Deze serie interviews met kandidaten op de kieslijst van de LP stelt enkele libertairen voor. En geeft inzicht in hun dromen, hun ideeën en hun motivatie. De mensen die zich kandidaat gesteld hebben zijn niet langer anoniem. Ze steken hun nek uit vanwege hun passie voor individuele vrijheid. Als dit je aanspreekt kan je erbij komen, en word je lid van de LP en plant je het idee van individuele vrijheid in jouw samenleving. Vrijspreker geeft overigens geen stemadvies. De mening van Hub was, stem LP of stem niet. Mijn mening (Ratio) is dat Vrijspreker aandacht hoort te schenken aan libertarische initiatieven en ik constateer dat de LP veel mensen bij elkaar heeft weten te brengen en daarnaast in uitstekende financiële gezondheid verkeert.

Passie voor de Oostenrijkse School: Willem Cornax

Willem Cornax (1983), medior analyst bij een bank, staat als elfde (11) kandidaat op de kieslijst van de LP. Hij woont in Amsterdam en is sinds twee jaar voorzitter van het Ludwig van Mises Instituut Nederland. Het Mises Instituut vertegenwoordigt de “Oostenrijkse School“, een van de hoofdrichtingen in de economische wetenschap, geformuleerd door Ludwig van Mises, zijn voorgangers en opvolgers. Deze leer gaat uit van menselijk handelen, van de som van individuele acties; het is geen “overheidskunde of statistiek” die tegenwoordig op de economische faculteiten van onze universiteiten als “economie” wordt verkocht. Von Mises had een grondige afkeer van het staatssocialisme dat tijdens het interbellum (1918-1939) zowel het fascisme en het nationaal-socialisme voedde. Hij vluchtte in 1940 naar de Verenigde Staten en werd visiting professor aan de New York University. De Oostenrijkse School heeft zich onder invloed van Friedrich August von Hayek in de VS sterk ontwikkeld, met name aan de University of Chicago, waar het ook de klassiek-liberale econoom Milton Friedman beïnvloedde. De Oostenrijkse School staat bekend als de grote tegenhanger van het Keynesianisme, dat een economisch stabiliserende rol van de overheid nastreeft, maar dat vooral gekaapt werd door neosocialistische politici, die van financieel overheidsingrijpen een machtsinstrument van jewelste hebben gemaakt.
De “Oostenrijkers” noemen zichzelf “klassiek liberaal” en oriënteren zich aan de fundamentele libertaire waarden van zelfeigendom en handelen in vrije associatie.

Willem Cornax werkte tijdens zijn studie rechtsfilosofie in Leiden als onderzoeksassistent van filosoof Sir Roger Scruton in Oxford. In 2014 verdiepte hij zich aan de Mises University in de VS in de culturele aspecten van de Oostenrijkse School, een gevolg van zijn intellectuele kennismaking met Ron Paul, zo’n 8 jaar eerder.  Daar werd zijn interesse gewekt in het kruispunt van cultuur, economie en filosofie. “De vraag die daar in gesprekken bij me opkwam was hoe Amerikanen de context van de Oostenrijkse School konden begrijpen: die van de ondergang van de Oostenrijk-Hongaarse”KuK” dubbelmonarchie?
Vanaf 2015 geeft Willem samen met andere enthousiaste academici lezingen, onder andere in Praag, Budapest, Krakau en Madrid. Als voorzitter van het Mises Instituut Nederland entameert hij het financieren van vertalingen en organiseert hij zomercursussen.
Hij publiceerde samen met een vriend de vertaling van “De Armoede van economische gelijkheid” van George G. Reisman; een uitleg waarom Piketty’s neosocialistische nivelleringsideeën uiteindelijk tot armoede leiden.
Willem merkt op dat de beste introductie tot de theorie van de Oostenrijkse School geschreven is door Dr. Jan Vis.

Willem’s familie komt oorspronkelijk uit een gehucht in wat tegenwoordig franstalig Zwitserland is. Interessant dat de koppeling met het land al eerder bestond in de vorm van wandelvakanties, en bezoeken aan vrienden aldaar. Hij komt zo nu en dan in Zwitserland en is enthousiast over het unieke politieke systeem en de tolerante cultuur.

Over het denkklimaat in Nederland: “De meeste mensen gaan in het ja-en-amen mee, zelfs veel mensen met leidinggevende functies. Ze beoefenen zelfcensuur en hebben niet in de gaten hoe schadelijk dat is voor hun psyche. Ze kiezen ervoor om nergens tegenin te gaan, ze prefereren de veiligheid van huis en haard“. Libertair in hart en nieren is Willem sinds kort lid van de LP geworden en heeft zich direct kandidaat gesteld voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021. “We scheppen ruimte voor anderen om weer een normaal leven te leiden. Dat zal wellicht niet zonder risico’s zijn“.

We praten over de betekenis van agorisme (“counter economics“, de leer van een samenleving zonder overheidsbemoeienis). “40 jaar geleden kon je met een inkomen van 7’000,- Euro (NLG 15’000,–) per jaar met een gezin nog rondkomen. In de jaren ’90 lukte dat wellicht nog een enkel individu. Nu kun je nog net je huur ermee betalen. Kijk eens welke waardevermindering er in twee generaties heeft plaatsgevonden!“. Vrijheid begint bij economische vrijheid en daar hoort gezond geld bij. Om als vrije mensen te kunnen groeien en bloeien moeten er parallelle alternatieven komen. “Bijvoorbeeld bassischolen zonder overheidsbemoeienis. Of kijk naar het stadje Crickhowell in Wales (VK) waar de verzamelde middenstand besloot in 2015 om met een experiment, net als multinationals “offshore” te gaan. Er liggen blauwdrukken klaar die je laten zien hoe je het kan doen.

Met zo’n rijke libertaire bagage kun je intensief met Willem Cornax over libertaire plannen en targets praten, maar het doel van dit interview is ook om de persoon Willem Cornax aan de lezers voor te stellen. Dus gaan we het kandidaten-vragenlijstje af.

Hoe is je humeur vandaag?
Heel opgetogen. Ik had een lange lunch met een heel aardige jongedame
NB het interview werd gehouden op Valentijnsdag (red.)

Wat is je grootste zwakheid?
Te veel tegelijk willen doen

Wat is je grootste sterkte?
Ik leg gemakkelijk contact met mensen

Heb je een motto?
Tu ne cedis malis, sed contra audentior ito! – wijk niet voor het kwaad maar ga er des te vastberadener op af. Dat was ook het motto van Ludwig von Mises.

Wat is je passie?
De ontwikkeling van de Oostenrijkse School in Nederland, met specifieke aandacht voor de bijzondere econoom Elisabeth van Dorp
(Elisabeth “Lizzy” van Dorp, geboren in 1872, was de eerste juriste die in Leiden in 1903 promoveerde. In 1915 kwam ze in de redactie van “De Economist” en in 1922 werd ze parlementslid voor de Liberale Partij. Ze stierf in een Jappenkamp in Nederlands Indië op 6 september 1945 – red.)

Wat is je vroegste herinnering?
De gemoedelijkheid van Sinterklaasavonden en de kinderlijke angst voor het lawaai als Sint en Piet op de ramen timmerden. Het snoepgoed van toen, dat er niet meer is.

Wat is je idee van politiek?
Ik heb er niet zo’n hoge pet van op. Politiek is ondergeschikt aan de cultuur die in een land heerst. Ze loopt altijd achter. De overheid initieert niets zelf, ze is reactief. Politiek kan alleen goed functioneren daar waar een eenheid van geest bestaat. Dat geeft een eerste basis van vertrouwen. Dat bestaat niet meer op grote schaal. Mensen merken dat. Toch zoekt men een betrouwbare ondergrond. Hierin ligt voor mij, bijvoorbeeld, deels de verklaring van de groei van de ChristenUnie. Mensen zoeken iets betrouwbaars, mensen waarvan je erop vertrouwt dat er een moreel appèl achter zit.

Waar ben je over 10 jaar?
Ik ben dan gestopt met “werken” en ben ik full-time bezig met bouwen. Aan familie, netwerken, bedrijven, scholen. Je gedijt het beste op vruchtbare grond, bij familie en vrienden.”

Wat is je lievelingseten?
Boeuf Bourguignon, met een glas wijn uit Cornaz, van het Domaine August Clape”

Welk restaurant kun je aanbevelen?
In Spanje is er een heel goed restaurant, tussen Barcelona en Figueiras. Het ligt op een heuvel, uitkijkend over een vallei. Het is bij een oude kapel, je weet wel, daar waar ze die heerlijke rosé schenken… 😉

Wat vind je een fijn boek?
Lord of the Rings. Mijn favorieten waren de personages Aragorn en Frodo”

Waar geloof je in?
God

Waar hou je helemaal niet van?
Van mensen die gedwee volgen, terwijl ze beter kunnen weten

Waar vecht je graag voor?
Voor een Nederland waarin ik zelf wil leven

Wat kun je vergeven?
“Als mensen te laat komen

Waar zou je in een tijdreis naartoe willen?
Naar de tijd waarin de Europese keizerrijken in verval raakten. Oostenrijk rond 1900-1910. De nadagen van de dubbelmonarchie. De wereld die Stefan Zweig beschrijft. De totale maatschappelijke rust die de stilte voor de storm was. Typerend vind ik de, wellicht niet echte, anekdote. Roosevelt vroeg aan Keizer Franz Josef waarom hij nog nodig was in de moderne tijd, waarop de Keizer antwoordde: “om mijn volk tegen politici te beschermen, tegen mensen zoals u.”

Zie je overeenkomsten?
Met nu? Het Westen valt uiteen omdat iedereen fiscaal doodbelast wordt en er geen gedeeld geestelijk idee meer is. De ongedefinieerde “gemeenschappelijke waarden” in de EU zijn gevestigd op cirkelredeneringen. Er staat niets meer boven het staatsapparaat en dus gaat het voor God spelen.

Wie zou je graag leren kennen?
De moeder van mijn toekomstige kinderen”

Wat verbindt je met de LP?
Het is de enige partij die een holistische aanpak heeft voor een toekomst waarin mensen meer autonoom kunnen zijn

Hoe zie je Nederland over 10 jaar?
Met in ieder geval één loonslaaf minder. Er komt grote sociale onrust. Die trendlijn kun je niet zomaar ineens afbreken. Tegelijkertijd is er een andere beweging gaande. Dat zie je aan al die kleine clubjes die nu aan het ontstaan zijn. Bewegingen die mensen bij elkaar brengen. Wij werken mee aan een beweging waarvan ik de omvang niet eens ken. De taak van de volwassenen van nu is om te zorgen dat onze nakomelingen daar in de toekomst zoveel mogelijk vruchten van kunnen plukken.

5 REACTIES

  1. “ik gelolof in God en ik heb een hekel aan mensen die gedwee volgen.”
    Wat komt het eerste, zelfhaat of zelfkennis?
    Ik vraag dit voor een vriend.

  2. De Oostenrijkse school als “één van de hoofdrichtingen in de economische wetenschap”? Nee maar, zo ziet men daar zichzelf blijkbaar. Zij, die niet bekend zijn met de ‘trumpetterende’ zelffelicitaties, bluf, en desnoods geschiedvervalsing, waarmee vooral vMises’ acolieten de marginalisering van hun favoriet in academia trachten te overschreeuwen zullen verwonderd opkijken. Ontegenzeggelijk heeft de O.S. een grote, militante (internet)presentie, vooral als inspiratiebron van vnl. Amerikaanse wingnuts en logisch/analytisch weinig kritische types, speelt echter in academia bij de ontwikkeling van de theorie nauwelijks een rol. “Just talk, hardly worth a footnote”, hier kan ik het eindelijk eens een keer met Bob Lucas eens zijn.

    En dan zijn er nog de verschillen binnen de O.S. zelf, zoals die tussen de op Hayek/Lachmann gebaseerde stromingen binnen de GMU, die min of meer binnen wetenschappelijke kaders proberen te blijven en daartegenover de politieke straatvechters van de Mises fanclub, door de eersten (bv. Horowitz ) wel “a fascist fist in a libertarian glove”” genoemd.

    Ooit ( begin vorige eeuw ) was de O.S. een pluriforme beweging, waar men zelfs doende was “das Verstehen zu verstehen”. Er waren austro-marxisten en de jonge von Wieser,von Strigl en von Philippowitz zou men tegenwoordig sociaal democraten noemen, echter vooral door toedoen van de compromisloze aartsreactionair vMises werd de theorie vervormd en versmald tot een radicale politieke agenda. Bedoeld om achter een façade van vrijheidsretoriek de belangen van vM’s broodheren ( de grote oligarchen) af te schermen tegen de invloeden van de massademocratie.
    De man zag in het feit dat het gemeentebestuur van z’n toenmalige woonstad Wenen er in geslaagd was om arbeiders uit hun ellendige woonomstandigheden te bevrijden, het begin van de ondergang van de westerse beschaving en, redenerend vanuit een soort logica van het minste kwaad, in het fascisme haar tijdelijke redding. (*) Ook met z’n lidmaatschap van het austro-fascistische Vaterländische Front en later in de V.S. z’n relatie met de John Birch Society, nu niet bepaald een tempel van verlicht denken, maakte hij geen geheim van z’n politieke voorkeur.

    De voormalige ambtenaar, die op kosten van Rockefeller, Luhnow, etc. een gigantische berg aan breed uitgesponnen borreltafeltrivia mocht baren, werd met z’n ”praxeologische” ( te onderscheiden van logische ) simplificaties de onbetwiste spiritus rector van de radicaal rechtse amateureconomie (“de gezond verstand economie”, zoals men zichzelf graag typeert).
    Echter, vooral de meer exact georiënteerde types binnen de O.S. hadden het nodige voorbehoud. Morgenstern, nadat hij met denkers van een ander kaliber (zoals vNeumann, Abraham Wald en Alfred Whitehead) had kennisgemaakt vatte het goed samen: “His [vM’s] imprecision, his idiosyncratic dismissal of the use of mathematics, his attachment to apriorism, his seeming inability to seperate economic analysis from the promotion of laissez-fair”, wiskundige/econoom Menger die vM’s teksten op logische consistentie onderzocht, ontdekte daarin nogal wat cirkelredeneringen (“Mises talks nonsense” ) en Wald stelde tot z’n verbazing vast dat “He [vM] couldn’t comprehend even the simplest mathematics”, etc., de lijst is moeiteloos uit te breiden. Al claimt (neo-aus) Mark Skousen te hebben ontdekt dat “there is method to Mises’s madness”. Waarbij men de indruk krijgt dat het de “madness” meer dan de “method” is die vM’s volgelingen zo waarderen.

    Een belezen en geducht polemist maar een slordige, obsessieve, overreagerende tweederangs denker zoals blijkt uit z’n magnum opus Human Action, die pedante parade van politieke demagogie, triomfantelijk getoonzette triviale tautologieën naast logische blunders, categorie fouten, historische onnauwkeurigheden, methodologische extravagance, achterhaalde epistemologie en een aantal -soms als bijzondere trouvaille gepresenteerde- alledaagse waarheden, waarmee de auteur, nadat hij ons heeft opgehelderd over onze rol in de cosmos, wil laten zien allesbehalve een Dünnbrettbohrer te zijn.
    Moreel en intellectueel onder de maat deze vM, zo niet naar libertaire maatstaven dan toch gemeten aan de criteria waarmee hij anderen de maat nam.

    Maar wat doet eigenlijk iemand, die zich blijkbaar baseert op een man die anarchisten absurde illusies verweet en de overheid zag als voorwaarde voor een beschaafde samenleving, bij een anarchistisch gezelschap dat de staat wil ontmantelen?

    “Liberalism differs radically from anarchism. It has nothing in common with the absurd illusions of the anarchists.” (vM, Omnipotent Government, 57 )

    “Government may even be called the most beneficial of all earthly institutions as without it no peaceful human cooperation, no civilization, and no moral life would be possible.” (vM, Interventionism and Freedom,48)

    *): “It cannot be denied that Fascism and similar movements aiming at the establishment of dictatorships are full of the best intentions and that their intervention has, for the moment, saved European civilization. (vM Liberalism )

    • Constance, met respect voor je woordenschat en je ongetwijfelde eruditie; je mag wat mij betreft een hoop kritiek aan het adres van de O.S. of van Ludwig von Mises brengen, maar wat mij bijzonder interesseert is hoe je het AK samenlevingsontwerp kunt tonen, resp. toetsen? De mening dat een of andere vorm van overheid “nodig” zou zijn zit diep, diep, diep in de koppen van onze tijdgenoten. Hoe krijg je dat eruit? Hoe laat je hun zien dat het leven menswaardiger is zonder die derde partij die overal van afknabbelt / afvreet?

Comments are closed.