Vrijspreker: U hoorde laatst weer een discussie tussen een libertariër en 2 statisten
Opperdienaar: De vrije vogel kreeg ze in recordtijd allemaal naar zijn hoofd gesmeten:
- Je gebruikt de wegen maar wilt geen belasting betalen (dief, profiteur).
- Als het je hier niet bevalt, rot je maar op (hypocriet)
- Falen van de marktwerking in de zorg (empirisch bewijs)
- Geen garantie op rechtsbescherming zonder staat (slechte dienstverlening door de vrije markt)
- Evolutie heeft ons gegeven wat we hebben, dus het zal wel ergens goed voor zijn (empirisch bewijs)
Slaven die niet doorhebben dat ze slaven zijn, gooien alle argumenten op tafel die ze ingefluisterd zijn door hun heersers waarom hun slavernij eigenlijk vrijheid is. De hele santenkraam vloog de libertariër om de oren in een uur tijd. Hij verdedigde zich kranig, maar werd uiteindelijk toch uitgemaakt voor Jehova getuige. De gelovigen zien tenslotte overal geloof in.
Vrijspreker: Vooral het argument van evolutie is interessant. Het doet denken aan David Hume.
Opperdienaar: Inderdaad, de Schotse filosoof David Hume bedacht dat je van hoe iets is in de natuur, onmogelijk kunt afleiden hoe het zou moeten zijn. Het is zus of zo en daarmee basta. Dit is het zogenaamde is-ought probleem. Je kunt, zo stelde Hume, geen voorschriften afleiden uit waarnemingen. Je kunt wel van een ‘if’ naar een ‘ought’. Bijvoorbeeld: “Als je gezond wilt blijven, dan moet je ook vitaminen eten”. Dat soort dingen kun je objectief bewijzen. Maar het geldt alleen voor mensen die gezond willen blijven. Als iemand dat niet wil, kun je hem niets voorschrijven. De route van ‘if’ naar ‘ought’ is soms moeilijk maar wel te doen. De route van ‘is’ naar ‘ought’ is echter nooit te doen. Dus je kunt ook niet afleiden uit een feit uit de natuur dat je het non agressie principe behoort na te leven. Uit het feit dat mensen handelen, valt niet af te leiden dat ze zouden moeten handelen en al helemaal niet wat hun handelingen zijn. De statist in kwestie (een professor in staatsdienst) doet dit echter wel voor het bestaan van de staat. Zijn argument van evolutie luidt: Uit het feit dat er een staat is, kun je concluderen dat deze er ook behoort te zijn. Of meer specifiek: We zitten in ieder geval in een evolutionaire niche die stabiel is, dus ik ga nergens anders naar toe.
Vrijspreker: Afgezien van of dit juist is, is het duidelijk niet een houding die aanzet om de wereld te veranderen. Wie om zich heen kijkt en bij alles zegt: “Het zal wel ergens goed voor zijn, anders was het er niet”, gaat de wereld niet verbeteren met uitvindingen of nieuwe producten.
Opperdienaar: Dat is ook precies wat de staat wil: de status quo handhaven. Ze noemen zich ook voornamelijk progressief omdat ze zo conservatief zijn. Net zo als ze zich liberaal noemen omdat ze niemand vrijheid gunnen. Alles hetzelfde houden. Dat kwam ook al naar voren in Atlas Shrugged. Toen het ook de mensen in de staat duidelijk werd dat het fout aan het gaan was, werden vele wetten ingevoerd die dingen zo moesten houden als ze zijn. Make America Great again, zeg maar. We leenden biljoenen en dat leverde een stabiele niche op, hoe kunnen we dit eeuwig vasthouden, het bevriezen?
Vrijspreker: Tja, dat gaat moeilijk worden. Zo heeft de mentale instelling van een slaaf een rem op zijn ontwikkeling.
Opperdienaar: Wij van de overheid willen graag ontwikkeling, maar we willen het ook graag hetzelfde houden. Dat staat nog wel eens op gespannen voet. We willen geniën op de werkvloer die tegelijkertijd onbenullen zijn als we ze kaal plukken. Je ziet het bijvoorbeeld bij Bitcoin. Het is een bedreiging, het is een kans, we moeten vooruit, maar we willen eigenlijk achteruit.
Vrijspreker: De staat is wat dat betreft een raar gedrocht. De progressieven zijn nu conservatief. U zag een filmpje wat veelzeggend was over de onzichtbare barrières voor de onderdanen.
Opperdienaar: Misschien hebben mensen wel eens gehoord over het verhaal van die apen die nat gespoten werden als ze op een ladder klommen om een banaan te pakken. De apen werden één voor één vervangen door apen die het nat spuiten nooit hadden meegemaakt. Maar als zo’n nieuwe aap naar de banaan ging, dan werd dat sterk afgeraden door de andere apen. Zelfs toen alle apen vervangen waren, zodat geen enkele aap het nat spuiten had meegemaakt, durfde geen enkele aap de banaan te pakken en waarschuwden ze elkaar.
De angst zat er goed in, en werd sociaal overgedragen. Het vormde een soort onzichtbaar hek. Maar dit is een moeilijk verhaal om te vertellen en ik zag laatst een filmpje dat het verschijnsel van een zelf ingebeelde begrenzing mooi aangaf en elke uitleg overbodig maakt. Voor mensen werkt het precies hetzelfde en de herkenning doet de mensen in het filmpje dan ook lachen.
Vrijspreker: Denkt U dat Hume gelijk had?
Opperdienaar: Nee, elke ‘if’ is namelijk ook een ‘is’. Om het eerder genoemde voorbeeld aan te halen: De voorwaarde ‘als je gezond wilt blijven’, is uiteindelijk een objectief feit van de toestand van iemands hersenen. Geavanceerde medische wetenschappers uit de toekomst zouden in een scanner kunnen zien of iemand gezond wil blijven. Daarmee kun je een ‘if’ afleiden uit een ‘is’ en dan kun je weer naar een voorschrijvend gedrag (vitaminen eten, of niet).
Vrijspreker: Aha, dan kunnen we misschien ook weer het NAP afleiden uit waarnemingen van de realiteit.
Opperdienaar: Ik denk niet dat dat gaat lukken. De politicus van de toekomst kan natuurlijk wel afleiden via de breinscanner wat de onderdaan wil. Zo kan de heerser beter zijn belasting uitgeven aan dingen die de onderdaan belangrijk vindt.
Vrijspreker: Alles behalve achteruit leunen en kijken waar hij het zelf aan uitgeeft.
Opperdienaar: Inderdaad. We nemen zijn geld met dwang af en gaan dan in zijn brein kijken wat hij er het liefst mee ziet gebeuren. De programmeur van de breinscanner is wel bij ons in dienst, we betalen hem meer dan de markt en hij krijgt ook meer vrije dagen.
Vrijspreker: Ik vat hem al.
Het is-ought probleem wijst mede naar tijdreizen.
Vanaf ‘is’ kun je inderdaad niet naar ‘ought’.
‘If’ betekent een scenario uitdenken naar ‘ought’.
Neem de uitvinding van de stormlantaarn als voorbeeld:
Je weet; ik kan vuur maken, olie brandt lekker lang en wind blaast een vlam uit.
Als je de wind kunt tegenhouden, dan blijft de vlam branden.
De oplossing is dan een omhulsel te maken wat de wind tegenhoudt.
Je moet dus eerst weten waar je naartoe wilt en vervolgens de juiste voorwaarden scheppen / bewaken.
De rol van een overheidsmachine op een mensenleven vergeleken met de invloed die een vandaal op een pottenbakker heeft:
Af en toe een stukje van de pottenbakkersschijf afzagen (bijv. belasting heffen), de oven af en toe onklaar maken, zorgen dat de aanvoer van hout voor de oven hapert.
Dat is, wanneer de pottenbakker niet gecertificeerd is en/of niet exact de producten maakt die binnen opgelegde normen vallen.
Dwang en geweld als een effectieve methode om (levens)kunst te saboteren.
Easymoney [6] reageerde op deze reactie.
Inzake het staartje van dit artikel: Hier worden twee zienswijzen met elkaar vergeleken.
a) Een individu die wenst te groeien en bloeien, en zijn plannetjes voor zichzelf houdt zodat zijn omgeving verrast kan worden met de uitkomsten. Wanneer een omgeving dat toelaat, dan is dat een uiting van vertrouwen.
b) Een overheidsmachine die de geestelijke integriteit van individuele mensen niet respecteert en groei en bloei uitsluitend wenst toe te staan wanneer plannen vooraf bekend zijn en voldoen aan voorwaarden. Een modus operandi die getuigt van wantrouwen. Schuldig tenzij onschuld bewezen wordt.
Hoe zit het in deze twee scenario’s met individuele (natuurlijke) vrijheid en eigen verantwoordelijkheid? Op grond waarvan menen straal onbekenden beslissingen over levens van anderen, wildvreemden, te mogen nemen?
Rechtvaardigheid: Moet iemand afgerekend worden op wat hijzelf heeft gedaan c.q. doet, of – een geheel ander uitgangspunt – op datgene wat voorouders hebben gedaan of anderen in de huidige generatie doen?
Toelichting:
a) is de natuurlijke gang van zaken.
b) vloeit voort uit een oude gedachte (ca. 3e eeuw van huidige jaartelling): “De mens is onbekwaam tot enig goed en geneigd tot alle kwaad”.
Kennelijk is ongeveer in de tijd van het Romeinse rijk het roer omgegaan, zo leid ik van verschillende bronnen af; eerst ging men uit van het individuele a) “onschuld ten zijn anders bewezen” of “vrij tenzij vrijheid misbruikt wordt” en later van de generalisatie b) “schuld tenzij onschuld bewezen” of “onvrij tenzij blijkt dat vrijheid mogelijk is”.
De gevolgen van deze koerswijziging waren en zijn catastrofaal. Bij a) kan er iets moois groeien en bloeien en kan er vanuit een gezonde basis iets ontstaan waar de omgeving mee gebaat is, bij b) mag een mens het in het beste geval doen met de resten en brokken die op een bepaald moment bestaan. De betrokkene is dan niet zielig, maar stomweg de dupe van omgevingsfactoren die natuurlijke processen – vaak feitelijk ten onrechte – schadelijk achten. Want de aanname dat van optie a) alleen maar ongelukken komen rammelt aan alle kanten.
pcrs [5] reageerde op deze reactie.
Zojuist las ik een artikel,
een interview met een voormalige keizerin van Iran. Sluit op het artikel van Pcrs aan. Wat er is, wat er zou kunnen zijn.
Een hoogst eerbiedwaardige vrouw die vrijheid en waardigheid voor o.a. Iraniërs wenst en uiteindelijk concludeert: “Maar boven alles moeten we van dit regime af, dat is het allerbelangrijkste. Iran is een prachtig land en verdient een betere regering.”
Ik stel me zo voor dat dit voor meer landen (zo niet voor de gehele aarde) geldt. De hamvraag is natuurlijk hoe dit, met wat er nu is, bereikt kan worden.
@Nico [3]: Er is nog steeds lipservice aan onschuldig tot schuld bewezen is. Tenzij je mot met de belastingdienst hebt, dan is het andersom.
Libertarian guy [12] reageerde op deze reactie.
@Nico [1]: een aanvulling op de pottenmaker. Elk beroep en product begint met een soort vrije markt. Hoe gaat de staat ermee om.
1. De staat geeft aan dat de markt niet gereguleerd is. De staat heeft geen handvat waarmee zij de markt kan toetsen. Deze boodschap gaat met een bepaalde toon de media in.
2. Zolang het goed gaat, gebeurt er niets. In het publiek domein wordt alleen 1 boodschap continue herhaald. Andere belangengroepen hanteren hetzelfde mantra.
3. Nu gaat het fout, type fout maakt niet zoveel uit. Er komt een roep uit de samenleving. De media gaan burgers interviewen, gaan marktpartijen benaderen, en belangengroepen geven hun mening. De trend is gezet.
4. Er is wetgeving in de maak. Alle pottenbakkers zijn nervous, echter, belanggroepen ruiken hun kans voor meer invloed en geld.
5. De wetgeving wordt goedgekeurd door door politici die nog nooit een potje hebben gemaakt. De pottenbakkers lezen wet en zijn blij. De markt wordt zodanig gereguleerd dat nieuwkomers wel veel geld mieten investeren alvorens zij de markt kunnen betreden. Gevolg prijsstijgingen van potproducten.
6. De pottenbakkers krijgen door dat je makkelijk winst kunt maken, door het beperekn van toegang tot de markt.
Gevolg; de pottenbakkers hebben elk jaar problemen, die alleen maar opgelost kan worden door wetgeving. Hun creativiteit verschuift van nieuwe producten, naar nieuwe wetgeving.
7. Probleem, het buitenland begint nieuwe producten te lanceren op hun markt. Er breekt paniek uit, de producten van pottenbakkers zijn slecht, want de consumenten willen goede producten tegen de juiste prijzen hebben.
8. Enkele bakkers gaan failliet. Reddingsacties leveren niets op.
Op deze wijze zijn veel westerse bedrijven failliet gegaan. Het systeem werkt, als er geen concurrentie is, en de overheid via de wet, de bedrijven de gelegenheid geeft om de producten te verkopen. Maar, wat de bedrijven vergeten is, dat consumenten hun eigen keuzes maken, los van de wet, als zich een alternatief voordoet. Kijk maar naar fokker, philips, textiel, scheepvaart etc. Er moet wel gezegd worden dat veel overheden ook hun bedrijven ondersteunen, maar uiteindelijk is dat niet houdbaar.
Nico [7] reageerde op deze reactie.
@Easymoney [6]: Uitgaande van je rijtje, gaat het na de 2e stap mis. Tot dan toe beperkt de overheidsmachine zich hopelijk tot haar kerntaken, zoiets als in een nachtwakersstaat. Vanaf dat moment ontstaat in de burgerij iets onverkwikkelijks, er worden groeperingen en organisaties gevormd. Er ontstaan marktPARTIJEN. Verenigde partijen. Spreekbuizen. Zodra er iets ontstaat dat een huishouden of gezin overstijgt begint de ellende.
Het is tot daar aan toe om als gezinnen in een buurt de handen ineen te slaan om voor veiligheid op straat te zorgen (burgerwacht). Maar zodra er economische of politieke machtsblokjes ontstaan, gaat het verkeerd. Macht corrumpeert. Vooral als mensen zich achter een organisatie kunnen verschuilen en verantwoordelijkheid voor hun individuele optreden kunnen ontlopen.
Ons inziens is het een gruwelijke fout om iemand economische of politieke macht in handen te geven (of toe te staan dat dat elders gebeurt) die verder gaat dan datgene wat noodzakelijk is voor het eigen gezin of huishouden. Want daar komt vooral ellende van, hoe mooi het ook lijkt te beginnen.
Easymoney [8] reageerde op deze reactie.
@Nico [7]: Een snelle reactie, bij sommige punten, ga ik kort door de bocht, maar het ging er mij om, om het proces en denken in beeld te brengen.
Extra bijdrage: democratie is bedoeld om de verhoudingen tussen burger en Overheid vast te leggen in geval van een conflict of meningsverschillen.
Echter, democratie is zo ver uitgebreid over andere domeinen, dat het vroeg of laat niet mogelijk is, om niet in een conflictsituatie te komen met de overheid. Voor de overheid is de situatie ook vervelend geworden. Alles is beschreven, en veranderen is heel moeilijk en tijdrovend geworden. De politieke klasse in dit land is zo groot geworden, dat zelfs verkiezingen de verhoudingen niet meer kunnen wijzigen. Een verkleining van de overheid of takenafbouw, leidt direct tot protesten en vooral dramatische scenario’s, die je om de oren krijgt.
pcrs [9] reageerde op deze reactie.
Nico [13] reageerde op deze reactie.
@Easymoney [8]: Als het over de helft gaat, is de enige uitweg inderdaad waarschijnlijk een crash. Hoewel ook daarvan niet duidelijk is dat het naar slechter of beter escaleert.
Easymoney [11] reageerde op deze reactie.
matrix
@pcrs [9]: Bij een crash krijg je direct weer hetzelfde probleem. Mensen hebben ‘geleerd’ dat er altijd leiderschap MOET zijn. Dus zij zoeken gewoon een nieuwe leider. Zoals ook in het artikel naar voren komt. Lees de quote van Harriet Tubman.
Dit is wat Larken Rose ook zegt: de overheid zit in de hoofden van de mensen. Zolang het daar blijft nestelen, blijft het systeem terugkomen. Het is erger, mensen zetten hun leven op het spel, om de autoriteit weer nieuw leven te geven. Want zij zijn bang, bang gemaakt en bang geworden, als hun leider wegvalt.
@pcrs [5]:
De Nederlandse term voor het Engelse “statist” is “etatist” geen “statist”.
@Easymoney [8]: Vergelijk een staatshoofd, regering en burgerij met resp. ouders, kinderen en bijv. werklui. Misschien een slechte vergelijking, maar goed.
Als in dit scenario de ouders (staatshoofd) aan hun kinderen (regering, democratie) de opdracht geven om de activiteiten van de werklui in goede banen te leiden, dan is dat een goede opvoedkundige oefening. Want de kids moeten ook leren om volwassen te zijn en leren om op te voeden.
Tussen de werklui zitten altijd wel galbakken, luiaards, zeikerds. Hoe reageren de kids daarop? Als ze naar het voorbeeld van de ouders zouden handelen, dan zouden ze zeggen “kom op mensen, doe niet zo gek, hou het gezellig. Niet ruzie maken, maar overleggen”. Maar ze kunnen ook zwichten voor de verleiding om regels in te stellen (iets dat ook ouders liever niet doen, want niemand speelt graag politieagentje).
Op paleizen (van staatshoofden, justitie etc.) komen altijd ratten af. Mensen die hun zin willen doordrijven en via de heersende macht hun zin willen krijgen. Voor je het weet groeit er dan een oerwoud aan wetten en regeltjes.
Het verschijnsel democratie nodigt kennelijk sommigen uit te roepen “dit zou verboden (of afgedwongen) moeten worden’. Terwijl anderen met het bestaande door de bocht kunnen. En niemand voldoende daadkracht heeft om regelmatig de bijl in een groeiend oerwoud van wet- en regelgeving te zetten. Want dan gaan de ratten protesteren.
Dit oerwoud groeit dankzij heb- en heerszucht, en wordt vroeger of later onbegaanbaar of verstikkend. Alleen een bosbrand (de val van een regime) helpt dan nog.
Het zicht op wat er was, is en zou moeten zijn wordt sterk gehinderd doordat generaties van elkaar gescheiden optrekken. Zoals op scholen de hogere en lagere klassen niet samen optrekken. En sociale klassen en standen dat ook niet met elkaar doen.
Casus: Zie het artikel Een pil tegen eenzaamheid. Ouderen hebben er kennelijk last van dat de generaties vroeger minder gescheiden waren. Nu moet deze generatie het zelf maar uitzoeken. Het gevolg; ze gaan zich eenzaam voelen. De ‘oplossing’; uitzoeken welke stofjes het gevoel van eenzaamheid veroorzaken en dan maar een pil bedenken. Dus het symptoom bestrijden (zoals ook wet- en regelgeving doet) in plaats van de oorzaak.
Wet- en regelgeving, en een veelheid van bureaucraten en wetshandhavers maken een cultuur onleefbaar. De sociale cohesie gaat aan barrels. Dan krijg je, in de woorden van Willem-Alexander, een samenleving vol met selfies. Dit proces omkeren kan ook. Het artikel geeft de richting aan:
Hij gelooft juist in veranderingen in het publieke domein, in de infrastructuur van een buurt, lokale projecten. Zo noemt hij de ‘leefstraten’ in Gent, waar bewoners alle ruimte kregen om hun straat onder handen te nemen. ‘Door alle auto’s eruit te gooien en overal gras te planten en bankjes neer te zetten, veranderden de mensen de sociale cohesie drastisch. Dat zijn mooie projecten. Die zouden we moeten steunen en ruimte geven. Zonder controledwang en regeltjes, gewoon de vrije hand geven.’
Bemoeizucht, heb- en heerszucht kunnen door een goede opvoeder de kop ingedrukt worden. Als het uit de klauwen is gelopen dan is er een harde hand voor nodig. Of als die niet meer helpt de val van een regime.
Comments are closed.