Op Netflix is de docu “Downfall: the case against Boeing”  te zien. Dit gaat over de oorzaak van 2 crashes met de 737 Max en de nasleep ervan.  De portee van de docu is dat door hebzucht de toestellen naar beneden zijn geklepperd.  U weet wel,  die hebzucht die plotseling de mensheid in haar greep krijgt en economische crises veroorzaakt, maar die normaliter niet aanwezig is. 

“Blaming economic crises on “greed” is like blaming plane crashes on gravity. Certainly planes wouldn’t crash if it wasn’t for gravity. But when thousands of planes fly millions of miles every day without crashing, explaining why a particular plane crashed because of gravity gets you nowhere. Neither does talking about “greed,” which is constant like gravity.”

In de docu wordt de schuld gelegd bij de fusie met McDonnell Douglas.  Die hadden een cultuur van hebzucht terwijl voor die tijd bij Boeing de focus op kwaliteit en veiligheid lag.  Dus McDonnell Douglas vliegtuigen klepperden met regelmaat uit de lucht. U kent allemaal nog wel die tragische crashes.  Toch? Maar klanten waren zo dom – vast verblind door hebzucht – dat ze toch deze vliegende doodskisten bleven kopen, volgens deze studie, met de veelzeggende titel ‘Overwhelmed by success’ : 

“ Most companies fail when customers do not buy their products. Douglas failed because customers did buy its products. Douglas fell with a successful innovative product, the DC-9, and an order backlog in excess of $3 billion and growing, enough work to keep its production lines humming for years.” 

Nu hecht ik niet veel waarde aan die studie (komt uit Berkeley) maar het lijkt wel aan te geven dat het met de veiligheid van die Douglas vliegtuigen wel snor zat.  Dus het was vast niet de fusie die de oorzaak was.  Andere reden die aangevoerd werd in de docu is Wall street.  Altijd een makkelijke prooi.  De Gordon Gekko die roept ‘Greed is Good’ terwijl hij een ‘corporate raid’  doet op een kleine airline.  De shareholder value stond voorop, in plaats van veiligheid.  Ok, ik beleg zelf ook wel eens, meestal niet al te succesvol.  En als aandeelhouder zit ik niet op een dergelijke duikvlucht in het koersverloop te wachten: 

Volgens mij wil niemand dat een vliegtuig neerstort, ook de hebzuchtige aandeelhouders niet, zelfs als die ALLEEN maar naar dividend/rendement zouden kijken en zich niet zouden bekommeren om mensenlevens.  Boeing keert sinds de crashes geen dividend meer uit. 

Als libertariër moet ik uiteraard wijzen op het falen van de Federal Aviation Administration (FAA), de overheidsinstantie die de veiligheid van US citizens moet bewaken.  Maar dat is iets te makkelijk.  Het lijkt erop dat Boeing bewust de FAA gefopt heeft, door de installatie van een safety critical system (MACS) te verzwijgen. Dat zou het ook voor een private controle instantie lastiger maken om haar taken uit te voeren.  Wel is het zo dat bij een dergelijk overheidsmonopolie de incentives zijn dat ze bij falen doorgaans meer funding krijgen, dus dat helpt niet echt.  Mensen zijn dus nog steeds hebzuchtig, ook al werken ze voor de overheid. Heel raar!  


Ook werd het verzwijgen ingegeven omdat anders piloten weer op een dure cursus moesten vanwege overheidscertificatie.  Kan me zo voorstellen dat in een vrije markt dit een stuk goedkoper opgelost had kunnen worden en er dus veel minder incentive was geweest voor de fraude. 

Wat ook niet helpt is dat je vervolging kan afkopen voor een bedrag dat gelijk staat aan een kwartaalwinst in 2018.  Overheidsrechtspraak.  Een bedrijf dat zulke fratsen uithaalt zou veel harder gestraft moeten worden, zodat aandeelhouders een nog groter incentive zouden hebben om dit / herhaling te voorkomen.  Als ze die macht al hebben, in Nederland bestaat het fenomeen van de ‘Dutch discount’ op aandelen die veroorzaakt wordt door de weinige macht van de aandeelhouders. De reden is overheidswetgeving ter bescherming tegen ‘hostile take overs’. Tegen Gordon Gekko dus. Merk ook op dat een BV, NV, Ltd etc  overheidsconstructen zijn oa om aansprakelijkheid te beperken. Hence ‘limited’.  Dit kan nuttig zijn, maar kan ook misbruikt worden, cq incentives verleggen. 

Ook moeilijk te plaatsen is dat de CEO onder wiens verantwoordelijkheid de FAA, allegedly,  willens en wetens gefopt werd wegloopt met 62 miljoen $$$ in plaats van wegrot in een cel. Lijkt me ook een falen van de overheidsrechtspraak.  Of niet, als de beschuldigingen ongegrond zijn of als hij ook gefopt is. In de docu heeft men het over oekazes ‘van hogerhand’ mbt het met opzet niet opnemen van bepaalde informatie in interne memo’s zodat men later ‘plausible deniability’ kan claimen.  Die vlieger gaat dan niet op natuurlijk. Bij normale rechtspraak. 

Mensen zullen nog steeds overlijden in een libertarische maatschappij en ook de zwaartekracht zal nog steeds bestaan. Risico’s kunnen pas naar nul als je stopt met leven.  Risico’s worden wel minder als de overheid de juiste incentives niet perverteert. Denk aan het immuun maken van Pharma voor vaccin schade.

Het is lastig te voorspellen hoe een echt vrije markt zonder overheidsbemoeienis zou werken. Ik stel me zo voor dat aandeelhouders, uit hebzucht, zullen eisen dat een verzekeringsmaatschappij evt schade dekt.  De verzekeringsmij zal, uit hebzucht, dan zeer grondig onderzoek (laten) doen en echt onafhankelijke auditors inschakelen. Die onderling concurreren en out of business gaan bij falen, in plaats van een groter budget krijgen.  En als dan nog steeds door opzettelijke fraude (hetgeen in de docu wordt beweerd) vliegtuigen naar beneden klepperen dan zullen de verantwoordelijken, zowel degenen op de werkvloer die zwegen omdat ze bang waren voor hun baantje (misschien zou een auditor een beloning uitloven, kliklijn instellen?) als de leidinggevenden (ipv een gouden handdruk van 62 miljoen $)  levenslang arbeid moeten verrichten om de nabestaanden iets van een vergoeding te geven.  Lijkt me tamelijk aannemelijk dat een dergelijke doofpotaffaire dan niet (vaak meer) voor zal komen, ook al is de hebzucht niet van de lucht. 

Als laatste, zonder overheid zou er ook geen global warming waanzin zijn om producenten te nopen om te grote motoren onder een 53 jaar oud toestel te hangen.  Waardoor het vermaledijde MCAS systeem, en het verzwijgen daarvan,  helemaal niet nodig was geweest. 

Wat is het toch fijn dat er overheden zijn!

Hijseenberg,  Februari 2022

25 REACTIES

  1. In een vrije markt, of niet vrije markt. Er zijn gewoon kapitalisten die extreem hebzuchtig zijn en daarmee andere mensen in gevaar brengen. Dit is gewoon zo. Waarom mag dit niet erkent worden? Waarom zijn ondernemers altijd zogenaamd helden? Waar komt die mythologie vandaan?

    In een vrije markt zou het patjepeeër bedrijf vanzelf ten gronde gaan? Weet je niet, het kan ook zijn dat mensen gewoon voor een tientje gaan vliegen (uit armoede, of hebzucht) en dat de vliegtuigen van dat patjepeeër bedrijf dan af en toe uit de lucht vallen. En dat dit een businessmodel blijft, ondanks dat het veel mensen schade doet. Ze betalen de schade, met de winst die ze maakte. Ik zie het zo voor me. Het wordt dan een soort Russisch roulette airlines. Bijna gratis en met 10 procent kans dat je neerstort. Vraag en aanbod

    Zolang die libertarische vrije markt er niet is, blijft het theoretisch. Ga vliegtuigmaatschappijen opzetten, in liberland. Dan kunnen we het verhaal testen.

    Ik heb niets tegen andermans hebzucht. Tenzij ik er last van heb. Als er door jouw hebzucht vliegtuigen op mijn huis vallen. Dan zal ik tegen je in opstand komen. Dan zullen de mensen tegen je in opstand komen.

    • Ondernemers kunnen alleen succesvol zijn door producten aan te bieden waar anderen geheel uit vrije wil voor kiezen te betalen. Daarom zijn ondernemers helden. Zij maken de producten en services waar anderen hun zuurverdiende centjes voor willen ruilen. Hoe succesvoller ze zijn, hoe meer ze een weldoener zijn voor de wereld. Dit itt overheden die geld stelen, afpakken via allerlei belastingen, en vervolgens moet je vertrouwen hebben dat je een product krijgt wat je wilt voor een redelijke prijs. Vergelijk de Mao-pakjes van communistisch China met een weelde aan keuze in een meer marktgerichte economie.

      Als ondernemers anderen schade berokkenen door vliegtuigen van matige kwaliteit te bouwen die neerstorten, of door het milieu te vervuilen met hun afval, overtreden ze de wet en moeten ze bestraft worden. Dit artikel gaat er mede over dat Boeing nauwelijks bestraft is en de schrijver vraagt zich af of dat beter zou gaan in een vrijemarktanarchie.

      • geheel uit vrije wil voor kiezen te betalen

        Wanneer spreken we van ‘gehele vrije wil’?

        Als ik alle huizen bezit en verhuur en als het buiten ijskoud is, huur je dan uit gehele vrije wil?

        Als ik een patent heb op het aids medicijn en jij aids hebt, koop je dan bij mij die medicijnen ‘uit gehele vrije wil’ ?

        Als ik het water bezit, in een land. Kopen mensen dan ‘uit gehele vrije wil’ bij mij dat water ?

        Belasting is diefstal, maar 50 procent van je inkomen aan huur betalen, is geen diefstal ?

        0,1 procent van je inkomen gaat naar belasting. 50 procent naar huur. Maar belasting is diefstal ?

        Ik weet niet man, ik kan even niet meer nadenken vandaag. Kom er later misschien terug op

      • Het wapen tegen jouw angsten is keuze. Jij hebt ook macht. Ook de rijkste miljardair heeft andere mensen nodig om zijn brood te bakken en zijn wagenpark te onderhouden. Als iemand alle huizen en/of alle water heeft en dat tegen woekerprijzen verkoopt dan kun je ergens anders heen gaan waar dat niet het geval is. Je angst is daarnaast hypothetisch omdat het nog nooit voorgekomen is. Nu is het tegenwoordig inderdaad zo dat bedrijven als Blackrock, Vanguard, Fidelity en State Street de hele wereld lijken op te kopen. Echter, als mensen hun investeringen in de door genoemde bedrijven geleverde mutual funds terugtrekken, zijn ze weer heel snel terug bij af.

      • In mijn eentje heb ik niet zoveel macht. Als ik macht wil, moet ik mij organiseren. Als ik mij wil verzetten tegen staatsmacht én kapitaalmacht.

        En dat is dus een beetje het probleem hé. Als mensen aan kapitalisme denken, denken ze aan blackrock dat 80 procent van de huizen opkoopt en beschermd word door de staat, in dit proces.

        Dus als mensen aan ancap denken, denken ze blackrock, maar dan nog extremer.

        Kapitalisme was vanaf begin af aan een statist systeem. De term ‘ancap’ is daarom nogal onhandig.

        Kapitalisme kon bestaan, omdat de commons ingesloten werden door de staat, zodat werkers gedwongen werden om voor fabrikanten te werken.

        De vraag voor veel mensen is, is ancap een socialisme. Socialisme als in, een beweging voor iedereen. Waar iedereen materieel op vooruit gaat? Of is het iets waar de CEO van blackrock iets aan heeft. Iets voor de 0,0000001 procent. Dat is niet altijd even duidelijk.

      • “Kapitalisme was vanaf begin af aan een statist systeem. De term ‘ancap’ is daarom nogal onhandig.”

        Een leugen die je onbenul etaleert.
        Wat je daarna allemaal aan wartaal uitslaat ga ik niet eens behandelen.
        Lees nu eindelijk eens een deugdelijk economieboek of hou gewoon je muil dicht.

        Hier, ben ik nog zo aardig voor je geweest om twee playlists voor je te selecteren.
        1. https://www.youtube.com/watch?v=O0w6aeodE_8&list=PLALopHfWkFlFdEr_xv1hpqo65zq4eLBcG
        2. https://www.youtube.com/watch?v=GwwkvYTwYXM&list=PLALopHfWkFlEPnfUZ9crc8sOXKofjAsxV

      • http://www.mutualist.org/sitebuildercontent/sitebuilderfiles/MPE.pdf

        Je moet dit boek lezen en dan hoofdstuk vijf. Hierin staat beschreven hoe industrieel kapitalisme opkwam en hoe het verschilde met markten zoals die daarvoor bestonden

        Een economisch boek.

        Die Mises site plaatst dingen nooit in de historische context. Ze zoomen slechts in op de aspecten die ze willen belichten. Dat filmpje van die vrouw in die keuken, lijkt op een reclame. Alsof Mises je iets wilt verkopen. Dat gevoel krijg ik er een beetje bij.

        Uitgepraat? Godverdomme nee, ik praat en ik praat tot de laatste ronde mee !

      • Ik lees: “In Part I, which concerns value theory, we construct
        the theoretical apparatus for our later analysis. In this
        section, we attempt to resurrect the classical labor theory
        of value, to answer the attacks of its marginalist and
        subjectivist critics, and at the same time to reformulate
        the theory in a way that both addresses their valid
        criticisms and incorporates their useful innovations.”

        Hij gaat verdorie the labour theory of value opgraven en oppoetsen. Die theorie is fout. Het is de basis van het marxisme en heeft meer dan 100 miljoen doden op haar geweten met een veelvoud daarvan aan verwoeste levens. Dit is niet serieus te nemen.

      • Kameraad

        Ik had het ook niet over part I van het boek. Ik ben het ook niet eens met zijn labor theory ideeën.

        Vergeet alleen niet hé. Hij zegt dus het volgende : in een vrije markt, komt de labor theory tot zijn recht. Hij wilt niet iets opleggen, zoals marxisten. Een vrije markt leidt vanzelf ertoe dat arbeid verzilverd word

        Ik had het daarnaast over chapter 5. Niet over de labor theory.

        Carson heeft ideeën waar ik het niet mee eens ben. Maar hij heeft wel extreem veel kennis en plaatst alles veel beter in een historische context, dan de Mises mensen doen. De Mises mensen gaan uit van hun ideaal, ze gaan niet uit van de bronnen

        Daarnaast is Carson ook een klootzak als persoon zijnde, maar ook dat is irrelevant. Want het is gewoon een goede intellectueel verder.

    • Omdat het onjuist is. Hebzucht brengt niemand in gevaar.
      De auteur zegt ook nergens:
      Het mag niet gezegd worden
      Het zijn helden

      Hij legt alleen uit hoe het mechanisme van human action werkt. Veel duidelijker kan het denk ik niet uitgelegd worden. Als er stromannen terug komen, dan is het vrij zinloos om het nog op tien andere manieren uit te leggen.
      Ik denk dat linksmensen gewoon niet denken on menselijk handelen als een schaakspel, waar bij de ene zet de andere volgt en oorzaken gevolgen hebben. In jullie wereld is het zo ” ik voel me vandaag extra hebzuchtig, ik doe de prijs wat omhoog en de kwaliteit wat omlaag.”
      Nooit een eigen zaak gehad. En terecht, want kunnen niet meer dan 1 zet vooruit denken. Als die socialisten uiteindelijk de productiemiddelen overnemen met hun demagogie en staat, wordt het ook meteen een bende

      • In sommige gevallen kan hebzucht mensen natuurlijk wel in gevaar brengen. Als ik als CEO bezuinig op mijn vliegtuigen, omdat ik graag niet 20 miljoen, maar 21 miljoen wil omzetten, dan breng ik daarmee mensen in gevaar.

        2 plus 2 is vier

        Ik denk dat ‘human action’ nogal complex is. Veel complexer dan jij en ik altijd kunnen overzien

        Er zijn hebzuchtige mensen. Soms zijn die hebzuchtige mensen machtig en soms hebben we daarom grote last van ze en moeten we er iets tegen doen. One way or another

        Jezelf beschermen tegen andermans destructieve hebzucht = egoïsme/individualisme

        Ben ik links? Links zegt altijd dat ik ‘heel rechts’ ben. Die termen links/rechts betekenen niets meer.

    • Als de aanbieder van producten en diensten de enige is die die diensten en producten aanbiedt, heb je vier keuzes;
      1) niet afnemen als je die diensten en producten te duur vindt,
      2) of zelf ruilbare producten en diensten gaan produceren zodat je kan ruilen,
      3) of jammeren, (wat je goed afgaat, maar niet erg productief is, je bent toch niet lui?),
      4) of de overheid zo gek zien te krijgen dat die de kolen voor je uit het vuur haalt.
      Die aanbieder blijft zo goed als altijd niet de enige aanbieder zeker niet als er (veel) geld met zijn diensten en producten te verdienen valt. Plus de markt kan er niets aan doen dat mensen met een grote dwingeland opgezadeld zijn, te weten hun maag/overlevingsdrang al dan niet gecombineerd met hebzucht of luiheid. Tijd om volwassen te worden.

  2. Dat is de vraag inderdaad: gaat de verzekeringsmaatschappij, wat naar alle waarschijnlijkheid ook een reus van een organisatie is, daadwerkelijk Boeing door de juridische, financiële en ethische wringer halen of maken ze een dealtje samen volgens het motto: de ene hand wast de andere, met name omdat we elkaar vaker gaan tegenkomen. Hoe graag ik ook zou willen dat dit op te lossen is door simpelweg de staat uit de vergelijking weg te snijden, ik vrees dat er toch at meer moet gebeuren.

    • De verzekeringsmaatschappij gaat dan een hoop verliezen maken. Uiteindelijk is het rechtvaardig zijn of failliet gaan.

      Het idee dat er een bepaalde groep is die geen eieren voor zijn geld kiest zit ook achter het idee van lockdowns. Alsof mensen in een doods enge pandemie gewoon naar concerten zouden blijven gaan als de roverheid er niets aan deed.

      • Ik ben bekend met de standaard AnCap antwoorden. Alleen, ik ben bang dat het toch wat ingewikkelder zit en dat grote bedrijven ook met elkaar gaan samenwerken als er geen overheid is. Ja, je hebt als consument keuze en ja, er zijn altijd alternatieven. Toch zal het nog niet zo eenvoudig zijn. Net zoals het nu niet eenvoudig is om de globalisten te omzeilen of economisch een hak te zetten.

      • Vroeg libertarisme/individualist anarchism, ging ook uit van homesteading hé.

        Als Spooner en Tucker over de vrije markt spraken, dan hadden ze het volgende voor ogen : Een familie neemt een stuk land, zet daar een bedrijf op, verdedigd het met een jachtgeweer en handelt in de omgeving.

        Dat was dan het markt anarchisme van die tijd.

        Heel iets anders dan Blackrock minus de staat. Of Pepsi, maar dan zonder regulering

        Blackrock en Pepsi zijn groot geworden, geheel in een statist context. Ze hebben geprofiteerd, van statism. De staat sloeg vakbonden voor ze neer en beschermde hun property, allemaal gratis. Vrijwel gratis

        Dus die shift van individualistisch, kleinschalig markt anarchisme. Naar het verhaal van Friedman en Rand, is nogal een grote stap geweest.

        De vraag kan ook zijn, willen we überhaupt nog uit gaan van grote bedrijven ? Is dat de modus van productie voor de toekomst? het gevaar is inderdaad, dat grote bedrijven samenklonteren en een staat vormen. Dit zou tegengegaan kunnen worden, als je vrije markt bestaat uit : kleine bedrijven, coöperaties, communes en familiebedrijven. Het punt is dan alleen weer, dat je een bedrijf niet kan verbieden om groot te worden, als dit op een spontane manier gebeurt. Dit zijn allemaal extreem moeilijke vraagstukken, heb ik gemerkt.

  3. Wat volgens mij ook gebeurt is dat alsjeblieft eenmaal een FDA hebt, dat een bedrijf ook niets meer doet dan door de fda is voorgeschreven.
    Zo vermoed ik ook dat er een minimumgrootte voor toiletten is in kantoren. Dus ze zijn nooit groter dan dat. Wordt niet eens over nagedacht. Standaard grootte.

  4. Ook moeilijk te plaatsen is dat de CEO onder wiens verantwoordelijkheid de FAA, allegedly, willens en wetens gefopt werd wegloopt met 62 miljoen $$$ in plaats van wegrot in een cel. Lijkt me ook een falen van de overheidsrechtspraak

    Als je geld hebt, heb je macht. En alles gaat over macht 🙂

    Een CEO kan toch de rechtspraak omkopen, politici en instanties naar zijn/haar hand zetten. Jij en ik, wij kunnen dat niet, omdat we geen miljardjes op de bank hebben.

  5. Vandaag zag ik een programma bij RTL. Man en vrouw hebben hun hobby omgezet in een klein bedrijfje. Oude fietsbanden omzetten in riemen. Het zag mooi en functioneel uit. Om het bedrijf een boost te geven, vond mevrouw dat de overheid met wetgeving moet komen om oude banden om te zetten in andere producten i.p.v. bijvoorbeeld te verbranden.
    I.p.v. dat mevrouw tracht andere mensen te overtuigen van hun product, vond zij dat de overheid haar wetsmacht moet gebruiken om burgers te dwingen hun banden anders in te zetten. Als je niet weet hoe handel werkt, dan zul je geneigd zijn om hiermee akkoord te gaan. Maar, het punt is, dat mensen volgens mevrouw gedwongen moeten worden via de overheid om haar wil op te leggen aan anderen. En dat is fout. Als haar product zo goed is, dan hoeft dat niet.
    Er zijn mensen die denken dat dit kapitalisme is, nee, dit is gewoon het beperken van rechten en keuzes van mensen, en dat is heel slecht.
    Boeing, Airbus en andere grote vliegtuigbouwers maken mooie vliegtuigen. En soms gaat het mis. Ik werk voor een redelijk grote organisatie, en ik weet wat bureaucratie kan veroorzaken. Ga niet denken, dat de overheid alles weet en kan. Integendeel, de techniek en ontwikkelingen gaan zo snel, dat de overheid altijd hopeloos achterloopt en bij de overheid werken ambtenaren. Het zijn geen uitvinders, denkers of mensen van actie. Het zijn systeemmensen die zich verschuilen achter de wet en regels.

    • Kapitalisme heeft altijd binnen de staat bestaan. Het is ingebed in de staat. Zeg staat, dan zeg je kapitalisme. Zeg je kapitalisme, dan zeg je staat.

      Wat libertariers willen, zou ik niet eens kapitalisme noemen. Men wilt een soort geglobaliseerde, postmoderne, grenzeloze markt economie. Een wereld van contracten. Hetzelfde als waar Proudhon en Tucker al over spraken, in de 19de eeuw. Zij noemde hun ideeën alleen ‘socialisme’ en niet ‘kapitalisme’

      Ik snap dat bureaucratie de boel kan frustreren. Kijk, een groot bedrijf kan de overheid omkopen, waardoor zo’n groot bedrijf dan vrij spel krijgt

      Maar een groot bedrijf zou ook private regulerende instanties kunnen omkopen.

      Geld = macht. En met macht gaan deuren open, die anders dicht blijven. De accumulatie van grote sommen kapitaal, zal dus altijd problemen blijven veroorzaken.

      Whatever, deze discussies zijn allemaal heel speculatief eigenlijk. We spreken over een wereld die er ‘in theorie zou kunnen zijn’. Jij zegt, die wereld zal A zijn. Ik zeg, die wereld zal B zijn. Maar we weten het allebei niet.

      Kijk, links anarchisme heeft in ieder geval haar projecten gehad in de werkelijkheid. Libertarisme niet. Libertarisme moet zich nog bewijzen. Men moet een testlab opzetten. Dit had ik al eerder gezegd, maar goed, who cares.

      Liberland, moet tien keer zo groot worden. En men moet daar een structuur handhaven geheel gebaseerd op Rothbards ideeën. Dat zou ik dan ondersteunen.

      • Zeg je staat dan zeg je eigendom, strafrecht, oorlog, soldaten, belastingen, nivelleren, socialisme, leugens, Rutte, etc. Wat is je punt?

  6. Als het om geld gaat is iedereen hebzuchtig, de een alleen een beetje meer dan de ander..

    • Ik ben persoonlijk niet eens zo hebzuchtig. Ik hoef niet per se een villa en een buitenhuis, of wat dan ook. Geloof het of niet. Ik wil gewoon met rust gelaten worden, door mensen.

Comments are closed.