koninklijke-marineDe overheid heeft haar takenpakket enorm uitgebreid. De zorgzame staat neemt burgers overal tegen zichzelf in bescherming. Ze beperkt vrijheden en beknot markten en ondernemers. Overal zijn wetjes en regeltjes voor. Kan een organisatie, zelfs een organisatie zo machtig als de overheid, al die taken wel aan? Vandaag wil ik het hebben over de marine. Een kerntaak van de overheid, waar zelfs een deel van de libertariërs achter staat.

In de jaren 60 beschikte de marine over meer dan 100 schepen. De kern van de marine werd gevormd door de 214 meter lange Karel Doorman, een vliegkampschip. Daarnaast beschikte de marine over een tweetal kruisers, ruim 180 meter lange schepen met grote slagkracht. Een twaalftal onderzeebootjagers moest onze vloot beschermen en waren toen groter, sneller en krachtiger dan de 12 toenmalige fregatten. Een bevoorradingsschip was het laatste grote schip.

De vloot aan kleinere schepen bestond uit 5 onderzeeboten en maar liefst 57 mijnenvegers. Een zestal patrouillevaartuigen, drie opnemingsvaartuigen (hydrografie) en duikvaartuigen (platforms voor duikers die mijnen opruimen)

Het niet tot de sterkte meetellende kleinere grut bestond uit dertien landingsvaartuigen. Een zeilend opleidingsschip, een nettenwerkschip, zeesleepboten, havensleepboten, een torpedo werkschip, een torpedo inschietschip en communicatie schepen. Aldus de Alkenreeks boekjes 114 en 115 die de koninklijke marine rond 1965 beschrijven.

Thans is het een ander verhaal. Er is geen vliegkampschip. Er zijn nog wel 6 fregatten, die deels groter zijn dan de oude fregatten uit de jaren 60. Van een vloot van 57 mijnenvegers is men terug gegaan tot 6 stuks. Een viertal patrouillevaartuigen, 2 landingplatform docks (een troepenverplaatsing / commando centrale / hospitaal combinatieschip met helicopters), 4 onderzeeboten, 4 duikvaartuigen, 2 hydrografisch opnemingsvaartuigen, een torpedowerkschip en twee logistiek georiënteerde schepen.

Meer details zijn te vinden op marineschepen.nl. Hier is te lezen dat het jaar met meeste marineschepen 1956 is (130 schepen) en het jaar met minste marineschepen: 2012 (26 schepen).

Onze marine had toen naast de schepen nog ongeveer honderd maritieme vliegtuigen. Toegegeven, het vliegkampschip had slechts een twintigtal vliegtuigen aan boord. En veel van de schepen die direct na de tweede wereldoorlog in de vaart waren genomen waren geschonken door de Verenigde Staten. Zoals Grieken thans naar Brussel gaan om leningen, zo gingen onze marine mensen naar Washington om gratis schepen te verwerven.

Het zou interessant zijn om in een grafiek het verval van de marine te zetten tegenover de opbouw van de verzorgingsstaat. Het tijdperk dat de politiek scoorde met een sterk leger was voorbij, de verzorgingsstaat werd na de jaren zestig steeds belangrijker. Hierdoor voert de staat wel haar secundaire taak uit, maar vergeet ze haar primaire taak.

Ergens mogen we ook wel blij zijn dat de marine niet haar ambities heeft mogen waarmaken. Het nawoord van de Alkenreeks, boekje 115, “onze koninklijke marine 2” wordt afgesloten met de wens nucleaire onderzeeërs aan te schaffen. De niet tot wasdom gekomen nucleaire ambitie van Nederland is een verhaal dat ooit nog eens geschreven dient te worden. Het ziet er niet naar uit dat er snel een sterkere marine zal komen, de doorlooptijd van plan tot besluit tot in dienst neming is vaak tien jaar. Dit betekent dat we het voorlopig met de huidige beperkte marine moeten doen.

16 REACTIES

  1. Ik denk dat het verminderen van de marine alles te maken heeft met het verliezen van nederlands indie, en daarmeede noodzaak een lange transportlijn te kunnen beschermen. Verder zijn schepen efficienter geworden en zijn er minder bevoorradingsschepen nodig dan vroeger, wat het totaal aan schepen weer verder laat dalen.
    De taken van de marine zijn ook erg veranderd, vooral qua bescherming van de olieplatforms op de noordzee en de nato taken, de nadruk gelegd op logistiek.
    Persoonlijk denk ik dat de hele opzet van de Nederlandse krijgsmacht niet deugd, men is steeds blijven voortbouwen op bestaande structuren en de uitbesteding van zaken heeft ook geleid tot afbraak. Als de landmacht bijna duizend vrachtwagens heeft staan in Stroe en dan prive firma’s inhuurt voor transport met een dito rekening iser iets echt mis. Corruptie is denk ik de nekslag van de hele overheid. Beginnen met een wet die corruptie vanuit een overheidspositie zo hard aanpakt dat mensen de gedachte nog niet eens willen krijgen zou helpen. En het ruimen van de militiare top, wie niet de kunde en kennis heeft om een vliegtuigproject goed in te schatten moetje zeker niet in het opperbevel van het leger zetten na een dusdanig fiasco….

    John [4] reageerde op deze reactie.
    Ratio [9] reageerde op deze reactie.

  2. @Duchesne [2]:
    Moet je dan iets kunnen, of kennis hebben van hetgeen je doet?

    Stel je voor een garagehouder komt bij jou, en zegt dat zijn merk een nieuwe auto gaat bouwen, en alvast €10.000 voorschot wil om tekeningen en zo te laten maken.
    Niemand met gezond verstand zou dat doen.
    Maar dan heb je niet op politici gerekend. Maar of dat domheid is…

  3. Dit vind ik een beetje raar bericht.

    “Vandaag wil ik het hebben over de marine. Een kerntaak van de overheid”

    De marine is een kerntaak? hoe en wat bedoel je daarmee? De marine kan toch hooguit een middel tot een doel zijn?

    So what als het aantal schepen terugloopt? Het zal toch zeker geen doel op zich zijn om een aantal schepen te handhaven?

    Eerlijk gezegd snap ik niet wat je met dit verhaal wilt laten zien of bereiken.

    Igor [6] reageerde op deze reactie.
    Ratio [10] reageerde op deze reactie.

  4. @Rien [5]:
    Het gaat over een van de taken van een minarchistische overheid; defensie.

    In 1960 bestede de overheid bijna 25% van het BNP voor een totaal bedrag van bijna 9,3 miljard gulden, in 2014 was dit bedrag 267 miljard euro (587 miljard gulden!) niet alleen is het bedrag meer dan 63x keer meer als 55 jaar geleden ook is het percentage van het BNP gestegen naar ruim 30%

    En ondanks dat is de marine dus met 2/3 gekrompen, huurt het nederlandse leger duitse tanks, en roepen ze “pang” tijdens oefenen vanwegen gebrek aan munitie, en dan heb ik het alleen nog maar over defensie, andere kerntaken van een minarchistische overheid worden ook niet goed uitgevoerd ondanks dat er vaak bakken met geld naar toe gaan.

    Rien [8] reageerde op deze reactie.

  5. @Igor [6]: Hoezeer ik het ook met jullie eens ben dat de overheid niet echt uitblinkt in efficiëntie, ik kan dat niet zien in het artikel.
    Waarschijnlijk is dat mede het geval omdat de efficiëntie van de marine (of leger) niet echt te meten is. Al was het alleen maar omdat de omstandigheden voortdurend veranderen.

    Overigens is defensie op 30% van het BNP voor een landje als het onze natuurlijk volkomen belachelijk.

    Ratio [12] reageerde op deze reactie.
    Igor [16] reageerde op deze reactie.

  6. beste Duchesne [2]: Je stelt Ik denk dat het verminderen van de marine alles te maken heeft met het verliezen van nederlands indie, en daarmeede noodzaak een lange transportlijn te kunnen beschermen Ik denk dat dit Nederlands Indie een ondergeschikte rol speelde voor de omvang in 1965, Indie “verloren we” in 1949, dit artikel behandelt de vlootomvang in 1965, ruim 15 jaar later.

  7. @Rien [5]: buitenlandse veiligheid is een van de kerntaken van de overheid, de marine is inderdaad een middel. Wat ik probeer te laten zien is dat de overheid haar kerntaak, die zelfs door een gedeelte van de libertariers onderschreven wordt, totaal negeert. De overheid beschermt ons niet tegen andere landen maar brengt ons in gevaar door ondoordachte buitenlandse politiek. Dit laatste feit behandel ik hier niet in dit artikel, maar ik benadruk wel dat ze in ieder geval een deel van haar basistaak totaal niet uitvoert. Maar wel de electoraal interessantere politieke deelgebieden met verve oppakt die echter niet tot haar kerntaken behoren. Ik dacht dat deze tegenstelling wel voldoende uit het artikel bleek.

  8. @Rolf [1]: je stelt we kunnen beter zorgen dat iedereen een dak boven zn hoofd heeft en te eten Voor dat dak moet je toch echt zelf zorgen. Het is niet mijn plicht om jou dat dak te verschaffen. Je hebt daar geen enkel recht op. Alleen maar dat ik je met rust laat. Helaas weigert de overheid dat laatste, het met rust laten je te gunnen.

    Als ik het belangrijk vind dat iemand niet op straat slaapt dan regel ik dat wel zelf . En ga ik niet zelf niks doen maar mijn naastenliefde uitbesteden aan de overheid. Om dan een warm gevoel te krijgen van onze mooie zogenaamd sociale zorgzame samenleving die is gebaseerd op dwang.

    Rolf [14] reageerde op deze reactie.

  9. @Ratio [12]: Ah, dat is al een stuk realistischer. Ik had eigenlijk m’n gezonde verstand moeten gebruiken, 30% van het BNP kan gewoon niet.

  10. @Ratio [11]: Ik heb jou nooit gevraagd om voor mij een dak boven mn hoofd te regelen, ik wil alleen aangeven dat dat geld wat naar die schietbootjes gaat voor heeeeeel veel andere, en in mijn ogen belangrijkere dingen kan worden gebruikt. Zoals bijvoorbeeld eten, drinken en een dak boven je hoofd. Als je het mij vraagt heeft ieder persoon op deze aardkloot daar recht op, en hangt dat niet af van waar je wieg staat.

    Dat onze overheid gebaseerd is op dwang klopt als een bus wat mij betreft. En zolang wij met zn allen accepteren dat er zoiets als overheid nodig is, zullen zij schietbootjes en schietvliegtuigjes blijven kopen.

    Mijn hooivork staat nog steeds klaar.

  11. Me dunkt dat de marine nog steeds ruimschoots te groot is voor haar taak van DEfensie.
    Wie zou er immers het Nederlands grondgebied langs het water komen bedreigen:

    – Belgie middels een fregat (of mijneveger) vanuit Zeebrugge? (even Vlissingen komen beschieten)
    – Duitsland met een of ander schip vanuit Hamburg of Kiel (naar Schiermeeuwenoog of zo)
    – Engeland die het kanaal oversteekt naar Scheveningen?
    – of “derde landen” die dan wel via Belgie passeren of voor de kust van het VK? Ik zie Iran niet even snel een oorlogsboot naar Nederland sturen om ter hoogte van Scheveningen rakketten op de binnenhof (in de stad achter de duinen) af te vuren.

    M.i. is de taak van een leger niet aanval doch verdediging.
    En daarvoor is de Nederlandse marine m.i. meer dan goed genoeg uitgerust, zeker als je goede burenrelaties onderhoudt met je buren.

    Bovendien zou je (even terugkewrend naar bovenstaande rijtje landen) m.i. van het kleine Belgie niet veel te vrezen hebben en tagen zowel Duitsland als het VK toch niet opgewassen zijn, als die de oorlog zouden verklaren (behalve als je allianties zou hebben met anderen).
    Duitsland zou gewoon over land (al dan niet met luchtsteun) Nederland makkelijk kunnen overrompelen en het VK zou dit kunnen vanuit de lucht en de bijkomende tientallen km water die beide landen van mekaar scheidt zouden geen verschil maken.
    Of de vliegtuigen nou zouden opstijgen vanuit een air force basis in het VK of vanop een vligdekschip voor de kust van Scheveningen maakt echt geen zak uit.

    Overigens doet bovenstaande analyse niets af aan mijn opvatting dat DEfensie wEl een overheidstaak is in een nachtwakersstaat en sociale zekerheid niet. Dus ja, er wordt op talloze vlakken ontieglijk veel meer geld verspild. Daar zijn we het zeker over eens.

    Maar mijn stelling is dat ondanks de forse krimp sinds 1960 de Marine nog steeds te groot is en er daar nog fors in gesneden kan worden.
    Het is anderzijds juist mooi dat er al zoveel bereikt is.
    Wel ironisch dus: doet de overheid eindelijk eens iets (relatief) goed (d.w.z. heeft ze eindelijk een departement met 80% ingekrimpt), zeuren we daar weer over…

  12. @Rien [8]:
    Err nee dat heb ik onduidelijk geplaatst, de percentage van het BNP waren de totale overheids uitgaving de bedragen waren voor defensie

Comments are closed.