Eerder deze week ging ik naar Roermond om weer eens mijn licht op te steken tijdens de Intermediairdagen van Belastingdienst. Ben namelijk fiscalist van beroep, voor lezers die dat niet mochten weten. Een ding trof me vooral.

De laatste tijd valt het me op dat als je politici en andere hotemetoten hoort praten, er iets van zelfvoldaanheid in hun uitspraken zit. Nederland heeft de crisis – die van 2008/2009 bedoelen ze dan – goed doorstaan en staat er goed voor. Ze bedoelen te zeggen dat ze van mening zijn dat zij het er best goed vanaf hebben gebracht, ook al krijgen ze daarvoor niet de waardering die ze zelf verdiend achten. Lees hier maar eens.

Ik ben zo vrij om daar anders over te denken. Het enige dat goed uit de crisis is gekomen is het staats(huishouds)budget. Er is een overschot op de begroting – klein, dat wel – en de staatsschuld is minder hoog dan die van menig ander Westers land. Met de beheersbaarheid van het budget zit het inderdaad wel goed.

De rest van Nederland is er niet beter van geworden. Vooral de lastenverzwaringen van Rutte II (2012-2017) hakten erin. De structureel hogere belasting- en premiedruk die daarvan het gevolg is wordt niet ongedaan gemaakt. Belangrijker is nog de verdere nivellering die met name Rutte II heeft doorgevoerd. Voorbeelden zijn de afschaffing van de algemene heffingskorting voor hogere inkomens, het verlagen van het maximale tarief waartegen hypotheekrente kan worden afgetrokken en de verhoging van de inkomensafhankelijke premies zorgverzekeringswet. Deze laatste zijn ten opzichte van 2011 met circa de helft gestegen, en deze stijging wordt betaald door inkomens vanaf circa € 33.500 per jaar. Sind de roemruchte jaren zeventig is er niet meer zo strak genivelleerd in Nederland. En dat voor een kabinet onder leiding van een VVD’er!

Toch zie je nergens groepen mensen de straat opgaan om te protesteren tegen de al decennia heersende nivelleringstrend. De inkomens die het hardst zijn getroffen zijn immers in de minderheid en hebben doorgaans teveel te verliezen, zodat zij deze gang van zaken maar accepteren. Als je het vanaf een afstand bekijkt krijgt de situatie perspectief. Een perspectief dat niet gunstig is, althans niet voor Nederland. Wie iets kan waarmee een leuk inkomen te verdienen is, kan in andere landen beter terecht. Niet alleen in de Engelstalige landen (het Verenigd Koninkrijk en zijn voormalige koloniën), maar ook in menig Europees land is de nivellering voor inkomens vanaf modaal een stuk minder.

Nederland geeft met dit beleid een signaal af. Een signaal dat getalenteerde mensen welkom zijn om te werken en ook veel te verdienen, maar dat zij niet moeten denken dat zij zelf aan het langste eind trekken. Degene die aan het langste eind trekt is de overheid. De moraal van het huidige belastingstelsel is: wie het verdient betaalt gewoon, ongeacht wat daar tegenover staat, en wie het niet verdient krijgt, ongeacht of zo iemand daar ooit nog iets tegenover zet. De relatie tussen bijdragen en krijgen is dus praktisch verbroken. Dat ondermijnt de basismoraal van het leven. Die basismoraal luidt immers: wie wat wil zal ook iets moeten. Waar die moraal niet meer geldt verdwijnt de goesting uit het economisch leven. Het nivelleringsfeestje van Hans Spekman kost dus alleen meer welvaart, maar omdat je inkomsten die je niet hebt nu eenmaal niet ziet, wordt dat gegeven in geen enkele statistiek duidelijk.

Paul Verhaegh

36 REACTIES

  1. @Ex-vaderlander [32]:

    en voor de “hou toch eens op met dat ge-ouwehoer over lage-
    of geen belasting”-types: een land waar minder controle is en men nog in vertrouwen een gesprek kan hebben met een accountant. Een land met gezonde financiën, een mooie natuur, geen algemene snelheidslimiet, een kleine overheid met lieden die aanspreekbaar zijn, een groeiende high-tech sector en bar weinig nederlanders (een voordeel gezien de verachtelijke mentaliteit van de meeste “vaderlanders”.

    Mrbleusky [36] reageerde op deze reactie.

  2. @ergboos [22]: Dat weet ik niet. Soms kun je in zo’n serie uitspraken nemen voor wat ze zijn, omdat ze onverhuld gedaan worden. Je moet er natuurlijk wel op bedacht zijn dat je andere (of misschien zelfs de meeste) eerst moet draaien voor ze nuttig worden. Je weet nooit wat je voorgespiegeld wordt, want TV werkt soms als een lachspiegel die beelden omkeert.

    Op die manier gezien geeft het gepresenteerde verhaal wel te denken. En dát is waar het om gaat.

  3. @Ex-vaderlander [31]: Het punt? Een procuratiehouder screent een financiële positie en weet wanneer mensen boven hun stand leven.

    Voor de duidelijkheid; deze neef is in biologische zin familie, dus geen ‘familie’ zoals in maffia etc.

    Een chirurg komt andere dingen te weten dan een procuratiehouder, is meer een technicus die repareert (screenen is wat anders), dus begrijp ik eigenlijk niet welk punt je wilde maken.

Comments are closed.