Israel Kirzner is een moderne Oostenrijkse Schooleconoom die zowaar op de Israel.kirzner shortlist van Thomson Reuters getipt stond voor de Nobelprijs voor Economie dit jaar. Kirzner staat bekend om zijn baanbrekende studie naar de grote rol van ondernemersschap in de economie.

Kirzner was in zijn tijd student bij Ludwig von Mises. Geboren in Londen in 1930 kwam hij via Zuid-Afrika in de Verenigde Staten terecht. Daar studeerde hij op het Brooklyn College en de New York University waar hij later professor werd.

Als emeritus professor is Kirzner nog steeds een autoriteit op het gebied van het werk van Ludwig von Mises. Zijn boek Competition and Entrepreneurship breekt een lans voor de belangrijke rol die ondernemers spelen in het economische leven. Kirzner integreert deze sleutelrol in de klassiek-liberale economie en werd hiermee één van de breedst geaccepteerde spelers uit de Oostenrijkse School.

De vrije markt kent wrijving, onvolkomenheden en onbalans. Maar waar een econoom als bijvoorbeeld Krugman de overheid een actieve rol geeft om dit ‘op te lossen’, ziet Kirzner deze frictie als positief omdat het verandering tot stand brengt. De krachten van de vrije markt reduceren zodoende de problemen en brengen de zaak weer in evenwicht.

Met andere woorden, waar Krugman het marktproces ziet als iets dat tot een rigide uitkomst komt, ziet Kirzner het als constante verandering en dynamiek. Net als Von Mises en Hayek die de wereld zien als als een open einde systeem met onzekerheid en imperfectie en continue beweging. Het zijn precies die bestaande problemen die de kans op verandering creëren. De mogelijkheid van verbetering die de drijver is in het marktproces.

Kirzner focust op de rol van de ondernemer in het marktproces als de persoon die de winstgevendheid onderzoekt van de oplossing van al die fricties en problemen. En dat bij geschiktheid toepast in de werkelijkheid. In de economische theorieën was er tot dan toe geen sprake van deze veranderingsbrenger. Het is Kirzner geweest die deze doorwrochte analyse van de rol van de ondernemer in het marktsysteem heeft ontwikkeld en naar buiten heeft gebracht.

Zonder Kirzner’s theorie is het moeilijk te verklaren hoe de markt de totale onwetendheid kan oplossing die voortkomt uit de onbekende behoefte. Bijvoorbeeld, consumenten weten niet dat ze graag een taxi bestellen via een app op hun smartphone totdat iemand hen dit echt aanbiedt. Ze weten niet dat ze alles willen bestellen via één muisklik totdat deze service beschikbaar is.

Kirzner keek naar het marktproces. Ondernemers houden een scherp oog op veranderingen in prijzen, smaken en kansen en combineren dat met technologische mogelijkheden om daarop winstgevend in te springen.

Vandaar dat econoom Peter Boettke onlangs schreef: ‘We can only hope that Thomson Reuters prediction is correct and that Kirzner’s “fundamental work in providing the disequilibrium foundations of equilibrium economics will be recognize” at last.’

Maar zoals viel te verwachten heeft de Zweedse Centrale Bank dit jaar de Nobelprijs voor de economie gegeven aan de Franse econoom Jean Tirole. Dit naar aanleiding van zijn onderzoek hoe markten met één of enkele aanbieders toch goed kunnen werken. Corporatisme en crony capitalism avant la lettre.

4 REACTIES

  1. Deze kennis wordt in woorden wel gebezigd door onze politici. Met enige regelmaat is te horen hoe belangrijk ze het midden- en kleinbedrijf wel niet vinden. Echter is het handelen van diezelfde politici steeds weer gericht op facilitatie van de grootbedrijven.

    Het nobelcommitée heeft wat mij betreft alle geloofwaardigheid verloren toen ze Obama de Nobelprijs (voor de vrede notabene) gaven.

  2. Een beroepstheoreticus die vanuit een bevoorrechte positie baanbrekende studies uitbraakt over de ondernemer en zijn/haar rol in de economie? Please! Kirzner staat verder af van de ondernemer en de reële economie dan Beatrix van een putjesschepper. Als een econoom daadwerkelijk begreep hoe theoretische economie werkt, zou hij vrijwillig ontslag nemen. Gelukkig trekken ondernemers zich in de praktijk niet veel aan van hoogdravende theorieën. Wel van de politici die zich erachter verschuilen.

    Andre [3] reageerde op deze reactie.

  3. @opt-out [2]:

    Je doet geen recht aan Kirzner. Iemand’s ideeën onderuit schoffelen vanwege zijn achtergrond is een zwaktebod. Het gaat niet om de vorm, maar om de inhoud. Persoonlijke keuzes doen niet ter zake.

    Verder heb je een te hoge dunk van “ondernemers” die vaak maar al te graag gebruik maken van wetten en regels die voordelig zijn voor ze. Vaak heeft dat niks te maken met ondernemen omdat dat “ondernemen” vaak activiteiten betreft die gesoepsidieerd worden door de overheid. Voorbeelden te over in de “gezondheidszorg”. Wat ze niet in de gaten hebben is dat wat de overheid geeft, ze ook weer af kunnen pakken.

    opt-out [4] reageerde op deze reactie.

  4. @Andre [3]: Kirzner heeft geen ideeën, hij probeert louter iets te verklaren wat er altijd al was. Een captain hindsight die denkt te weten wat de beweegredenen van ‘de ondernemer’ zijn. De overheid, Kirzner en uzelf maken de fout om de ondernemer als een aparte menssoort te zien die volgens heel andere motieven handelt dan ‘de consument’. Dat is simpelweg niet waar en het feit dat economen als Kirzner aan deze foutieve aanname hele theorieën ophangen is luchtfietserij van de grootste orde.

Comments are closed.