aan deze coalitie is echter het domste wat je als Westers land kunt doen. Juist een interventie zal de militie versterken. Als Westerse landen meedoen met de strijd tegen IS, dan wordt de voedingsbodem voor een organisatie als IS namelijk groter.

IS komt niet uit het niets. Het Westen is door haar jarenlange inmenging in het Midden-Oosten medeverantwoordelijk voor de opkomst van IS. Dat begon al na 2004, het jaar dat de VS Irak binnenvielen. Samen met Al-Qaeda streed de toen nog ISI (Islamitische Staat in Irak) geheten militie tegen de Amerikanen, die in de ogen van Al-Qaeda en ISI veel te veel invloed uitoefenden op het land. In 2013 begon ISI met vechten tegen het regime van Assad, een strijd die toen al twee jaar duurde. Hiermee veranderde de naam ISI naar ISIS (Islamitische Staat in Irak en Syrië). Het Westen is naïef geweest om de strijdkrachten tegen Assad te steunen, waarmee het Westen dus ook ISIS heeft bewapend. Met dezelfde wapens pleegden zij misdaden tegen de plaatselijke Syrische bevolking, waarna Al-Qaeda alle banden met ISIS ophief. Sindsdien gaat de organisatie verder onder de naam IS, waarmee ook het doel is veranderd. IS’ doel is het stichten van een Islamitisch Kalifaat, een ideaal even oud als het islamitische geloof zelf.

Dat de beweging nu vooral actief is in Irak is geen toeval. In Irak is de grote meerderheid van de bevolking sjiitisch en ruim twintig procent soennitisch. Vanuit dat feit heeft de VS in Irak de sjiitische president Al-Maliki aangesteld, nadat zij de voorgaande, soennitische president Saddam Hoessein hadden afgezet en geëxecuteerd. Al-Maliki onderdrukte echter de Koerden en soennieten, zoals Saddam Hoessein de Koerden en sjiieten onderdrukte. Niet alleen dat, ook is de regering van de net afgetreden Al-Maliki corrupt, heerst er een groot gebrek aan banen en is de rechtsstaat zwakker dan onder Saddam Hoessein. Hierdoor ontstaat er erg veel onvrede in het al onstabiele land, waar naast Koerden, sjiieten en soennieten ook nog eens veel lokale stammen leven. Veel van deze groeperingen vinden dat er niemand is die het voor hen opneemt. Een grote voedingsbodem voor IS is het gevolg.

Het argument dat omdat wij (voor een deel) de opkomst van IS hebben veroorzaakt, wij deze organisatie ook zelf moeten uitroeien, lijkt op het eerste oog een sterke. ‘’Wie rotzooi maakt, moet het zelf ook opruimen. Het uitvoeren van deze gedachte zorgt echter voor een grotere voedingsbodem voor organisaties als IS.

Wat wordt er gedaan als IS bestreden is en van deze aardbodem is verdwenen? De strijd tegen Assad duurt voort en in Irak blijft het onrustig, ook onder de nieuwe sjiitische president Al-Abadi. Bovendien zijn staten als Libië en Egypte broeinesten voor groeperingen als IS. Niet in de laatste plaats omdat het Westen dezelfde groeperingen steunde in hun strijd tegen de plaatselijke leiders, die hun staat destijds nog redelijk onder controle hadden. Dit alles toont aan dat er genoeg wordt gepraat over hoe bepaalde mensen of groeperingen te verdrijven die de macht hebben, maar er nooit wordt nagedacht over ‘exit-strategieën’. Voordat het Westen ook maar enigszins wil interveniëren, moet er gepraat worden over een plan hoe het verder moet nadat het doel geslaagd is. Het ironische is dat de opkomst van IS vooral is voortgekomen door een mislukte exit-strategie van Amerika, namelijk de aanwijzing van Al-Maliki als Iraakse president na de omverwerping van het regime van Saddam Hoessein.

Een andere reden om IS niet te bestrijden ligt in het doel van IS. Het doel van IS zit al in de naam van de organisatie opgesloten; Islamitische Staat. Wat IS wil is een Islamitisch Kalifaat oprichten. Er zijn genoeg strijdkrachten in het Midden-Oosten die in dat ideaal niks zien. Alleen al in het gebied Irak en Syrië bestrijden Assad, Al-Quada en Al-Nussra, het Islamic Front, het Vrije Syrische Leger en Koerdische milities de organisatie. Bovendien zien invloedrijke landen als Turkije, Saudi-Arabië en de VAE de opkomst van IS nu als een gevaar, omdat IS vindt dat deze landen zich niet houden aan de strikte regels van de islam. Tenslotte ziet het sjiitische Iran het soennitische IS als een groot gevaar. Toch bewapenen en steunen wij lokale partijen die zich tegen IS hebben uitgeroepen. Deze bemoeienis zorgt voor veel onvrede onder de bevolking in de oorlogsgebieden, omdat het Westen door de plaatselijke bevolking medeverantwoordelijk wordt gehouden voor de slachtoffers die vallen. Bovendien creëren wij een angstige sfeer in ons eigen land. Er worden nu al maatregelen genomen, zoals een verbod op militaire kleding in het openbaar, die deze zelfgecreëerde angst voor aanslagen bevestigen. Deze angst kunnen wij heel makkelijk voorkomen door simpelweg te doen wat IS in hun boodschappen vermeld, namelijk stoppen met interveniëren. Tenslotte zorgen wij door onze steun voor een verandering in de verhoudingen in het gebied. Door bijvoorbeeld de Koerden te steunen en te bewapenen, krijgen de Koerden een grotere invloedssfeer. Dat is voor ons misschien geen slechte ontwikkeling, maar leg dat maar eens uit aan de plaatselijke bevolking. Het Midden-Oosten is daarnaast zo’n instabiel gebied dat iedere machtswisseling zoveel reacties en tegenreacties oproept dat ze niet te overzien zijn.

De banden met IS zijn door Al-Qaeda opgeheven om het feit dat IS te extreem zou zijn. Nota bene het zo extreme Al-Qaeda heeft de banden met een nog extremere organisatie beëindigd. Dit laat goed zien dat de groep niet-Westers georiënteerde moslims steeds radicaler wordt. Groeperingen als IS zijn door interventies van het Westen altijd de dupe. De niet-Westers georiënteerde groep wordt uiteindelijk altijd in de verdediging gedrukt. Zo zullen exit-strategieën nooit in het voordeel vallen van fundamentalisten. Bovendien steunt het Westen zo min mogelijk radicale partijen. Dat het Westen bijvoorbeeld niet Al-Qaeda of het Islamic Front steunt en bewapent in hun strijd tegen IS, maar de Koerden wel, is daarvoor een goed voorbeeld. De Koerden kennen namelijk veel meer raakvlakken met het Westen.

Niet alleen de groep niet-Westers georiënteerde moslims wordt steeds radicaler, de groep Westers georiënteerde moslims wordt steeds dunner. Deze groep wordt steeds kleiner, omdat er steeds meer mensen ontevreden zijn over de beslissingen die het Westen neemt. Dan gaat het bijvoorbeeld om verkeerde exit-strategieën. De aanstelling van Al-Maliki is hier de perfecte illustratie van. De Westers-georiënteerde soennieten die door Al-Maliki zijn onderdrukt, zijn een stuk ontevredener over de interventie van de VS. Niet alleen verkeerde exit-strategieën zorgen voor een steeds kleinere groep Westers-georiënteerde moslims. Ook het aantal slachtoffers dat valt tijdens interventies van het Westen, zoals de burgeroorlogen in Irak, Syrië en Libië, zorgt voor veel ontevredenheid. De asymmetrische, militaire acties die het Westen toepast zorgen namelijk voor veel burgerslachtoffers. Bovendien zorgen interventies en de bewapening van bepaalde groepen voor veranderde invloedssferen. Een goed voorbeeld is de bewapening van milities die streden tegen Khadaffi in Libië. Er heerst nu veel meer onrust en chaos in Libië dan toen Khadaffi de leiding had. Veel mensen houden het Westen daarvoor verantwoordelijk, omdat zonder inmenging van het Westen Khadaffi naar alle waarschijnlijkheid nog de touwtjes in handen zou hebben.

Wat het Westen, en in het bijzonder Nederland, dus niet moet doen is interveniëren, zeker niet zonder een (goede) exit-strategie. IS kent genoeg lokale tegenkrachten, zoals Assad en de Koerdische milities. Een interventie zorgt alleen voor onnodige angst in het Westen, veranderende machtsverhoudingen in het Midden-Oosten met alle gevolgen van dien, ontevredenheid onder moslims over de aanpak van het Westen en dus steeds radicaler wordende extremistische groeperingen. Ook al is het Westen medeverantwoordelijk voor de groeiende invloedssfeer van IS, wanneer wij deze groepering gaan bestrijden, zorgen wij alleen maar voor een grotere voedingsbodem voor een organisatie als de Islamitische Staat.

ingezonden door Ted Beneke op info@vrijspreker.nl