In een vrije markt – een markt zonder centrale bank dus – worden alle goederen door private bedrijven geproduceerd: schoenen, tafels, auto’s, van het kleinste vliegwiel tot de grootste machines, je kunt het zo gek niet bedenken. Maar ook geld. En dat snappen de meeste mensen blijkbaar niet. Ze geloven dat het geld van de centrale bank komt, en dat is dat. Daarom deze mini-cursus monetaire economie.

De kernillusie waar men blijkbaar aan lijdt, is dat we naar de bank gaan voor een krediet. Dat is niet zo. Je hebt namelijk krediet voor je de bank binnenstapt, en het is dat krediet dat je verkoopt in ruil voor geld dat de bank dan produceert. Krediet is namelijk absoluut géén economische categorie zoals winst, verlies, dividend of rente. Krediet is een exclusief morele categorie: het is een synoniem van reputatie. Wie altijd zijn beloftes nakomt, die heeft meer krediet dan een ander. En dat krediet kan dus verkocht worden aan een bank.

Hoe gaat dat in zijn werk? Op het moment dat je je handtekening onder je lening zet –in puur economische termen is dat eigenlijk een obligatie – krijgt de bank een zogenaamd “rentend instrument” in handen. Dat wil zeggen dat zij in de toekomst van jou elke maand een vast bedrag zal ontvangen. Dat heb je zelf op een stuk papier geschreven. Bijvoorbeeld: “Ik beloof 100.000 EUR terug te betalen binnen 5 jaar tegen een rente van 2 %.” Door van jou die “IOU” aan te kopen, heeft de bank dus een bron van inkomsten in de toekomst.

De vraag is met welk geld de bank dat aankoopt? Goldbugs beweren dat dat vroeger met goud gebeurde. Dat de bank eerst spaarders moet hebben die goud deponeren, en dat men daarna pas de IOU’s van ontleners kan opkopen. Daar klopt geen iota van. Drie man en een paardenkop kunnen morgen een bank oprichten zonder enig kapitaal, of preciezer: louter op basis van de autoriteit die de drie oprichters in hun gemeenschap hebben. Want ook dat is kapitaal, zij het kapitaal van een niet-financiële aard.

Wat krijg je in ruil voor die ene IOU van 100.000 EUR, die gebaseerd is op de waarde van jouw persoonlijke reputatie? Heel eenvoudig: 100.000 IOU’s van 1 EUR, die gebaseerd is op de waarde van de reputatie van die specifieke bank. Een bank is dus niks meer dan een omzetter van illiquide krediet (kapitaal) in liquide krediet (geld). Nergens komt daar ook maar een ons goud aan te pas. Het idee dat elke monetaire eenheid gedekt moet zijn door een hoeveelheid goud in de bank, is dus larie: dat maakt bankieren precies onmogelijk.

Wat is de functie van goud dan wel? Simpel: bankiers eerlijk houden. Als banken zomaar geld kunnen produceren – in feite kunnen ze dat dus gewoon door van die particuliere IOU’s op te kopen – dan bestaat de kans dat één van die banken plots veel te losjes wordt in haar geldproductie. De verleiding is immers altijd aanwezig om gelijk welk krediet op de kopen. Hoe meer rentende instrumenten, hoe meer inkomsten, niet? Ze produceren gewoon meer geld, en dat is dat. Wat kan hen dat immers schelen?

Nou, niks. Behalve in het geval waarin ze verplicht worden om elke monetaire eenheid (elke IOU van 1 EUR) die zij hebben geproduceerd in goud te moeten uitbetalen in geval daarom gevraagd wordt. Dat zorgt ervoor dat ze conservatiever worden, want mocht de markt plots doorhebben dat een bank veel te veel geld produceert, dan begint iedereen de tegenwaarde van diens biljetten in goud op te vragen. Die zullen immers aan een discount noteren: je zal meer biljetten nodig hebben van die bank om hetzelfde brood te kopen.

Wie wil nog lenen bij zo’n bank? Niemand natuurlijk: je krijgt wel snel geld, maar dat geld is bijna niks waard in de markt. Op die manier zuivert de markt zich dus van slechte (dat is: overproducerende) banken. Dit systeem werkt perfect, maar natuurlijk enkel in een vrije bankenmarkt. Als één van die banken een monopolie op de gelduitgifte bekomt, dan is het einde zoek. Of nee, toch niet: het einde is slavernij. Vroeger trouwde men voor de kerk, daarna voor de staat, en nu voor de bank. Tot de schuld ons scheidt.

Uw ketter,

Brecht Arnaert

5 REACTIES

  1. Banken hebben het patent op het handelen in lucht. Een kredietnemer krijgt een krediet van de bank. De kredietnemer krijgt niet iets van waarde in handen van de bank. De kredietnemer zet lucht van de bank om in kapitaal. De bank krijgt pas bezit als de kredietnemer het krediet afbetaald en daar moet de kredietnemer de bank nog voor betalen ook.

  2. schuld en boete, was daar niet een Russische klassieker over, ook daar weer was de overheid de oorzaak van van alles.

  3. Voorlopig zal het wel bergafwaarts blijven gaan met geld, hier komen de Digitale Central Bank Digital Currencies. U heeft geld totdat beslist wordt dat u geen geld heeft omdat u een domestic terrorist bent.

Comments are closed.