Best grappig dat nu de bestaande politieke stromingen aan het eind van hun latijn zijn en bezig met hun laatste stuiptrekkingen richting totalitaire staat, er steeds vaker aandacht aan het Libertarisme wordt geschonken. Vorige week in de Groene Amsterdammer, afgelopen weekend in de Volkskrant.

Dat de achtergronden en de filosofie van het libertarisme/objectivisme nog niet goed begrepen worden door de gemiddelde journalist is weliswaar jammer en daar ga ik hierna wel verder op in, maar we zijn al lang blij dat libertarische alternatieven aandacht krijgen. De volgende stap is meer bekendheid en beter begrip.

In de Volkskrant op 22 januari stond een artikel : ‘Libertariërs vergeten graag dat bij vrijheid ook plichten horen’

Een artikel n.a.v. het boek van Matthew Hongoltz-Hetling : A Libertarian walks into a bear, over de libertarische ‘invasie’ van het dorpje Grafton in New Hampshire.

Hoewel ik slechts het Volkskrant artikel las, niet het boek, komt het op mij over als: er is (ontstaat) een beren probleem in een libertarische enclave. De Libertariërs daar hebben het nog niet opgelost en ‘dus’ werkt het Libertarisme niet. Dat er duizenden andere problemen in de wereld ook nog lang niet zijn opgelost in niet-libertarische maatschappijen, doet er blijkbaar niet toe. Alleen het Libertarisme faalt, niet al die andere samenlevingsvormen met hun veelvoudige problematiek.

Vervolgens komen in het artikel de ondersteunende argumenten als:

er zijn 195 landen in de wereld en nog geen een is ooit libertarisch geweest’. Niet vermeld wordt dat er in alle socialistische, communistische en democratische landen, veel grotere problemen en beren op de weg zijn.

‘De libertarische berenaanpak eindigde grimmig met een berenaanval die tot een verwonding leidde in 2012.’ Vermeldenswaard is dat er volgens Wikipedia in 2020 in de VS 4 dodelijke slachtoffers door beren waren en waarschijnlijk een veelvoud aan verwondingen.

Bovendien zagen de libertariërs het als hun recht om beren te voeren, ook al was dit streng verboden in New Hampshire. ” Het hele verhaal is altijd dat degenen die de regels maken slimmer zijn dan degenen die de regels moeten opvolgen. Dit valt moeilijk te rijmen met een systeem waarbij de opvolgers de makers van regels moeten kiezen. Kennelijk zijn ze alleen slim terwijl ze in het stemhokje staan.

‘Er was nog nooit iemand vermoord in Grafton’, nu eentje. Tsja een libertarisch gevolg?

Of ‘de 200 extra meldingen per jaar bij de politie’? Nog niet een per dag en misschien ook onderdeel van een actie om de politie bezig te houden? Of enkele extra vanwege die berenplaag?

Dat er ‘in dat gebied twee bruggen op instorten stonden vanwege te klein onderhoudsbudget’, hoeft geen libertarische oorzaken te hebben: check de staat van de bruggen in de VS: Biden en Trump vonden dat er biljoenen nodig zijn voor achterstallige infrastructuur, dus echt niet alleen in het libertarische Grafton.

‘Ze snappen niet dat er verantwoordelijkheid verbonden is aan libertarisme’. Ongetwijfeld zullen er, ook onder libertariërs, onverantwoordelijken, misdadigers (tegen welke wet?) en verbrekers van libertarische uitgangspunten zijn. Niets menselijks is libertariërs vreemd. Maar basis is en blijft dat je verantwoordelijk bent voor de gevolgen van je daden, dus ook voor het eventueel starten van een bosbrand. Maar waarom moet alles perfect zijn in een libertarische samenlevings project en is dat in elke andere vorm niet nodig?

Om dan de berenplaag als onderbouwing te gebruiken dat libertarisme gevaarlijk is en niet werkt, is wat kort door de bocht. Maar al lang blij dat het goed gespeld in de Volkskrant staat. Hopelijk gaan er nu wat meer mensen de Vrijspreker.nl volgen of uit nieuwsgierigheid wat verder kijken dan de verkiezingsbeloften van de bestaande kliek.

20 REACTIES

  1. Sinds kort heb ik een nieuw stel aan mijn vriendenkring mogen toevoegen. Het zijn twee Indiërs. Hij is een waanzinnig hoog opgeleide IT’er die namens zijn opdrachtgevers de wereld over heeft gereisd. Zijn vrouw volgt hem trouw, is kunstenaar, maar zou in elk restaurant als topchef aan de gang kunnen. Na vele omzwervingen in de USA zijn ze in Denver Colorado geëindigd als Amerikaans staatsburger. Uiteindelijk zijn ze in Nederland neer gestreken. Eerst als expat in een huurwoning in Utrecht, nu bij mij in de stad, alwaar ze een huis hebben gekocht. Natuurlijk hebben we veel discussies gehad over de verschillen tussen democraten en republikeinen en libertarisme. Zo kwamen we natuurlijk uit bij “Wie betaalt de wegen”.

    Dat er in de US wellicht een of twee uitzonderingen te vinden zullen zijn, verandert niets aan de algemene stelling: Daar waar de republikeinen het op lokaal niveau voor het zeggen hebben, zijn de belastingen laag, maar de wegen slecht. En andersom: als je over goed onderhouden straten rijdt, dan weet je dat de betreffende gemeente gerund wordt door democraten.

    Ik ben en blijf libertariër, maar het credo: “als er geen overheid is die voor je zorgt, zorgen de mensen zelf wel voor oplossingen”, is niet per definitie waar. Wellicht zal er ooit een oplossing komen voor die wegen, maar waarschijnlijk zal dat pas gebeuren nadat alle persoonlijke behoeften zijn vervuld. De mensheid kennende, kan dat lang duren.

    • “Zo kwamen we natuurlijk uit bij “Wie betaalt de wegen”.”

      Ook zo’n goeie. Wegen bestonden al; die ontstaan op natuurlijke wijze op plekken, waar mensen veel lopen. Kunstwegen ontstaan uit overheidsbehoefte om troepen te verplaatsen. Later is het economisch nut erbij gekomen. Op een libertarisch continent zullen minder wegen zijn, laat staan spoorwegen (men heeft het stuur uitgevonden), maar dit zal de economie niet schaden, als men meer van lokale ondernemers afneemt. Mensen, die zich beperken tot een dieet van lokale producten, worden met gemak 90 jaar en knijpen nog je hand samen, als ze je een hand geven.

      • “Vooral maar niet alleen in de kernlanden van de negentiende-eeuwse ontwikkeling,
        Groot-Brittannië en de Verengde Staten, ontstonden talloze verenigingen. Zij bevorderden liefdadigheid, onderlinge bijstand, politie en onderwijs. Zij hielden zich bezig met de aanleg of oprichting en het onderhoud van lokale publieke goederen en diensten en andere werken ‘tot nut van het algemeen’ (parken, verharde wegen, rioleringen, straatverlichting). In de westelijke territoria van de Verenigde Staten van Amerika was er nauwelijks sprake van een politieke overheid. Daar was vrijwel alleen het privé-initiatief verantwoordelijk voor ‘recht en orde’, onderwijs, ziekenzorg, stadsontwikkeling, energie- en watervoorziening, publiek vervoer, postbedeling en telegrafie en dergelijke.

        In andere landen was dat in veel mindere mate het geval. Daar heerste nog een absolutistische traditie volgens welke in beginsel geen initiatief mocht genomen worden zonder de toestemming van de soevereine vorst of zijn agenten. In nog andere landen waren de leidende kringen verknocht aan het republikeinse denken van Rousseau. Dat impliceerde afkerigheid tegenover ‘particuliere gemeenschappen’ die ‘de eenheid van de staat’ zouden kunnen verstoren. Volgens Rousseau zouden dergelijke gemeenschappen hun leden ertoe aanzetten het particuliere groepsbelang boven het algemeen belang te stellen. Die opvatting hield in dat particuliere initiatieven in beginsel slechs na wettige machtiging tot ontplooiing mochten komen.”

        ~Frank van Dun: Lokale publieke goederen en collectieve voorzieningen.

    • Ik leef in the San Francisco Bay Area, Californië.
      Californië, en meer specifiek de Bay Area wordt al lange tijd uitsluitend door Democraten bestuurd. De wegen zijn zo’n beetje de slechtste van het land. Echt om te janken. Trouwens, nagenoeg alle grote steden in the VS worden al decennia-lang bestuurd door de D’s en lijden massaal onder slecht publiek onderwijs, armoede, moord, overvallen, dakloosheid. De leugen dat de D’s de belangen van de gewone man in het oog hebben moet eens en voor altijd ter bed gelegd worden. Het is een corrupte bende (de R’s ook maar over het algemeen in wat mindere mate).

  2. **Niets menselijks is libertariërs vreemd. Maar basis is en blijft dat je verantwoordelijk bent voor de gevolgen van je daden**

    Ik bedoel het niet verkeerd want het stuk is verder goed. Maar ik kan me in deze uitspraak niet in vinden.

    Want de redenen vanuit een hele groep libertariers om de grenzen open te zetten komen mij juist wel vreemd over. En juist niet als menselijk. Want het dwingt de gemeenschap tot kosten en opdraaien voor gevolgen. En dat getuigt juist niet van eigen verantwoordelijkheid. Ik heb nog nooit hier iets gelezen dat een warm hart voor immigranten gedragen kan worden JUIST op het principe van die eigen verantwoordelijkheid. En dus zelf te betalen voor een gezin of persoon waarvan jij vindt dat die hulp nodig heeft. En jij dus ook verantwoordelijk voor die persoon bent.

    Het is leuk dat er meer aandacht komt voor Libertarisme en de filosofie van de vrijheid.
    Maar zolang een heel deel van de gemeenschap weigert in te zien dat massa immigratie / open grenzen een daad van agressie is tegen de eigen medemensen. En de juistheid van open grenzen niet te verantwoorden valt vanuit zogenaamde principes als vrij verkeer van personen en goederen hebben wij wat mij betreft niks geloofwaardigs om over te brengen. En kan het grote volk beter nog even wegblijven tot wij helder spoor kunnen trekken.

    En ja dat zou zijn met zijn allen. Een hele uitdaging voor het vrije libertarische individu.
    Want verdeelheid op zulke zaken kun je gewoon niet voor het voetlicht van groot publiek brengen.
    En je kunt er geen samenlevingen mee bouwen.

    Tenzij natuurlijk de gemeenschap ervoor open staat op te splitsen in meerdere stromingen en dat ook naar buiten toe kenbaar te maken. AK, Minachisme en wat wat ook alweer die laatste die Youp introduceerde. Geolibertarisme?

    Mij maakt het verder niet zoveel meer uit. Maar we moeten wel eerlijk blijven natuurlijk over (on)mogelijkheden die de bestaande situatie van de ‘libertarische gemeenschap’ als uitgangspunt voor welke verandering of vooruitgang dan ook biedt.

    • ” En dus zelf te betalen voor een gezin of persoon waarvan jij vindt dat die hulp nodig heeft. En jij dus ook verantwoordelijk voor die persoon bent.”

      Dat is ook zo. Je kunt niemand laten betalen of dwingen om arbeid te verichten, om jouw ideeen, visie, geloof, ideologie te materialiseren

      De persoon waarvan je vind dat die hulp nodig heeft kun je niet stallen bij je buurman. Maar tegelijkertijd kun je bij je buurman ook niet met geweld verhinderen dat hij zo’n iemand verzorgd op zijn grondstuk. En dat is het hele punt.
      Als jij wilt bepalen voor je buurman wie hij mag uitnodigen, wie hij voor zich laat werken, enz. en je bent ervoor dat er geweld ingezet wordt tegen hem om dat te verhinderen, Blijkt daaruit dan dat je gelooft in het zelf eigenaarschap en prive eigendom van je buurman en nog belangrijker jezelf?

      • @perspectief

        *….je bent ervoor dat er geweld ingezet wordt tegen hem om dat te verhinderen…*

        daar ben ik niet voor. benieuwd waar je dat uit opmaakt

      • @ Esther
        Als je buurman zonder toestemming aan jou te vragen, iemand in zijn huis heeft uitgenodigd of met hen handelt ( in de vorm; van zij doen werk voor hem in ruil voor geld.)
        Vind je dan dat jij mag iets doen om dat te verhinderen?

      • Perspectief Ik zou niet weten waarom ik dat zou willen. Zou geeneens in me opkomen ook. Buurman mag gewoon zaken doen. Heb ik verder niks mee te maken.

        Je hebt niet aangegeven waarop je je conclusie over mij baseert.
        Waar baseer je onderstaande op?

        **Als jij wilt bepalen voor je buurman wie hij mag uitnodigen, wie hij voor zich laat werken, enz. en je bent ervoor dat er geweld ingezet wordt tegen hem om dat te verhinderen, Blijkt daaruit dan dat je gelooft in het zelf eigenaarschap en prive eigendom van je buurman en nog belangrijker jezelf?**

    • Dank je voor je antwoord ik ben hetl met je eens ik zou dat ook niet willen verhinderen.
      Nog een paar vragen als je me dat toestaat. Je hoeft ze niet te beantwoorden als je niet wilt.
      Zou je het oke vinden als ik dat doe? Als ik mijn buurman zou verhinderen (door dreiging met geweld of geweld) zaken te doen of iemand uit te nodigen?
      Kun jij mij vragen om dat voor je te doen? (als je je buurman dat wilt verhinderen)
      Wat als wij samen dat zouden doen is het dan goed ? Als we maar een meerderheid zijn?
      Kunnen wij als meederheid een instituut o.i.d. vragen het voor ons te doen?
      M.a.w als iets niet goed is voor ons om te doen, wat is dan het (heilige) ingredient om het van niet goed in goed te veranderen.

      Die conclusie is een aanname gebaseerd op je geloof dat grenzen bestaan. Daaruit volgt dat er dreiging met geweld of geweld gebruikt moet worden in eerste instantie, om die grenzen te finacieren. Waardoor het lijkt dat je niet gelooft in andermans of je eigen, zelfeigenaarschap en prive eigendom.

      Staatsouvereiniteit en het soeverein zijn van ieder individu in die staat is een onmogelijkheid. Of je hebt het laatste woord, de hoogste claim op jou leven en bent souverien heerser over jou leven, of de staat heeft dat, Als de staat het hoogste recht heeft om te zeggen wat jij moet betalen, doen en laten, betekent dat automatisch dat jij geen uiteindelijke beslisser bent over je eigen leven en je eigendommen.

      Het was niet als persoonlijke aanval bedoeld al kan ik me goed voorstellen dat het zo overkomt en achteraf gezien had ik beter anders kunnen omschrijven of een vraag stellen. Sorry hiervoor.

      • Perspectief dat geeft niet. Ik begrijp nu dat je vraag een projectie was van je eigen idee.

        Ik begrijp verder niet helemaal wat je allemaal vraagt. Maar ik ben tegen elke vorm van geweld of onderdrukking. Ook via via.

  3. De Volkskrant is al overleden maar ze weten het zelf nog niet. De massamedia wordt overeind gehouden door belastinggeld en special-interest crony capitalist miljonairs met een agenda. Vandaar dat ze allemaal dezelfde voorspelbare propagandabagger spuien. Het voordeel is dat hun doelgroep massaal afhaakt, moe van de repeterende leugens. Media in Nederland. Een incestueus en gestaag kleiner wordend groepje dat steeds harder gaat roepen.

  4. Ik krijg ook de indruk dat het liberalisme in het algemeen en het libertarisme (als de meest principiele variant daarvan) in het bijzonder, op hun laatste benen lopen. Ondanks alle etatistische drama’s, ondanks de socialistische en semi-socialistische mislukkingen is de geschiedenis van het Westen de geschiedenis van het liberalisme en van het kapitalisme met als nec plus ultra: de Industriele Revolutie, waar we in essentie nog steeds inzitten. Wel inmiddels in de derde manifestatie daarvan, met de vierde op komt.

    Het zal niet de staat zijn waardoor we bestuurd worden. Dat is een achterhaald concept, maar algoritmes. Algoritmes die beter weten wat goed voor ons is dan wij dat zelf weten of ook maar kunnen weten. Voor het eerts in de geschiedenis gaan wij mensen veranderen middels technologische modificaties. Yuval Harari heeft daar interessante speeches over gegeven waar YouTube vol mee staat. Deze bv: https://www.youtube.com/watch?v=XOmQqBX6Dn4

    ***gered uit spamfilter***

  5. Ik geloof dat mijn vorige reactie in het spamfilter is beland. Vandaar een tweede poging. Dit soort links-rechts discussies zijn helaas nauwelijks relevant. Om te beginnen is er een soort consensus bereikt die de sociaaldemocratie heet. De enige discussie die gevoerd wordt is in welke mate je opgaat/ondergaat in een globalistische politieke orde. Maar nog veel belangrijker is dat het humanisme op zijn laatste benen loopt. Na het religieuze era, hebben we het humanistische era gehad waar niet langer God maar de mens zelf de ultieme autoriteit is. Dit alles verschuift razendsnel naar dataisme – in die zin terug de wolken in – naar de Google cloud, de Amazon cloud en de Facebook cloud waar algoritmes zoveel data over je verzameld hebben dat je niet alleen veel beter weten wie je bent. Ook je beslissingen kunnen zij veel beter voor je nemen. Wie beter dan Yuval Harari om het uit te leggen: https://www.youtube.com/watch?v=4ChHc5jhZxs
    Het begint vanaf 6:16.

  6. “Libertariërs ­vergeten graag dat ­bij vrijheid ook plichten horen.”

    Dat vergeten we zeker niet. Wat de Volkskrant bedoelt, zijn eenzijdig opgelegde onzinnige plichten, zoals dat het om 20:58 veilig is om buiten te lopen en om 21:02 niet. Waar een libertariër een contract sluit, houdt hij zich aan de plichten voortvloeiend uit dat contract. Je ziet geen libertarisch functionerende landen, maar neem bijvoorbeeld vrijwilligersorganisaties. Een stok hebben die vrijwilligersorganisaties niet, want het inkomen van de vrijwilligers komt van elders. Toch beschouwen de meeste vrijwilligers hun vrijwilligerswerk niet als vrijblijvend, zijn ze bereid tot inzet. Waar bijvoorbeeld een gemeente bijstandsgerechtigden als ‘vrijwilliger’ naar zo’n organisatie duwt, gaat het mis. Een deel ervan gaat muiten en saboteren. Maar de meeste echte vrijwilligers zijn even loyaal, vaak nog loyaler, dan de betaalde krachten. Men zal er eerder een cursus ‘grenzen bewaken’ dan ‘plichtsbesef’ aanbieden aan vrijwilligers.

  7. ‘er zijn 195 landen in de wereld en nog geen een is ooit libertarisch geweest’.

    Hoewel ik de exacte context niet ken, lijkt dit een drogreden. Dat er nooit een Libertarisch land is geweest, zegt niets over of Libertarisme al dan niet werkt. Er is ook een tijd geweest dat er nog geen democratische, socialistische en communistische landen waren. Die zijn er uiteindelijk ook gekomen. Met alle nefaste gevolgen van dien.

    Bovendien waren er gedurende de vroege middeleeuwen een groot aantal anarchistische landen/gebieden in Europa. Die samenlevingen waren veelal stabiel. Het recht was er meestal gebaseerd op vormen van gewoonterecht en private rechtssystemen. IJsland zou ruim 2 eeuwen anarchistisch geweest zijn en Ierland zelfs bijna 1000 jaar.

    Veelal waren het de vele Christelijke kerken die ‘het morele kompas’ van die samenleving vormden. Die kerken zijn niet te vergelijken met ‘de katholieke kerk’ zoals wij die nu kennen. Ze waren tegen elke vorm van macht en staatsmacht in het bijzonder. Deze kerken hadden zelf ook geen enkele macht over de mensen en streefden dat ook niet na. Het waren veel meer filosofische instituten. Bovendien waren ze de beschermheren van de private rechtssystemen.

    https://misesuk.org/2017/08/31/the-reactionary-libertarianism-of-frank-van-dun/

    *** dank voor je reactie, gered uit spambakje ***

  8. Een probleem met de Tent City is ook, dat ze het voor Jan en Alleman openzetten en geheel voorbij gaan aan de natuurlijke wetten van associatie. Bij een bedrijf moet je solliciteren; het lijkt me handig, dat dat bij een libertarisch gemeenschap ook moet. Mensen, die alleen maar rechten willen en geen gezag aanvaarden, houd je zo buiten de deur.
    Een andere denkfout, die de Volkskrant maakt, is dat libertarische gemeenschappen hooguit in de marge van de huidige etatistische wereld kunnen ontstaan. Een succesvol grootbedrijf, infrastructuur, industrie en grondstoffenvoorziening opbouwen is schier onmogelijk en alleen dit soort zwerverskampen blijven dan over. Je zult op zijn minst een libertarisch continent moeten hebben. Een libertarisch land wordt afgestraft door de ‘internationale gemeenschap’. Een libertarische gemeente door de centrale overheid van het land.

  9. “Wikkel een komkommer in een Volkskrant en na een dag heb je een augurk” zei iemand ooit. Intussen is de Volkskrant van een linkse Belg net als de andere papieren kranten. In totaal is alles nu van 2 linkse Belgen en hebben wij 10 verschillende smaken augurk gekregen.

    Dat ze opeens met ‘hit pieces’ komen tegen het libertarisme betekent dat libertarisme in deze tijden een relevante boodschap heeft. Want ik vermoed dat de linkse Belgen subsidies van de EU krijgen om dit soort proparanda te schrijven.

    Mijn persoonlijke favoriet is Het Parool dat zowel vol op het multiculti orgel gaat als het ‘fanzine’ van groenlinks is. Dat laatste uit opportunisme omdat de PvdA dood is, want vroeger was het de partijkrant. Leuk om af en toe online te bekijken, verder geen cent aan besteden.

Comments are closed.