De libertarische beweging is deze eeuw spectaculair gegroeid, maar de afgelopen twee jaar lijkt de storm wat geluwd te zijn. Je hoort minder over het libertarisme dan voorheen, zowel in de media als op sociale netwerksites. Hoe komt dat? En moeten we ons zorgen maken?

Ik denk dat er twee belangrijke oorzaken zijn. Allereerst zijn er geen aansprekende libertarische politici geweest. De presidentscampagnes van Ron Paul in 2008 en 2012 wisten honderdduizenden mensen te inspireren om zich in het libertarisme te verdiepen, waaronder de auteur van dit stuk.

Velen hadden gehoopt dat Rand Paul bij de meest recente Amerikaanse verkiezingen het stokje van zijn vader zou overnemen, maar hij bleek een teleurstelling. In plaats van net zo principieel libertair te zijn als Ron, schoof hij steeds meer op richting het politieke establishment. Kiezers waren daar niet van gediend en kozen in plaats van hem voor Trump.

Ook de Libertarische Partijen wisten geen deuk in een pakje boter te slaan. Hoewel Gary Johnson het qua aantal stemmen best goed deed, was zijn campagne nogal oppervlakkig en inspiratieloos. In Nederland had de Libertarische Partij bij veel kiezers al afgedaan voor de verkiezingscampagne uberhaupt begonnen was, aangezien deze partij jarenlang voor open grenzen stond.

De tweede reden dat de opmars van het libertarisme is afgezwakt, is dat het maatschappelijk debat nu vooral over immigratie en identiteitspolitiek gaat. Over die onderwerpen zijn libertariërs heel erg verdeeld en is er geen eenduidig libertarisch standpunt.

Dat je de laatste twee tot drie jaar minder over het libertarisme hoort, betekent volgens mij niet dat er ook daadwerkelijk minder libertariërs zijn. Wie eenmaal overtuigd libertariër is, wat over het algemeen een lang proces vergt met veel discussies en veel lezen, zal niet snel weer van die denkbeelden afstappen.

Maar doordat het maatschappelijk debat vooral over niet-libertaire onderwerpen gaat, zijn libertariërs in politiek discussies minder snel als libertarisch herkenbaar. Toen ik een jaar of vijf geleden mijn eerste artikelen voor de Vrijspreker schreef, gebruikte ik de term ‘libertarisme’ ook een stuk vaker dan tegenwoordig.

Naast de echte libertariërs, zijn er tegenwoordig veel conservatieven die sterk op libertarische ideeën en principes leunen. Dat zag je goed eerder deze maand, toen Trump even dreigde met een inval in Syrië. Veel conservatieve opiniemakers kwamen in opstand en lieten hun anti-interventionisme duidelijk horen. Ten tijde van George W. Bush was dat ondenkbaar.

In Nederland zie je de opmars van Thierry Baudet. Hij is een conservatief, maar heeft zich in het verleden positief over het libertarisme uitgelaten en laat in zijn toespraken ook vaak blijken door libertarische denkers beïnvloed te zijn. Naast buitenlandse interventie, gaat het dan om punten als de Europese Unie en de Sleepwet. Baudet’s Forum voor Democratie verschilt daarin behoorlijk van de oude rechtse partijen.

Hoewel er dus veel libertariërs en door het libertarisme beïnvloede conservatieven zijn, moeten de libertarische ideeën meer onder de aandacht gebracht worden om de beweging weer echt te laten groeien. Hoe kan dat gedaan worden?

Allereerst zou het geweldig zijn als er weer een Ron Paul-achtige figuur zou opstaan. Het is te hopen dat Rand Paul van zijn fouten bij de laatste campagne geleerd heeft, en bij de volgende presidentverkiezingen nog een poging zal wagen met een veel libertarischer en principiëler geluid. Maar dat blijft natuurlijk afwachten.

Het belangrijkste is dat het maatschappelijk debat weer meer over economische en andere onderwerpen gaat waarbij libertariërs zich duidelijk kunnen profileren. En ik denk dat dit vanzelf gaat gebeuren. Nu lijkt het geweldig te gaan met de economie, maar we bevinden ons in een bubbel, en zodra die klapt zal het debat vooral daarover gaan.

Veel mensen zullen na het klappen van de bubbel opzoek gaan naar antwoorden. Wat is de oorzaak van de crisis? Een groot deel van hen zal uitkomen bij de Oostenrijkse Conjunctuurtheorie (ABCT), en daarna ook over andere theorieën van de Oostenrijkse School lezen. Bijvoorbeeld op Mises.org. Wie deze economische theorieën aanhangt, en dus inziet dat de markt altijd voor betere oplossingen zorgt dan de staat, komt vanzelf bij het libertarisme uit. Dat gebeurde ook tijdens de vorige crisis.

Ik denk daarom dat we ons over de groei van de libertarische beweging niet te veel zorgen hoeven te maken. Zolang wij onze ideeën blijven promoten, zullen die vanzelf weer meer onder de aandacht komen als de bubbel knapt. Als er daarbij in de komende jaren nog een paar Ron Paul-achtige politici opstaan, dan zou dat natuurlijk helemaal mooi zijn. Maar dat is niet noodzakelijk.

Gale Boetticher

Onlangs is Boetticher’s nieuwste boek verschenen: Kapitalisme? Ja graag! Bestel het nu bij Bol.com of in de lokale boekhandel.

32 REACTIES

  1. @Peter de Jong [25]:

    Beste Peter,

    Allereerst bedankt voor je compliment over Kapitalisme? Ja Graag! Dat is leuk om te lezen.

    Wat betreft je vraag over een boek over het libertarisme: heb jij mijn eerste boek Een Pleidooi voor Vrijheid gelezen? Want zo niet, dan kan ik je dat aanraden. Daarin behandel ik de meeste punten die je noemt. Het is onder andere te koop bij Bol.com.

Comments are closed.