muggetjeMalaria en overheid. Een (on) zalige combinatie. In een eerder artikel behandelde ik de slachtoffers die ook nu nog vallen door het DDT verbod. In dit artikel een korte behandeling van de kina casus. Ofwel hoe staat door de eeuwen met de zegeningen van de kina bast is omgesprongen. Lange tijd het beste medicijn tegen malaria.

De bast van de kina boom levert de grondstof voor kinine. Oorspronkelijk is de kina boom afkomstig uit de Midden en Zuid Amerikaanse berggebieden. In de zeventiende eeuw is dit als jezuïeten poeder in Europa geïntroduceerd. En begon de levensreddende zegetocht van de kina plant. Peru en omringende landen verdienden schatten aan de kina export. En besloten hun monopolie op de kina bast te bewaken door export van zaden en zaailingen te verbieden. De eerste staatsinmenging in de kina bast handel was dus verre van positief.

De Nederlanders van toen waren niet voor 1 gat te vangen en wisten zaden het land uit te smokkelen. Zo kon Nederlands Indië het stokje overnemen. Het kina monopolie sneefde voor de eerste keer. Negentig procent of meer van de wereld productie vond op een gegeven moment plaats in Indië. De plantages in de Andes leverden door roofbouw niet veel meer op.

Er werd besloten tot middels de staat afgedwongen kartelvorming. Zie de tekst onder de illustraties. Vanaf 1934 was de productie in Indië met staatsdwang gereguleerd. Zogenaamd ten behoeve van het algemene belang. Tijdens de tweede wereldoorlog wisten de Japanners niet alleen de Indische oliebronnen te veroveren, ze hadden ook de wereldproductie van kina in handen.

De Amerikanen jaagden op kina zaden en wisten voor zuid oost Azië ten prooi viel aan de Japanse overmacht 4 miljoen zaadjes veilig te stellen. Plantages werden opgezet te Costa Rica, maar omdat het jaren duurde voordat de plant oogstrijp is, kwam dit te laat voor vele duizenden zo niet tienduizenden geallieerde soldaten die stierven aan malaria.

Het in Amsterdam gevestigde kinabureau was opgericht in 1913 en diende onder meer de afzet te vergroten en de productie te beperken. Men was van mening dat er overproductie was. Overproductie is een kunstmatig begrip. Er ontstaan juist boterbergen en melkplassen als men tot regulering van de markt overgaat. Kunstmatige prijsvorming door een kartel zal altijd resulteren in overproductie dan wel onderproductie. Het marktmechanisme wordt immers buiten spel gezet.

De drang naar monopolie vorming en de verleiding van overwinsten heeft eerst Peru in haar greep gehad en daarna Indië. De overheden deden hun best de monopolies te bewaken, waardoor ze langer konden bestaan dan anders. Hiermee kozen de overheden keer op keer voor hun eigen financiële gewin. De kina bast moest kunstmatig duur worden verkocht. De overheid was hier geen dienaar van de mensheid maar koos ervoor om een geneesmiddel onnodig duur te maken.

Het belang van de kina productie nam af doordat geleidelijk aan andere medicijnen beschikbaar kwamen. Hierdoor zou het kinabureau een stille dood sterven.

Wellicht geïnspireerd door de geschiedenis besloot Indonesië in 1957 om de kina plantages te nationaliseren. De verlokking van grote winsten door staatsingrijpen was nog niet gedoofd.

Hierdoor nam het belang van het kina bureau verder af. Enkele kinine fabrikanten probeerden toch nog productie afspraken te maken. Men was niet discreet genoeg. Ze hadden de twijfelachtige eer de eerste slachtoffers te zijn van Europese mededingingsautoriteiten. De bedrijven moesten een voor die tijd toch redelijk forse boete van 6 ton betalen. En hiermee is de kina casus meteen de overgang van monopolie en kartel vorming 1.0 naar monopolie en kartelvorming 2.0. En van natiestaat naar EU.

Thans wordt de drang naar monopolie vorming anders ingevuld. Handelsblokken, de WTO, intellectueel eigendom en handelsverdragen als TTIP nemen het stokje over. De Europese mededingingsautoriteiten gaan de ouderwetse te openlijke situaties van kartelvorming tegen. Kartelvorming 1.0 is dood. Kartelvorming 2.0 leeft en is voor de wetgevers en toezichthouders vele malen aantrekkelijker gezien de enorme hoeveelheid politici en ambtenaren die voor hun bestaan van deze wetgeving afhankelijk zijn.

We zien thans medicijnen die door octrooien beschermd zijn, waardoor men nog steeds een vorm van monopolie vorming toe kan staan. Diverse farmaceutische concerns verdienen een niet onaardige boterham vanwege deze bescherming..

We kunnen constateren dat de staat als hoeder van het algemene belang niet echt dienstbaar geweest is aan de mensheid. Als het de strijd tegen een van de meest dodelijke ziektes betreft. Diverse staten hebben bewust monopolie vorming nagestreefd waardoor de prijs van het geneesmiddel nodeloos hoog was. Door het huidige DDT verbod in combinatie met octrooiwetgeving sterven ook vandaag de dag nog onnodig veel mensen. De overheid heeft zich hier de afgelopen eeuwen niet van haar beste kant laten zien. Een dodelijke ziekte werd keer op keer aangegrepen voor kil eigen belang. Voor de staat en harer ambtenaren. Een inschatting van de hoeveelheid onnodige dodelijke slachtoffers is niet te geven, maar de tol moet hoog geweest zijn.

*****************************************

Ik laat verder de Nederlansche Handel-Maatschappij aan het woord die in onderstaand boek de Nederlandse economie uitlegde aan de toekomstige prins gemaal zkh Bernhard. Jaar van schrijven is 1936. Onderwerp is de kina situatie.

022

KINA.
De Kinacultuur wordt, bijkans alleen door Westersche ondernemingen, gedreven op hoogten van 1000 tot 2000 Meter op de hoogvlakte van Pengalengan en de berghellingen ten Zuiden van Bandoeng, alsmede hier en daar op Sumatra.

Per HA komen circa 11,000 kinaboomen voor. De kinaboom is wat uiterlijk aanzien betreft te vergelijken met onzen berk. Men onderscheidt twee soorten: Ledger en Succirubra. Van beide is het de bast, die geoogst wordt. De ledger-bast (fabrieksbast) wordt op de ondernemingen tot gruis gestampt en zoo verzonden naar fabrieken, waar de kinine, een alcaloïde, gebonden wordt aan zwavelzuur tot zwavelzure kinine. De succirubra-bast (pharmaceutische bast) gaat een anderen weg: op de onderneming worden de stukken na droging op lengten van 1/4 tot 3/4 Meter gesorteerd en in dien staat verzonden. De afzet geschiedt aan de pharmaceutische industrie voor bereiding van kinawijn en andere geneesmiddelen.

Na 3 á 4 jaren worden de boomen oogstbaar. Na 8 jaar zijn zij op maximum-productie en na 12 á 16 jaar worden zij gerooid, omdat het gehalte dan gaandeweg te gering is geworden.

De oogst bestaat uit: stambast en snoeisel van de takken gedurende den tijd, dat de boomen in den grond staan en rooibast van stam, takken en wortels, nadat de boom is gerooid.

Ongeveer 10 % van de productie blijft in Indië ter verwerking door de Bandoengsche Kininefabriek, wier product voor een deel weer naar omliggende landen wordt gezonden.

De uit Nederlandsch-Indië geëxporteerde kinabast gaat vrijwel uitsluitend naar Nederland.

Bijna 90 % van de wereldproductie van zwavelzure kinine is afkomstig van Nederlandsch-Indische basten. Verdere productiegebieden zijn voornamelijk Britsch-Indië, Bolivia en Peru. In Japan, Cochin China en ook elders tracht men tegenwoordig ook en wel op groote schaal kina aan te planten. Concurrentie van andere zijde komt van een synthetisch malaria bestrijdend product, atebrine, dat echter, gelukkig voor Indië, nog lang niet in alle opzichten de kina kan evenaren.

De Nederlandsch-Indische kinaproducenten zijn voor 97 % vereenigd in de Vereeniging van Kinabastproducenten. Tusschen deze Vereeniging eenerzijds en de Bandoengsche Kininefabriek en de Nederlandsche Kininefabrieken anderzijds bestaat de z.g. Kina-overeenkomst, ten doel hebbend bescherming van de cultuur, regeling van productie en afzet en vergrooting van den afzet. De uitvoering van deze overeenkomst berust bij het Kinabureau te Amsterdam.

Ondanks deze hechte organisatie heeft men geen kans gezien, door onderlinge samenwerking te komen tot breideling van een overproductie, die reeds van vele jaren dateert. Terwijl het wereldverbruik ad 450 á 550,000 KG zwavelzure kinine

023

den laatsten tijd niet toenam, schreed de toeneming der productie onrustbarend voort. Vrijwillige beperking door enkelen werd door anderen niet gevolgd. Ten slotte wendde men zich tot de Regeering, die in Maart 1934 een restrictieregeling hielp tot stand brengen, geldig voor 3 jaar, waaraan alle producenten zijn onderworpen. Momenteel wordt onderhandeld over een verlenging daarvan voor de periode 1937-1947. De regeling zal dan meer gelijken op die van de Rubber en de Thee: een standaardproductie voor elke onderneming, op basis waarvan de Vereeniging van Kinabastproducenten het totaal quotum zal hebben te verdeelen.

Ondanks de door de overproductie ontstane moeilijkheden gaat het de Kinacultuur over het algemeen niet slecht: verreweg de meeste ondernemingen maken winst.

3 REACTIES

  1. Misschien goed om wat te ontrafelen. En om te beseffen dat het één vaak een afspiegeling, reflectie van schaduw van wat anders is…

    Malaria of moeraskoorts is een infectieziekte die veroorzaakt wordt door eencellige parasieten. Het woord malaria is afgeleid van het Latijn voor ‘slechte lucht’; mala aria.

    Slechte lucht is een corrupte, stinkende variant op het thema ‘love is in the air’. Sommigen gedragen zich als parasieten, wat een gezond klimaat kan corrumperen. Voorbeelden te over.

    Hout is in de oosterse filosofie één van de zes elementen, wat staat voor wetgeving. Om hout zit een schors. Op die schors groeien soms paddenstoelen annex zwammen of de kleinere variant daarvan, schimmels. Een beetje vocht erbij en het groeit allemaal prima.

    Als hout vergeleken kan worden met wetgeving, dan zou je schimmels kunnen vergelijken met bureaucratie. Met een beetje kennis (water is daar een metafoor voor) erbij kan dergelijk gespuis zich behoorlijk vermenigvuldigen. Totdat het te heet onder hun voeten wordt, zoals bij een bosbrand oftewel revolutie omdat de Onderdanigen van een sadomasochistische regeermethode de tirannie van ‘moedertje staat’ in de rol van SM-meesteres echt zat zijn.
    Wereldwijd is er een Global Warming gaande. De bosbrand is zich aan het voorbereiden. Het is wachten tot iemand even zijn aansteker op de goede plek houdt zodat hij anderen aansteekt met zijn vuur / vurige ambitie om een eind te maken aan tirannie (bureaucratisch of militair maakt niet uit. Tirannie is tirannie).

    Bosbranden creëren overigens een schier maagdelijke en vruchtbare voedingsbodem… maar revoluties creëren veelal juist de voedingsbodem voor een volgende, heftiger tirannie. Het is dus verstandiger om af en toe een stevig hout te kappen annex overtollige, vermolmde en stinkende wetgeving weg te knippen. Dat houdt de boel gezond.

    Leuk dat Ratio nu even de schors onder de aandacht brengt, want de metafoor van hout, schimmels, bosbranden en gezond bosbeheer (kappen, planten) is best leerzaam. Over die schors had ik nog niet nagedacht. Anderen waarschijnlijk wel, maar zoals dat de hogere sociale klassen en elite betaamt zullen ze niet vertellen wat ze bedacht hebben. Een ieder dient voor zich het wiel uit te vinden, dat hoort bij de SM-regeermethode.

    Maar goed… hoe zouden we de schors in de metafoor kunnen passen?

    Kina is kennelijk meer een plant dan een boom. Zij is medicinaal. Haar smaak is bitter. Haar naam is gegeven door een Jezuïet en betekent ‘schors der schorsen’.

    Een (ruwe) boomschors zou vergeleken kunnen worden met bijv. het militaire apparaat dat wetgeving in geval van nood beschermt maar feitelijk machteloos staat tegen bosbranden oftewel revoluties. Als volksmennerij niet meer werkt ontstaat een stampede.
    Een medicinale plant staat buiten die boom, net zoals ieder gezond denkend mens buiten de regeerindustrie wenst te staan. Want anderen ongevraagd en tegen wil en dank regeren levert voor iedereen louter ellende op.

    Net zoals er een ‘schors der schorsen’ bestaat, zo bestaat er ook een ‘koning der koningen’. De vroegere rol van de Romeinse god Jupiter, wreker van eden et cetera. Het vroegere Mandate of Heaven was een mandaat voor keizers (koning der koningen) dat rechtvaardig bestuur vereiste. Zodra de rechtvaardigheid ter discussie kwam, werd het mandaat geacht vervallen te zijn en moest de keizer vervangen worden.
    Let op de woorden ‘vroegere’. Want het is nog maar de vraag of een functie zoals Jupiter of een dergelijk mandaat tegenwoordig nog bestaat. De gang van zaken na de val het het Heilige Roomse rijk doet vermoeden dat dit niet meer het geval is. En gezien de invloed van het Vaticaan op het Heilige Roomse rijk is dat maar goed ook.

    Er zijn allerlei mensen die als een medicinale plant zijn. Niet dat mensen met planten vergeleken kunnen worden, maar het is best opvallend dat lieden die net als de malaria-vlieg actief voor een slechte lucht annex slecht klimaat zorgen de toegang tot podia (kranten, radio, TV) niet ontzegd wordt. Terwijl mensen die iets gezonds te vertellen hebben veelal door spreekwoordelijke sociale kankers de marge van de maatschappij in gedrukt worden. Dat is de omgekeerde wereld, die overigens prima past bij de SM-methode van regeren.

    De staat en een gezond klimaat zijn twee dingen die elkaar niet verdragen. Op geen enkele manier. De enige staat die daadwerkelijk belangrijk is en zowel gevoed als beschermd dient te worden is de staat waarin een individueel mens verkeert.

    Er zijn wel meer dingen die elkaar niet verdragen. Ik hoorde iets over de top van de LP. Even gegoogled om te controleren en vond één artikel dat het verhaal leek te bevestigen. Is het echt zo dat degenen die het meest effectief reclame maken voor het libertarisme in overheidsdienst zijn of anderszins voor overheidsdiensten werken? Dat zou wel een giller zijn. Ambtenaren die als libertarist hun eigen inkomen ondergraven. Zouden er dan toch ambtenaren bestaan die van ambtenarij af willen? Of is er sprake van infiltratie / kaping om het ‘probleem’ van het libertarisme in te dammen? Geen idee, maar ik moest wel even smakelijk lachen om de tegenstelling…

    Ratio: Dank dat je de aandacht op malaria en de schors hebt gevestigd. Was best leuk om de metafoor van wetgeving etc. uit de losse pols wat uit te bouwen 😉

  2. Volledig off-topic, maar misschien toch interessant voor bezoekers van deze website: De site http://www.meervrijheid.nl is best lezenswaardig voor wie in het libertarisme is geïnteresseerd.

    Zoals altijd geldt: Onderzoekt alles en behoudt [uitsluitend] het goede!

    Tot morgen 😉

  3. Verdiep je eerst eens in het fenomeen octrooi zou ik zeggen. Hoog calimero gehalte.

Comments are closed.