Libertarianism has only a tiny ideology: “THOU SHALT NOT AGRESS’

(uit het vrijbrief archief)

De laatste tijd kregen we verschillende verzoeken om de filosofie van het Libertarisme nog eens te verduidelijken.

Dit vooral om voor veel nieuwe lezers de zaak eens op een rijtje te zetten. Maar tevens om ook de ervaren libertariërs nog eens de argumenten te geven die ze in gesprekken zo vaak nodig hebben.

Aan het begin van dit jaar had ik zeer kort na elkaar drie gesprekken die mij er toe brachten om dan maar zo snel mogelijk met deze serie te beginnen.

Ik had een lunchafspraak met een belangrijke accountant. Nadat er allerlei zakelijke dingen waren afgehandeld, kwam het Libertarisme ter sprake.

Op een gegeven ogenblik zei hij: „Och, ik geloof dat jullie wel goede dingen hebben, maar jullie zouden niet zo extreem rechts moeten zijn”.

Ik zeg: „WAT? Vind jij het Libertarisme EXTREEM RECHTS?”, en tot mijn verbazing kreeg ik als antwoord: „Ja, en dan druk ik me nog zwak uit”.

Als op dat moment mijn schoenen hadden kunnen afvallen van verbazing zou dat gebeurd zijn.

Je eerste gedachte is dan „Hoe kan iemand dat nu van ons denken?”, direct gevolgd door: „Hoe kan die man zo stom zijn”, en dan weer onmiddellijk erachter aan: „Heb ik het dan altijd zo slecht uitgelegd?”. Ik zal nog terugkomen op zijn redenering en de verklaring. Maar eerst de andere gesprekken.

Het tweede gesprek vond toevallig plaats op diezelfde avond. We hadden bezoek van een gepensioneerd technicus. En dan komt er bijna altijd wel iets over het Libertarisme op tafel. En de tweede keer op die dag werd ik met stomheid geslagen toen mijn bezoeker zei dat hij zich best met veel dingen van het Libertarisme kon verenigen, als „jullie maar niet zo extreem links waren”.

Uiteraard heb ik hem toen het verhaal van diezelfde ochtend verteld.

Drie dagen later had ik weer een dergelijke ervaring met een student. Mijn gesprekspartner maakte nu bezwaar tegen de “atheïstische basis” van het Libertarisme. Op de onjuistheid daarvan zal ik ook later nog terugkomen. Laat ik hier eerst zo kort mogelijk stellen wat het Libertarisme WEL is.

Daarvoor gebruik ik een stelling van Karl Hess,: Libertarianism has only a tiny ideology:

“Thou shalt nog aggress.”

Zeer eenvoudig dus:

Het Libertarisme heeft maar een zeer eenvoudige ideologie:

GIJ ZULT JEGENS UW NAASTE GEEN AGRESSIE PLEGEN.

Iedereen die zich consequent aan die regel wil houden, IS een Libertariër; of hij dat zelf weet of niet, doet er niet toe. En iedereen die er zich niet aan houdt, is geen Libertariër, ook al noemt hij zich wel zo.

Dit komt zeer dicht bij een ander “gebod”: GIJ ZULT NIET STELEN. Ik vind echter de “niet-agressie” een nog iets ruimer begrip.

Toen ik dit aan mijn vriend de accountant voorlegde, vond hij dat nogal eenvoudig en zei dat daar toch “alle mensen voor zijn”.

Als je deze grondslag van het Libertarisme inderdaad zo aan iemand uitlegt, zegt hij al vlug dat hij daar ook voor is.

Maar als je vraagt of hij dat in al zijn consequenties wenst te aanvaarden, schrikt hij meestal terug. De agressie van een persoon tegen een ander persoon wordt in het algemeen afgekeurd. Zelfs de agressie van een groepje personen (een bende bvb),wordt als slecht ervaren.

Maar zodra dit groepje zich een soort “legitimiteit” verschaft, dan vindt men het vaak geen agressie meer. Als dit stelen en/of agressie maar via de overheid gespeeld wordt, kan opeens alles.

Dan aanvaardt men dat jonge arbeiders moeten betalen voor jongelui die willen studeren; dat mensen moeten betalen om anderen (goedkoper?) naar de schouwburg te laten gaan; dat allerlei mensen moeten werken om aan vissers subsidie te geven voor grotere schepen, waardoor ze meer vis kunnen vangen, en daarna subsidie om diezelfde schepen af te breken.

Deze reeks kun je aanvullen met alle zaken waarmee de overheid zich bemoeit.

Moeilijk in dit soort gesprekken is de ander te laten inzien dat er geen PRINCIPIEEL verschil is tussen de agressie van een enkel persoon, en de agressie van een grote groep. Zelfs al is die groep 51% van de bevolking, of zelfs 99,9%.

En toch is het zeer belangrijk in het gesprek op dit punt tot duidelijkheid te komen, want anders is er geen basis voor het vervolg.

Mijn ervaring is dat de gesprekspartner dan meestal met allerlei problemen komt aandragen over: “en hoe los je dan op “. Vul maar in, het onderwijs, de wegen, de zwakken in de maatschappij, enz. enz.

Als je er “in trapt” om voor het eerste probleem een Libertarische oplossing aan te dragen, zul je meestal merken dat dan de vraag wordt herhaald met een ander probleem. En dat gaat dan eindeloos door, en niemand overtuigt niemand.

Daarom probeer ik tegenwoordig om, alvorens op de oplossingen in te gaan, eerst duidelijk zijn uitspraak te krijgen dat hij het met “Het Libertarisch Gebod” eens is. Het verdere gesprek blijkt dan meestal veel vruchtbaarder te zijn.

In dit eerste artikel in deze reeks nog even over de mening van de accountant betreffende het “extreem rechts” zijn van het Libertarisme. Op de andere hierboven genoemde meningen kom ik een volgende keer terug. Op mijn vraag waarop dit extreem rechtse idee gebaseerd was, kreeg ik te horen dat dat onder andere bleek uit de Libertarische houding ten opzichte van Zuid-Afrika en de apartheid. “Jullie vinden zelfs dat je in dat land moet investeren”.

Weer vielen mijn schoenen af. Ik ben er toch echt van overtuigd dat in alle Vrijbriefartikelen en in alle gesprekken waarin dat ooit ter sprake kwam, een grote afschuw voor dit apartheidssysteem is uitgesproken. Apartheid is wel een van de duidelijkste NIET-Libertarische uitingen. Iemand die daar voor is, is gewoon geen libertariër.

Ik heb het gevoel dat de uitleg die ik toen gegeven heb, voldoende was om de verkeerde mening recht te zetten. Vooral al het werk en de acties die door iibertariërs gedaan worden om ook voor Zuid-Afrika tot een menswaardige oplossing te komen, maakte indruk. Het is zelfs zo dat de (Libertarische) oplossing in het boek: SOUTH AFRICA, THE SOLUTION de enige vreedzame oplossing is die er tot nu toe is aangedragen; alle andere oplossingen komen van groepen die zelf alleen maar de macht aan zich willen trekken. Belangrijk en pijnlijk is echter te ervaren dat personen die toch goed kunnen lezen en die al jaren de VRIJBRIEF ontvangen, toch nog dergelijke verkeerde meningen kunnen hebben.

Daar moeten wij weer van leren, want kennelijk brengen we onze positie toch niet duidelijk of goed genoeg over.

Deze rubriek zou daar wat aan kunnen doen. Laat ons uw mening, uw ervaringen in deze zaken weten. Wij zullen dan zien hoe we samen met eikaars kennis verder kunnen komen en zodoende werken met meer resultaat aan een betere maatschappij. Professor Murray Rothbard wijst er in zijn boek FOR A NEW LIBERTY op dat het bij het beschouwen van het Libertarisme nuttig is om een onderscheid te maken tussen.

a. Hoe zal de ideale situatie er straks uit zien? en

b. Hoe komen we van de huidige toestand in die gewenste situatie?

In discussies is het belangrijk om beide problemen gescheiden te behandelen. Doen we dat niet, dan krijgen we alleen maar verwarring en ons gesprek wordt onvruchtbaar. Ook moeten we niet trachten over te brengen dat de “Libertarische maatschappij” een situatie is van melk en honing en dat er dan helemaal geen problemen meer zullen zijn.

Wel kunnen we aantonen en rationeel beredeneren dat we in een eerlijker en rechtvaardiger wereld terecht zullen komen, en daardoor in een wereld zonder oorlog. Ook komen we in een maatschappij die productiever zal zijn en doordat er meer geproduceerd zal worden, zal er ook meer te consumeren zijn. Ook door de allerarmsten en de allerzwaksten.

Het kan een wereld worden waarin het nog beter is om te leven.

49 REACTIES

  1. GIJ ZULT NIET STELEN.

    ( Behalve wanneer je zegt een autoriteit te zijn, een mooi kostuum aantrekt, het eufemistisch belasting of onteigening noemt en zegt dat het voor een goed doel is en dat het anders een zootje wordt. )

  2. Ja natuurlijk, geen agressie. Maar de grote vraag is wat je gaat doen als de overheid niet alleen agressie tegen jou gebruikt, maar daarbij ook over grenzen heen gaat waar je niet overheen moet gaan. Als je een tikkie terug geeft word je meteen aangemerkt als terreurorganisatie.

    https://www.youtube.com/watch?v=rXhdQkNDT40

    Als die geit doorzet heeft die hond een schedelbasisfractuur, en dat doen die geiten soms ook. Er zijn wel schaapshonden maar geen geitenhonden.

    Runderen hebben horens en wespen hebben een angel, maar de meeste mensen zijn zo mak als lammetjes. En als ze het fijn vinden om zonder enig verzet naar de slachtbank geleid te worden, via loopgravenoorlog of injectiespuit, moet je daar wat mee?

    https://twistedsifter.com/wp-content/uploads/2010/04/trevor-man-and-dog-working-together-sheep-comic.jpg

    • Volgens mij moet je daar niets mee, zolang het vrijwillig gebeurt en het volk zelfstandig het slachthuis in loopt. De natuur functioneert nu eenmaal op basis van natuurlijke selectie. Ik ga er in ieder geval van uit dat de zonsop- en ondergangen onverminderd schitterend blijven plaatsvinden.

      • Sterker: gisteren een mooie rondrit gemaakt op mijn fiets langs landerijen, bossen en kastelen. Het hele land kan er zo uitzien, maar dan moet je wel iets aan de overbevolking doen.

    • Nico de Geit, de overbevolking zit tussen je oren. Het is je aangepraat en jij praat het anderen aan. Het is een hypnose, een herkaderingsprogramma, een manipulatie van de geest, een wapen, hoe je het ook noemen wilt. De één is er gevoelig voor en een ander niet.

  3. Libertarianism has only a tiny ideology: “THOU SHALT NOT AGRESS’

    Tip: als je effectief wenst te opereren dan is het niet handig om te vertellen wat je niet wilt (agressie in dit geval).

    Vermelding van het doel (purpose) van de onderneming daarentegen geeft richting en focus. Dit is zelfs gebruikelijk bij commerciële registratie van ondernemingen.

    • Het anarchisme (zonder heerser) is in principe geweldloos jegens andere mensen (ze eten wel gewoon vlees = agressie jegens dieren). Maar de klassieke anarchisten maakten er geen geheim van dat ze het recht hadden zichzelf te verdedigen, te allen tijde, met alle middelen. En niet alleen direct tegen de heerser, maar tegen alles en iedereen waarmee de heerser macht uitoefent. Sommigen geloofden zelfs dat als je de heerser vermoordt de anarchistische heilstaat vanzelf aanbreekt.

      Dat soort ideeën werden opgepakt door de communisten/socialisten, de bourgeoisie werd aangemerkt als heersende klasse en moest verdwijnen. De moord op de tsarenfamilie zal daar ook een uitvloeisel van zijn. Tegenwoordig zijn blanke mannen ‘de heersers’, met alle gevolgen van dien.

      De anarchistische gedachte in het kort: ‘Ik heb zelfbeschikkingsrecht, claim dat recht en ben bereid dat recht te verdedigen’.

      • Ik begrijp het theoretische principe. Echter, de praktijk is weerbarstiger.

        Volgens mij kan je een samenleving slechts op twee wijzen organiseren: rechtstaat of recht van de sterkste. Hiertussen zit geen enkele ruimte.

        Ik stel dan ook dat de huidige maatschappij het recht van de sterkste vertegenwoordigt en dat de anarchisten niets meer te wensen hebben daar ze hebben gekregen wat ze wensen.

        Kortom, anarchisme is het recht van de sterkste.

    • ***als je effectief wenst te opereren dan is het niet handig om te vertellen wat je niet wilt***

      Je hebt positieve en negatieve stromingen. Positief is “GIJ ZULT”. Dit betekent dat de soevereine mens verteld wordt door welke hoepels deze moet springen. Voor zielenheil of wat dan ook is het nodig zaken te ondernemen, te luisteren en te doen. Hoe soeverein ben je dan?

      Negatief is het afzien van iets, dus bijvoorbeeld geen alcohol of varkens consumeren.

      Om te voorkomen dat het recht van de sterkste gaat gelden en er een anarchisme ontstaat zonder normen en waarden wordt de soevereine mens gevraagd af te zien van het beginnen met agressie. Dit is negatief, inderdaad, er wordt gezegd wat niet te doen. Anarchisme, zonder heersers, kan dan wel met normen en waarden gepaard gaan. De mens is een sociaal dier en het libertarisme speelt daarop in. Door het kleinste offer te vragen, niet gij zult helpen (positieve actie), maar gij zult een andere persoon in principe ook als soeverein individu respecteren en niet beginnen met agressie. Je leeft niet voor een ander, en wordt ook niet gedwongen, je bent vrij en als anderen jouw vrijheid accepteren, en net als jij anderen niet met agressie gaan bejegenen, ontstaat er een optimale samenleving. Geen perfecte maar een optimale.

      • @Voight-Kampff
        ***Peace through superior fire power. Dat begrijpt iedereen***
        Waarom dan nog een discussie voeren als je voor ultiem geweld staat

      • Ratio, de discussie gaat over zelfbeschikking! Ik sta voor ultieme zelfbeschikking en vrijheid.

        Dat lijkt me toch duidelijk. Wat is dit voor discussie!

        Gebruik van het bijvoeglijke naamwoorden ‘ultiem’ is onnodig en stemming kwekerij. Niet ultiem geweld is niet afschrikwekkend genoeg. Ik neem aan dat je ook niet tegen een ultiem medicijn voor kanker bent!

        Leg me dan eens uit welk geweld voor jou wel aanvaardbaar is en welk geweld dat niet is? Leg me dan tevens uit of non-agressie betekent dat je niet bereid bent om voorwaarts te verdedigen (voorwaarts verdedigen betekent proactief optreden als je weet dat je buurman of buurvrouw tropen aan het opbouwen is om je te vernietigen)? M.a.w. welk geweld vind je aanvaardbaar en toepasbaar als je vrouw wordt verkracht, je bezittingen worden geroofd, je kinderen worden geconfisqueerd en je uiteindelijk zelf van het leven wordt beroofd. En/of je gemeenschap wordt bedreigd?

        Ik kan het ook anders insteken: indien je vrede wenst dan is het goed om je voor te bereiden op oorlog.

        Punt: je probeer een kort en krachtig statement neer te zetten die het beste de ideologie beschrijft. Natuurlijk is er voor alles wat te zeggen, maar de ideologie te karakteriseren als non agressie is in hoge mate naïef in een wereld waar alles met uiteindelijk geweld wordt afgedwongen. Tactisch opereren is daarin toch wel het eerste vereiste.

      • @Voight-Kampff
        OK, hier is even langs elkaar heen gepraat, zelfverdediging is uiteraard in orde. Vrede komt doordat je je kan verdedigen en doordat mensen elkaar het licht in de ogen gunnen (NAP, niet als eerste met agressie beginnen). Het gaat ook om het woord “eerste”. Libertarisme is niet pacifistisch.

    • Is voorwaartse verdediging dan wel of niet uitgesloten, als je ervan overtuigd bent dat je buurman/ buurland/ buurgemeenschap troepen aan het opbouwen is om jouw libertarische samenleving te annexeren?

      Noot: initiatief tot geweld definieer ik als agressie.

  4. Vraag: kunt u op voorhand de structuur aangeven van de serie artikelen over het libertarism?

  5. Ik stel voor om het NAP (non agressie principe) te vervangen voor NOP (non organisatie principe) daar dit de aard van het libertarisme accuraat weergeeft!?

    • Er kan binnen libertarisme wel zeker sprake zijn van vrijwillige organisaties. Dat er voor organisaties dwang nodig is, is een misconceptie.

      • Dan is oligarchie het gevolg.

        Het verschil in redeneren verklaard: ik redeneer praktisch (psychopaten, geld en geweld) en Ratio ideologisch (Teletubbie en Walt Disney).

      • “Dat er voor organisaties dwang nodig is, is een misconceptie.”

        Klinkt leuk, betekent niets.

        Organisatie is niet meer dan het maken en handhaven van afspraken. De kardinale vraag is wat te doen als iemand deze afspraken schendt en de gemeenschap daarmee in gevaar brengt en/of de fundamentele waarden schendt en daarmee een precedent schept?

    • @Voight-Kampff
      ***“Dat er voor organisaties dwang nodig is, is een misconceptie.”
      Klinkt leuk, betekent niets.***
      Je hebt dwang organisaties die de soevereine mens ontkennen, en je hebt vrijwillige organisaties van soevereine mensen die willen samenwerken op vrijwillige basis. Dit is wel degelijk een relevant onderscheid. Het is het onderscheid tussen vrijheid en onderworpenheid

      • “… en je hebt vrijwillige organisaties van soevereine mensen die willen samenwerken op vrijwillige basis.”

        Klinkt leuk. Geef eens wat voorbeelden?

  6. Advies: informeer in het vervolg naar de gehanteerde definitie van “extreem rechts”, dan weet u, uw gesprekspartner en wij waarover het gesprek gaat.

  7. “Mijn ervaring is dat de gesprekspartner dan meestal met allerlei problemen komt aandragen”.

    Daarom is het handig om in bedrijfskundige termen te redeneren daar ook de libertarische beweging in een juridische omgeving opereert en met een doelstelling.

    Zoals: probleemstelling, cultuur, ambitie en structuur.

  8. Kunt u aangeven hoe het libertarisme zich onderscheidt van soevereiniteit (zelfbeschikking)?

  9. ” … de mening van de accountant betreffende het “extreem rechts” zijn van het Libertarisme.”

    Indien u uw zaak wilt bepleiten dan is het raadzaam om in het vervolg niet met een voorbeeld aan te komen van die zwakbegaafde accountant!

  10. “Professor Murray Rothbard wijst er in zijn boek FOR A NEW LIBERTY op dat het bij het beschouwen van het Libertarisme nuttig is om een onderscheid te maken tussen

    a. Hoe zal de ideale situatie er straks uit zien? en

    b. Hoe komen we van de huidige toestand in die gewenste situatie?”

    Vindt u mijn vraagstelling niet duidelijker?

    1. Wat is de strategie van het Libertarisme om de centrale en top down geleide dictatuur te hervormen tot een Libertarische samenleving?

    2. Wat is de strategie van de het Libertarisme om een eventuele Libertarische samenleving te vrijwaren van oligarchische dominantie?

    3. Welke veiligheidsstrategie hanteert het Libertarisme m.b.t. vijandige infiltratie en/of overname.

  11. Libertarisme is :

    Individualistisch anarchisme, maar met een non provosio Lockean perceptie van grondbezit. Oftewel, men is voor de markt als het op grond aankomt. Daarin verschilt het van standaard individualistisch anarchisme.

    Kortom, libertarisme is een individualistisch anarchisme, dat niet uitgaat van een vruchtgebruik perceptie als het op grondbezit aankomt.

    • Nayo, ik begrijp niets van wat je beweert!

      Tracht eerst eens mijn basisvragen te beantwoorden:

      1. Wat is de strategie van het Libertarisme om de centrale en top down geleide dictatuur te hervormen tot een Libertarische samenleving?

      2. Wat is de strategie van de het Libertarisme om een eventuele Libertarische samenleving te vrijwaren van oligarchische dominantie?

      3. Welke veiligheidsstrategie hanteert het Libertarisme m.b.t. vijandige infiltratie en/of overname.

      Noot: ik stel dat Nederland een anarchistische samenleving is, daar het recht van de sterkste geldt!

    • @nayakosadashi2020
      Er is ook het NAP als morele component die niet bij Stirner te vinden is. Gaat op voor grond en andere zaken.

      Ik heb een stuk of 20 artikelen ingepland voor de komende maanden tijdens pinksteren, waarvan er 1 grenzen aan eigendom stelt. Als je tijdens een storm een schip verlaat is dat niet langer van jou en is degene die het schip in bezit neemt de eigenaar. In dit artikel wordt de vraag gesteld of eigendom van bijvoorbeeld grond oneindig duurt of dat dit ook verlaten kan worden. Interessant voor onder meer geo libertariers.

      Ik zie individuele vrijheid (zeg anarchisme en eigendom), economische vrijheid (zeg Adam Smith, ook eigendom van productiemiddelen en kleine overheid) en het NAP als leidende principes.

      • Eigendom van grond kan door zowel verkrijgende als bevrijdende verjaring verkregen worden. Antwoord op je vraag.

    • Bertuz. Ik ben niet duidelijk genoeg geweest en zet dat nu even recht en daag je tevens uit om mijn drie vragen te beantwoorden:

      1. Wat is de strategie van het libertarisme om de centrale en top down geleide dictatuur te hervormen tot een libertarische samenleving?

      2. Wat is de strategie van de het libertarisme om een eventuele libertarische samenleving te vrijwaren van oligarchische dominantie?

      3. Welke veiligheidsstrategie hanteert het libertarisme m.b.t. vijandige infiltratie en/of overname.

      Noot: ik stel dat nederland een anarchistische samenleving is, daar het recht van de sterkste geldt!

      Ben benieuwd Bertuz of je je hier kan uitdraaien met woordspelletjes!

      • V-K mijn reactie is aan Ratio gericht. En het is geen woordspelletje. Google het maar en je zult zien dat het klopt wat ik zeg.

      • V-K, m.b.t. 1; geen idee. Alleen al met het begrip vrijheid worstel ik. Het NAP snap ik en ik vind het een goed beginsel. Maar het is niet als Haarlemmer olie. M.b.t. 2; ik begrijp niet goed waarom je dominantie beperkt tot een oligarchische. In wat voor samenleving dan ook er zal altijd iets zijn als dominantie. Als een groot deel het NAP aanhangt, is het NAP dominant. M.b.t. 3; geen idee. Ik weet niet of nederland anarchistisch is. Wel kan je zeggen dat in nederland het recht van de sterkste geldt. Wie de sterkste is, hangt af van de setting. Kan je geen advocaat betalen, maar heb je wel gelijk dan is het lastig je gelijk te krijgen. Ik denk dat dat is wat we democratisch noemen. Er is niet 1 man altijd de sterkste. Om bij stil te staan ook u lijkt te streven naar dominantie. Maar ik vermoed dat u geen oligarch is.

      • Deze wil ik nog meegeven: zogenaamde “complexe vragen” zijn eigenlijk niet te beantwoorden. Ik zou zeggen werk daar aan.

      • Thanks Bertuz voor de poging.

        Als deze ‘essentiële vragen’ niet te beantwoorden zijn, dan zou ik zeggen kappen met de libertarische beweging.

        Tot de gemeenschap alhier:
        Ik stel vast dat de Libertarische coryfeeën van de Vrijspreker niet thuis geven: Ratio doet aan cherry picking en ontwijkt mijn drie vragen en pcrs en Hijseenberg laten zich bij de eerste tegenzet in de hoek zetten door mij als een zogenaamde “NOS-adapt” en reageren gewoon niet (ver komen ze niet met hun Oostenrijkse School).

        Van de reageerders heeft Youp een goede poging gewaagd en komt er niet uit en Nayo heeft sjoege van structureel redeneren en is zijn verzameling boeken aan het doornemen op wat onsamenhangende reacties.

        Dat is het.

        O ja, Toine Manders voor koning!

      • “Complexe vragen” mag je niet vertalen met essentiele vragen. Wie doet er nu aan woordspelletjes? Bij complexe vragen draait het om vorm. Bij het maken van toetsen worden complexe vragen vermeden. Toch komen complexe vragen nog veel voor. Die zijn naar hun aard niet eenduidig te beantwoorden. Daar zit het probleem.

      • Met complexe vragen kan je verdachten aan het twijfelen brengen. Ze wekken verwarring, wat de bedoeling is. En dat in combinatie met vermoeidheid kan helpen de waarheid boven tafel te krijgen.

    • Bertuz, waar heb ik “complexe vragen” gebruikt, ben me er niet van bewust!?

      Ik vind namelijk niets complex, als de bron geadresseerd wordt. Mijn punt: ik vind mijn vragen ronduit simpel.

      Kunt u leven met ‘existentiële vragen’?

      • @ V-K Het draait hier om een technisch onderwerp. Een complexe vraag is niet complex omdat ik dat vind of u juist niet. De vraag is complex naar zijn aard. Net zoals een wiel naar zijn aard rond is. Een boef wordt gevraagd: wat heeft u gedaan met het gestolen geldt? Antwoord kan luiden: niets. Reactie kan luiden; aha u ontkent dus niet dat u geld gestolen heeft? U heeft bekend. Maar het kan zijn dat het woordje niets in ingegeven door het feit dat hij geen geld gestolen heeft. En er dus niets mee gedaan heeft, omdat hij dat niet kon, omdat hij geen geld gestolen heeft. (Op een belastingformulier komen heel veel complexe vragen voor. Gek genoeg.) Beter is om te vragen; heeft u geld gestolen? Als het antwoord bevestigend luidt vervolgens vragen; wat heeft u er mee gedaan?

        “Als deze ‘essentiële vragen’ niet te beantwoorden zijn, dan zou ik zeggen kappen met de libertarische beweging.” Het aardige is nu juist dat ‘essentiële vragen’ vaak niet te beantwoorden zijn of slechts gebrekkig. Dan kan je beter kappen met veel meer onderwerpen dan het libertarisme alleen. Dan is “je mond houden” het beste. Maar het leuke aan een platform is nu juist dat je van gedachte kan wisselen. In de hoop dat je er wijzer van wordt. De woorden ‘existentiële vragen’ roepen hetzelfde probleem op. Ik zou willen dat ik existentiele vragen zou kunnen beantwoorden.

        Wel geldt dat vragen zich beter laten beantwoorden als ze niet “complex” zijn. Zonder complexe vragen, is de kans op het vinden van een goed/existentieel antwoord groter. Ik denk dat redeneringen in eerste instantie geldig moeten zijn. Veel mensen lukt het al niet om geldig te redeneren. Ook mij lukt dat (lang) niet altijd. De waarheid achterhalen is nog vele malen moeilijker. Zo niet onmogelijk.

        V-K, meer kan ik er niet van maken.

    • Bertuz, dank voor uw antwoord; prima overpeinzingen en dito verwoord.

      Twee punten:
      1. Ik vind deze materie evenmin in aard complex;
      2. Ik geloof in theoretisch gedachten wisselen als middel om tot een praktisch doel te komen.

      Kortom, als je om de een of andere reden geen strategie kan hangen aan een probleem, dan rest niets anders dan de ideologie te falsificeren en de activiteiten te staken wegens incomptabiliteit met de realiteit (praktische omgeving).

      • Trouwens, u heeft een punt met “geldig redeneren” en daarom wijzig ik graag mijn woord “prima” in voor ‘accuraat’ (omdat prima een waardeoordeel is).

      • Ik zeg ook niet dat deze materie complex is. U heeft mij vragen voorgelegd. Die vragen kan ik niet beantwoorden. Wel denk ik dat het goed is over een aanpak/strategie na te denken mocht je de huidige samenleving willen omvormen in een libertarische, wat dat dan ook moge zijn. Dat kan je gewapender hand doen. Je kan gebruik maken van de weg die de huidige structuur je biedt. Je kan gewoonweg “je ding doen” (vrij leven zonder de samenleving te willen omvormen) en de gevolgen daarvan aanvaarden. Je kan zand in de wielen gooien. Er zijn vele mogelijkheden te bedenken. Maar tegelijkertijd denk ik dat de perfecte samenleving niet te scheppen valt. Simpelweg, omdat het een schepping is. En meer waarschijnlijk nog, omdat het andermans schepping is. De schepping van heersers, van klootzakken.
        Sorry voor de storende taalfouten in mijn vorige reactie.

    • Bertuz, je “ding doen” speelt zich af op individueel niveau en daarin is iedere beslissing persoonlijk. Het Libertarisme speelt zich af op collectief niveau en daarmee is de levensvatbaarheid van die ideologie goed te beoordelen. Dit laatste doe ik.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in