De hereniging

Vrijspreker: U bent van mening dat als je mensen maar jong genoeg indoctrineert, dat ze dan op de automatische piloot hun heerser aan meer macht helpen als volwassenen. Maar U denkt ook dat er altijd een glimpje, een klein vonkje diep van binnen blijft gloeien, dat niet aflatende gevoel van de volwassene dat er ergens in het leven een verkeerde afslag is genomen.

Opperdienaar: Inderdaad, over de indoctrinatie van kinderen en de effecten daarvan hebben we het al vaak gehad, dus dat sla ik vandaag even over. Ik denk dat de aanwijzing voor die kleine vonk in kunst te vinden is. De meeste verhalen die gretig aftrek vinden bij de onderdaan hebben een vorm van hereniging in zich. Onderdanen vinden dat alleen maar mooi omdat het aansluit bij een diep gevoel van verwijdering dat ze ervaren.

Dit is een voorbeeld uit 2012, het eerste voorbeeld dat google tevoorschijn tovert, maar ik denk dat de lezer het genre wel herkent:

Huilen om hereniging met ontvoerde kinderen; vanaf zondag bij RTL 4

TV VOORUITBLIK Het is één van de programma’s waarvan werd gezegd dat het dé verrassing van het huidige tv-seizoen zou worden. Iets later dan gepland, staat het dan toch in de programmaschema’s: vanaf 16 december op de zondagavonden bij RTL 4: Ontvoerd!. Het nieuwe programma van journalist John van den Heuvel wist tijdens een perspresentatie alvast het hele publiek tot tranen te roeren.

Dit geval staat niet apart, ook het sprookje de rattenvanger van Hamelen gaat over ontvoerde kinderen. Denk verder eens aan Hans en Grietje die de weg terug moeten vinden nadat ze door hun ouders gedumpt zijn. Vele films gaan ook over een zoektocht naar een hereniging met een verloren verleden.

Verkeerde afslagen

Ik was laatst in Peru bij Machu Pichu en archeologen hebben daar uit de gebitten van gevonden geraamtes bij Machu Pichu geconcludeerd dat deze Inca’s mais aten. Mais werd wel ‘het koninklijke voedsel’ genoemd. Hoe konden de wetenschappers concluderen dat ze mais aten? Dit was te zien omdat hun gebit aangetast was en dat komt door het fytinezuur dat in granen zit. Granen moeten zwaar bewerkt worden om geconsumeerd te kunnen worden door mensen. Dat lijkt vreemd, maar het eten van granen is een afslag die in sommige delen van de wereld waarschijnlijk pas zo’n 10.000 jaar geleden genomen werd. Dat lijkt lang, maar is slechts 5% van onze evolutionaire loopbaan. Verder ging het gepaard met sociale veranderingen die doorlopen tot de dag van vandaag. Die andere 95% van onze geschiedenis waren we jagers verzamelaars die bessen, noten, wortels, vruchten en wild aten. Ondanks dat we deze afslag 10.000 jaar geleden namen, zijn we er nog steeds niet aan aangepast. Granen zijn namelijk de embryo’s van planten en die hebben liever niet dat je hun kinderen opeet. Daarom hebben de granen een chemische beveiliging tegen consumptie (voornamelijk door insecten). Dat waren de enige granen die zich voort konden planten en niet opgegeten zijn. Net zoals noten een harde schil hebben ter beveiliging en dieren zich uit de voeten kunnen maken voor bescherming. Vruchten worden graag gegeten zodat ze hun zaadjes kunnen verspreiden. Landbouw was destijds een noodzakelijke uitbreiding van ons dieet, vanwege de groeiende bevolking (waarschijnlijk 2 a 3 miljoen), wat tevens de reden was dat we zijn uitgezwermd naar breedtegraden waar het eigenlijk te donker en koud is om te overleven voor de originele mens.

Veel mensen hebben dan ook problemen met het verteren van granen die deze gifstoffen bevatten en met depressies op hoge noordelijke breedtegraden gedurende lange donkere winters. Sommige aanpassingen gaan heel langzaam. Als je een stel geraamtes tegenkomt met enorm beschadigde tanden, dan denk je niet: ‘Die aten hun natuurlijke voedsel.’ Dan denk je: ‘Die zijn iets anders gaan eten dan ze al heel lang aten.’ Als de omgeving heel lang hetzelfde blijft, worden mensen steeds beter aangepast. Als leeuwen opeens gras gaan eten, krijgen ze allemaal problemen. Daar zijn ze namelijk niet op gebouwd.

Vrijspreker: Zijn er nog andere dingen waar we niet aan aangepast zijn, waardoor we een vaag verlangen hebben naar een onbekend verleden?

Opperdienaar: Het zijn van een belastingslaaf is ook zo iets. Mensen passen zich er slecht aan aan. Dit is omdat onderdanen en heersers dezelfde genen hebben. Als de onderdaan en de heerser zich gescheiden zouden voortplanten, dan zou aanpassing uiteindelijk wel volgen. Maar vooral manlijke heersers verwekken nog al eens een hoop kinderen bij onderdanen. Heersers hebben wel geprobeerd om zich alleen onderling voort te planten, maar dat leidde tot allerlei inteelt verschijnselen. Dus het ‘onderdaan zijn’ moet helaas altijd aangeleerd worden, net als het heerserschap.

Het is overigens waarschijnlijk zo dat toen de mens aan landbouw begon te doen, hij meer investeringen deed in zijn boerderij en hij veel meer bezit kreeg dan hij als jager verzamelaar had. Hij werd daardoor ook beter afpersbaar door een heerser. Hij kon moeilijk zijn investering van zijn boerderij in de steek laten. Hij was een ‘sitting duck’ naast een schuur vol graan.

Tijdens de jager verzamelaar tijd had iedereen misschien een speer, een mandje en een hangmat. Zodra 1 van de groepsleden het idee opperde om de helft van hun vangst aan hem te geven omdat hij anders heel boos werd, dan werd hij de volgende ochtend alleen wakker. Machtshandhaving is heel moeilijk bij een mobiele groep zonder investeringen. Dit is geheel anders bij iemand die een boerderij heeft. De boer kan moeilijk vermijden zelf belastingvee te worden.

Vrijspreker: Wat te doen met die drang bij de onderdaan om de weg terug te vinden? Bestaat het risico dat hij ontdekt voorgelogen te zijn?

Opperdienaar: Dat kanaliseren we met kunst. Films over ouders die hun kinderen terugvinden of andersom, over helden die lange reizen maken op weg naar huis. Een bericht over een kat die 2000 km loopt om zijn baasje terug te vinden. Je baasje terugvinden, hoe heerlijk voor de onderdaan.

Overigens bevatten granen naast fytinezuur ook andere gifstoffen (neurotoxines; vergelijkbaar met stoffen die in LSD voorkomen). De planten geven de onderdaan dus lichte hallucinaties, dit valt vaak te merken tijdens discussies die onderdanen voeren over hun overheid. Dan denken ze dat hun overheid er is om hen te dienen. Net brood gegeten, denk ik dan altijd. Misschien is al het geweld tussen mensen wel door deze graangiften veroorzaakt. Het lichaam voelt zich aangevallen en is in hoge staat van alertheid, ziet overal een gevaar in dat verslagen moet worden. Het is de wraak van de planten voor het opgegeten worden. Vegetarians are evil

Vrijspreker: Verder nog dingen misgelopen in de menselijke evolutie?

Opperdienaar: Ja, maar dit artikel is al te lang.