Cruikshank_-_Peace_and_Plentywaar vooral meer op gestudeerd moet worden.

Gisteren stond op deze site een videoclip die het basisinkomen promoot. In de comments – het waren er nogal wat – kwam diverse keren het argument van de zogenaamde efficiency van het basisinkomen naar voren: we hebben immers al zoveel uitkeringen, waarom niet één uitkering voor iedereen? Dat scheelt heel wat rompslomp.

Het idee van een basisinkomen voor iedereen heeft trekken van een perpetuum mobile en het getuigt daarnaast van een psychologische drift waar ook nog wel iets over te zeggen is.

Om te beginnen miskent het idee van een basisinkomen voor iedereen de menselijke psychologie: als iets gratis is, moet je niet verbaasd zijn als de vraag enorm is. Iedereen kent de grap als er ergens een volksoploop is: “Wat is daar aan de hand? Oh, daar geven ze iets gratis weg.” Maar gratis bestaat niet. Iets dat wordt gegeven aan iemand moet altijd ergens vandaan komen. Dus als complete volksstammen zich bij het overheidsloket komen melden voor hun “gratis” basisinkomen, waar vinden we dan de mensen die de middelen waaruit dat basisinkomen wordt betaald, verschaffen? Je hoeft geen drs. psychologie te zijn om te voorspellen dat die groep een stuk moeilijker te vinden zal zijn. Kortom, het idee zet een premie op “halen”, maar geen beloning op “brengen”.

Maar stel nu dat “we” (lees: de voorstanders van het idee) het toch invoeren? Dan krijgen dus 13.316.082 van de 16.779.575 ingezetenen die Nederland telt (cijfers 2013, CBS) een basisinkomen (3.463.493 ingezetenen zijn jonger dan 18). Laten we ook even aannemen dat dit basisinkomen voldoende moet zijn om van te leven, want anders heeft de hele exercitie geen zin. Dan moeten er dus ook nog mensen zijn die het geld voor deze groep fourneren, op de een of andere wijze. Voor iedereen die niet productief is moet er een ander zijn die dat wel is, want welvaart ontstaat immers niet uit het niets.

De veronderstelling die aan het idee van het basisinkomen ten grondslag ligt is dat ontvangers van een basisinkomen bereid zullen zijn te werken voor wat ze meer willen dan het basisinkomen. Laten we eens zien hoe dat uit gaat pakken. Volgens het al eerder genoemde CBS bestond de beroepsbevolking in 2013 uit 7.899.000 personen, waarvan er 7.251.000 ook daadwerkelijk werkzaam waren. Als die werkzame mensen het geld moeten verdienen voor 13.316.082 personen die het gewoon krijgen, dan is de last voor iedere werkende dus 1,84 basisinkomen. Met andere woorden, iedere werkende moet 1,84 keer het basisinkomen verdienen, wil er voor iedereen voldoende zijn. Bedenk dat er dan een belastingdruk van 100% is voor iedere werkende, waarvan 100/184 weer teruggegeven wordt – of niet afgedragen hoeft te worden – als zijnde het basisinkomen. Hiermee is het argument van de efficiency al meteen onderuit gehaald, want het blijft hetzij geld rondpompen, hetzij belastingaangifte doen en afdragen voor de productieven en een uitkering aanvragen voor de niet-actieven.

Als je gaat rekenen met de verhoudingsfactor 1 : 1,84 komt je tot een belastingdruk van 45,7% (84 / 184 x 100%). Daarmee is overigens niets gezegd over de verdeling van deze druk over de verschillende belastingmiddelen (inkomstenbelasting, BTW, accijnzen etc), maar dat laat ik hier even buiten beschouwing. Dat percentage komt aardig overeen met de collectieve belastingdruk die in Nederland momenteel heerst. De voorstanders hebben dus een argument dat er qua volume niets verandert, maar dat het vooral om een uitvoeringstechnische verandering gaat. Zij beargumenteren die met een beroep op efficiency. En daarnaast neemt het basisinkomen ook de stress van “zie het maar te verdienen” weg.

Maar efficiency is op zichzelf nooit een argument als het gaat om sociale of financieel-economische vraagstukken. Efficiency zegt immers alleen iets over hoe je iets doet, niet over wat er moet worden gedaan, en of de beoogde resultaten worden bereikt. De effectiviteit is veel belangrijker voor de uitkomsten dan de efficiency. Aan dat punt gaan de efficiencydenkers steevast voorbij.

Een ander punt dat ze over het hoofd zien is dat als je het basisinkomen gewoon kunt claimen, terwijl je over je verdiende inkomen een lastendruk van 45,7% hebt, er een geweldig sterke prikkel is om niet onnodig productief te zijn. Het kon dus best weleens zijn dat de totale productie van Nederland achteruit gaat, in plaats van vooruit (of constant te blijven). Daarmee staat de betaalbaarheid van het idee onmiddellijk na invoering al onder druk.

En waarom moet de overheid de stress wegnemen die mensen ondervinden als ze zich geconfronteerd zien met de noodzaak om in hun levensonderhoud te voorzien? Dat is nu eenmaal de spanning die bij het leven hoort. Wie dat wegneemt, schaft het leven zelf af.

Daarmee is ook het ultieme argument tegen de aanhangers van het basisinkomen voor iedereen gegeven: het is een uiting van doodsdrift. Dat een discussie over het basisinkomen serieus genomen wordt, zegt niets over de stand van de economische wetenschap, maar veel meer over de mentale gesteldheid van onze cultuur. Je vraagt je ondertussen af of de voorstanders van het basisinkomen dat zelf in de gaten hebben, of dat het ze gewoon niets kan schelen. Ik zou dat laatste niet eens uit willen sluiten.

Paul Verhaegh

29 REACTIES

  1. Na een eerste wat snellere overlezing ook een eerste aantekening:

    De auteur gaat uit van een letterlijke basisuitkering voor iedereen, en bedoelt daarmee dat letterlijk iedereen een soort van wettelijk recht moet krijgen op een basisuitkering waar elke ontvanger van moet kunnen leven. Is dat ook zo?

    Precies zoals nu bij de AOW is geregeld, de bijstand of anders: Elke ‘economische eenheid’ (als gedeponeerd bij de fiscus) krijgt 100% van een basisuitkering. Dit betekent dan weer dat verreweg de meeste uitkeringen 2 mensen betref, wat alweer snel de helft van de begroting betreft zoals in het stuk van de schrijver wordt bedoeld. Of vergis ik me?

    Mocht blijken dat er meer mensen besluiten als voorheen om als alleenstaande bij de fiscus te zijn geregistreerd, zal dat in elk geval de woningbouw (verkoop) een flinke boost opleveren. We hebben dan immers meer woningen nodig.

    Zo’n vaart al het echter niet lopen, omdat de situatie in dit opzicht niet wezenlijk verschilt van de huidige.

  2. @Sander [2]:
    Daarmee ga je geheel voorbij aan de bedoeling van het basisinkomen. Het basisinkomen is een op gelijkheidsbeginsel gebaseerde regel, waarbij iedereen evenveel recht heeft op dat inkomen. Wanneer je ervoor kiest om te werken, is je loon de slagroom op de koffie. Het basisinkomen verplicht je echter niet om te werken, met de gedachte dat werken een keuze moet zijn en geen plicht (want slavernij). Als iemand een miljoen verdient zal dat dus geen enkel effect op het basisinkomen hebben.

    Hijseenberg [12] reageerde op deze reactie.

  3. Wat ik me eerder afvraag is waarom men blijft vasthouden aan de inkomstenbelasting en niet meer kijkt naar de BTW. De BTW is immers ingevoerd met als doel de inkomsten belasting op te heffen. Waarom is dat nog niet gebeurt? Veel interessanter vind ik het om te kijken naar de psychologische rede van de huidige economie. Waarom vinden mensen dat je moet werken voor een inkomen? En dan het liefst voor een baas. Waar komt dit ingeprente idee vandaan? Waarom word er neer gekeken op die personen die niet 8 uur per dag voor een baas werken maar gebruik maken van hun recht op een uitkering? Heeft dit te maken met jaloezie? Ik moet werken dus jij ook? En wie zegt dat deze uitkeringsgerechtigde niet werkt? Een (huis)moeder word niet gezien als iemand die werkt. Terwijl zij 24/7 bezig is met haar huishouden en kinderen. Een artiest is 24/7 bezig met zijn/haar kunst. Als dat niet voldoende inkomen oplevert blijft een aanvullende uitkering noodzakelijk om te overleven. Werkt de artiest dan niet? En dan het psychologische aspect macht. Hoe zit het daarmee? Waarom wil onze overheid en deze maatschappij zo graag dat iedereen werkt? Weer het liefst voor een baas of dan in ieder geval geregistreerd als zzp-er. Controle. Waarom willen mensen zo graag controle hebben over andere mensen? Wat gebeurt er als je mensen een onvoorwaardelijk basisinkomen geeft? Dan verlies je een stuk controle en daarmee macht over mensen. Natuurlijk wil de politiek dat niet. Maar waarom wil de “gewone” mens dat niet? Wat heeft de gemiddelde werknemer te verliezen? Waar zijn we bang voor?

  4. De funding voor het basisinkomenwordt gevonden door belastingmodellen te veranderen. Grote bedrijven betalen nauwelijks belasting. Grondstoffen, milieu, en geinvesteerd kapitaal zijn bruikbare grondslagen voor belastingheffing. De belasting op arbeid wordt dan eerdere lager dan hoger.

  5. Waar ik met de pet gewoon niet bij kan is: Waar komt dat geld voor DE uitkering vandaan? Er zal toch ergens een soort verdienmodel onder moeten liggen.

    Ik probeer even wat.
    Wordt die funding gedaan uit de opbrengsten van BTW?
    Dan wordt een brood dat nu € 3,- kost opeens € 4,50, immers er moet 50% “marge” worden gemaakt om DE uitkering van te betalen. Het totale prijsgebouw zal dus flink duurder worden.
    Daartegenover staat dat WE dan geen IB meer betalen, want in dit model wordt arbeid niet meer belast.

    Wanneer arbeid niet meer belast wordt zal dus het inkomen netto verbeteren. Maar, het besteedbaar inkomen zal niet per definitie hoger worden.

    Dan is er nog iets waar ik de vinger niet helemaal achter krijg.
    Ik krijg DE uitkering: Vervolgens ga ik papier prikken in het park en verdien daarmee geld. Komt dat dan boven op DE uitkering? Of is dat in plaats van DE uitkering?

    En… Wie bepaalt de hoogte van DE uitkering? Is daar een marktwerking voor te verzinnen?

    Het idee van DE uitkering wringt volgens mij, maar dat komt natuurlijk omdat ik 50 jaar lang in het huidige stelsel leef. Ik moet leren Out of the Box te denken. Misschien is het model wel het beste idee sinds gesneden brood…

  6. Als de tegenstanders zich eerst eens verdiepen in het idee van een basisinkomen. En als een ex topman van de Rabobank, en een top econoom er al voor openstaan. En als men dan eens oordeelt, dan is het misschien niet zo’n raar idee. Trouwens Zwitserland, Cyprie, Namibie, Brazilie, en zweden hebben het al, of hebben ermee geexperimenteerd. Men moet eens van de gedachten af van wie niet werkt zal niet eten. (Ik voor ons zelf, en god voor ons allen)
    De economie is gedoemd om te mislukken, dat ziet iedereen, de vraag is alleen wanneer, dit is zo bedoelt om oorlogen te crieeren. Dit brengt namelijk weer geld op. En zorgt voor vermindering van de wereldbevolking. Dit is ook de hele reden van oorlog in Oekraine.

    Van mij mag het er direct komen…
    Dan is er ook geen onderbetaald werk meer, en mensen die hier komen werken, terwijl ze 1000km verder op wonen.

    Richard [14] reageerde op deze reactie.

  7. Een manier om iedereen afhankelijk te maken van de staat. Als het niet betaalbaar is zullen er vanzelf wel stemmen bij een overheid opgaan om een beroep te doen op mensen hun vermogen en als dat helemaal is opgemaakt ook hun arbeid zelf. Overheid gaat dan vrijwilligers aanwijzen om dit of dat te doen. Of een dagtaak met 2 fulltimers als verborgen werkloosheid. Wat we ook van het communisme zo goed kennen (hele oude mensen weten dat nog).

  8. Ik ben geen voorstander van een basisinkomen maar wat ik mis in deze discussie en de vorige is “het monetaire systeem”, ik ga niet zeggen dat fiat geld een goed idee is het meest oneerlijke aan de centrale bank/fiat systeem is toch wel het feit dat een select groepje mensen over vers gedrukt geld beschikt terwijl het merendeel van de bevolking enkel de inflatie hiervan geniet.

    Er is dus wel degelijk een manier om een basisinkomen(tje) te realiseren zonder dwang, quantitative easing van onderuit zeg maar, en als we de centrale banken afschaffen en iedereen vrij laten om zelf nieuwe valuta te maken is dat volgens mij ook best een goede manier om een nieuwe valuta te lanceren.

    Valt mij vaak tegen hierzo, per discussie/artikel goede argumenten maar een visie op het grote geheel ontbreekt of je wordt doorverwezen naar een boek/website :/

  9. Lekker stuk, paul. Een financiële onderbouwing is altijd handig.

    @igor: het ‘probleem’ met eigen valuta is dat degene die ze uitgeeft dit op goede naam moet doen. Dat betekent dat je als producent in ieder geval succesvol moet zijn, daaruit ontstaat je kapitaal. Daarnaast moet je betrouwbaar zijn, dat is het fiduciaire onderdeel van het geldsysteem dat jij opzet.
    Ik zou je een link kunnen geven 😉

  10. @R. Reuvekamp [3]:

    hoe zit het dan met de verplichting voor anderen (slavernij) om een gedeelte van hun zuur verdiende loon af te staan om het basisinkomen van anderen op te hoesten?

    Stel dat je strandt op een eiland, dan ben je gedwongen om iets te doen – noem het werken – om in leven te blijven. Lijkt me geen slavernij. Je kunt allerlei mooie wetten schrijven in het zand dat je recht hebt op een basisinkomen maar daarmee verander je niet de realiteit. Als Vrijdag toevallig ook dat eiland is, misschien is hij dan zo dom om in je recht op een basisinkomen te trappen, maar vermoedelijk zal je dwang moeten gebruiken om hem zo ver te krijgen.

  11. Beste Paul, je ziet een paar dingen over het hoofd.
    Er is een groot aantal mensen, zowel in Nederland als in Europa en wereldwijd, dat het hoofd niet of nauwelijks boven water kan houden – het precariaat. Dit is niet alleen moreel verwerpelijk maar ook nadelig voor de samenleving als geheel omdat alle ongewenste sociale en gezondheidsproblemen daardoor versterkt worden. Het feit dat er geen werk is voor iedereen – zie het vrij constant blijvende aantal werklozen over de laatste (pak weg) dertig jaar – versterkt deze tendens verder, want hierdoor – én door de afkalvende sociale voorzieningen – neemt het precariaat toe.
    Afgezien hiervan is het een mensenrecht om een levensstandaard te hebben, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder inbegrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil. Moeder en kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. Alle kinderen, al dan niet wettig, zullen dezelfde sociale bescherming genieten (art. 25 UVRM). Een ieder heeft als lid van de gemeenschap recht op maatschappelijke zekerheid en heeft er aanspraak op, dat door middel van nationale inspanning en internationale samenwerking, en overeenkomstig de organisatie en de hulpbronnen van de betreffende Staat, de economische, sociale en culturele rechten, die onmisbaar zijn voor zijn waardigheid en voor de vrije ontplooiing van zijn persoonlijkheid, verwezenlijkt worden (art. 22 UVRM). Hier zal door een Onvoorwaardelijk Basisinkomen (=OBi) aan tegemoet worden gekomen.
    Bovendien kan dit OBi als een gedeeltelijke schadeloosstelling worden gezien voor de derving van “vermogen”, die door het “landjepik” van grondeigenaren, projectontwikkelaars, speculanten en “grondstofwinnaars” is veroorzaakt. Het is immers een geboorterecht dat ieder even veel deelrecht heeft op wat hij/zij op aarde aantreft bij geboorte, zowel voor wat betreft de oorspronkelijk schone aarde, frisse lucht, helder licht en koesterende warmte, als voor de welvaart die wij allen – afhankelijk van de plaats waar we geboren zijn – dankzij het werk van ieders voorouder in de schoot geworpen krijgen.
    Bovendien zal het OBi tegemoet komen aan de wens die in de samenleving leeft voor minder bureaucratie en regelgeving (veel huidige uitkeringen zullen erdoor worden vervangen en de controles op naleving van de voorwaarden daarmee ook).
    Tevens verwachten we een harmonisering van de arbeidsmarkt doordat meer mensen parttime zullen gaan werken, wat bovendien onthaastend op de samenleving zal gaan werken en mogelijk ook consumptiedwang verminderend.
    Last but not least zal de ontwikkeling van horige/lijfeigene in vroegere tijden tot soeverein mens een stevige boost krijgen en krijgt iedereen – in ieder geval in materieel opzicht – de kans zijn/haar leven naar eigen wens en inzicht in te richten.
    Hoe een en ander zijn beslag zal krijgen kunnen we alleen maar bepalen door het te proberen. Eerst op kleine schaal, daarna groot, groter, grootst. De bronnen zouden kunnen worden gevormd uit veranderingen in belasting op inkomsten, vermogen, milieu, grondstoffen, winsten, automatisering, Toegevoegde Waarde (> op luxe), invoering van de TOBIN TAX en Onttrokken Waarde.
    Met hartelijke groet, Ad Planken.

  12. @Followthemoney [8]: Het feit dat bepaalde mensen voor iets zijn, zegt niets over het een goed idee is of niet. Ook onder topmannen uit de bankwereld en het bedrijfsleven bevinden zich mensen die weinig verstand van economie hebben.

    Ook het feit dat er ergens mee geëxperimenteerd is, zegt nog niet veel.

    De econoom Henry Hazlitt was in beginsel een voorstander van het basisinkomen. Hij is daar echter op teruggekomen. Een van de belangrijkste argumenten die hij terecht aanhaalt is het feit dat een gegarandeerd basisinkomen de natuurlijke drang van mensen om te sparen voor onzekere tijden ernstig ondermijnt. Men is immers verzekerd van een inkomen dat voldoende is om van te leven. In tegenstelling tot wat met name politici en de media ons willen doen geloven is sparen en niet consumptie de belangrijkste motor van een duurzame economie. Sparen is immers het uitstellen van consumptie. Door te sparen daalt de rente, hetgeen in een vrije economie het signaal voor investeerders en ondernemers is dat er nu minder uitgegeven wordt, maar dat dat kapitaal in de toekomst beschikbaar zal zijn. Dat zal een verschuiving in de productie van consumptiegoederen (korte termijn) naar duurzame kapitaalgoederen zoals machines, nieuwe productietechnieken en fabrieken (lange termijn) en de daarbij horende werkgelegenheid tot gevolg hebben. De lagere rente betekent tevens dat kapitaal op de kapitaalmarkt goedkoper beschikbaar komt voor ondernemers. Dat geld kunnen zij op de lange termijn weer terugverdienen als de uitgestelde consumptie weer op gang komt.

    Weinig sparen kan lijden tot een zogenaamde consumptie-economie, waarbij het niet is uitgesloten dat er zelfs netto welvaart verloren gaat. Consumptie is uiteindelijk toch een soort van vernietiging van welvaart. Productie is daarentegen de bron van welvaart.

    Een systeem/experiment kan best een aantal decennia ogenschijnlijk goed werken. Zelfs communisme, socialisme en democratie lijken in beginsel te werken. Met name als dergelijke systemen worden geïntroduceerd in een relatief vrije, welvarende samenleving. Dan worden de tekortkomingen nog gemaskeerd. Maar uiteindelijk zijn deze systemen -evenals het basisinkomen- parasitaire systemen. Die zijn slechts beperkt houdbaar.

    Richard [15] reageerde op deze reactie.

  13. Ik propageer al geruime tijd de invoer van een onvoorwaardelijk basisinkomen waarbij met opvalt dat er over het algemeen direct tegenwerpingen komen.
    Nadere analyse daarvan toont aan dat deze tegenwerpingen voortkomen uit de, door ons huidige kapitalistische stelsel, gehersenspoelde gedachte dat het niet eerlijk is dat werkenden moeten bijdragen om zij die niet werken een bestaansrecht te geven.
    Alle tegenwerpingen die ik hierboven gelezen heb, en het artikel zelf, komen in basis voort uit dit principe. Wie werkt mag leven, wie niet werkt moet het zelf maar uitzoeken.

    Dat is een kortzichtige en bepaald ongefundeerde gedachtegang. Heel vroeger moest je werken om je land te verbouwen, op jacht te gaan, je gezin van eten te voorzien en je huis te verdedigen tegen natuurgeweld en andere mensen. Maar die tijd is toch echt wel voorbij.

    Wat we nu onder ‘werken’ verstaan heeft niets meer te maken met het ervoor zorgen dat je kunt overleven. Het is een in veel gevallen zinloze tijdsverspilling die niets bijdraagt aan het welzijn of welbevinden van de mensen. Integendeel, het leidt tot stress, hartklachten, depressies en voor het overgrote deel van de werkenden, het op maandag beginnen te wachten tot het vrijdag is en ze eindelijk weer een paar dagen verlost zijn.
    Geen wonder dat alle technologische vooruitgang waarmee deze werkzaamheden volstrekt overbodig gemaakt worden, toegejuicht worden. Eindelijk komt er tijd vrij om weer echt zin te geven aan het leven. Keerzijde is dat banen dan zullen verdwijnen. Over 15 jaar is nog maar 25% van het aantal banen dat er nu is beschikbaar, de rest is weg geautomatiseerd. Nadat de robotisering de fabrieksarbeider hun banen hebben ontnomen, zorgt de huidige vorm van informatisering dat alle kantoorbanen, backoffice functies, administraties, en zelfs artsen, verplegers, rechters, maar ook chauffeurs, machinisten en een hele hoop andere banen straks overgenomen zijn door zelfdenkende machines.
    Hoe kan je dan volhouden dat iedereen maar moet werken? Er is eenvoudigweg geen werk. Tenzij we er met zijn allen genoegen mee nemen dat we naar een 20 urige werkweek gaan en daar ook navenant voor betaald krijgen.

    En wat betreft de betaalbaarheid: het huidige systeem van uitkeringen kost, alles meegerekend, zo rond de 180 miljard per jaar. Want wat vaak vergeten wordt is de de ambtelijke molen die ingezet wordt om één uitkering uit te betalen, zeer omvangrijk is. Grosso modo kost een bijstandsuitkering ongeveer twee keer de netto uitkering aan echte kosten. Alles meegerekend.

    Door een kleine verandering in het belastingstelsel, een iets hogere BTW en belasting op grondstoffen in plaats van arbeid, tezamen met een basisinkomen voor iedereen, gaan de arbeidslasten voor werkgevers fors omlaag. Zij kunnen daardoor concurrerender werken. Nederland is een export land. Tegen lagere kosten produceren betekent meer export. Daar zitten extra opbrengsten in die het overgebleven verschil tussen de 187 miljard die bespaard wordt en de kosten voor het onvoorwaardelijk basisinkomen niet alleen tot nul reduceert maar na een paar jaar al tot een overschot leidt.

    Jimmy Mulder [17] reageerde op deze reactie.
    Richard [19] reageerde op deze reactie.

  14. @John Lasschuit [16]: Precies! ik ben het helemaal met u eens. zou ik daar nog een paar punten aan mogen toevoegen?

    Liberalen zijn vaak dol op Henry Ford. Kennen jullie deze anekdote, die plaats vond toen Ford zijn geautomatiseerde lopende band liet zien:

    “Henry Ford II: Walter, how are you going to get those robots to pay your union dues?

    Walter Reuther: Henry, how are you going to get them to buy your cars?”

    Die laatste zin vergeten mensen vaak: Als jij een succesvolle zakenman bent maar iedereen is arm, hoe ga je dan je producten verkopen? Zonder basisinkomen of andere welvaartsverdeling houden bedrijven straks geen klanten meer over!

    De anekdote brengt me ook bij een tweede punt: veel mensen hekelen de iets-voor-niets mentaliteit van het basisinkomen. ze vergeten echter dat iets voor niets de essentie is van werken met machines. Alle apparaten in je huis doen in luttele minuten hetzelfde werk waar je zelf dagen mee bezig zou zijn zonder die machine. In ruil vragen ze alleen een beetje stroom (het geld wat je voor de machine hebt betaald gaat naar de fabrikant, winkelier etc.) machines zijn onze slaven, en iets voor niets hoort daar gewoon bij.

    Het duurt niet lang meer voordat veel producten bijna letterlijk aan bomen groeien. laten we de eigenaar van die boom wereldheerschappij claimen, of gaan we de vruchten gewoon eerlijk verdelen?

    Richard [19] reageerde op deze reactie.

  15. @John Lasschuit [16]: Dat werkgelegenheid verdwijnt door automatisering is niet juist. Dat dacht men ook ten tijde van de industriële revolutie. Sindsdien is er alleen maar in rap tempo meer werkgelegenheid en welvaart gecreëerd. Er verdwijnen bepaalde banen, maar er komt nieuwe werkgelegenheid voor terug. Door de nieuwe technologische ontwikkelingen bloeit niet alleen die sector, maar bijvoorbeeld ook de dienstensector.

    Een basisinkomen is -zoals ik al eerder heb betoogd- een parasitair systeem, waarbij zij die werken onder dreiging een deel van hun inkomen moeten afstaan aan zij die niet werken. Moreel gezien is dat verwerpelijk. Rechtens gezien deugt het eveneens van geen kant, omdat het een inbreuk is op het zelfbeschikkingsrecht en het eigendomsrecht.

    Werken is een noodzakelijk kwaad. Een mens moet keuzes maken en arbeid verrichten om in leven te blijven. Dat is een natuurlijk gegeven. Voedsel, kleding, huizen etc. komen nu eenmaal niet uit de lucht vallen. Iemand moet arbeid verrichten (werken) om dat te realiseren. Je kunt kiezen om niet voor een ander te werken en zelfvoorzienend te worden, maar ook dan zul je moeten werken. In een collectivistisch systeem (waaronder ook het basisinkomen) betekent dit dat bepaalde mensen niet alleen voor zichzelf werken, maar tevens gedwongen worden om voor anderen te werken. Een vorm van slavernij, hoe je het ook wendt of keert. Wat is daar eerlijk aan?

    Daarnaast ondermijnt het de zelfredzaamheid van mensen en de sociale cohesie in een samenleving. Waarom zelf nog werken als men ook een ander voor mijn karretje kan spannen? Er zal langzaam maar onvermijdelijk een verschuiving plaatsvinden van productie naar parasiteren en consumptie. De druk op het productieve deel van de bevolking neemt toe. Zij moeten meer produceren. Totdat ook een deel van hen besluit zich bij de oarasieten te voegen of te emigreren. Zo brokkelt langzaam maar zeker de welvaartsontwikkeling af en uiteindelijk stort de boel in elkaar

    Alle parasitaire systemen zijn op de lange termijn onhoudbaar. Omdat ze immoreel zijn.

    fionn [27] reageerde op deze reactie.

  16. Het basisinkomen moet laag zijn. Zo laag dat je er eigenlijk bij zou moeten werken.

  17. inkomen krijg je als iemand jouw toegevoegde waarde erkent en beloont met de ‘tokens’ geld. Als alles geautomatiseerd is en we AI hebben blijft er (bijna) alleen nog waardering over in entertainmentindustrie / beloningen voor creativiteit. Helaas zijn de meeste mensen niet super creatief of goede entertainers, dus ja..

    De enige belasting die ik nog moreel kan verantwoorden is een ‘single land tax’. (Georgism, geoism, of geolibertarism)

  18. Geweldig Basisinkomen!!! Hoe sneller de economie instort hoe sneller we de afslag naar vrijheid kunnen nemen.

    Als je denkt dat met een basisinkomen van bijvoorbeeld 1600 je nog een brood of biertje kan kopen voor een paar euro…. ahahhaahhahaha.

    Stel je voor: Het is een warme zomerse dag, de warmste sinds 3 jaar. Je gaat naar het terras en besteld een biertje. Om de prijs van dat biertje op de paar euro te houden moet daar dan iemand naast zijn basisinkomen van 1600 euro dus voor 8 euro per uur werken om jou te serveren. Dus geloven in een basisinkomen is geloven dat anderen jou in de snikhete zon een biertje gaan serveren voor 8 euro per uur. Droom toch lekker verder.

  19. “En waarom moet de overheid de stress wegnemen die mensen ondervinden als ze zich geconfronteerd zien met de noodzaak om in hun levensonderhoud te voorzien? Dat is nu eenmaal de spanning die bij het leven hoort. Wie dat wegneemt, schaft het leven zelf af. ”

    Sorry Paul, klinkt leuk, maar in onze samenleving is voor velen de strijd voor het levensonderhoud een non issue. In ene primitieve samenleving zou dat misschien nog opgaan, maar in onze complexe samenleving gaat het niet zo simpel op.

    we leven in een wereld waarin we de dominante diersoort zijn, we hebben zeer veel factoren in de hand, dat is ook waarom we een maatschappij hebben waar slechts een klein percentage van de mensen zich met directe voedselproductie en grondstoffenwinning bezig(hoeft te)houden. Het grootste deel van de mensen in het westen houdt zich bezig met ‘diensten’, zaken die eigenlijk niet fundamenteel zijn voor het echte levensonderhoud, maar ie door onze complexe maatschappij gecreeerd en/of wenselijk bevonden zijn. Net als structurele werkeloosheid en een idiote scheve inkomensverhouding ook voortkomen uit onze maatschappij..

    volgens jouw redenering kan een bankier of een beurshandelaar, of een reclamemaker net zo goed sterven, evenals elke persoon die meer dan 10 miljoen bezit. zij hebben namelijk geen echte levensonderhoud-stress, bijvoorbeeld doordat ze banen hebben die niets meer met levensonderhoud te maken hebben en slechts scheppingen zijn van onze gekozen maatschappij-inrichting, en/of dat ze zo veel verdienen/bezitten dat ze na korte tijd helemaal niet meer hoeven te werken om toch zich van levensonderhoud te kunnen voorzien.

    Het gekke is ook, dat vele diensten die ver van werkelijke basisbehoeften afstaan veel meer beloond worden dan die functies die rechtstreeks met fundamentele voorzieningen te maken hebben; waarom verdient iemand die reclamepraatjes produceert zo veel en moet een boer of een mijnwerker die dat mogelijk maakt het met veel minder doen?
    het veroordelen van een grote groep mensen tot een leven, niet veel beter dan slavernij terwijl een andere groep in luxe zwelgt beschrijven als ‘stress die nu eenmaal bij het leven hoort’ vind ik een er cynische manier van naar de mensheid kijken. Dat zou betekenen dat we als soort niet meer kunnen evolueren en ontwikkelen. En wat zich niet ontwikkelt… dàt is pas dood.

  20. @Richard [21]:

    Moraliteit is altijd een zwak argument om mee te komen. Moraliteit is een mening. Geen argument.

    Waarom beschrijf je een basisinkomen als een parasitair systeem? omdat dan de mensen die nu het minste hebben méér krijgen? degenen die nu heel veel geld binnenslepen, maar daar eigenlijk geen wezenlijke diensten voor leveren die in verhouding staan tot de beloning (bijvoorbeeld: bankiers produceren *niets* maar zij verbruiken wel veel producten, evenals aandeelhandelaren, reclamemakers(zij produceren slechts vraag naar producten die dus blijkbaar niet ècht nodig zijn) dat zijn de parasieten in het huidige systeem. en dat vind ìk immoreel. Maar dat is mijn mening en heeft als zodanig verder weinig betekenis.

    Een basisinkomen systeem, zou zoals jouw post wel correct impliceert, een verandering van denkwijze vergen. Het zou de maatschappij veranderen van een kleine elite die nu alle welvaart monopoliseert en in mondjes maat over de massa verdeelt in ruil voor onderwerping, naar een veel democratischer systeem, waardoor mensen zèlf kunnen kiezen welk werk ze belangrijk vinden dat gedaan wordt.
    Nu blijft enorm veel belangrijk werk, bijvoorbeeld in de zorg, liggen omdat er geen geld heen gaat om van dat werk bànen te maken. Inplaats daarvan werken die mensen in vage dienstjes en uitwasjes van ons economisch systeem, of produceren voor een verzadigde markt die via door psychologen samengestelde reclame moet worden aangespoord tot overconsumptie.
    Veel dingen die mensen als belangrijk ervaren blijven liggen, de sociale cohesie is al enorm verbrokkeld omdat we constant in een vechteconomie tegen elkaar concurreren om de handouts van de elite. Een bepaald deel van de mensen is permanent uitgesloten van deelname en veroordeeld tot een uitkering, met vernederende voorwaarden.

    Een basisinkomen zal inderdaad leiden tot een herziening van onze productie, en de redenen waarom we produceren, en wat we eigenlijk echt wìllen produceren.

    De automatisering kost overigens wel degelijk banen. En de industriele revolutie deed dat ook. Het valt alleen (nog) niet zo op.
    Heel simpel, vroeger zaten er bij elke bank honderden mensen de hele dag acceptgiro’s te muteren. Nu staat daar een computer. Vroeger werd in fabrieken alles met de hand gedaan door honderden medewerkers, nu doen 10 man dat met apparaten en robots.
    Wat automatisering heeft bereikt, is dat een klein deel van de winst die daarmee is vrijgekomen, in andere sectoren is terecht gekomen en daar functies heeft geschapen waar daarvoor geen geld en dus geen werk in was.
    Maar het is niet zomaar dat we sinds de industriele revolutie een structurele werkeloosheid van 4-10% hebben,waar daarvoor we 99% employment hadden. Als je meer doet met minder mensen, minder banen.
    Simpel. De enige reden dat de industriele revolutie en de automatisering (nog) niet veel meer werkeloosheid hebben veroorzaakt, is dat het kolonialisme opkwam, de bevolking enorm aangroeide en door de verhoogde efficientere productie de prijzen zakten, waardoor er meer vraag ontstond. De groei jaagde zichzelf aan.
    De huidige crises ontstaan doordat de groei aan het afvlakken is. De bevolkingsgroei neemt af, en zal zelfs negatief worden. De wereld is vol aan het raken, er zijn geen ‘frontiers’ vol met kansen meer, geen makkelijk een goedkoop winbare grondstoffen meer. De toename van efficientere productie en de krimp van het aantal banen begint de prijsdalingen en de groei van nieuwe banen in te halen.
    Dat slaat de poten onder de toename van vraag weg en dan zie je dat we eigenlijk wèl structureel werk (in ieder geval in productie) tekort komen. Of eigenlijk beter gezegd: dat ons huidig economisch systeem verouderd is ten opzichte van de huidige staat van de techniek en de samenleving. Net als het feodale systeem uiteindelijk irrelevant werd toen de steden en de industrie opkwamen.
    Daarom moeten we op zoek naar een nieuwe manier om ons systeem vorm te geven, want face it: het moment dat alle productie door robots wordt gedaan, en ook bouw, grondstoffenwinning en transport grotendeels automatisch gaan, dat zal iedereen die nu 40 of jonger is waarschijnlijk nog gaan meemaken. Het is alleen de vraag: gaan we die winst die al die extra effciency oplevert in de zakken van een paar dikzakken laten verdwijnen, of gaan we die verdelen over iedereen en de werkdruk meer gelijk verdelen? gaan we een paar mensen stinkend rijk laten luieren, met een kleine groep mensen die nog keihard 40+ uur werken en een hele grote groep die werkeloos met een minimum zit, terwijl belangrijke maatschappelijke taken steeds meer blijven liggen omdat er geen geld voor is of gaan we het werk gelijk verdelen en ook de inkomsten?

    Seneca [28] reageerde op deze reactie.

  21. Om te verbergen dat we ten opzichte van Europa een achterblijvende bijstandswet kennen en moeilijk doen met het compenseren dmv Belastingtoeslagen en omdat het volhouden van In Holland staat een huis steeds moeilijker wordt moet er overstag worden gegaan, kijk ieder die al aanspraak maakt op een uitkering kent de onzekerheid van het recht om te leven, afhankelijk daarin te zijn van instanties met steeds wisselende regels en mensen, iedere maand kan er besloten worden om huurtoeslag etc te verminderen, genoeg mensen met een uitkering lopen toch op onverklaarbare wijze een schuld op bij de belastingdienst waardoor het maand inkomen nog verder keldert maar vooral ook onverwacht en niet te kunnen verdedigen en snakt voortaan een Basisinkomen te kennen,bijkomend voordeel deze zal als op Europees niveau wordt “rechtgetrokken” hoger moeten uitvallen, immers de accijnzen waren altijd lager in Nederland dan in Italie Duitsland, Frankrijk, Belgie maar nu niet meer we betalen nu meer voor benzine dan in Italie en de sigaretten zin duurder dan in Belgie, de wijn is duurder dan in Duitsland en de snelwegen( door ander systeem) alles bij elkaar nog duurder dan in Zwitserland Italie of Frankrijk bij elkaar. Nederland moet zijn inwoners gewoon eens net zo goed gaan behandelen als bij de Europese buren, een maatschappelijke tegenprestatie? stelletje ouwe ho(e)rige die zich met huid en haar laten verslinden door burgers die het te hoog in den bol is geslagen, ’t zal keer op keer onnodig leed veroorzaken, gewoon geen kennis van zaken en dus ook niet bij machte de wereld te verbeteren. Een rechtvaardig Basisinkomen laat heus wel ruimte om zelfstandig bij te verdienen, de mogelijkheden om te werken groter en voor mensen die om de een of andere reden niet kunnen werken op dat moment de geruststelling iets goeds te doen met het leven (Omdat ze dat al lang van plan waren) What comes around goes around dus mogen de armen van Europa best wel wat meer aan de broodnodige roulatie mogen meewerken zodat er eindelijk echt gelijkheid ontstaat en niet de een alles, de ander minder dan niks, namelijk onzekerheid.

Comments are closed.