Artikel eerder verschenen in 2008: Al is “libertarisme” zo oud als Methuzalem, het “moderne actieve” libertarisme is toch uit Amerika komen overwaaien.

In mijn ervaring heeft Ayn Rand met haar Objectivisme er een grote duw aan gegeven. Zeker nadat haar volgelingen een libertarische politieke partij hadden opgericht. Tevens heeft Ayn Rand een filosofische grondslag onder het libertarisme gelegd.*)

In de beginfase, de jaren 60 en 70, toen het libertarisme (net als het objectivisme) nog veel minder aanhangers had dan nu, werd er ook gezocht naar Nederlandse woorden voor het Amerikaanse “Libertarian”.
Daar is toen gekozen voor Libertarisme, Libertarisch en Libertariër. Een van de redenen voor deze keuze was het zo goed mogelijk aansluiten bij hetzelfde begrip in andere talen. Vandaar ook “Stichting Libertarisch Centrum”.

In Frankrijk werd echter gekozen voor “libertair”, een woord dat ook in België veel wordt gebruikt.
De laatste tijd verschijnt “libertair” ook wel in Nederlandse artikelen.

Het gaat natuurlijk vooral om de bedoeling van de schrijver, en in de meeste gevallen is die wel duidelijk.
Maar toch doen “libertariërs” zichzelf te kort door onder verschillende benamingen te werken. Bij voorbeeld doordat journalisten ook de verschillende woorden gaan gebruiken en daardoor de lezers in verwarring brengen. Nog versterkt omdat veel journalisten nauwelijks weten waar ze het over hebben.

Waarom zouden we dan niet samen eenduidig zijn en steeds de woorden Libertarisme, Libertarisch en Libertariër gebruiken?
————————————

*) Overigens was Ayn Rand zelf niet vóór die politieke partij:
–Zij vond de tijd er nog niet rijp voor. Zij vond dat eerst de filosofische basis van het objectivisme veel meer versterkt moest worden.
–Ook trok de nieuwe LP nogal wat rare onprincipiële snuiters aan dieer een smoes in zagen voor hun drugsgebruik en andere vrijheden. Ayn noemde daarom alle libertariers “Hippies of the right”.

4 REACTIES

  1. Ayn Rand probeerde een filosofie onder woorden te brengen, waarin ze geloofde. Het gaat daarmee om de inhoud. Terwijl de aandacht nu naar labels geleid wordt, naar ‘hoe noem je een verschijnsel?’. Onder het eerder geplaatste artikel merkte Frits op dat libertariërs vooral met rust gelaten willen worden. Da’s begrijpelijk, maar dan kom je er kennelijk niet onderuit om in ieder geval ondubbelzinnig duidelijk te zijn over wat je gelooft.

    Hoe zit ‘de libertarische filosofie’ praktisch gezien in elkaar? Als dat eenmaal glashelder is, komt er misschien wat meer rust. Misschien dat er dan hier en daar wat ‘vuil in de ogen als spiegels van de ziel’ gehaald moet worden, maar da’s nog altijd beter dan onnodig opgewonden gedoe vanwege misverstanden.

  2. Gisteren tot een slotsom gekomen, met een groep vrienden en familie, dat je heel goed liberaal kunt zijn en denken, en geloven !
    Ook dat we het onze tegenstanders wel heel gemakkelijk maken, door het kind met het was water weg te gooien !
    Onze Christelijke roots zijn absoluut niet allemaal negatief, al willen sommigen dit ons wel doen geloven, om hun, eigen politieke ideéen kracht bij te zetten !
    Er wordt dag en nacht negatieve viesigheid gespuit over ons oude denken en zijn, door die genen die verfent hun eigen dogma’s aanhangen en waar mogelijk de boventoon doen voeren !
    Willen wij de Witte autonome Europeërs onze samenlevingen redden, moeten we terug naar de basis van onze historie, dat wil zeggen het geloven, de gezamelijke discussie hier over nieuw leven in blazen, mijn twijfels groeien, als ik het verblijden van de minderheden zie, in ons valen om een homogeen front te vormen gebaseerd op onze roots, het denken van onze voorouders die wisten wel beter, de farizéeërs schuilden onder hen, maar desal niet te min het besef was niet aflatend samen sterk te staan tegen de tegenstanders !
    Wens een ieder een voorspoedig 2020, in de mensen een welbehagen !

  3. Een opmerking over dat (Christelijk) geloven: Libertarisme en Christendom zijn voor mij in perfecte harmonie. Ik beschouw Jezus’ leer als een oproep tot vrij, zelfstandig denken en handelen. Zijn eigen soevereiniteit wordt benadrukt in het idee van het “koningschap” en de afwijzing van elke andere autoriteit dan “de Vader (God)”. Er is geen enkele reden om eraan te twijfelen dat eenieder, die zichzelf Christen noemt, eveneens dezelfde soevereiniteit claimt (“kind van God”). De absoluut vrije keuze is voorwaarde voor de Christelijke liefde. “God” en de mens hunkeren naar “ware”, niet afgedwongen, liefde (vriendschap, kameraadschap, partnerschap, etc.). De eigen, individuele zelfbestemming van de volwassen mens – de “vrije wil”, is een fundament van het Christendom én van het Libertarisme. Dat lijken sommige tijdgenoten, vooral die van het gouvernementele en regulerende soort, wel eens te vergeten. Daarom ook heeft de via belastingen afgedwongen “hulpvaardigheid” aan medemensen voor een Christen, evenals voor een Libertariër, geen enkel verdienst. Jammer alleen, dat dit fundament van de vrije wil in veel Christelijke kerken ondergeschikt lijkt te worden gemaakt aan concepten als “volgelingschap”, “gehoorzaamheid”, “ontzegging”, etc. en dat de ontzegging van de eigen vrije wil en de onderwerping aan de “wil van God” zoals in veel monastieke leren geclaimd wordt nog steeds als de grootste daad van geloof beschouwd wordt. Zonder het behoud van kritisch eigen oordeel kan dit tot destructie leiden. Tot en met het suicidale martelaarschap waardoor de Islam zichzelf aantrekkelijk schijnt te willen maken.

Comments are closed.