donderdag, 11 oktober 2018
Doorsturen Doorsturen   Printen Printen

218/216 BC, Rome wankelt

De verschrikkingen van de oorlog zijn van alle tijden. Rome wankelde drie jaar op rij, van 218 tot 216 voor Christus. Tot drie keer toe werd een groot leger gevormd, tot drie keer toe werd het door Hannibal verslagen. De animaties van de veldslagen zijn beklemmend. Romeinen die nadat duizenden, tienduizenden stadsgenoten waren gesneuveld, bleven toetreden tot het leger. De lokroep om de stad te dienen, en mogelijk te sterven voor de stad, was te sterk. 

De Romeinen veroorzaakten de tweede Punische oorlog door een stad behorende tot de invloedssfeer van Carthago in te lijven. Hannibal reageerde door met zijn leger en olifanten over de Alpen te trekken. (er volgen animaties van de veldslagen van 7 tot 10 minuten)

Eerst een animatie van de slag bij de Trebia rivier:

Aantallen soldaten en aantallen slachtoffers zijn bij deze oude veldslagen vaak nogal vaag en uiteenlopend. Vast staat dat dit een grote nederlaag was voor de Romeinen. De volgende slag, bij het Trasimeense meer, was zo mogelijk nog dodelijker. Het is wellicht tot de dag van vandaag de grootste militaire hinderlaag ooit:

Beklemmend is dat na deze grote nederlagen de Romeinen een nog grotere troepenmacht wist te mobiliseren. Het welzijn van de stad ging duidelijk boven het individu. Dit resulteerde alleen maar in een nog grotere nederlaag, de slag bij Cannae:

De gedachte dat legers met vijftig duizend man elk meer dan twee duizend jaar geleden op elkaar inhakten is beangstigend. Het betekent dat meer dan twee millennia geleden Europa al verdeeld werd tussen supermachten. Supermachten gebaseerd op een burgerij die bereid bleek haar leven te geven voor de glorie van de stad. Kleine onafhankelijke steden of gebieden werden schatplichtig gemaakt en moesten goederen of soldaten leveren. De onschuld voorbij. Een oudheid gedomineerd door expansionistische samenlevingen.

Deze animaties zijn voor mij om meerdere redenen intrigerend. De enorme aantallen soldaten. De soms foute en soms briljante beslissingen van de veldheren. De dramatiek van tienduizenden omsingelde soldaten die in een kansloze positie genadeloos werden doodgestoken. Hoe duizenden vrijwilligers uit Gallië toestroomden tot Hannibal om te vechten.

De slag bij Zama, waarbij de tweede punische oorlog eindigde, is dramatiek ten top. Tienduizenden mannen die om hun leven streden. Een slag die door beide partijen gewonnen kon worden.

In de oudheid was men dus al de onschuld voorbij. Pacifisme was geen optie, en agressie werd beloond met dominantie. Ik had graag gezien dat het anders was. Dit wil echter niet zeggen dat de mensheid gedoemd is de oude fouten te herhalen.

 

 
Waardering: 
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars

Door , topic: Algemeen
Reacties op dit artikel kunnen gevolgd worden op de RSS 2.0 feed.
Reacties
  1. Ratio (auteur van dit artikel) schreef op : 1
    Ratio

    Ter info, de eenheden met een kruis in de animaties betreffen infanterie, soldaten te voet. De eenheden met een schuine streep betreffen cavalerie, mannen te paard. Boogschutters en andere eenheden die van een afstand met projectielen vechten zijn een rechthoek met een stip

  2. Nico schreef op : 2

    Nee, de mensheid is niet gedoemd fouten uit het verleden te herhalen. Alleen… moet dan niet de traditie gehandhaafd worden om oogkleppen op te zetten om het blikveld te beperken.

    In het bovenstaande artikel wordt te zeer ingezoomd op een bepaalde periode uit de geschiedenis, waardoor een overzichtsblik moeilijker wordt. Met wat uitzoomen en ‘panning’ erbij krijg je meer overzicht in de dimensies tijd en ruimte, waardoor misschien onverwachte inzichten kunnen ontstaan. Laat ik een duit in het zakje doen (longread alert):

    Italië heeft de vorm van een laars. Wat de associatie oproept van ‘ik zou niet in jouw schoenen willen staan’ (of juist wel), ‘naast je schoenen lopen’ (omdat een ander daar al is ingestapt), iets ‘aan je laars lappen’. Schoeisel maakt het verschil tussen blootsvoets volledig contact met je omgeving, en extremen zoals je omgeving vertrappen of juist door je omgeving gepijnigd worden. Zoals bij ruiterlaarzen, desnoods met sporen.

    Griekenland (een rijk) vertegenwoordigde het verleden van Italië (en het Romeinse rijk). Tijdens de drie Punische oorlogen wilde het verleden controle over het heden, waarna uiteindelijk het heden controle over het verleden kreeg. Met welk doel? Deze situatie lijkt op ouderen die jongeren tradities door de strot willen duwen. Met welk doel?

    Er trad een tijd op van verval. Keizer Nero nam rigoreuze maatregelen om het getijde te keren en spaarde ook zijn eigen moeder niet. Een spannend verhaal over iemand die ook na haar dood een heks werd genoemd. En Rome ging in vlammen op, mogelijk om ruimte te maken voor een gewenste toekomst. Met een tijd van vrede en welvaart als gevolg, een soort gouden eeuw.

    Vervolgens werd het Romeinse rijk op- en uitgebouwd, waardoor het heden van de Romeinen controle over de toekomst van nogal wat anderen verkreeg. Wat verder ging met kolonisatie van bijv. de Nieuwe Wereld, ook controle over de toekomst van anderen verkrijgen. Met welk doel? Deze situatie lijkt op sommigen die anderen tradities door de strot duwen. Met welk doel?

    Misschien valt de expansiedrift in dit verhaal op. (Handels)imperia bouwen. Genoeg is kennelijk niet genoeg. Het moet altijd groter en verstrekkender. Waarom geen zelfbeheersing?
    Het antwoord kan gevonden worden in gewiste geschiedenis, want overwinnaars (her)schrijven de geschiedenis. Dat kun je doen als je het verleden onder controle hebt gebracht, zoals de Romeinen de Grieken onder controle brachten.

    Wat is er in de geschiedenis gewist, of, wat wordt er vanuit geschiedenis zorgvuldig verborgen gehouden?

    Ooit borduurden Griekse filosofen verder op de vier elementen uit de oudheid; water, vuur, wind en aarde. Deze vier elementen worden ingezet als een denkmodel voor stoffen en krachten waartoe volgens oude filosofische en religieuze concepten alles te herleiden is. Ze construeerden afgeleidden; de leer van de vier humores (fysiek) en de leer van de vier temperamenten (mentaal).

    Maar… Grieken hielden een element verborgen voor anderen, het vijfde element, het verbindende element. Daar werd mysterieus over gedaan. Grieken zinspeelden op de ether (boodschappen), Chinezen op hout (wetgeving). Wel zo handig als je anderen als ‘maakbaar’ beschouwt en onder controle wilt krijgen en houden.
    Toch circuleert in bepaalde kringen nog iets over de werkelijkheid, ‘spirit’ (geest) als verbindend element. Die tot uiting komt via dragers zoals boodschappen en wetgeving. De ‘spirit’ als verbindend element zag ik bijv. in NL via de TV-serie Boks (een soort Baantjer), afl. 10; de heksenkring. Daarin flitste een pentagram voorbij met op de punten niet alleen de 4 elementen, maar ook het 5e element ‘spirit’ als bovenste punt. Als een soort sluikreclame.

    Met voldoende ‘spirit’ loop je naar keuze blootvoets of met schoeisel, maar dan zodanig dat je niet in de valkuil tuimelt de levens van anderen onder jouw controle te brengen. Hoewel die anderen niet te lastig moeten worden, zodat er ongezonde, schadelijke situaties ontstaan. Als je weet dat een stad een oude metafoor is voor het individuele gezin, met de ouders als tempel, dan gun je toch iedereen dat ‘ie lekker een eigen stad kan bouwen zonder met perversiteiten lastiggevallen te worden? Daar… hadden de Grieken en Romeinen geen kaas van gegeten, vanwege beperkte, misvormde en vertekende beeldvorming.

  3. Nico schreef op : 3

    Het artikel van Ratio illustreert hoe groepsvorming kan uitwerken; wanneer genoeg niet genoeg wordt geacht. Dan ontstaat dominerend, invasief en onderwerpend gedrag.

    Dit is vergelijkbaar met het verschil tussen goedaardige gezwellen vs. een soort sociale kankergezwellen. Wanneer groepsvorming ontaard, dan krijgen bijv. ouders meer dan 2 kinderen waardoor onevenredige groei optreedt, de sociale balans verstoord kan raken. Dan ontstaan families die de sociale chemie in een dorp kunnen verstoren, zoals organisaties in de rol van sociale kankergezwellen ZZP’ers uit de markt kunnen verdringen. Het laatste o.a. door ze te verstikken of te ‘muteren’ zodat ze werkgever of werknemer worden. Om maar wat praktische voorbeelden te noemen.