Svnlocialisten, progressieven en moderne liberalen. Van de SP en de PVV tot D66 en de VVD, allen geloven in meer of mindere mate in de maakbaarheid van de samenleving. Men gelooft dat het kwade niet zit in de mens maar in systemen en maatschappelijke misstanden. Niet de mens moet veranderen en zijn ondeugden beteugelen, maar de economie en het systeem dienen te worden gecorrigeerd en aangepast.

En dat geloof heeft implicaties. Een maakbare samenleving veronderstelt immers een grote overheid. Een overheid die corrigeert, die stuurt, die herverdeelt en dus een overheid die hoge belastingen heft.

En dit geloof en haar implicaties zijn in grote mate bepalend voor de vormgeving van onze samenleving. Een samenleving die inmiddels vastloopt in haar collectivisme, haar staats-georganiseerde voorzieningen, haar naïeve mensbeeld en bovenal de hiermee gepaard gaande vrijheidsbeperkingen.

Het beperken van de economische vrijheid van mensen betekent het bepreken van de vrijheid van burgers om het leven naar eigen inzicht in te richten. Het inkomen van de burger wordt immers grotendeels door de staat voor hen uitgegeven.

De befaamde Amerikaanse econoom Milton Friedman zei het al: “politieke vrijheid vereist voor alles economische vrijheid.”

En juist die vrijheid kennen we in ons land te weinig. Het gegeven dat praktisch alle partijen – van links tot rechts – zich voorstander hebben verklaard van 42 tot zelfs 52% inkomstenbelasting is tekenend voor het verstikkende, linkse belastingklimaat en een ongehoorde rem op de arbeidsproductiviteit en ondernemerschap.

Bijstandsgerechtigden en lagere inkomensgroepen worden niet gestimuleerd door een dreigende armoedeval (verlies aan toeslagen) en blijven gevangen in hun inkomensgroep. En de middenklasse wordt bij meer werken beboet middels hogere belastingen. Ondernemerschap wordt in de kiem gesmoord en afgeremd. Slecht voor de individuele ontplooiing, de werkgelegenheid, de economie en daarmee slecht voor de samenleving. Toch schijnen sommigen nivelleren een feestje te vinden.

De in Nederland breed gedeelde mentaliteit van gelijkheidsdenken zien we terug in de politieke ideeën omtrent belastingen. Waar in de VS, het VK maar ook bijvoorbeeld in Hong Kong een vlaktaks – één laag belastingtarief voor iedereen – een klassiek-liberaal ideaal is gebleven,  verwees in Nederland zelfs VVD-voorman Zijlstra vorig jaar de vlaktaks, als te denivellerend, naar de prullenmand. Met zulke liberalen zijn er geen socialisten meer nodig.

En daar waar de afgelopen decennia meer economische vrijheid kon worden doorgevoerd, onder andere in de zorg, eindigde ‘liberaal’ regeringsbeleid niet werkelijk in meer marktwerking, en dus lagere kosten en meer keuzevrijheid voor de consument, maar in verkapt corporatisme waar niet de burgers maar de zorgverzekeraars van profiteerden.

En dat terwijl Nederland juist behoefte heeft aan meer vrijheid, minder paternalisme, minder overheidsbemoeienis. Niet alleen in de zorg maar ook op het terrein van de pensioenen.

De verplichting vanuit de staat om deel te nemen aan een collectieve pensioenopbouw, die de werknemer gemiddeld 20% van zijn inkomen kost, is een enorme inbreuk op de economische vrijheid van mensen.

En welke principiële legitimiteit heeft de staat om te stellen dat haar burgers zonder overheidsingrijpen onvoldoende aanvullend pensioen opbouwen? Een veel gehoord argument is dat grote groepen burgers die verantwoordelijkheid niet aan kunnen. Dat diezelfde burger wel kan stemmen, auto kan rijden en een huis kan kopen is blijkbaar van een andere orde.

Het echte geloof in een kleine overheid, in lage belastingen, in individuele verantwoordelijkheid, ondernemerschap en burgerlijke vrijheid is momenteel in politiek Nederland dan ook nauwelijks aanwezig. Ook niet bij zichzelf liberaal noemende partijen.

Hun pleidooi voor een participatiesamenleving is daarmee ook hol en heilloos. Zij gaat immers niet gepaard met waarachtige lastenverlichting en een terugtredende overheid, waardoor de burger werkelijk eigen verantwoordelijk kan en moet nemen.

Zoals gesteld: “politieke vrijheid vereist voor alles economische vrijheid.”

Verklein daarom de overheid, voer een vlaktaks in, vergroot de keuzevrijheid in de zorg, stop het verplicht en collectief aanvullend pensioen, ontmantel en dereguleer.

Vergroot kortom, de vrijheid van de burger.

Joram van Klaveren is medeoprichter en Tweede Kamerlid voor de klassiek-liberale partij VNL

Dit artikel verscheen afgelopen maandag in het NRC en is met toestemming van de auteur overgenomen. 

GERELATEERDE ARTIKELENMEER VAN DEZE AUTEUR

12 REACTIES

  1. Best een interessant verhaal door een politicus! Veel punten waar ook veel libertariers het over eens zullen zijn.
    Ik ben benieuwd hoe libertariers dit artikel beoordelen.

    Zelf het ik direct een vraag.
    In de beginselverklaring van VNL staat al direct in de eerste regel dat:
    “Wij streven naar meer vrijheid, meer welvaart en meer veiligheid.”

    Wat is bedoelt met “streven naar meer welvaart” ?
    Hoe wil VNL dat doen zonder in strijd te komen met streven naar meer vrijheid? Ben benieuwd een paar voorbeelden te vernemen.

    Ratio [2] reageerde op deze reactie.
    Hijseenberg [3] reageerde op deze reactie.

  2. @Hub Jongen [1]: Om als meest liberale partij te worden beschouwd hoeft Joram geen libertarische standpunten in te nemen. Het volstaat om de minst collectivistische partij te zijn. Dus een verwaterd klassiek liberale visie en programma geeft hem al een heel duidelijke signatuur. En zet hem voldoende apart van de andere partijen. Mijn inschatting is dat als hij voor zetels wenst te gaan deze verwaterde versie van klassiek liberalisme al volstaat. Hoe verder hij dan oprukt richting klassiek liberale of minarchistische standpunten, hoe minder kiezers hij zal trekken. De resultaten van de LP zijn bemoedigend en ontmoedigend tegelijk. De tijd is wellicht daar voor een verwaterde versie, de pure variant slikt de kiezer nog niet.

    Dat er dan inconsistenties zullen zijn in zijn programma weet iedere lezer van deze site, maar daar gaat het dan niet om. Ik wil meer dan verwaterd libertarisme, maar ben al lang blij als Joram een soort van klassiek liberaal alternatief probeert vorm te geven en een deel van de kiezers inziet dat collectivisme niet werkt.

    Hub [6] reageerde op deze reactie.

  4. Dit is toch de partij die ‘Bommel’ Mosko tot lijsttrekker heeft benoemd? Dat men een nieuwe liberale partij begint vind ik prima (al ga ik er vrijwel zeker niet op stemmen) maar hou dan dit soort baantjesjagers op afstand.

    En aan het gehalte aan liberalisme -in de praktijk- moeten wij ook nog zien wat VNL werkelijk gaat doen. Wilders begon tien jaar geleden ook met een liberaal programma, nu heeft zijn partij de SP links ingehaald. Want om mee te regeren moet je water bij de linkse wijn doen. En zo lang mensen de overheid als bron zien van gratis geld en privileges, zal het zo blijven.

    Hub [6] reageerde op deze reactie.

  5. @Hijseenberg [3]:

    Vrijheid levert welvaart. Dat is geen tegenstelling.
    Ik lees die eerste zin als de VNL gaat werken ” aan meer welvaart” als een afzonderlijk punt. Net als de SP en GroenLinks werken voor meer welvaart door de vrijheid van anderen te beperken.
    Ik hoopte op de een of andere manier bevestigd te krijgen dat zij dat willen doen DOOR die meer vrijheid!
    Goed dat je dat even benadrukt,

  8. @Hub [6]: Het gevaar van verwateren is inherent aan iedere politieke partij. Idem schisma’s en ruzies.

    Wilders zag een kans om de collectivistische kaart te spelen. Ik weet niet of een partij als VNL dat kan. Voor deze partij is een relatief onverwaterde positie wellicht toch de beste optie. Je kan dan jarenlang scoren op het collectivistische falen. Dat wordt een stuk lastiger als je je boodschap verwatert.

    Maar we zullen zien hoe het uitpakt. VNL dient te schipperen tussen de kliffen van te strikt libertarisme dat de Nederlander nog niet pruimt, en de valkuilen van collectivisme. Strikt kiezen voor klassiek liberale uitgangspunten zou daarbij helpen, dan heeft men een duidelijke boodschap. Minarchisme plus scholing als uiteindelijke taken van de staat. Met extra aandacht voor de binnen en buitenlandse veiligheid want dat klinkt goed. En a la Chili een opt out voor het sociale zekerheidsstelsel. Als onderdeel van een plan om de aan de tiet van de staat verslaafde nederlander weer zelfstandig te krijgen. Een stappenplan waarin men steeds meer geld aan de burger laat, dus minder belasting, en meer eigen verantwoording. Steeds meer opt out mogelijkheden scheppen en steeds minder verplichten.

    Daarmee zal VNL volgens mij jaren lang niet in aanmerking komen voor regeringsverantwoordelijkheid maar kan het de kiezer wel een echt alternatief bieden. Dat het niet consistent en libertarisch is, dat weten we. Maar er is denk ik een grotere electorale beloning te verwachten als VNL als enige strikt dit programma weet te handhaven. En niet buigt voor de collectivistische verlokkingen, want dan sneeuwen ze onder in partijen die daar veel beter in zijn.

  9. beste Pendragon [7]: Het volk heeft al een keer gesproken middels een referendum. Hoe diep wil je bukken om opnieuw genegeerd te worden?????

    Dus eerst 10 k handtekeningen, dan daarna 300 k, en dan wellicht een referendum dat men weer naast zich neer gaat leggen?

    Dit gezegd hebbende, wie weet geef ik er morgen aandacht aan, het is in ieder geval een kans om een middelvinger op te steken en wat tegen te stribbelen.

    Pendragon [10] reageerde op deze reactie.

  10. @Ratio [9]: Ik wil wel tien keer bukken, misschien wel honderd keer als daardoor de kans op een NEXIT uiteindelijk waarheid word. Het is een onderdeel van het bewustmakingsproces. Iedere keer weer een referendum over de EU en haar dwaze wereld zal op termijn het grauw wakker schudden.. En dan zal het politieke rapalje (mooi woord he) wel moeten luisteren…

    Hub Jongen [12] reageerde op deze reactie.

  12. @Pendragon [10]:
    Inderdaad is elk referendum en elke petitie in de richting van een grotere onafhankelijkheid, vrijheid, nuttig om er aandacht op te vestigen. Als dan een enkele of meerdere personen gaan nadenken, is dat winst.
    Daarom, als er geen echt gekke dingen in de tekst staan, dan WEL MEEDOEN. Elke druppel telt.
    Los daarvan: Blijf denken welke andere handelingen groter succes kunnen hebben en ga die lanceren!

Comments are closed.