donderdag, 28 juni 2018
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

De arbeidswaarde theorie

Een cruciale vraag, wat is de bron van economische waarde? Is het de ondernemer? Die marktpotentieel ziet en met zijn organisatievermogen, zijn innovatie, of zijn promotionele genie producten of diensten levert die worden verkocht? Of is het de arbeider, en niets dan de arbeider? Of is het de financier die alles mogelijk maakt? Of is het een samen komen van arbeid, kapitaal en ondernemersvermogen die elkaar nodig hebben om waarde toe te voegen? Of is het het een evenwicht tussen aanbod icm met de behoeftes van de individuele consument, de menselijke drijfveer tot handelen, die mede bepalend zijn voor de waardebepaling van het product?

De arbeidswaarde theorie stelt: Volgens de arbeidswaardetheorie bestaat de waarde van een goed uit de waarde van de materialen waaruit het is opgebouwd, vermeerderd met de arbeid die is verricht om uit die materialen het uiteindelijke goed te produceren. Voor de materialen geldt echter weer hetzelfde, zodat, terugredenerend, alle waarde door arbeid wordt bepaald: waarde begint op het moment dat mensenwerk grondstoffen uit de natuur haalt en ze in het economisch verkeer brengt.

Als we als maatstaf van welvaart het BNP accepteren dan kunnen we in Nederland volgens de arbeidswaarde theorie waarde toevoegen als we een dozijn mensen iedere dag aan het strand onder de vloedlijn zandkastelen laten bouwen, en de overheid de arbeid van dit dozijn mensen per persoon waardeert met een salaris van 1 miljard euro per jaar. De grondstofkosten zijn minimaal. Ons BNP stijgt dan volgens de gangbare definitie met 12 miljard. En als we geld gaan lenen, en 100 man 1 miljard per persoon betalen om iedere dag zandkastelen te bouwen op het strand, dan voegt de factor arbeid 100 miljard extra waarde toe aan onze samenleving.

Gemakshave vergeten we dat twee keer per dag alle zandkastelen door vloed worden weggevaagd. En dus dat niemand er wat mee opschiet. Er is volgens de arbeidswaarde theorie wel waarde toegevoegd. Als we de waarde meten volgens de maatstaf van het BNP.

Verwerpen we het BNP als maatstaf van waarde. Stel dat we dan onze arbeiders flippo’s laten maken. Plastic schijfjes met afbeeldingen. Ooit een grote hype. Thans heeft niemand behoefte aan flippo’s. Ieder uur dat iemand besteed aan het maken van een flippo is verspilde tijd. Echter niet volgens de arbeidswaarde theorie. Arbeid brengt welvaart. Of toch niet?

Gaan we over naar producten die wel gewenst zijn. Stel dat iemand in twee uur een tuinstoel produceert. Stel dat iemand anders precies hetzelfde model tuinstoel produceert in acht uur. Volgens de arbeidswaarde theorie is arbeid de bron van welvaart en is meer arbeid meer welvaart. Ik denk dat iedereen beseft dat dit niet klopt. Zandkastelen op het strand, flippo’s, of tuinstoelen. Arbeid is niet de enige bron van economische welvaart.

Helaas gaan veel grote denkers uit het verleden voorbij aan deze waarheden. En geloven veel mensen thans nog dat arbeid de bron van alle welvaart is. Er is naast arbeid vaak een ondernemer en een financier nodig om producten of diensten te leveren die echt waarde toevoegen. En een consument die bereid is het product of de dienst te kopen. Alle welvaart toerekenen aan arbeid is te kort door de bocht.

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Nico schreef op : 1

    Heb dit artikel en de andere van vandaag, “Bakoenin en Proudhon”, gelezen. Het valt me op dat zo ongeveer iedereen, inclusief snobs die op universiteiten de filosoof uithangen of filosofie bespreken, altijd weer uitgaan van het filosofische werk van anderen en daarop verder proberen te borduren. Dat is het eerste en misschien belangrijkste punt wat ik hier wil maken.

    Het onderstaande, over het tweede punt, is wat lang. Negeren kan, hoewel het de vraag is of dat verstandig is ? Want je moet eerst een probleemstelling (van sociale problematiek) kunnen doorgronden voor je ermee aan de slag kunt gaan.

    Stel je de verkeerde vragen, dan doen de antwoorden er niet meer toe. Begin je op een beginpunt dat al met bepaalde (perverse) denkwijzen besmet is geraakt, dan wordt die besmetting overgeërfd in wat je er zelf van bakt. Zoals koks wel weten. Noem het maar erf-zonde. Sommige erfenissen kun je maar beter beslist weigeren. Toch aanvaarden is eigenlijk dood-zonde, want je moet voor denkwerk een startpunt zien te krijgen dat daadwerkelijk kern-gezond is. Anders is je denkwerk zinloos, zoals bij een kok die gerechten maakt die onvoldoende voedingswaarde hebben of op voedselvergiftiging uitlopen. Daar wordt niemand blij van. Alleen om een kern-gezonde filosofische kern kun je iets bouwen wat ook daadwerkelijk gezond uitwerkt. Fysiek, mentaal, sociaal.

    Aan het begin van ieders leven is iets ontstaan waarvan velen de intrinsieke waarde ontkennen; leven. Leven heeft waarde vanwege het potentieel, hoewel dat potentieel nog wel ontwikkeld moet worden omdat het anders verloren gaat. En daar is educatie en coaching voor nodig, van nature de verantwoordelijkheid van de ouders.

    De volgende vraag is wát er ontwikkeld zou moeten worden. Dan kom je op het terrein van de essentie, die voor een ieder hetzelfde is. Daar haakte ik hier op in. De essentie van een ieder zou samengevat kunnen worden als het ontwikkelen van elementaire capaciteiten, karaktereigenschappen en deugden die ervoor nodig zijn om de fysieke, mentale en sociale gezondheid intact te houden en desnoods te verbeteren. Het begrip essentie is echter door filosofen gekaapt en wordt tegenwoordig gebruikt voor een bepaalde maatschappelijke positie met bijbehorende specialisatie. Waardoor de noodzaak ontstaat om die kaping ongedaan te maken. Een ieder is als potentiële allrounder geboren, maar wordt tegenwoordig behandeld á la een van buitenaf maakbaar product zoals in het boek Brave New World. Wat ook geldt voor kroonprinsen van (handels)imperia, van hoog tot laag dus.

    Zo bezien maakt ‘men’ zich vanuit heersende culturen druk om allerlei bijzaken (technologie), terwijl van de hoofdzaak (daadwerkelijk gezonde individuele ontwikkeling) een perversie wordt gemaakt. Omdat een ieder, van hoog tot laag, bruikbaar moet zijn voor derden. Bruikbaarheid als norm. Daardoor zijn en worden perversiteiten geïnstitutionaliseerd, ongeacht naar welke verzonnen ideologie men zich daarbij richt. Gezien de puur natuurlijke essentie van een ieder zou een waardige ideologie ‘gezondheid voor een ieder’ zijn (fysiek, mentaal, sociaal). Waarbij het vijandbeeld de denkbeelden zijn, en onverbeterlijke dragers daarvan, die zich daartegen hebben gekeerd.

    Er is veel gedaan om van buitenaf de aard van individuen te vormen, op een dwingende manier wel te verstaan. Het feodalisme en bijbehorende mythologie introduceerde de smid die een ‘munt sloeg’. Hak op iemand in en er treedt verharding op. Veroorzaak een gebrek of overdosis en iemand gaat daar tegen worstelen of zelfs vechten. Dit werd gecombineerd met monetarisering van het individu als in de één als dubbeltje (een tiende mens ‘waard’), de ander een kwartje (een kwart mens ‘waard’) enz.

    De arbeidswaardetheorie is een reactie op monetarisering in het feodalisme die de plank op een andere manier misslaat, want, de erkenning van de intrinsieke waarde van een ieder ontbreekt ook daar. Evenals gezonde ontwikkelingskansen voor de essentie van een ieder. De structuur van sociale orden en maatschappelijke systemen zit die in de weg, vanwege onderwerping aan de eis tot bruikbaarheid naar het oordeel van derden – als dat niet goedschiks gaat dan maar kwaadschiks.

    Dat is dan volgens mij de diagnose van een (sociaal) ziektebeeld. De geneeswijze gaat logischerwijs de omgekeerde richting in waarna er bij gezondheid voor een ieder (fysiek, sociaal, mentaal) zoiets als een bloedsuikerspiegel met grenswaarden rondom die essentie zou moeten ontstaan. Werken aan een gezond karakter met dito deugden en capaciteiten. De rest… is optioneel, afhankelijk van voorkeuren. Bijvoorbeeld behulpzaamheid kan op allerlei manieren georganiseerd worden, zolang het maar geen schadelijke perversies worden.

  2. Nico schreef op : 2

    Is het niet opvallend dat wereldverbeteraars veelal de problemen veroorzaken die ze juist willen bestrijden?

    Denk aan sofisten zoals predikanten die tegen groepen aan kletsen en vervolgens klagen dat groepsleden onvoldoende nadenken. Overdosis informatie veroorzaakt tegenreactie. Het principe van een ieder als kennisbron waar een ieder naar behoefte vanuit geschonken kan worden conflicteert met traditie.

    Als hét probleem wat beschavingen proberen op te lossen zelf-bestuur is, dan moet je niet anderen gaan besturen door een dwangbuis te creëren. Dat misvormt, perverteert. Vooral als anderen tot buit gemaakt worden om uit te kunnen buiten als onderdeel van een ‘pool’ van medewerkers.
    Het collectief functioneert voor bepaalde ‘vrijen’ als een collectie die samengebracht is en gebruiksklaar is gemaakt door hedendaagse jagers/verzamelaars. Daar komt gegarandeerd ellende van, wat de geschiedenis allang afdoende heeft aangetoond.

    Mrbleusky [4] reageerde op deze reactie.

  3. Bertuz schreef op : 3

    De arbeidswaardetheorie bedoelt m.n. niet een allom verklarende of beschrijfende theorie te zijn. Deze theorie geeft op zijn best een meetlat. En hooguit een theoretische. Je kunt de waarde van een economie meten en met de hulp van die metingen vergelijkingen maken. Over de praktijk zegt deze theorie niets. En nogmaals alles omvattend is die zeker niet. Theoretische verbruikscijfers van een auto zeggen niets over het praktische verbruik. Leuk onderwerp dat zeker.

  4. Maarten schreef op : 4

    Wat is het verschil tussen de arbeitswaarde theorie en (gewoon) de kostprijs? Misschien een domme vraag maar ik zie het nog niet hellemaal.

  5. jaas schreef op : 5

    Ik waardeer het dat je de tijd genomen hebt, om je in de twee heren te verdiepen en het linkse anarchisme. Gaaf !

    Inderdaad ziet links anarchisme arbeid als de hoeksteen van geproduceerde waarde

    Want het is immers haast onmogelijk om waarde uit te drukken, om waarde te meten. Wie voegt waarde toe, de flippo baas ? Ja, zegt rechts dan !

    Maar ik heb dan zoiets van, hoezo ? Ja, hij maakt flippo’s, de flippo , kinderen vinden het leuk. Maar het vervuild ook de oceaan én de omstandigheden waarin het geproduceerd wordt, zijn controversieel

    Zoals Kropotkin zegt, waarde bepalen is zó extreem moeilijk. Wie voegt nou toe en wie niet ? Ik om weleens op youtube muziek tegen en dan denk ik Jezus, dit is écht goed. Maar dan is het totaal niet maatschappelijk gewaardeerd. Andersom ook. Dat je de radio aan zet, je hoort Ed Sheeran jammeren en dan denk je Jezus, waarom is dit zo populair ?

    Kijk, eigenlijk denkt het kapitalisme erg collectivistisch, paradoxaal genoeg.

    Het zegt : vier miljoen mensen houden van Ed Sheeran en twee miljoen van Justin Bieber, dus Ed is beter.

    Ik denk meer van, wat is voor MIJ beter ? Wat vind ik belangrijk, in MIJN leven ?

    Wil ik flippo’s ? Wil ik Ed Sheeran ?

    Anarchie zei meer zo van, je maakt voor jezelf, je doet arbeid voor JOU en alleen voor jou. Niet voor de baas, niet voor de staat, niet voor de markt, niet eens voor het collectief. Nee, alleen jij bent het, die telt.

    Daarom kreeg je dus van dat soort modellen, die arbeid centraal stelde, in alles. Dat was links anarchisme.

    Wat wil jij ? Uhmm, ik wil een worst, een brood, een pak melk en ik wil geen baas meer. Nou, dan gaan we dat faciliteren. Als ik dat allemaal heb, dan zien we verder wel.

    Het is een andere manier van denken en kijken. Op een gegeven moment valt het kwartje, of niet

    Het anarchisme ziet dus ook de staat niet als waarde producent.

    Boer Henk produceert sla. De baas doet dat niet en de staat ook niet

    Dus gaat boer Henk, met andere Boeren Henk, de produceten verdelen, verhandelen etc. Dat is links anarchisme

    De manager denkt meer van : ik wil geld, dús maak ik flippo’s en die verkoop ik. Als die flippo’s dan goed lopen, dan zegt hij : zie je wel, jullie willen dat. Maar dan draai je de stelling om.

    Het milieu wordt gecreëerd, waarin jij een flippo wilt. Je kinderen worden ingebed, in een systeem, waarin flippo’s iets zijn, wat je wilt.

    Groepsdynamiek gaat meespelen. Zwerm gedrag.

    De manager produceert privé kapitaal, maar privé kapitaal is niet MIJN persoonlijke welzijn.

    Kijk, meneer de manager kan wel zestig miljoen maken, nou en.

    Dat is niet mijn zaak, niet mijn leven en misschien wil ik die flippo’s helemaal niet.

    Ja, maar het loopt goed in de markt. Maar, nou en ? Is dat mijn markt, mijn ‘samenleving’, mijn belang ? Eigenlijk niet hé

    Kortom, ‘an’cap denkt via een omweg erg collectivistisch. Met het kapitalisme als de collectiviteit en de internationale markt, als de collectiviteit

    ratio [13] reageerde op deze reactie.

  6. jaas schreef op : 6

    Kropotkin zegt dus zo van ( een anarcho model )

    Kijk, wie waarde produceert, Piet of Jan, is onmeetbaar. Jan maakt drie stoelen, maar Piet leert onze kinderen weer tafeltennis. Wat is dan meer waard ? Kan je dat uitrekenen ?

    Eigenlijk niet hé

    Dus zegt Kropotkin. Laat al die mensen samen produceren en samen nemen, uit de pot snoepen, gezamenlijk.

    Waarde is niet meetbaar, maar een basis is nodig, voor iedereen. Een minimum van bestaan

    Laten we dát in ieder geval faciliteren en de kwestie van de waarde toevoeging, aan de mensen zelf overlaten

    Bertuz [11] reageerde op deze reactie.

  7. Nico schreef op : 7

    Het is dan misschien wat tegendraads, als een spookrijder tegen de stroom van de heersende cultuur in, maar wij hanteren geen arbeidswaarde-theorie maar meer zoiets als een zelfstandigheids-waarde-theorie.

    De gevolgen gaan ongeveer als volgt, even uitgaande van een bericht van de NOS dat het steeds moeilijker wordt om goede werknemers uit de ‘pool’ te vissen.

    Is dat goed nieuws? Het zou kunnen betekenen, en betekent hopelijk ook, dat er steeds meer zelfstandigen (zoals freelancers) komen.

    Voor organisaties die nieuw bloed voor hun gelederen zoeken… hoop ik dat ze van bloedarmoede ‘sterven’. Want als dat gebeurt… ontstaan er steeds meer zelfstandigen, geen werknemer noch werkgever. Hoewel die zelfstandigen dan wel op eigen kracht in beweging moeten blijven, want anders is het de dood in de pot. Stil vallen is doodvallen, langzaam maar zeker.

    Laat de tijd dat zelfstandigen door organisaties in de rol van machtsblokken opgeslokt worden of anders kunnen doodvallen voorbij zijn ?

    Ben je religieus, bid dan aldus:
    “Oh God, verlos ons van onder-nemers. Sta ons toe zelf-standig te worden”. Ben je wat rebels, vertel God er dan bij dat ‘ie door de stront kan zakken als ‘ie dat niet toestaat ?

  8. jaas schreef op : 8

    Nico

    ik snap opzich je angst voor een knechting door collectieve modellen

    Bedenk wel, in Spanje, in de collectieven deden vele verschillende mensen mee

    Veel niet eens zélf anarchisten. Bijv ook arme katholieke boeren etc.

    En het was ook zoiets van, mensen keken naar die modellen en dachten heel oppertunistisch, is dat wat voor mij ? Ik ben nu arm, betaal veel huur, veel belasting, hou geen reet over van mijn arbeid

    Wellicht is zo’s anarcho model prettiger

    En zo groeide het in Spanje uit tot een miljoenen beweging

    Bekijk het ook zo

    Stel, jij gaat anarcho-collectivisme uitvoeren en na een jaar denk je, fuck, ik mis de zweep van de baas

    Dan kan je net zo goed stoppen en het collectief verlaten. Even goede vrienden. Dát was in het communisme dan weer niet mogelijk

    Nico [9] reageerde op deze reactie.
    Nico [10] reageerde op deze reactie.

  9. Nico schreef op : 9

    @jaas [8]: Geen angst maar wel voorzichtigheid. Je kunt je een dorp voorstellen als een collectief. Niets mis mee, zolang het maar geen eigendom is van adel die belastingen heft. Zoiets als graaf Dracula die poen in de rol van sociaal levensbloed uit dorpelingen in de rol van een ‘bloedbank’ zuigt 😀

    Traditioneel wordt veiligheid als extrotion racket misbruikt. Dan komen er wat ‘lieve jongens’ voorbij om te vertellen dat je toch echt hun bescherming nodig hebt en daarvoor moet betalen. Betaal je niet, dan slaan ze doodleuk de boel kort en klein. Iets dergelijks is ook op ons uitgeprobeerd. Onderwerp je aan ons, of anders bezorgen we je de hel. Dat is zo’n beetje het traditionele liedje. Wel saai, want iets gezonders of leukers kunnen ze niet bedenken blijkbaar.

  10. Nico schreef op : 10

    @jaas [8]: Behoedzaamheid met allerlei denkbeelden is echt geen overbodige luxe. Valt het niet op hoe bloeddorstig allerlei figuren zijn? Gewone mensen worden op een qua sociaal levensbloed (poen) droogje gehouden zodat ze hongerig op baantjes afduiken. Indirect geforeerde behulpzaamheid. Een baantje verschaft hen de middelen om een beetje in primaire levensbehoeften te voorzien. Onvoldoende, want de honger voor baantjes moet blijven bestaan. De dreiging van ontslag moet zo ongeveeer een rampscenario blijven. Anders droogt de ‘pooĺ’ aan potentiële werknemers op.

    De koning James V of Scotland zei ooit tegen zijn dochter:
    “I think a man only needs one thing in life. He just needs someone to love. If you can’t give him that, then give him something to hope for. And if you can’t give him that, just give him something to do.”

    Dat wordt tegenwoordig voor alle gewone mensen omgedraaid. Geef ze zoveel te doen (de worsteling om te overleven), dat alle hoop om nog lief te mogen hebben liefst in rook op gaat. De ideale werknemer blijft immers levenslang in dienst. Terwijl van nature een ieder zelf-standig hoort te zijn, werknemer noch werkgever. Gezonde zelf-standigheid een puur natuurlijk ideaalbeeld.

  11. Bertuz schreef op : 11

    @jaas [6]: Waarde is wel meetbaar en het zijn de mensen zelf die die waarde meet. Die waarde hoef je niet in geld uit te drukken. Maar mag en kan wel. En waarde hangt af van omstandigheden. Als iemand ziek is en een arts nodig heeft, is de zieke bereid alles te betalen wat de arts vraagt. Zodra hij beter is, kijkt hij de arts niet aan. Een voetbalteam dat achter staat, zal veel waarde toekennen aan een goede spits. Aan een slechte weinig.

    Peter de Jong [12] reageerde op deze reactie.

  12. Peter de Jong schreef op : 12

    @Bertuz [11]:

    Precies! Waarde in een economie is wat een ander je voor je producten of diensten wil geven. Niet hoeveel arbeid je ergens in gestoken hebt.

    Of je nu stoelen maakt of tennislessen geeft, het is exact te bepalen wat dat waard is, simpelweg door het op de markt aan te bieden.

    De arbeidswaarde theorie is de grootste kul waar linkse idioten ooit mee zijn gekomen.

  13. ratio schreef op : 13

    @jaas [5]: Waarde theoretisch bepalen is erg moeilijk. Eigenlijk onmogelijk. Het is wat de gek ervoor geeft. De prijs die men wenst te betalen is plaats en tijd gebonden. Een insuline spuit is voor een niet diabetes patient waardeloos. Maar als het de enige spuit is op bijvoorbeeld een boot is deze voor de diabetespatient die het wel nodig heeft zeer waardevol.

    Zonder een open markt zal er altijd een waarderingsprobleem zijn en wordt veel arbeid en kapitaal verspild.

    Is het volgens mij doorgeslagen consumentisme en de gedachte dat de mens flippo’s of tablets of iPhones nodig heeft een gevolg van het kapitalistische model? Dat ons verleid om zoveel mogelijk te kopen? De poging van de provo beweging om de spelende mens te introduceren, die faalde. De verlokkingen van consumentisme bleken te sterk.

    De kapitalistische markt is volgens mij niet collectivistisch, in de zin van dwang. Het is subtieler. Er vindt wel continue verleiding plaats om steeds andere nieuwe producten af te nemen. Dit uit zich in zwerm gedrag maar dat is van alle tijden. Kijk maar naar de damesmode. Van minirok tot beenwarmers. De mens is helaas collectivistischer dan vrijdenkers en vrijsprekers hopen.

    Als ik de socialistische terminologie aanhaal, ik zie consumentisme niet als structuurnoodzaak voor kapitalisme.

    Nico [14] reageerde op deze reactie.

  14. Nico schreef op : 14

    @ratio [13]: Ja, een treffende beschrijving van een mechanisme. Met de kanttekening dat kudde- of groepsgedrag heel eenvoudig wordt veroorzaakt door de neiging van een ieder om zich te laten inspireren, onnodige conflicten te vermijden. Voorbeelden worden in beginsel nageaapt, nagepapagaaid. Tenzij er behoefte ontstaat aan zoiets als blacklisting of als de nood echt hoog oploopt whitelisting.

  15. Nico schreef op : 15

    Pardon, geen kudde- of groepsgedrag maar kudde- of zwermgedrag.
    Ooit is de kiem daarvoor gelegd door goden die een organisatie met functieplaatsen optuigden. Dat wordt op allerlei manieren nagedaan, waardoor uiteindelijk individuele zelfstandigheid naar de periferie van belevingswerelden wordt verdreven. Of over de grens daarvan, als verondersteld ruimteafval.

  16. jaas schreef op : 16

    Tja ratio

    Maar kijk, hierover zijn linkse anarchisten dus óók een beetje verdeeld

    Bakoenin zegt : werk drie uur en je mag voor drie uur uit de winkel trekken. Waarde naar gewerkte uren. Ja, maar piet werkt harder dan Jan ? Jammer dan, dat reguleert zich vanzelf wel. Jan ziet dat Piet niet hard werkt en gaat langzamer werken, ook. Maar na een maand blijkt dat er minder brood is. Kortom, Jan en piet denken dan, hey, we moeten dus harder werken, want dat is in ons DIRECTE belang, als we harder werken. Als je iedereen om je heen harder ziet werken, dan denk je, hey, ik ga ook harder. Of niet, maar dat moet je zelf weten. Maar als je harder werkt, heb je meer. In kapitalisme is dat niet zo. Als je harder werkt, krijg je nog steeds hetzelfde kut fooi.

    Kropotkin gaat nog verder. Jan en piet maken samen brood. Gooien dit op een berg en ze nodigen hun familie uit. Neem maar wat je wilt, Jan en Piet maakte dit. Neem maar. De mens is sociaal, dus schranst zich niet vol, want de mens wilt Jan en Piet niet benadelen. Spanje bewees dat dit kon. Oekraïne ook

    Als jij bij een feestje bent, dan zegt men, neem maar zoveel taart als je wilt. Ga je dan acht stukjes nemen ? Nee hé

    Wie de waarde dus bepaalt en hoe dat verzilverd moet worden, wordt dus in het midden gelaten. Ga het eerst maar allemaal maken en de sociale dynamiek bepaalt vervolgens de verdeling. Zo doen apen het ook en wij zijn apen.

  17. jaas schreef op : 17

    ratio

    Ja, zwermgedrag en conformisme is inderdaad relatief gezien iets van de mens

    Maar het is ook in gradaties. Noord Korea is al meer een zwerm, dan het westen. En Amerika is al meer een zwerm dan Zweden.

    Je kan die zwerm instincten ook triggeren, in je belang plooien. Dit doet kapitalisme, op een ergerlijke manier

    Je kan kinderen opfokken in het kopen van kut flippo’s

    En je kan ouders opfokken in een groene leefstijl. Flippo’s verneuken het milieu, een groene leefstijl niet

  18. Nico schreef op : 18

    Lichtjes off-topic maar wel relevant.

    ‘The China hustle’ is een documentaire die de moeite waard is. Heb je weleens gehoord van fiduciair geld, geld zonder tegenwaarde dat alleen maar wat ‘waard’ is zolang mensen in het verhaal erover geloven? Inflatie die veroorzaakt wordt door geld zonder tegenwaarde bij te drukken? In deze documentaire wordt een ander woordenboek gehanteerd, maar het is hetzelfde verhaal. Het verwateren en vervliegen van waarde heet hier ‘diluted financing’, ook bekend als ‘stock dilution’. Hetzelfde beestje van een andere naam voorzien. Een beestje dat investeringen van IEDEREEN aantast door kapitaalvernietiging, langzaam maar zeker tot de bubbel barst en er kleine restjes overblijven.

    Een citaat:
    “Wat is kapitalisme? Is het een economisch systeem? Of is het een apparatus om zelf meer te verdienen en van anderen meer af te pakken? In de kern beloont het degenen die hard werken. Maar het beloont ook degenen die bereid zijn om aan anderen te verdienen. Als we fraude zoals deze beschrijven gebruiken we het woord ‘witte boorden criminaliteit’. Maar het is gewoon diefstal, net zo gewelddadig als een beroving op straat. Het is pijnlijk om het spoor van persoonlijk verlies te volgen, hoeveel er van elk pensioenfonds werd gestolen, geld voor de oude dag, geld van ons allen”

    De moraal van het verhaal:
    Iedere constructie kan misbruikt worden. De enige manier om misbruik te voorkomen is die in jezelf te hebben en ervoor te zorgen dat je weerbaar wordt. Dat doe je door in jezelf te investeren. Kennis, vaardigheden.

    Meer info:
    nl.wikipedia.org
    www.investopedia.com
    en.wikipedia.org

    In dit artikel op Forbes is een trailer van ‘The China hustle’ opgenomen. De documentaire is via Netflix beschikbaar.

  19. Peter de Jong schreef op : 19

    “Maar als je harder werkt, heb je meer. In kapitalisme is dat niet zo. Als je harder werkt, krijg je nog steeds hetzelfde kut fooi”

    Welnee, voor de zoveelste keer, dat is corporatisme. Heeft met kapitalisme niets te maken.

    In een vrije markt met volop concurrentie kan wat je beweert helemaal niet. Als je loon je niet bevalt ga je gewoon naar een ander die meer betaalt. En is die nergens te vinden dan krijg je gewoon wat je waard bent.

    Tamelijk immoreel om dan je werkgever uit te maken voor een graaiende kapitalist en hem via stakingen nog meer geld af te persen.

    ==================

    “If an exchange between two parties is voluntary, it will not take place unless both believe they will benefit from it. Most economic fallacies derive from the neglect of this simple insight, from the tendency to assume that there is a fixed pie, that one party can gain only at the expense of another.”

    ~ Milton Friedman

  20. jaas schreef op : 20

    Tamelijk immoreel om dan je werkgever uit te maken voor een graaiende kapitalist en hem via stakingen nog meer geld af te persen.

    ik dacht dat ‘an’cap niets met moraliteit had ?

    Als die stakingen betekenen, beter welzijn voor MIJ, dan betekend stakingen dus individualisme

    En de baas zijn pik zuigen, betekend meer collectivisme

    Nico [21] reageerde op deze reactie.
    Peter de Jong [22] reageerde op deze reactie.

  21. Nico schreef op : 21

    @jaas [20]: Stakingen vinden niet alleen onder fabrieksarbeiders plaats hoor… er zijn andere varianten die ergens in de taboesfeer (‘boe!’) verstopt zijn. Voorbeelden:

    – Adel heeft ooit grond geclaimd en staken bij gronduitgifte tot een (om)koopsom is betaald. Of wordt betaald via belastingen en heffingen zoals pacht.
    – Het bestemmingsplan van grond en individuele levens is zoiets als de Heilige Graal voor bestuurders. Die staken door anderen vrolijk tegen een (bureaucratische) muur te laten lullen met bureaucraten die zijn opgestookt om te staken tenzij aan dwingende eisen is voldaan.
    – De bouw van een woning is verstopt achter een barrière van vergunningen. Wie niet aan wettelijke eisen voor bouw voldoet, treft stakende bureaucraten aan.
    – De toegang tot zelf-bescherming is verstopt achter een vergunningstelsel. Wie niet aan wettelijke eisen voldoet treft stakende wapenhandelaren en dito trainers aan.
    – De toegang tot ideeën die het leven veiliger of comforabeler maken zitten veelal verstopt achter “dat zal ik je betaald zetten” oftewel een aankoopprijs. Zo niet tref je een stakende creatieveling aan.

    Dat is het traditionele probleem van beschavingen; soms wordt er te veel gedaan (overdosis dwang, geweld), soms te weing (stiptheidsacties, stakingen die gebrek veroorzaken). Misschien omdat zelf-bestuur en zelf-standigheid voor en door een ieder taboe is verklaard, afhankelijkheid tot norm is gesteld? Wie zal het zeggen.

    Dat individuele levens en sociale verhoudingen niet zonder enige organisatie kunnen staat buiten kijf. De manier waarop dat geregeld kan worden staat echter ter discussie. Als anderen dat voor je willen doen en dat nog door je strot duwen ook, dan lijkt het ineens wel of de Olympische spelen zijn geopend en krijg je zomaar discussen naar je harses gesmeten ? Duiken, slikken of stikken is dan het devies. Het ‘recht’ van de sterkste oftewel wie de meeste dienaren of medestanders kan laten opdraven (fascisme, krachtenbundeling).

    Dat is de onderhuidse aard van ‘beschaving’. Wie het effectiefst kan afdwingen is de baas. Een beschamende vertoning, dat wel. Dat komt ervan, als er onvoldoende is nagedacht over een filosofie die voor een ieder gezond uitwerkt (fysiek, mentaal, sociaal), althans, voor degenen die gezondheid voor een ieder in alle denkbare dimensies als maatstaf willen hanteren.

  22. Peter de Jong schreef op : 22

    @jaas [20]: “ik dacht dat ‘an’cap niets met moraliteit had ?”

    Dan moet je voortaan wat beter opletten als je iets wordt uitgelegd. 😉

    De vrije markt voorziet ons niet alleen in eten, drinken, behuizing, ontspanning, etc, maar zij vormt ook de kapitalistische normen en waarden waarop een vrije samenleving is gebaseerd.
    Omdat de vrije markt volledig zelf-regulerend is, gaat dat volkomen automatisch. Je hoeft er dus niet over na te denken of om te vragen.

    Libertariërs hebben niet voor niets het NAP (non-agressie principe) als fundament voor hun filosofie van de vrijheid. Deze simpele leefregel (no force, no fraud) ontstaat vanzelf in een vrije samenleving als de meest logische en de meest praktische.
    Door de afwezigheid van dwang is ook de meest ethische.

    ====================

    Why Thieves Hate Free Markets
    www.youtube.com

    Peter de Jong [23] reageerde op deze reactie.
    Nico [25] reageerde op deze reactie.

  23. Peter de Jong schreef op : 23

    @Peter de Jong [22]:

    Zelfregulerende systemen:
    www.youtube.com

    “Een boeiende vraag is hoe de vijf miljoen dicht opeengepakte spreeuwen het complex uitziende ‘formatievliegen’ orkestreren en voorkomen dat ze op elkaar botsen. Uit onderzoek blijkt dat hier slechts een handjevol regels voor nodig is. De belangrijkste zijn: vlieg niet te dicht bij elkaar (afstoting), maak de onderlinge afstand niet te groot (samenhang) en stuur op de gemiddelde koers van de buren (uitlijning).

    Uit deze simpele regels ontstaat heel complex gedrag zoals ook uit computersimulaties blijkt. Dit geldt niet alleen voor zwermen spreeuwen en scholen vissen, maar voor allerhande dierlijk gedrag. Telkens blijkt dat slechts een handvol regels van het type ‘als X doe Y’ voldoende is voor ingewikkelde gedragspatronen.

    Dit doet een interessante vraag rijzen: waarom gaan zoveel (grote) organisaties en bedrijven gebukt onder regeldruk? Ook deze instanties willen overleven, maar voor de medewerkers gaat het zelden letterlijk om leven of dood. Waarom hebben spreeuwen en vissen, waarbij het wel dagelijks om hun voortbestaan gaat, aan slechts een aantal regels genoeg en hebben organisaties er honderden nodig? Kan dat werkelijk niet anders?”
    www.trouw.nl

  24. Nico schreef op : 25

    @Peter de Jong [22]: Die lees ik voor het eerst; no force, no fraud. Als vertaling van het NAP.
    Hoe kom je daarop?
    Tot nu toe heb ik smalend gelachen bij het NAP, geen agressie initiëren. Klinkt mooi, maar is ook een paradijs voor wie de boel wil belazeren. Er is een stukje van de escalatieladder weg.

    Ik vraag me af hoe volgens jou het libertarisme optreedt jegens schadelijke verschijnselen. Kan volgens jou het libetarisme soepeltjes een punt op de escalatieladder gebruiken dat qua kracht net boven het de kop in te drukken verschijnsel ligt om een einde te maken aan dat verschijnsel? En dat zonder een ‘hogere macht’ of juist ondergeschikten in te zetten? Ben benieuwd hoe dat volgens jou dan zal werken. In een daadwerkelijk vrije markt.

    Peter de Jong [27] reageerde op deze reactie.

  25. Peter de Jong schreef op : 26

    @jaas [24]:

    En toen ben je gestopt met nadenken? 😉

    Lijkt mij een behoorlijk principieel standpunt. En verre van praktisch.

    Verdiep je eerst eens in zelfregulerende systemen. En geef dan maar aan wat er niet klopt aan de video.

    Voorlopig hoor ik van je alleen maar stellige meningen die je nergens onderbouwt.

  26. Peter de Jong schreef op : 27

    @Nico [25]:

    Begrijp je de twee video’s?

    Zelfregulering is de basis voor alle natuurlijke systemen, inclusief je eigen lichaam en de aarde als geheel (Gaia theorie van Lovelock). Vogels en vissen bijvoorbeeld vormen collectieven van miljoenen individuen die samen een complex resultaat bereiken dat ze ieder afzonderlijk nooit hadden kunnen realiseren. Ze doen dat zonder een leider en met slechts een paar simpele regels (vergelijk de complexe fractal ‘het Appelmannetje’ die slechts door 1 simpele vergelijking wordt gedefinieerd).
    www.ebay.co.uk

    Dat is exact zoals de vrije markt werkt. Er is geen leider of heerser. Dat hoeft ook niet. De markt regelt zichzelf. De behoeften van de afzonderlijke individuen worden vervult zonder dat iemand de producenten daartoe opdracht geeft. Ze doen dat uit eigen beweging en volledig gericht op hun eigenbelang, dat overigens niet los kan worden gezien van het belang van hun klanten (vergelijk de spreeuwen die alleen in een zwerm een aanval van een sperwer kunnen overleven).

    De vrije markt is zelfreinigend en verbetert voortdurend haar kwaliteit. Dat geldt zowel voor het materiële aanbod als het immateriële. Kapitalistische normen en waarden (o.a. no force, no fraud) komen vanzelf bovendrijven en worden voortdurend verbeterd.

    Deregulering en het weghalen van managementlagen is daarom ook een eerste vereiste bij reorganisaties van bedrijven. En uiteindelijk ook bij reorganisatie van de samenleving.

    Nico [28] reageerde op deze reactie.

  27. Nico schreef op : 28

    @Peter de Jong [27]: Je bedoelt kennelijk waarom dieven een vrije markt haten en zelfregulerende systemen. Heb ik (nog) niet gekeken. Alleen heb je nog geen antwoorden op mijn vragen gegeven. Je ging er netjes omheen.

    Die vragen stelde ik niet voor niets. Een waargebeurd verhaal:
    Er was eens een ondernemer die met goedkeuring en hulp van een overheidsmachine een bedrijf opzette. En nog een. Een soort nep kapitalist. Hij besloot te proberen ons te bezwendelen, tot dat niet lukte af te persen. Vrijheid en vrije markt, nietwaar? Wij zeiden “nee”. Herhaaldelijk. Agressie, nietwaar? (sic) Vervolgens kregen we te maken met zwermgedrag van uniformen en zwarte toga’s. Logisch toch? (sic) Als uiteindelijke uitkomst bij ons verwondingen, 3 doden (1 ongeboren kind, 2 honden vanwege indirecte gevolgen – ze zijn nooit meer hersteld van mishandeling). En nog meer.

    Dus ja… misschien kun je jezelf voorstellen dat ik zo mijn vraagtekens heb bij een vrije markt. Bij een dubbele (of meervoudige) maat bedriegt schijn. Zelfregulering prima, maar dan wel voor een ieder.

    Peter de Jong [31] reageerde op deze reactie.

  28. jaas schreef op : 29

    Het is inderdaad érg principieel, maar links anarchisme is dan ook heel radicaal

    Het is alles of niets, doet geen enkele concessie

    Verwerp je de arbeidstheorie van waarde, dan ben je gewoon een liberaal, een VVD. In jullie geval dan wel wat meer integer, dan een VVD

    Peter de Jong [30] reageerde op deze reactie.

  29. Peter de Jong schreef op : 30

    @jaas [29]:

    Welnee, je verwerpt de arbeidswaarde theorie omdat hij wetenschappelijk gefalsificeerd is. Iedereen kan dat doen, ongeacht politieke kleur. Vrijwel het hele linkse gedachtegoed blijkt inmiddels op totale onzin te berusten. Waarom mensen hier nog in geïnteresseerd zijn is mij een raadsel.

    Mensen die hier op blijven hameren kunnen m.i. niet anders zijn dan a) immoreel (want ze pleiten voor het parasiteren op de buren) en b) opportunistisch (want ze hebben er zelf voordeel bij om goedgelovige burgers die onzin te verkopen).

    themindliberal.blogspot.com