De weg van wijheid naar vrijheid is enkele decennia geleden geschreven door Henry Sturman. Het is nog steeds actueel. Vandaar deze herpublicatie. Vandaag het zestiende artikel, over monopolies. Een wat korter artikel.

We hebben hiervoor al gezien dat concurrentie de efficiëntie verhoogt. Een monopolie betekent dat een bepaalde organisatie de enige is die een bepaald product of dienst produceert. Er bestaan twee soorten monopolies: een natuurlijke en een dwangmatige.

De eerste vorm is niet erg, de tweede is slecht. Een dwangmatige monopolie ontstaat doordat andere organisaties door middel van dreiging met geweld (boetes etc.) worden weggehouden of doordat andere organisaties niet kunnen mee concurreren doordat het monopolie subsidie krijgt van geld dat met geweld van anderen is afgepakt (belastinggeld dus).

Voor de dwangmatige monopolie is de overheid verantwoordelijk, terwijl op de vrije markt alleen natuurlijke monopolies kunnen ontstaan (de vrije markt betekent immers dat interactie tussen mensen gebaseerd is op vrijwilligheid en niet op dwang). Een natuurlijk monopolie ontstaat bijna nooit. In een vrije markt zijn er meestal vele bedrijven die met elkaar concurreren en naast elkaar blijven voortbestaan. Maar als die ontstaat, dan ontstaat die doordat ze efficient werkt en goede kwaliteit levert tegen relatief lage prijs, zodat andere bedrijven er niet tegen op kunnen concurreren.

Als zo’n bedrijf eenmaal een monopolie bezit, houdt ze meestal de kwaliteit hoog en de prijs relatief laag. Als ze dat niet doet komen er weer nieuwe concurrenten die lagere prijzen berekenen zodat het oorspronkelijke monopolie klanten verliest. Een natuurlijk monopolie heeft dus altijd potentiële concurrentie. Bovendien kan een monopolie niet zomaar de prijs verhogen omdat er toch altijd concurrentie is met alternatieven.

Als een monopolie in de aluminium markt de prijs te hoog zou stellen, gaan gebruikers van aluminium in plaats van aluminium koper gebruiken. En als de enige bioscoop in een dorp (die dus een lokaal monopolie heeft) te hoge prijzen rekent, gaan veel mensen bijvoorbeeld zaterdag avond naar het lokale cabaret kijken in plaats van naar de bioscoop.

Een dwangmatig monopolie ontstaat bijvoorbeeld doordat de overheid een bepaalde dienst verzorgt met belastinggeld, of doordat de overheid aan een bedrijf een speciaal privilege geeft om te mogen opereren, terwijl andere bedrijven dit niet krijgen, of doordat de overheid subsidie aan een bepaald bedrijf geeft. Hierdoor is er geen concurrentie, zodat de betreffende instelling inefficient kan werken, relatief hoge prijzen kan rekenen en slechte kwaliteit kan leveren.

Tegenwoordig is het privatiseren van overheidsdiensten populair. Dit is op zich wel goed, maar het heeft niet zoveel zin als het niet gepaard gaat met demonopolisatie. Als een overheidsorganisatie nominaal privé wordt en toch bescherming blijft krijgen tegen concurrenten, is het ook mogelijk dat de prijs juist hoger wordt, doordat het bedrijf meer winst mag maken.

Het is op zichzelf trouwens niet slecht of anti-libertarisch als een organisatie als de overheid zich bezig houdt met dienstverlening. Als die dienst verleend zou worden zonder gebruik te maken van belastinggeld en zonder concurrentie met geweld tegen te gaan is er niets mis mee.

Het is trouwens een misverstand dat een overheidsinstelling goedkoper kan zijn dan een privé onderneming, omdat de eerste geen winst maakt. Winst is ook maar een kunstmatig begrip. Als ik appels verkoop en verdien daarmee 10 gulden, dan zou ik kunnen zeggen dat ik 5 gulden salaris krijg voor mijn werk en een winst heb gemaakt van 5 gulden. Ik kan ook zeggen dat ik 10 gulden salaris heb gekregen en geen winst heb gemaakt. Feit is dat iedereen betaling vraagt voor zijn werk. En de bureaucraten van een overheidsorganisatie werken net zo min voor niets als de managers van een privé organisatie. Allemaal verwachten ze een goed salaris en dat zou je ook winst kunnen noemen.

Een privé bedrijf kan investeerders nodig hebben. De afspraak is meestal dat het bedrijf op zodanige wijze georganiseerd wordt dat er meestal na het uitbetalen van alle salarissen winst overblijft. Van deze winst gaat dan een deel naar de investeerders of aandeelhouders en een deel wordt geinvesteerd in het bedrijf. Maar het is noodzakelijk dat er op deze wijze geld terug stroomt naar investeerders. Mensen lenen niet voor niets kapitaal uit, zeker niet als de onderneming riskant is, maar verwachten daar compensatie voor.

Dat de overheid dat zou kunnen omzeilen is onzin. De overheid zal vrijwillige investeerders ook moeten compenseren. En als het startkapitaal uit belastinggeld bestaat, dan wekt de overheid alleen maar de schijn dat ze middelen uit het niets kan halen. Het is trouwens misschien misleidend om een onderscheid te maken tussen een privé onderneming en de overheid. De overheid is in feite ook een organisatie die gerund wordt door individuen, privé personen dus.

Om de slechtheid van het laissez-faire kapitalisme aan te tonen wordt vaak gewezen naar de armoede van de negentiende eeuw. Maar natuurlijk waren de mensen toen armer dan mensen nu. De economische en technologische ontwikkeling was toen immers nog in een eerder stadium. De ontwikkeling van de industrie heeft in de negentiende eeuw wel voor een grotere welvaart gezorgd vergeleken met de tijd voor de industriele revolutie.

Het systeem was toen trouwens ook niet gebaseerd op vrije betrekkingen tussen mensen. De adel, de industriëlen en anderen profiteerden toen ook van speciale staatsprivileges. Door tegen concurrentie beschermd te worden, kunnen ondernemingen extra hoge winsten maken (hoewel winstmogelijkheden natuurlijk ook noodzakelijk zijn, wil een economie kunnen groeien).

In de negentiende eeuw zijn armoede en kindersterfte door de industriele revolutie relatief erg afgenomen, ten opzichte van de tijd daarvoor. Het is een feit dat de arbeiders vrijwillig in grote getale de armelijke toestanden van het platte land verlieten, om in de industrie te kunnen werken. Voor zover er wel dwang bij dit proces kwam kijken in de vorm van beperking door de overheid van andere mogelijkheden voor armen om te werken, zijn libertariërs daar natuurlijk tegen.

Het is technologische ontwikkeling die welvaart bevordert (en overheid die hem beperkt). Dat er een inherent onderscheid zou bestaan tussen collectieve goederen (die de overheid zou moeten verzorgen) en privé goederen is een mythe. Uiteindelijk consumeert het individu, of het nou wegen, bioscoop, school of elektriciteit is.

Dat de overheid de ene dienst wel zou moeten verzorgen (bijvoorbeeld gezondheidszorg) en het andere niet (bijvoorbeeld videorecorders) is inconsistent. Of een systeem is goed of het is slecht. Of centrale planning is goed of centrale planning is slecht. Dat centrale planning slecht werkt zie je aan Rusland. Om te claimen dat we hier inderdaad meer welvaart hebben dan in Rusland, omdat de productie van veel dingen niet centraal gepland zijn en bovendien te geloven dat de centrale planning van gezondheidszorg, landbouw (denk aan landbouwsubsidies) en onderwijs de welvaart niet verlaagt, is inconsequent.

6 REACTIES

  1. Dit is de grootste onzin die ik sinds lange tijd heb gelezen.
    Ooit gehoord van kartelvorming, de IRT affaire, of van de privatisering van allerlei voorzieningen die de belastingbetaler heeft betaald?

    Het grootste probleem in de Westerse samenleving is het Babylonische geldcreatie systeem. Doordat private “staatsbanken” geld uit lucht scheppen en daarmee “bonds” opkopen, ontstaat én inflatie, én loopt door de woekerrente de staatsschuld steeds verder op.

    Waarom zet een regering een private bank voor de geldcreatie dan niet buitenspel zou je zeggen? (ZieThe Money Masters).

    Omdat deze bankiers als Rothschild NERGENS voor terugdeinsen. IEDEREEN die in de afgelopen eeuwen de geldcreatie niet aan hen gaf is, al dan niet met een complete familie of een complete natie VOLLEDIG AFGEMAAKT en wordt tot op de dag van vandaag volkomen gedemoniseerd!

    Voorbeelden te over:
    – Abraham Lincoln
    – John F. Kennedy
    – Romanov (Tsarenfamilie)
    – Adolf Hitler
    – Napoleon Bonaparte
    – Gaddaffi
    – Assad
    – Poetin

    In 2001 hadden slechts 7 landen ter wereld géén Rothschild staatsbank; te weten: Noord-Korea, Iran, Irak, Libië, Syrië, Somalië en Mali.

    Van deze landen zijn er nog slechts drie over en Syrië houdt stand tegen alle verwachtingen in.

    In de afgelopen jaren zijn er wél een stel landen bijgekomen, die de Rothschild bankiers het land uit (willen gaan) zetten:
    IJsland (2010 – a.g.v. de ICEsave affaire) en Hongarije (2014)

    Daarnaast lijkt het dat BRICS een tegenwicht wil vormen tegen dit Zionistisch Babylonisch bankkartel, (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika) In elk geval worden deze landen volkomen gedemoniseerd en wordt er klinkklare onzin over deze landen verkocht en haatcampagnes tegen gevoerd. (Zika virus, Afzetten GEKOZEN president in Brazilië, Lastercampagnes en rechtszaken in Zuid-Afrika, provocaties in de Chinese zee, de Zwarte zee. Neerhalen van Russische passagiers- en gevechtsvliegtuigen, etc.)

    Lees de Talmoed en ken je vijand. Dan begrijp je de daadwerkelijke geschiedenis en snap je wat er in de wereld gebeurd.

    (Een mooi voorbeeld hierin is Canada, dat in de periode van 1938 – 1974 slechts 39 miljard dollar nodig had om al deze zaken te bekostigen (INCLUSIEF het voeren van W.O.II!!))

    Zet dit eens af tegen de 500 miljard staatsschuld van Nederland anno 2016! ondanks de verkoop van de gehele publieke sector (privatisering, heeft het gebracht wat u ervan heeft verwacht en kon u hier ook maar iets tegen ondernemen?)

    Perspectief [2] reageerde op deze reactie.

  2. @an argie [1]:
    Al wars are bankers wars. ja ja maar de bankier zijn wel afhankelijk van een regering(en) die mensen voorhoud dat ze vechten voor vrijheid of vrede of verdediging anders gaan de mensen niet vechten.

    Overheid heeft het monopoly op geweld en is het grootste allesoverkoepelende kartel in de wereld, terwijl de mensen, “de overheid” nog altijd als een instituut wat goed doet.

    Zonder overheid en zijn trouwe slaafjes hebben de bankiers niets.

    En te denken dat “de overheden” los van de bankiers staan. En iets kunnen, of zouden willen, doen tegen bankiers, is op zijn zachts gezegt naief.

    Oorlog en geweld zijn de specialisaties van de staat, het is niet geintereseerd in liefdadigheid en bescherming o.i.d.

    Overheid heeft ook een monopolie op geld creatie en op de rente dus van een vrije markt is nooit geen spake.

    Er is maar een kartel in de wereld en dat is “de overheid”, welke overheid dan ook.

    Maar hun propaganda werkt nog ontzettend goed zie ik.

    Mag ik je je er ook nog op wijzen dat je geliefde overheid de zogenaamde “privatiseringen” heeft doorgevoerd. Dus moet je de overheid aanvallen, maar dat doe je niet, want je bent zo afhankelijk van het ding wat je onderdrukt om je te beschermen tegen allerlei zogenaamde vijanden.

    Banken zijn niets zonder de overheden…..niets.

    Grappig dat van die irt affaire ik lees de hele tijd dingen als
    Quote;In 1988 maakte de Centrale Recherche Informatiedienst voor het eerst een inventarisatie van de georganiseerde misdaad in Nederland

    Ik denk dan, goh de grootste georganiseerde misdaadsbende lukt het niet om andere kleine georganiseerde misdaadbendes in kaart te brengen. En nou gaat een ander deel van de grootste georganiseerde misdaadbende zich daarmee bemoeien.
    Het is als het onderzoeken van een spiegel.

    Quote//Een mooi voorbeeld hierin is Canada, dat in de periode van 1938 – 1974 slechts 39 miljard dollar nodig had om al deze zaken te bekostigen (INCLUSIEF het voeren van W.O.II!!//

    Als je toch eens zulke meester in Nederland op de troon kon krijgen, wat zou je dan een gelukkige slaaf zijn.
    Wie weet misschien komt er in de toekomst wel zo’n geweldige politicus voorbij, waar je jezelf aan kunt verkopen.

  3. Overheid heeft ook een monopolie op geld creatie en op de rente dus van een vrije markt is nooit geen spake.

    Moet zijn
    Overheid heeft ook een monopolie op geld creatie en op de rente dus van een vrije markt is nooit sprake.

    an argie [4] reageerde op deze reactie.

  4. @Perspectief [3]:
    Zo te zien heeft geen van jullie “de money masters” bekeken.

    De overheid heeft geen monopolie op de geldcreatie.
    Denk je echt dat de DNB, FED, ECB, Deutsche Bank, IMF, Wereldbank van de desbetreffende landen zijn?

    Wordt wakker. Dit zijn private instellingen.
    Het is omgekeerd. Regeringen zijn slaafjes van het bankkartel.
    Het bankkartel bevat de “puppet masters”. Het bankkartel bepaalt wat er in de wereld gebeurt.

    I believe that banking institutions are more dangerous to our liberties than standing armies. If the American people ever allow private banks to control the issue of their currency, first by inflation, then by deflation, the banks and corporations that will grow up around [the banks] will deprive the people of all property until their children wake-up homeless on the continent their fathers conquered. The issuing power should be taken from the banks and restored to the people, to whom it properly belongs. – Thomas Jefferson

    of deze (daadwerkelijke reden voor W.O.II):

    “Hitler took over for himself the privilege of manufacturing money and not only physical moneys, but also financial ones; he took over the untouched machinery of falsification and put it to work for the benefit of the state… Are you capable of imagining what would have come …if it had infected a number of other states and brought about the creation of a period of autarchy [absolute rule, replacing that of the bankers]. If you can, then imagine its counterrevolutionary functions…”. Hitler had become a bigger threat than Stalin, who had not meddled with money.

    Misschien dat dit het Wirtschaftswunder in een totaal ander daglicht zet. Hij ageerde tegen de internationale bankenmaffia, waarvan ieder wel ingevoerd mens de Joodse vinger in de pap kent, en kwam met een werkzaam alternatief: niet de luie, parasiterende speculant maar de arbeiders en de ingenieurs worden naar inspanning beloont. Hij kwam met een schuldvrije munt en maakte een einde aan de woekerrente, waarbij de economie gebaseerd was op mensen, niet op kapitaal. Diezelfde kliek die financieel zo machtig is, en daardoor wereldwijd een enorme invloed heeft kunnen inwinnen in vooral de politiek en de media, zag je toen zowel als nu volkeren tegen elkaar uitspelen, en het is lastig je daar mentaal tegen te wapenen, om het overzicht te behouden en de escalerende situatie proberen te neutraliseren. Hitler is de man die niet alleen dit ernstige probleem benoemde en signaleerde, maar voorzag het volk ook in de intellectuele en spirituele bewapening tegen deze waanzinnige en destructieve invloeden.

    …The very word “secrecy” is repugnant in a free and open society; and we are as a people inherently and historically opposed to secret societies, to secret oaths and to secret proceedings. We decided long ago that the dangers of excessive and unwarranted concealment of pertinent facts far outweighed the dangers which are cited to justify it. Even today, there is little value in opposing the threat of a closed society by imitating its arbitrary restrictions. Even today, there is little value in insuring the survival of our nation if our traditions do not survive with it. And there is very grave danger that an announced need for increased security will be seized upon by those anxious to expand its meaning to the very limits of official censorship and concealment. That I do not intend to permit to the extent that it is in my control. And no official of my Administration, whether his rank is high or low, civilian or military, should interpret my words here tonight as an excuse to censor the news, to stifle dissent, to cover up our mistakes or to withhold from the press and the public the facts they deserve to know… – John F. Kennedy (Hier de volledige speech van JFK.)

    Ken de echte geschiedenis. Weet waar je mee te maken hebt.
    Geschiedenis herhaalt zich, maar nooit EXACT hetzelfde…

    https://www.youtube.com/results?search_query=benjamin+freedman+1961+speech

    Perspectief [5] reageerde op deze reactie.

  5. @an argie [4]:

    Dat weet ik dat dat private banken zijn.

    En dat de regeringen puppets zijn.
    En toch kunnen de puppets masters niet zonder de puppets

    De regeringen hebben zoals ik al zei de het ingebeelde recht op het gebruik van geweld. Omdat de mensen geloven dat als regeringen geweld gebruiken dat het dan goed en legitiem en voor bescherming is en dat soort onzin.

    Bijv. Mensen laten zich in oorlogen kapot schieten met de gedachte dat ze dat voor hun land doen. En hebben daar allerlei emotionele ideen bij waarom dat goed en nobel en nodig is enz. Als ze al die emotionele ideen niet hadden gingen ze niet, nooit niet.

    Als mensen stemmen voor een regering geven ze regering en zijn mecenaries een uitzondering op de basismoraal.
    Banken zouden deze uitzondering nooit kunnen krijgen, banken worden niet gezien als de grote liefdadige beschermer van de mensheid, regering wel.

    Stel dat morgen mensen eindelijk wakker worden uit het meest gevaarlijke bijgeloof, dan gaat die uitzondering op de basis moraal niet over op de puppets masters.

    Niemand zou willen vechten voor de banken of mensen afpersen zoals met belasting gebeurt, en degene die dat zouden doen zouden het niet lang overleven.

    Om te denken dat je d.m. v. regering die bankster kunt stoppen is een illusie
    Je kunt ze m.i. alleen stoppen door te stoppen met geloven in de puppetshow genaamd regering. Zonder puppets zijn de puppets masters niets.

    Ik denk dat er ook meerdere geldzorgen zouden ontstaan wat nu niet kan.

    Trouwens die JFK speech gaat over het communisme. Dat wist je al?

    Hier een link, vanaf de 10de minuut

    https://www.corbettreport.com/how-many-trillions-did-the-pentagon-lose-qfc/

  6. Ik denk dat er ook meerdere geldzorgen zouden ontstaan wat nu niet kan.

    Moet zijn; geld soorten

Comments are closed.