Libertarism has only a tiny ideology: “Thou shalt not aggress’

(uit het vrijbrief archief)

In het eerste hoofdstuk van deze rubriek hebben we het gehad over enkele gesprekken met personen die een geheel andere, verkeerde, mening hadden over het Libertarisme.

Iemand vond het Libertarisme extreem “rechts”, terwijl een ander het extreem “links” vindt. Hieruit blijkt weer eens dat veel mensen niet goed raad weten met de libertarische filosofie. En dat terwijl die toch erg eenvoudig is. Als je het tenminste door hebt.

De oorzaak dat velen er niet goed raad mee weten, ligt bij hun opleiding en bij de voorlichting door politici en media. Politici en media weten vaak zelf niet precies waar ze het over hebben, en ik verdenk velen van hen dat ze de verwarring bewust in stand houden; het geeft hen de gelegenheid om vaag te zijn en bepaalde zaken in hun eigen voordeel uit te leggen.

Als je om nadere uitleg vraagt, blijkt vaak dat men met “links” iets bedoeld als communisme en socialisme. Met “rechts” heeft men meer moeite, en al snel valt het woord: fascisme. Als je dan zegt dat fascisme toch hetzelfde is als “nationaal-socialisme”, weet men het helemaal niet meer, en men ontwijkt verdere verklaring. Steeds weer blijkt dat het Nolan-schema dat we reeds eerder in de VRIJBRIEF bespraken, een einde kan maken aan deze verwarring.

Je kunt met behulp van dat schema op de eerste plaats zelf een goed inzicht in het politieke vlak krijgen. Maar het is ook een uitstekend middel om aan anderen duidelijk te maken hoe dat in elkaar zit. Als hulpmiddel daarvoor is door Marshall Fritz de bekende kleinste politieke quiz ter wereld ontworpen. In een volgend artikel in deze serie zullen we daar nog wel eens op terug komen*.

Net als ik de vorige keer nader ben ingegaan op de opmerking over rechts, zal ik vandaag de opmerking over links wat meer belichten.

We hadden bezoek van een vriend, een gepensioneerd technicus. Deze vond het Libertarisme zo “extreem links”.

Op de vraag om eens te vertellen waarom hij dat vond, antwoordde hij: “Wel dat is nogal duidelijk, jullie willen de grenzen wagenwijd open zetten voor iedereen, jullie willen vrije drugs, en je wilt het leger afschaffen, om maar een paar dingen te noemen.”

Het is moeilijk om een begin te vinden aan een antwoord op al die verkeerde, halfware, en dus foutieve, opmerkingen. Gelukkig dacht ik op tijd aan de stelling van Karl Hess:

Libertarianism has only a tiny ideology:

‘Thou shalt not aggress”.

Eenvoudig: GIJ ZULT GEEN AGRESSIE PLEGEN. En weer was mijn gesprekspartner het daar helemaal mee eens.

Het is zeer opvallend hoeveel mensen het daar mee eens zijn en dit toch niet consequent in hun leven toepassen.

Echter door dit principe te bespreken, waren we wel op dezelfde golflengte gekomen en konden we vandaar uit samen verder gaan.

We besloten om eerst het immigratiepunt te bespreken. Ik vroeg hem of hij niet vond dat, als hij dat wilde, hij dan bijvoorbeeld in Spanje aan de Middellandse Zee zou moeten mogen wonen. Het antwoord was: “Natuurlijk moet dat mogen, maar dat is iets heel anders. Ik zou dan namelijk de mensen daar niet tot last zijn en ik zou in mijn eigen levensonderhoud voorzien”. Uit het antwoord blijkt dat er (minstens) twee zaken door elkaar gehutseld werden. Het immigratiepunt, en het punt dat aan immigranten zoveel vergoedingen worden betaald. De verhalen daarover zijn veelvuldig, en die hoef ik hier niet te herhalen.

Het bezwaar bleek na enige discussie terug te brengen te zijn op die uitkeringen, en niet op het vrije verkeer van mensen op deze aarde.

Sterker nog is dat heel veel immigranten afkomen op de overvloedige voorzieningen die ze kunnen genieten door naar een Europees land te komen.

Zonder al die voorzieningen zouden zeer veel immigranten niet eens komen, en zou het probleem alleen daardoor al tot een fractie worden gereduceerd. (Nog los van de besparingen die het op zou leveren doordat minder ambtenaren zich er meer hoeven bezig te houden). Om welke reden mensen naar een ander land willen gaan, doet dan ook niet meer ter zake.

Op dit moment lijkt het er op dat immigranten in de EEG wel toegelaten worden om politieke redenen, maar niet om economische redenen.

Als met economische redenen bedoeld wordt dat de betreffende persoon uit de staatsruif komt schrokken, en dus profiteert van belastinggelden die voortkomen uit opbrengsten van productie van anderen, is dat inderdaad af te keuren.

De oorzaak daarvan ligt echter bij het beschikbaar stellen van die uitkeringen. Mensen die in landen wonen met slechte omstandigheden horen daarvan en worden erdoor verleid.

Hierdoor komen we echter weer op een ander punt, namelijk dat van de belastingen, en dat is een onderwerp op zich. We moeten ons nu bij het onderwerp immigratie op zich houden.

Als een persoon in een ander land betere mogelijkheden ziet om zijn leven vrijer en/of aangenamer te leven, dan is dat ook een economische reden, en deze is in libertarische opvattingen een heel acceptabele. Het is zelfs positief te ervaren dat een mens zijn omstandigheden wil verbeteren, want als hij dat op een eerlijke en rechtvaardige manier doet, profiteren daar ook weer vele anderen van.

Na deze analyse was het bezwaar van mijn vriend tegen de Libertarische stelling dat ieder mens vrij moet zijn om te gaan en staan waar hij wil op deze aarde, weggenomen. Hij vindt nu ook dat vrije verplaatsing hoort tot de vrijheid van het individu.

Uiteraard geldt deze stelling alleen maar zolang de “immigrant” geen inbreuk maakt op de rechten van een ander. Zolang hij geen agressie pleegt! Ik heb alle zijwegen van dit gesprek niet belicht om het stuk niet te lang te maken. Het is nu zelfs al zo lang geworden dat ik over de andere “linkse” bezwaren van mijn vriend, namelijk de drugs en het leger, een volgende keer wil terugkomen.

36 REACTIES

  1. “Thou shalt not aggress’

    Vraag: is voorwaartse verdediging (agressie) uitgesloten, als je ervan overtuigd bent dat je buurman/ buurland/ buurgemeenschap troepen aan het opbouwen is om jouw libertarische samenleving te annexeren of te vernietigen?

    • Volgens Ayn Rand (objectivisme, is niet helemaal gelijk aan libertarisme) wel.

      Daarnaast. Je hebt wapensystemen die vooral defensief zijn en je hebt offensieve wapensystemen. Als blijkt dat een land zich in offensieve wapensystemen specialiseert is het aan de omringende landen die zich op meer defensieve wapensystemen richten daarop te reageren, wat niet direct betekent een pre-emtive strike. Maar wellicht een verdedigingspact en gezamenlijke oefeningen aan de grens.

      • Ik beantwoord je vraag dus niet direct. Maar als landen om de agressor heen kan je vrede krijgen door gecombineerde supreme firepower! Libertarisme is geen pacifisme.

        Met 4 procent van het nationale inkomen of meer kan NL een sterk leger opbouwen. Het NL leger was in 1914 voldoende afschrikwekkend. Als ik de NL staat een compliment moet geven dan zou het buiten WO1 blijven waarschijnlijk bovenaan staan.

  2. Ik herhaal mijn vraag van het vorige topic:
    Kunt u op voorhand de structuur aangeven van de serie artikelen over het libertarisme?

  3. Herhaalde vraag: Kunt u aangeven in welk opzicht het libertarisme zich onderscheidt van soevereiniteit (zelfbeschikking)?

    • Libertarisme is een container begrip. Er zijn ook linkse en groene libertariers. Zoals op deze site verwoord is het libertarisme een combinatie van economische vrijheid (laissez faire, Adam Smith). Individuele vrijheid (voortbordurende op anarchistische denkers als Bakoenin) en het NAP als morele component.

      Soevereiniteit is de niet overheidscomponent (AK), dan wel minimale overheidscomponent (minarchisme)

      Libertarisme is een synthese van deze drie begrippen.

      • Wel interessant, dat je Bakoenin noemt

        Bakoenin was niet per se heel individualistisch. Hij ging uit van een revolutie, die het kapitalisme omver zou gooien. Daarna zou het anarcho collectivisme gevestigd worden. Dit hield dan in: een economie gebaseerd op labour vouches.

        Het is een vrij aparte doctrine, die niet meer echt aangehangen word in deze tijd.

        De individualistische denkers, waren meer : Stirner en Armand. Veel radicalere denkers dan Bakoenin en een soort pre existencialisten, eigenlijk

        Libertarisme komt dus duidelijk uit de Amerikaanse hoek.

        Je hoort denkers als Tucker en Spooner, alleen nooit over een ‘NAP”. Ze zijn niet gewelddadig/revolutionair, maar ze pleiten nergens voor een NAP.

    • voortbordurende op anarchistische denkers als Bakoenin

      Serieus?

      Bakoenin was zwaar anti kapitalistisch

      Libertarisme komt veel meer voort uit de Spooner, Tucker hoek. De markt anarchisten uit de 19de eeuw. Rothbard baseert zich op hen en Rothbard introduceert als het ware libertarisme

      • Rothbart neemt gewoon individualistisch anarchisme : Spooner/Tucker denken

        En hij voegt daar aan toe : Austrian economics

        En hij laat het vruchtgebruik principe vallen, waar Spooner en Tucker wel vanuit gingen

        Dus, op deze manier hebben we dan een soort geliberaliseerde versie van Amerikaans anarchisme

        En dat is dan libertarisme

        Met Bakoenin/Kropotkin/Malatesta heeft het niet zoveel te maken, wat mij betreft

      • @ Nayako, je kan gelijk hebben. Ik had een boek van Bakoenin, had het half gelezen en leende het uit, grote fout! Mis dat boek nu en moet het opnieuw kopen en lezen. Het gaat me om de individuele onafhankelijkheid zonder leiders die gepropageerd werd. Niet of ze anti kapitalistisch waren of niet. Veel oude anarchisten waren anti kapitalistisch. Ook Domela Nieuwenhuis was hier kritisch, iemand voor wie ik toch bewondering heb. Heb een boek van hem gelezen. Later is voor zover ik het weet verder voortgebouwd op de individuele vrijheid/ soevereiniteit door anarchisten die prive bezit van productiemiddelen niet als bedreiging zagen. Maar het begon volgens mij ooit met denkers als Bakoenin die voor individuele soevereiniteit waren en (helaas in mijn ogen) sterk kapitalistisch waren. Daarna zijn anderen gekomen. Maar ere wie ere toekomt en dat is ook Domela Nieuwenhuis in het Nederlandse taalgebied en Bakoenin.

        Spooner moet ik nog lezen, nog geen boek van gelezen, dus wellicht heb je gelijk.

      • Rothbard is een pupil van Ludwig von Mises, een klassiek-liberaal, misschien ook een conservatief-liberaal. Rothbard heeft, in navolging van Gustave de Molinari, een Belgische klassiek-liberaal de liberale uitgangspunten tot in extremis heeft doorgeredeneerd, eveneens de liberale principes tot in de uiterste consequentie doordacht en dat vervolgens wel wat beter opgeschreven dan de Molinari. Als private ondernemingen alles beter, efficiënter en goedkoper kunnen dan een overheid, waarom dan niet recht & orde eveneens privatiseren? Eh voila: Ancap is geboren. Hij zal heus ook Spooner en Tucker gelezen hebben, maar zij waren niet zijn belangrijkste invloeden. Dat was von Mises.

      • Volgens mij is het andersom. Eerst wordt hij een vrijemarktanarchist door de ideeën van von Mises door te trekken, dan gaat hij andere anarchisten lezen en ontdekt overeenkomsten. Hij is beslist niet eerst Amerikaanse individuele anarchisten gaan lezen om daarna Mises’ Human Action open te slaan en op basis daarvan zijn magnum opus ‘Man, Economy and State’ te schrijven.

      • Ratio

        Bakoenin is wel een interessante schrijver. Het is allemaal vrij poëtisch, wat hij maakt.

        God en de staat, is wel een beroemd boek van hem. En wel makkelijk te vinden.

        En wat van hem beroemd is, is zijn uitspraak dat : destructie ook een vorm van creatie is.

        Wat wel inspirerend is. Vernietig iets en je maakt er ook iets mee. Het uitmaken met je vriendin, is de creatie van iets nieuws. Namelijk, je creëert een leven als single.

        Wel leunt Bakoenin heel zwaar op Hegel. Het is in die zin een heel erg 19de eeuwse denker en dus een beetje gedateerd.

  4. Herhaalde vragen

    1. Wat is de strategie van het Libertarisme om de centrale en top down geleide dictatuur te hervormen tot een Libertarische samenleving?

    2. Wat is de strategie van de het Libertarisme om een eventuele Libertarische samenleving te vrijwaren van oligarchische dominantie?

    3. Welke veiligheidsstrategie hanteert het Libertarisme m.b.t. vijandige infiltratie en/of overname.

      • Wel Voight-Kampff, je stelt vele vragen.
        ad1. Het vervelende van libterarisme is dat je dit niet bij wet kan opleggen want dan ben je de zoveelste dwangmonopolist. Als je tegen de dictatuur van de democratie van 50 % plus 1 stem dan moet je dit niet zelf uitvoeren. Als strategie heb je in de transitiefase onder meer de mogelijkheid tot parallelle samenlevingen die mensen deels bevrijden, streven naar kleinere bestuurlijke eenheden, en opt out mogelijkheden.

        Je kan streven naar een parallelle samenleving via agorisme, waarmee je individuele vrijheid pakt en zo min mogelijk met de overheid te maken hebt. Dit maakt de samenleving niet libertarisch, maar geeft individuen wel meer vrijheid en als voldoende mensen dit doen dan wordt de overheid steeds irrelevanter.

        Je kan streven naar steeds kleinere bestuurlijke eenheden, hoe kleiner de bestuurlijke eenheid hoe onschadelijker. Zie je ook bij gemeentes, kleine gemeentes, daar weet iedereen de 10 man in de bijstand zitten en weet men ook dat die 10 man gewoon niet aan het werk kunnen komen.

        Je kan streven naar opt-out mogelijkheden. Dus dat je de mogelijkheid krijgt alternatieven voor dwangmaatregelen te treffen. Homeschooling. Private scholen. Je bijstand via een cooperatie met andere mensen regelen. Idem je AOW.

        Daarnaast is het vooral voorlichten hoeveel vrijheid we missen. Hoe meer mensen niet langer de staat als heilbrengend zien maar als gevaar, hoe beter.

      • Ad 2. Er is de ijzeren wet van de oligarchie. Dus ik weet niet of je dit tegen wenst te werken. Dit kan alleen door een agressiemonopolist als de staat als je het georganiseerd wenst te doen en dat is schadelijker. Oligarchie is niet per definitie schadelijk. Als er enorme investeringen nodig zijn om iets te realiseren is het niet logisch dat er duizenden ondernemingen zijn die dat doen. Stel dat je het over hoogovens in Nederland hebt, dan is het inderdaad mogelijk dat er 1 is, met concurrentie uit het buitenland. Als er honderden zouden zijn zouden de totale investering zo hoog zijn dat deze hoogovens niet goed kunnen concurreren met buitenlandse hoogovens die wel schaalvoordelen hebben. Een situatie met 1 NL hoogoven, monopolie, of enkele, oligopolie, kan dus uiteindelijk beter zijn.

        Het hangt van de markt af of oligarchie de dominante marktvorm wordt. Voor veel diensten hoeft dit niet het geval te zijn. Er kunnen wel platforms ontstaan die als intermediair optreden, maar ook daar zal uiteindelijk concurrentie zijn die zorgt dat de grote percentages die bijvoorbeeld booking.com vraagt uiteindelijk lager zullen worden.

        Zolang er geen wetgeving is die grote organisaties bevoordelen kan is er een level playing field, een overheid of regelgever valt meestal voor de verlokkingen van de lobbyisten met de meeste middelen. In de praktijk zijn dit meestal de multinationals, het grootbedrijf.

      • Die drie strategieën, zijn ook klassiekers

        Inderdaad, eruit stappen, eigen instituties creëren, agorisme, nadruk op de gemeente etc, etc.

        En ze zijn allemaal haalbaar, deze strategieën. Wat je niet kan zeggen van ‘de revolutie’

    • ad 3. Er is niets om over te nemen, er is geen staat of een hele kleine staat. Als je werelddominantie nastreeft moet je duizenden staatjes 1 voor 1 veroveren die nauwelijks macht hebben. In plaats van dat je de WHO overneemt en opeens alles te zeggen hebt over gezondheid in de hele wereld, of de BIS en opeens van alles kan zeggen over het geldwezen. Een strategie met grote landen of dominante NGO’s levert juist grote gevaren op.

    • Ratio, dus even samenvattend:
      1. Geen strategie m.b.t. invoering libertarisme;
      2. Geen strategie m.b.t. handhaving libertarisme;
      3. Geen strategie m.b.t. veiligheid libertarisme.

      Conclusie: libertarisme is een theoretisch ongegronde en praktisch onvoorstelbare stroming
      (luchtfietserij van een aantal dolende zielen die zijn blijven hangen in een puberaal denkniveau en geen rekening houden de harde realiteit van macht, kracht, vijandige infiltratie, moord, afpersing, demagogie, geheime genootschappen en agenda’s).

      • Gaarne argumenten. Mbt strategie zijn er door mij drie vermeld, en zoals Nayako aangeeft is een revolutie geen goede optie. Kijk naar Roemenie, de harde realiteit is dat revoluties gekaapt worden.

        Juist doordat er machtsinstituten zijn zal de burger worden onderworpen. Al die zaken die je meeneemt bij de harde realiteit krijgen vrij baan in een hierarchisch geordende samenleving.

        Leer ook lessen van het einde van de DDR. Op een gegeven moment verdedigden de gewapende staatsdienaren niet langer de staat. Dit is geen luchtfietserij. De realiteit was dat het wessie ambtenaren apparaat en een aantal grote ondernemingen de DDR hebben gekaapt.

        Voor mensen die hun denkraam vastgezet hebben op een hierarchie kan libertarisme vreemd overkomen.

      • Revolutie is een kracht, die je niet echt in de hand hebt. Stel dat ik een revolutie zou ontketenen, dan zou ik niet precies weten wat de uitkomst ervan is. Het is een gevaarlijk spelletje, altijd.

        Maar soms gebeurt het gewoon en is het niet te stoppen. Franse revolutie, oktober revolutie etc. etc. Arabische lente?

        Ambtenaren die ik gekend heb, snoven veel coke, dronken veel, rookte veel en waren veel met seks bezig. Extreem decadente, wrede mensen. In een DDR, zijn dat dan de mensen die over jou gaan. Een heel eng idee. Die ambtenaren die ik kende, maar dan met nóg meer macht. Dat is dan de DDR. En dan met een marxistisch, ideologisch vernislaagje eroverheen, waar alleen intellectuelen iets om geven.

    • Ratio, voor mensen die hun denkraam vastgezet hebben op hiërarchie en libertarisme kan de soevereine zelfbeschikking van de 1e Bataafsche Republiek (1798-1801) vreemd overkomen.

      Bovendien, libertarisme komt niet vreemd over op mij en geeft me geen Unheimisch gevoel. Ik heb de zaak ontleed en aangetoond dat invoering van libertarisme volkomen is uitgesloten. Laat staan handhaving.

      Libertarisme is leuk in Teletubbie land met allemaal lieve, aardige, gewetensvolle, morele en eerlijke mensjes.

      U ontaardt in breedspraakigheid en verzandt en details, zonder de omgevingsfactoren serieus te nemen. De langspeelplaat hapert. Het ism.i. tijd voor bezinning over levensvatbaarheid van libertarisme onder het huidige principe van non-organisatie.

      De wereld is geen ideale plaats. Een optimum dient bereikt te worden onder druk van de ons omringende vijandige wereld die uitmunten in strategie en organisatie.

      • Voight

        Ik zie wel agorisme als een realistische vorm van libertarisme. Het idee van de zwarte markten, counter economics.

        Het is een directe actie libertarisme. Directe actie, de oude anarchistische strategie, vermengd met libertarisme. Alsof anarchisten ineens libertarisme gaan doen, zoiets is het.

  5. Auteur: Libertarism has only a tiny ideology: “Thou shalt not aggress’

    Ratio: “Ik zie individuele vrijheid (zeg anarchisme en eigendom), economische vrijheid (zeg Adam Smith, ook eigendom van productiemiddelen en kleine overheid) en het NAP als leidende principes.”

    Vraag: hoe verhouden deze beide uitspraken zich tot elkaar in relatie tot het Libertarisme??

    • Het zijn drie uitspraken en libertarisme zoals verwoord op deze site is een synthese, heb het zojuist nogmaals proberen te verwoorden

      • Dacht wel dat u dit zou zeggen; een kort en krachtige accurate slogan is wel even wat anders.

        En dan laat ik dat oeverloze gebebbel van Nayo en Youp hierboven over enkele schijnbaar soevereine auteurs nog buiten beschouwing.

        Mijn advies: wilt u Libertarisme gaan promoten dan zult u toch eerst even aan tafel moeten gaan zitten en wat gaan nadenken over marketing.

    • wilt u Libertarisme gaan promoten dan zult u toch eerst even aan tafel moeten gaan zitten en wat gaan nadenken over marketing.

      Mee eens.

      Veel mensen denken bij libertarisme aan : de Zuidas. En die mensen denken dus: dat heeft niet zoveel met mijn leven te maken.

  6. “Deze vond het Libertarisme zo “extreem links.”

    Wat is de reden dat u uw gesprekspartner niet naar de definitie van “extreem links” heeft gevraagd?

    Noot: in het vorige artikel heb ik een dergelijke opmerking geplaatst m.b.t. “extreem rechts”, echter u gaat in het huidige artikel onnozel door op de ingeslagen weg, terwijl u in uw vorige artikel toch duidelijk stelt: “Laat ons uw mening, uw ervaringen in deze zaken weten. Wij zullen dan zien hoe we samen met eikaars kennis verder kunnen komen en zodoende werken met meer resultaat aan een betere maatschappij.”

  7. U: “Hierdoor komen we echter weer op een ander punt, namelijk dat van de belastingen, en dat is een onderwerp op zich. We moeten ons nu bij het onderwerp immigratie op zich houden.”

    Mijn suggestie: tracht structuur aan te brengen in uw verhaal, zoals bijvoorbeeld te redeneren langs macro-economische factoren!

    Algemeen oordeel insteek en uitwerking twee artikelen: niveau 1e klas HAVO.

      • De verborgen zijde aan deze constructie is dat de kinderen van de koning doorgaans niet gekwalificeerd zijn. En dan begint alles weer van vooraf aan 🙂

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in