De poging van Thierry Baudet om als politicus buiten het kader te treden van aan de ene kant de obligate oneliners en aan de andere kant technocratische beschouwingen over wetsvoorstellen bleek voor de politieke commentatoren een brug te ver. Het interessante van filosofische beschouwingen als de bespreking van Serotonine zijn juist de vragen die het oproept. De intellectuele reis die je kan maken, het debat. Door die reis aan te gaan kom je vanzelf meer te weten over de samenleving, over jezelf, en over de diepere kernwaarden die je aanhangt. En wellicht verandert het de manier waarop je in het leven staat. Het is jammer dat de MSM dit debat hebben ontlopen door hun pogingen om Baudet als vrouwonvriendelijke anti abortus rightwinger neer te zetten. 

Het artikel van Baudet gaat in op de individuele vrijheid en stelt dat deze bevrijding van het individu geen geluk brengt: So the paradox is this: the freedom we desire eventually makes us unfree and unhappy, while the constraints that we reject eventually make us happy and free. We are profoundly incapable of defining ourselves as individuals (although we think we can). We constantly overestimate our own abilities to create a world on our own.

Iets uitgebreider gaat het hierom:

It is this fundamental assumption of the modern age—that individual autonomy (be it through free markets or welfarism) leads to happiness—which Michel Houellebecq challenges. He questions the sacred trinity of the modern worldview. As we once worshipped the Father, the Son, and the Holy Ghost, we today venerate liberty, equality, and fraternity. And Houellebecq proposes that this new trinity falls short—that the very idea that we should be trying to pursue individual happiness is itself flawed. Getting what we want does not make us happy; it actually makes us unhappy. Constantly enticed by the promise of relief, which in the end never really re­lieves, we keep hopelessly searching for the thing that “truly” makes us, as “individuals,” “be ourselves.” In Houellebecq’s view, the very philosophical concept of “the individual self” is wrong. For without the ability to define ourselves in an unbreakable connection with our surroundings, there is nothing for us to derive meaning from and we end up depressed. Thus, the freest people who have ever lived have also come to live the least meaningful lives. The more we “liberate” ourselves from our social ties, the more we become the slaves of our own distorted self-image.

Dit zijn boude stellingen! Met andere woorden “Freedom is Slavery”. Door vrijheid na te streven worden we ongelukkig. Een persoon krijgt slechts waarde als hij zich onlosmakelijk verbindt met zijn omgeving. Gebrek is wat de mens verrijkt. Overvloed maakt ons ongelukkig.

Om de connectie met zijn omgeving te herstellen wordt onder meer de natiestaat als oplossing aangedragen. Nationale identiteit als oplossing voor een al dan niet vermeende individuele identiteitscrisis. Zelfs onderwerping aan een milde versie van het christelijke geloof zou de verweesde westerling goed kunnen doen. Er is sprake van een zeker cultuur conservatisme.

Wat wordt niet genoemd?

Er wordt aangenomen dat de mens ongelukkiger is, terwijl dit niet voldoende is onderbouwd. Het meten van de gelukstoename of afname over anderhalve eeuw is onbegonnen werk. Was de pré industriële landarbeider met 8 kinderen, met een strenge dominee en een vrouw die nog nooit van feminisme had gehoord nu echt zoveel gelukkiger dan de gemiddelde huidige Europeaan?

Als het opgeven van individuele vrijheden verlossing brengt, is het dan geen historische dwaling dat het ijzeren gordijn is opgeheven? Zouden we dan niet terug moeten gaan naar een milde versie van communisme? Waarom kiezen de Polen of de Roemenen dan niet voor een terugkeer naar de goede oude communistische tijd?

Is het niet veeleer het afnemen van de individuele verantwoording door de verzorgingsstaat die mensen ongelukkig maakt? De Frankfurter Schule en andere bewegingen die een tegennatuurlijke samenleving propageerden? Is het niet de fictie van het algemeen belang die het individu ontkent en op alle mogelijke vlakken onderwerpt? Als je 50 procent van je inkomen als belasting betaalt, ben je dan nog vrij?

Wat ik ook mis is een mensbeeld. Niet zozeer de vraag of de mens nu goed is of tot het kwade is geneigd. Maar veel eerder of de mens (en ieder ander levend wezen) meer is dan een vleselijk omhulsel dat een genetische codering moet doorgeven. Als de genen domineren dan moet vermeld worden dat de mensheid honderdduizenden jaren in kleine groepen tot ongeveer 150 man heeft geleefd. De vraag is of de opschaling naar de veel grotere groepen niet tot vervreemding zorgt. Een wezen genetisch geprogrammeerd om te leven in groepen van 150 man leeft nu in groepen van miljoenen soortgenoten. Dat geeft spanningen. Een groepsdier wordt opgeschaald tot kudde dier. En heeft zelfbewustzijn dat hij ook nog individu is. Sociologie is de wetenschap die zich met de problemen van deze aanpassing bezig houdt. Bovendien is het zo dat de mens de ultieme apex predator is. Niet alleen wordt hij niet in zijn bestaan bedreigd, hij heeft ook nog eens grote hoeveelheden vrije tijd. Dit is voor een levend wezen een ongebruikelijke situatie. Er ontstaat ledigheid. De mens is een wezen dat de dagelijkse levensstrijd voorbij is. Zeker in combinatie met de verzorgingsstaat. De genetische programmering van de mens weet niet goed raad met deze situatie.

Het is te kort door de bocht om het individualisme de schuld te geven. Besef dat vrijheid niet een doel in zichzelf kan zijn, het is een randvoorwaarde. Van waaruit je je leven vorm kan geven. Je moet vrijwillig een deel van je vrijheid opgeven om verder te komen. Bijvoorbeeld door een gezin te stichten. Analyseer en erken de mismatch tussen genetische programmering en de omgeving waar de mens nu in verkeert. Dat is het terrein waar intellectuelen nog veel te betekenen hebben.

Er kunnen wel degelijk praktische adviezen gegeven worden door intellectuelen aan de mens, zoals zorg voor organisatie onderdelen met 100 man of minder (dus kleine scholen, kleine klinieken, kleine werkmaatschappijen van eventuele grote bedrijven, etc). Er kunnen betere adviezen gegeven worden om een man – vrouw relatie anders in te vullen dan de huidige wederkerige aanbidding op gelijkwaardigheid. Dat model is te theoretisch en voor velen ook niet passend. Er is volgens mij wel degelijk hoop voor individuele vrijheid en geluk. Waarbij de mens inderdaad op deelgebieden de vrijheid vrijwillig moet opgeven. Maar dan niet door onderdeel te worden van een groot verband als de natie staat of een bezoedeling van het intellect door een oud geloof aan te hangen.

9 REACTIES

  1. Gefeliciteerd, Ratio.

    Je hebt het essay van Baudet eigenlijk meer aandacht gegeven dan het feitelijk verdiende. Het is gewoon SGP-achtige lariekoek dat denkt conclusies te kunnen trekken uit het werk van iemand anders, alsof die een autoriteit zou zijn op wat “geluk” maakt.

    Het hele betoog over het gebrek aan “geluk” door de zogenaamde “doorgeschoten” individualiteit is in een klap met de bezem weg te vegen, door slechts te linken naar het artikel dat aangeeft dat Nederland een van de meest gelukkige volkeren ter wereld heeft. Dit in contrast met de rest van de wereld die zuchten onder een – verhoudingsgewijs – veel onderdrukkender systeem, en vaak ook een veel traditioneler systeem.

    Nederland in de top 5 meest “gelukkige” landen:
    https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4648951/we-zijn-gelukkiger-geworden-dus-we-mogen-best-wat-minder-klagen

    Nederland is nummer 6 van de meest vrije landen in de wereld:
    https://object.cato.org/sites/cato.org/files/human-freedom-index-files/human-freedom-index-2018-revised.pdf

    Het is me dan ook een raadsel waaruit die conclusie komt dat men “ongelukkig” zou zijn met die “doorgeschoten” liberalisme en individualisme. Anders dan abstract en subjectief filosofisch geneuzel las ik niet. Ik las geen feiten en cijfers dat een verband aangeeft tussen hoeveelheden individuele vrijheden en rechten enerzijds, en door de mens toegegeven ongelukkigheid in het leven anderszijds.

    Het was, kortom, niets meer dan projectie.

    Het is deze “doorgeschoten” liberalisme en individualisme die mensen als BAUDET blijkbaar ongelukkig maakt, en zij die zelf een probleem hebben met deze doorgeschoten vrijheden en rechten bij ANDEREN.
    Zo hoeft, in vrijheid, helemaal niemand een abortus te plegen, of euthenasie te plegen (overigens, wat een gotspe. Euthenasie is een manier om juist aan ellende een einde te maken. Niemand stapt vrijwillig uit een gelukkig leven).

    Dogmatisch orthodoxen, echter, hebben er een probleem mee dat anderen die vrijheden en rechten hebben, omdat zij liever zien dat anderen vastgeketend worden aan HUN reactionaire waarden en levensstijl.
    Annette wordt niet ongelukkig als zij abortus pleegt. Het is Baudet die ongelukkig wordt als Annette abortus pleegt, evenals de Urkse gemeenschap. Het is projectie.

    Mensen worden niet ongelukkig van vrije keuze, omdat ze net zo goed kunnen kiezen voor die ouderwetse waarden. Ze worden ongelukkig van een onderdrukkende ideologie die die keuzes voor hen wegneemt en hen in het gareel dwingt. Of dat nu links-autoritaire ideologie is of rechts-autoritaire ideologie.

    Feitelijk is Baudets betoog niets anders dan iemand die heimwee heeft aan de tijd dat mensen helemaal geen keuze hadden, en gewoon gehoorzaam deden wat van hen verwacht werd door de dominee. Het is preken voor eigen reactionaire parochie waarbij al het andere, dus ook vrijhandel, de vijand is. Want de Nederlandse boertjes worden ongelukkig van het feit dat er ook andere boertjes zijn die ook hun waren willen verkopen. Konden Nederlandse consumenten maar gedwongen worden hun enkel hun eigen landgenoten te plezieren, enkel omdat het landgenoten zijn. Nationalistisch collectivisme. Maar wat kan mij het verdommen dat mijn groenten van een Nederlander komen of van een Afrikaan?
    Hoe maakt het mij gelukkiger als ik meer moet betalen voor mijn groenten enkel omdat Baudet nationalistisch is?

    Wezenlijk niet veel anders als het links-autoritaire dus, als het heimwee zou hebben naar dat paradijs zoals dat bestond in Oost-Duitsland toen de arbeider niet hoefde te kiezen tussen Pepsi en Coca Cola en het leven zoveel simpeler was.

    Nationalisme is uiteindelijk, net als Eurofilie, niets meer dan een blinde liefde voor een construct dat door mensen die macht en geweld gebruikt hebben is opgezet. Natiestaten zijn niet minder het gevolg van de heersende klasse. De enige reden dat ik voor een Nexit ben, is omdat ik ten alle tijden voor zoveel mogelijk decentralisatie en schaalverkleining ben. En niet omdat de natiestaat moreel superieur is aan de EU. Want een bemoeizuchtige heerser is een bemoeizuchtige heerser, of die nu in Den Haag zit of Brussel. Als de belastingdienst mij van meer dan 40 procent van mijn inkomen berooft, moet het mij dan uitmaken dat ze van Nederlandse afkomst zijn?

    Dat is waarom nationalisme achterlijk is, vooral in collectivistische vorm.

    Nu is iedereen vrij zijn eigen mening te hebben. Maar Baudet is de hoofdman van de FvD, en met deze mentaliteit heeft hij een kijkje gegeven in wat hij het liefste zou zien. Een politicus heeft macht, en dus is het niet meer dan normaal dat mensen, zoals ik, die vinden dat het individualisme (het individuele recht en vrijheden) nog lang niet genoeg doorgeschoten is, of die vinden dat het nu prima is, meteen van die FvD trein afspringen.
    Ik vond, uiteraard, dat de FvD nog lang niet ver genoeg gaat. Blijkt nu dat de leider van die partij vindt dat de FvD eigenlijk al veel te ver gaat.

    De VVD is de grootste partij, dus daar is veel te halen aan echte liberalen. Wat doet Baudet? Die gaat kijken of hij iets bij de SGP kan weghalen. En liberalen wegjagen.
    Veel succes dan maar.

    Hang Bejaarde [7] reageerde op deze reactie.
    Plato [9] reageerde op deze reactie.

  2. Michel Houellebecq is een fantastische schrijver en ik geniet nog even van zijn laatste roman Serotonine. Om politieke munt te slaan uit literatuur is een ander verhaal. Ik waardeer Houellebecq om zijn schrijftalent en zijn politieke mening laat mij koud. Voor wat betreft Forum voor Democratie is het hoogst haalbare – en ook meest efficiente – het vastzetten van de politieke machine via hun uitsluiting.

    ratio [3] reageerde op deze reactie.

  3. Twee elementen uit het bovenstaande artikel geplukt: Serotine en mensbeeld. Hoewel er ook beelden zijn geconstrueerd over hormonen zoals serotine, om effectenhandel van een dekmantel te voorzien.

    Wordt er over serotine gesproken, dan gaat het om een bepaald effect. Serotine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd. Staat bekend als ‘hechtmiddel’. Iets minder bekend is de herstellende uitwerking. Zie dit artikel; meer serotine, minder dwangstoornissen zoals obsessief denken en daarmee gedrag. Minder OCS, minder dwangrituelen. Daarmee kom je vrijwel automatisch bij het onderscheid tussen originelen en vervalsingen. Van geluk (als emotie) en van hechtmiddelen:

    Emotioneel gevoel van welbevinden, ook wel geluk genoemd:
    Iets kopen (of iemand als slaaf vangen en onderwerpen of inkopen) lijkt het effect van serotine op gang te brengen (oh wat een geluk), maar het draait alleen maar om het geld en daarmee controle. Daarna komt het onderhoud, de reparaties, de bescherming en wat dies meer zij. Dan blijkt zo’n regeling bij nader inzien geen robuust knuffelgehalte te hebben, hoogstens nuttig te zijn.
    Daaraan kan de vervalste versie van emotioneel geluk en hechting herkend worden. Van wat of wie gekocht kan worden, hoef je eigenlijk weinig meer te verwachten dan dat je eraan vast zit. Wat nuttig kan zijn, maar meer dan dat ook niet. Gevolgen van determinisme (vastbesloten zijn) kunnen allerlei kanten op gaan. Andersom, hoe meer vrije wil, hoe meer kans dat er geen sprake is van een vervalsing maar van een origineel waar je levenslang blij mee kunt zijn. Qua gevoel van geluk en hechting.

    In gangbare staatsreligie zweven allerlei ideeën rond over hoe vervalste hechting ‘geproduceerd’ kan worden. Ter illustratie: Door chronisch rottige behandeling, krijgen wij (man vrouw) steeds meer lichamelijke problemen. Eén van de logische gevolgen daarvan was een bezoekje aan een tandarts, gisteren. Bewust geen Nederlandse tandarts bezocht, omdat ik geen zin had in te opdringerige verkopers van volgende diensten. Het consult bleek zowaar leuk te verlopen. Gevolgd door een factuur, waarop o.a. hechtingsmateriaal in rekening werd gebracht.
    Dát is staatsreligie ten voeten uit: Eerst doelbewust problemen veroorzaken (kosten in termen van verspilling), daarna een gezellig babbeltje, vervolgens degene gebruiken om dat soort problemen op te lossen (kosten). Twee keer kosten die niet altijd in geld uitgedrukt worden. Instrumentalisme is duur, vooral wanneer geld niet relevant is. Geforceerde hechting is een goedkope vervalsing. Lees maar eens op websites zoals deze hoe ‘gehecht’ allerlei individuen zijn aan dwingelandij en rottige figuren met zoete praatjes.

    Een andere illustratie van hechtmateriaal. Een werkgever vertelde me eens dat hij uren die hij spendeert om een bepaalde verhouding met klanten te handhaven gewoon factureert. Hij kan die uren immers niet aan een ander factureren, vertelde hij. Die extra gefactureerde uren heten bij hem ‘consultancy’, een andere versie van hechtmateriaal. Een handelaar doet dat weer anders, die probeert de hechting aan ‘trouwe klanten’ te bekostigen door wat extra winstmarge in te calculeren. Vervalsingen van hechtingen zijn weinig meer dan calculerend gedrag. Terwijl de ‘objecten’ die aan elkaar gehecht zouden zijn elkaar beschouwen als vervangbaar. Want alleen origineel is onvervangbaar. En onbetaalbaar. Zó onbetaalbaar dat geld niet relevant is en gangbare constructies en regelingen vooral lastig kunnen zijn. Hoewel misschien ook nuttig.

    Anders uitgedrukt is er nogal wat aan de hand met godsbeelden en mensbeelden. Bij gebrekkige, verwrongen versies daarvan ontstaan gebrekkige, verwrongen denkbeelden, geestvervuiling, en zijn de redeneringen die er achteraan komen feitelijk niet meer interessant. Waarmee ze vooral lastig worden. Mijn ‘andere helft’ (vrouw) heeft daar een mooie term voor bedacht, gezien de kennelijke voorliefde voor ‘ismen’: Irritantisme. En dat deed toen ze dit vertelde dan weer direct denken aan een meisje (ca. 9 jaar jong) die ooit bij ons in de auto zat, in een melige bui was en een liedje voor ons zong, in een zgn. eindeloze loop. Het lijkt wel staatsreligie:
    “Ik ken een liedje dat de mensen irriteert
    en dat liedje gaat zo…”

    Je begrijpt het al, we hebben dat liedje maar afgekapt omdat ze maar niet ‘to the point’ kwam 😀 Ze ging over de irritatiegrens, maar kennelijk was dat ook precies haar bedoeling. We hebben samen heerlijk gelachen… wat je niet kunt zeggen van staatsreligie. Daar kun je maar beter gewoon vanaf zijn, omdat het in feite georganiseerde geestesziekte is. Of beter, systematische pogingen om anderen geestesziek te maken.

    Gisteren schreef ik hier aan Bertuz iets dat ik niet rot bedoelde. Hoewel ik bij ‘beurt’ wel even dacht aan ‘dirty minds’. Citaat:
    “Als een boodschap om (geestelijke) hygiëne draait, zou je ‘ns kunnen kijken of je jezelf een beurt moet geven… of dat nodig is of niet.”
    Denk daarbij aan een auto; olie verversen, schoon water, filtertjes nakijken…
    Als je weet dat olie al eeuwen een metafoor is voor de (individuele) geest oftewel psyche, en water voor liefst schone kennis, en je voor jezelf filters instelt om bepaalde kennis door te laten of juist niet… dan was dat eigenlijk helemaal niet zo’n gek voorstel…

  4. Ik snap heel goed dat het bovenstaande gezien gebruikelijke indoctrinatie als een achtbaan kan aanvoelen. Maar eigenlijk is het heel simpel. Denk in de metafoor van een auto (‘vanuit jezelf’): Van originele zit je innerlijke natuur zo in elkaar dat je ‘olie’ levenslang schoon blijft en dat je kennis zodanig filtert dat het schoon blijft. Voor een auto in de letterlijke betekenis van het woord zou dat een heuse innovatie betekenen, maar techniek loopt nu eenmaal achter de feiten aan. Of rent alvast vooruit, dwaalwegen op.

    Van een auto kun je leren dat als omstandigheden zwaar worden, er metaal in de olie terecht komt. Eventueel ook chemisch afval. Zo gaat het ook met de geest annex psyche. Daardoor ontstaat ‘afgewerkte olie’ die in feite chemisch afval is. Een beetje ‘dirty mind’ neemt geen genoegen met origineel, maar wil vervalsingen. Als het niet goedschiks kan, dan maar kwaadschiks. Dat is de uitwerking van cultuur in je omgeving; filteren heeft pas zin wanneer je van overlast af bent. Daar wordt dan van gemaakt dat iemand maar aan ‘orgaandonatie’ moet gaan doen en voor anderen moet gaan filteren, maar ondertussen vinden oliemaatschappijen en belastingdiensten het kennelijk veel te leuk om producten en ‘diensten’ te blijven verkopen. Terwijl het ‘probleem’ van dalende inkomsten in feite juist de oplossing is voor datgene waar die partijen voor zeggen te zorgen.

    Ik zou zeggen… gun een ander wat je jezelf ook zou gunnen. En maak niet jouw probleem tot het probleem van een ander, zoals te doen gebruikelijk in gangbare staatsreligie. Dat produceert bovenal overlast.

  5. Pardon, dalende inkomsten zijn niet de oplossing, maar een ‘symptoom’ daarvan. Voor ‘dirty minds’ is dat dan weer een probleem, wat dan tot een probleem van anderen gemaakt ‘moet’ worden. Er wordt veel gedaan om ‘genoeg is genoeg’ een vieze bijsmaak met bijbehorende stinklucht te geven.

  6. @Individualist [1]:

    Bedankt voor de aanvulling en ik denk dat je het goed ziet. Ik vond Baudet al een narcistische flapdrol, nu kan ik daar ‘reactionair’ aan toevoegen. Ik zal Houellebecq ook eens gaan lezen.

  7. ” Constantly enticed by the promise of relief, which in the end never really re­lieves, we keep hopelessly searching for the thing that “truly” makes us, as “individuals,” “be ourselves.” In Houellebecq’s view, the very philosophical concept of “the individual self” is wrong.”

    Baude stellingen?

    Misschien, maar de oorsprong van deze ideeën zijn al te vinden in het werk van Nietsche…

  8. @Individualist [1]: Jammer dat er in uw reactie woorden gebruikt worden als lariekoek, geneuzel, etc. Dat doet tekort aan wat Baudet schrijft. Het is immers een beschouwing over wat Houellebecq geschreven heeft. Het is geen boek van Baudet. Overigens zou het me niet verbazen dat B het met H eens is, maar in wezen gaat het daar hniet om. Nogmaals: het is het verhaal van H. Verder heeft H. een aantal prachtige boeken geschreven zoals Onderworpen, waarin hij voorspelt hoe de Islam de macht over neemt. Dus ik denk dat het verstandig is deze schrijver de nodige aandacht te geven. In genoemd boek is het gedaan met individuele vrijheid die u zo dierbaar is. Iedereen in de wereld gelijk en gelijke rechten doet veel te kort aan solidariteit, die echt wel nodig is om een maatschappij te laten functioneren. En die solidariteit hoeft helemaal niet afgedwongen te worden, maar vereist wel en afgebakende groep mensen met een gemeenschappelijke geschiedenis en ideeën over bijvoorbeeld corruptie. Dus svp Baudet een beetje minder weg zetten als een minkukel.

Comments are closed.