Als je volledig van jezelf afhankelijk bent om te overleven in de vrije natuur heb je het niet gemakkelijk. Mensen hebben daarom al gauw collectieven gevormd om hun overlevingskansen te vergroten.

Daarbij ontstond vrijwel direct een spanningsveld tussen individuele vrijheid en de mogelijkheden van de groep. Als de beste individuen meer vrijheid namen en minder bijdroegen aan het collectief werd het leven voor de zwakkere individuen moeilijker.

We leven op een eindige planeet en er is een systeem nodig om de schaarse hulpbronnen te verdelen. Dat kan met geweld, zoals in de vrije natuur, maar we kunnen het ook vreedzaam proberen. We zullen echter moeten accepteren, dat ook dan er niet altijd voldoende zal zijn voor iedereen. Wat we ook bedenken, er zullen altijd mensen sterven.

Wat we zoeken is een verdeling die zoveel mogelijk mensen laat overleven, maar die tevens recht doet aan ieders eigen inbreng en die zoveel mogelijk vrijheid en geluk biedt.

Het is een zgn ‘lifeboat situation’. Er zijn niet genoeg plaatsen in de boot voor alle drenkelingen en als iedereen aan boord klimt, zinkt de boot en gaat iedereen dood.

Collectivisten stellen, dat de boot van iedereen is. Zij kiezen dan uit hun midden een (gewapende) functionaris die volgens democratisch vastgelegde criteria de plaatsen toewijst. Zo iemand kan je uiteraard omkopen en hij zal familie en vrienden ook voorrang geven. Het is wel een ambtenaar met absolute macht, want hij gaat over leven en dood.

Individualisten erkennen, dat de individuele eigenaar van de boot het recht heeft te bepalen wie aan boord komt en wie niet. Als hij wil (en gewapend is) kan hij helemaal niemand toelaten. Maar dat is niet erg waarschijnlijk, omdat hij veel kan verdienen als hij alle plaatsen tegen betaling ter beschikking stelt.

Hij kan ook drenkelingen die goed kunnen roeien of navigeren gratis aan boord laten, want dat verhoogt zijn overlevingskans. Hij kan zelfs allerlei mensen gratis aan boord laten, omdat zij hem later kunnen helpen als ze weer aan wal zijn. Tenslotte kunnen zowel hij als rijke drenkelingen aan liefdadigheid doen en drenkelingen zonder geld en zonder speciale vaardigheden een plaats aan boord aanbieden.

Als beide systemen goed werken, worden er evenveel mensen gered en gaan er evenveel dood. De vraag is dan, welk systeem is het meest moreel en het meest rechtvaardig?

Essentieel is, dat beide systemen zijn gebaseerd op het eigendomsrecht. Daarbij bepaalt de eigenaar (individu of groep) wat er met het eigendom gebeurt. De eigenaar heeft dan het recht te verhinderen, dat het eigendom wordt gebruikt voor iets waar hij geen toestemming voor heeft gegeven.

Bij de individualisten zijn de verhoudingen helder, daar bepaalt de individuele eigenaar wat er met zijn eigendom gebeurt. Bij de collectivisten zou in principe iedere drenkeling aanspraak op de boot kunnen maken, want hij is van iedereen. Toch bepaalt de democratische meerderheid en uiteindelijk de aangestelde ambtenaar wat er met de boot gebeurt.

De drenkelingen die buiten de toelatingscriteria vallen zullen dit onterecht vinden, want zij zijn net zo goed eigenaar als de rest. Wat geeft de meerderheid van het collectief het recht te beslissen over leven en dood van een individueel lid van het collectief? Deze persoon heeft in dit geval immers zijn eigendom nodig om in leven te kunnen blijven.

Zoiets kan alleen als dat individu daarmee vrijwillig heeft ingestemd, zoals bij het trekken van strootjes, oid. Het leven van het individu is immers niet van het collectief. Zij gaan er niet over.

Bij de collectivistische ‘lifeboat situation’ is individuele toestemming van een eigenaar echter problematisch. Als er 1 weigert, zullen er meer weigeren. Als je alle weigeraars aan boord laat, gaat alsnog iedereen dood. Het is daar dus noodzakelijk, dat de democratische beslissing om bepaalde mensen te laten sterven aan iedereen dwingend wordt opgelegd. Het individuele eigendomsrecht wordt dan geschonden door het collectief.

Zou een drenkeling ook gewapend zijn dan heeft hij het recht en de mogelijkheid zijn rechtmatige eigendom (zijn plaats in de boot) met geweld te verdedigen en in opstand te komen tegen de overheid.

Het is goed om te beseffen, dat collectieve samenwerking in het algemeen en democratieën in het bijzonder niet kunnen functioneren zonder dat inbreuk wordt gemaakt op individuele rechten. Collectivistische oplossingen zijn daarom fundamenteel onjuist.

In het tweede artikel in deze reeks zullen we zien hoe marxisten en corporatisten van het collectivistische nadeel hun voordeel hebben gemaakt.

__________
“The smallest minority on earth is the individual. Those who deny individual rights, cannot claim to be defenders of minorities.”

~ Ayn Rand (Russian-American writer and philosopher, 1905-1982)

Ingezonden door Peter de Jong.

 

12 REACTIES

  1. Dat mensen kiezen om samen te werken en bij elkaar te gaan wonen in een dorp of een stad, kan ik niet direct collectivistisch noemen. Ik voel me in ieder geval geen collectivist als ik de loodgieter bel om een klusje op te knappen. Ook kan ik de lifeboat situatie niet zien. Ja, sinds een paar decennia zijn er zorgen over de hoeveelheid grondstoffen voor een snel groeiende wereldbevolking. Hoe realistisch die zorgen zijn is een hele discussie, zeker als je alle doemporno wegfiltert. Maar strikt theoretisch mag het duidelijk zijn dat je op enig moment tegen grenzen gaat aanlopen. Als het niet bij 8 miljard mensen is, dan wel bij 80 miljard of 800 miljard. Dat is in de eerste plaats een economische vraag: hoe schaarse grondstoffen zo verstandig mogelijk aan te wenden gegeven de eindeloze menselijke wensen en benodigdheden. Het beste wat we hebben is het marktmechanisme en verder kunnen we andere grondstoffen gaan gebruiken of deze winnen op een andere planeet. Het lijkt mij niet nodig om vol WEF te gaan en gerecycled rioolwater aan te bieden. Daarnaast is het zo dat mensen bij toenemende welvaart van een r-strategie naar een k-strategie overstappen. Dat is minder kinderen krijgen zodat je die meer tijd, aandacht kunt geven, ook meer geld aan kunt besteden, omdat je vrij zeker kunt zijn dat ze niet voortijdig zullen sterven. Maw het is vooralsnog vooral een theoretisch probleem. Maar goed, de mensen die zich daar grote zorgen over maken zijn vrij om in een ruimtestation te gaan wonen, daar astronautenvoedsel eten en gerecycelde urine drinken.

    • Goeie punten, Youp!

      Collectivistisch wil zeggen, dat je zaken gezamenlijk regelt, zoals in een VVE of in een democratie. De vrije markt is meestal individualistisch. Als je de loodgieter belt, hoef je daar in principe niet ook nog iemand uit een andere stad bij te betrekken. In een democratie gebeurt dat wél, want als je weinig inkomen hebt, betalen al je rijkere buren onvrijwillig mee.

      Je hebt gelijk, dat je grondstoffen kan recyclen en dat mensen minder kinderen zullen krijgen als hun welvaart stijgt. Dat betekent, dat de druk op de hulpbronnen afneemt en je het moment van gewelddadige en onrechtvaardige beslissingen over leven en dood door het ambtelijk apparaat kunt uitstellen (hoewel de overheid vaak kunstmatige schaarste creëert). Toch zijn er ook situaties waarin er keuzes moeten worden opgelegd. We hebben de geolibertariers niet voor niets. 😁

      Het gaat mij om het principe, dat je als collectief het individu kan dwingen iets te doen wat hij niet wil.

      • Wat het individu te bieden heeft, kan het verschil uitmaken. Als ik als individu de enige arts ben of de enige met een machinegeweer kan het collectief zich maar beter netjes gedragen. Een collectief heeft minstens twee individuen nodig om een collectief te kunnen vormen. Zwakke individuen kunnen een collectief flink tot last zijn.

      • Het gaat inderdaad om afgedwongen collectivisme. Dat is het kwaad. Dat onderwerpt de mens. Vrijwillig samenwerken in bijvoorbeeld een sportclub door wat wedstrijden te fluiten en een keer achter de bar staan is niets mis mee.

        Goed artikel trouwens

  2. Uitstekend artikel
    Het feit dat de mensheid een grote voorsprong heeft gemaakt , op de rest van de natuur ligt m.i. Ook aan taal ontwikkeling

    Wij kunnen in grote groepen leven omdat we elkaar kunnen verstaan en begrijpen door niet alleen maar meer te schreeuwen of loeien maar gedetailleerd kunnen communiceren en dus zo een doel kunnen bereiken
    Wiskunde, muziek zijn ook communicatie middelen

    Aan de andere kant houd ik persoonlijk veel meer van natuur en wat er aan wildlife is dan van hordes mensen(hier 1,1 persoon per km 2) maar dat is individuele voorkeur, wat met zich medebrengt dat je meer zelfredzaam wordt gemaakt zonder vervelende bijkomstige wetjes etc

    • @Friese Canadees,

      Klopt! Individualisten zijn bijzonder zelfredzaam. Zij zijn het liefst op zichzelf, hoewel ze ook kunnen genieten van het gezelschap van anderen. Punt is wel dat we onze welvaart en vooruitgang weliswaar te danken hebben aan individuele initiatieven, maar dat we door arbeidsdeling daar allemaal van profiteren. Als je volledig zelfvoorzienend wil zijn, heb je wel veel vrijheid, maar geen rijk leven. Vandaar de clash tussen individuele en collectieve belangen.
      ___________
      “The work of the individual still remains the spark that moves mankind ahead even more than teamwork.”
      ~ Igor Sikorsky

  3. Collectief of individualistisch, er is ALTIJD een eigenaar. Bij collectiviteit gaat het vaak om vertegenwoordiging.
    In de groep worden leiders gekozen, die de groep vertegenwoordigen en regels maken. Deze regels zouden, moeten en worden gevolgd door de groepsleden. De groepsleden moeten zelf of via handhavers aan de regels worden gehouden. Aangezien de groepsleden de leiders kiezen, zijn zij meer dan normaal geneigd om de door de leiders gemaakte regels op te volgen. Omdat de kiezers het idee hebben dat zij direct of indirect de leiders kunnen beïnvloeden. (de theorie)
    Burgers en bedrijven weten maar al te goed, dat die invloed zeer beperkt of niet aanwezig is. Zolang mensen het goed hebben, en zij hebben iets in bezit, en de burgers zijn van mening dat de volgende generatie het beter heeft dan zij zelf, zullen zij niets doen. Op een klein groepje na. Kijk maar, naar het boerenprotest. Iedereen juicht mee, maar wat gaat er gebeuren, als straks de woningnood groter wordt?
    Daarnaast is er een veel ergere reden waarom collectiviteit voor de massa als acceptabel wordt gezien. Zij hoeven namelijk geen verantwoordelijk te dragen over de genomen besluiten. De besluiten worden genomen door de leiders en niet de volgers. De volgers hebben geen invloed hoe de maatschappelijke omgeving vorm wordt gegeven. Zij hebben ook geen invloed op de wetgeving, dat hebben de sociale partners, die sociale partners zijn niet gekozen.
    De leiders zijn verantwoordelijk voor de besluiten, maar zij geven wel aan dat zij het besluit, de wet, voor het algemeen belang doen en niet voor zichzelf. Het nemen van het besluit is een onderdeel van de collectieve verantwoordelijkheid. In de ogen van de leiders is de bevolking verantwoordelijk voor hun besluiten. Kijk maar, als het kabinet een besluit neemt, dan spreekt de overheid uit 1 mond. Ook de politieke tegenstanders gaan zich achter het besluit staan. Want, het is een door een meerderheidsproces genomen besluit.
    In het kort, niemand neemt een besluit uit eigen overweging, en niemand voelt zich verantwoordelijk voor het genomen besluit. De kiezer en de gekozenen zullen zich nooit verantwoordelijk voelen.
    Dit systeem kan vanuit zichzelf nooit overleven. Het kan ook nooit iets nuttigs produceren. Het kan nooit een probleem oplossen. Het kan hoogstens haar geld ergens anders vandaan halen. Oftewel van de markt, waar goederen en diensten worden gemaakt door mensen en bedrijven. Die worden belast. De overheid kan nooit een efficiënt en effectief opererend systemen aanmoedigen, want dan wordt zichtbaar hoe verkwistend een politiek systeem wel niet is.
    Als er geen maatschappelijke problemen meer zijn, hoe bizar en onnozel deze problemen kunnen zijn, waarom zou je dan nog een overheid moeten hebben? Het is een racket.
    Als de overheid niet meer nodig is, dan zullen de volgende groepen honger leiden:
    – 940.000 ambtenaren
    – 3,6 miljoen pensionado’s
    – 2 miljoen bedrijven en zzp-ers die facturen naar de overheid
    – 600.000 WAO-ers
    Hoe gaan deze lui overleven? Niet dus. Die houden het systeem in stand, koste wat het kost. Daarom is het kartel nog eens heel groot.

    • ***Hoe gaan deze lui overleven? Niet dus. Die houden het systeem in stand, koste wat het kost. Daarom is het kartel nog eens heel groot*** Stel je de welvaart eens voor die kan ontstaan als deze mensen productief worden…

      • Je hebt gelijk ratio. De burgers kiezen voor het bekende ongeluk en niet voor het onbekende geluk.
        Daarnaast hebben heel veel mensen en bedrijven een eigen belang om dit systeem in stand te houden. Zoals ik dat boven aangaf.
        En vergeet niet, veranderen is moeilijk. Je moet uit je comfort zone, en iets anders gaan doen. Als je zelf grote verplichtingen hebt of een gezin, is dit moeilijk tot bijna onmogelijk.
        De begroting van de overheid is meer dan 350 miljard euro. Als je een nachtwakersstaat maakt, dan is 50 miljard meer dan voldoende. De rest blijft in de beurs van de burgers en bedrijven. dan kun je zelf de opleidingen, gezondheidszorg, pensioen, werkloosheid zelf regelen.
        Maar, dit systeem begint nu zichzelf in stand te houden. Dit systeem zal niet vandaag of morgen omvallen, want er zijn nog genoeg productieve mensen die met hun geld, het in stand houden.

    • analyse, Karel! 😎

      Het is idd een typisch kenmerk, en een enorm manco, dat niemand in een collectivistisch systeem verantwoordelijkheid wil dragen. Toen nazi-ambtenaar Eichmann werd berecht door de Israëliërs voor de moord op miljoenen mensen, die hij mede had mogelijk gemaakt, was zijn houding: “Wat wilt u van mij? Ik voerde slechts orders uit. U moet niet bij mij zijn!”

      Als politici en bestuurders hoofdelijk aansprakelijk waren voor de schade die zij aanrichten in de samenleving zouden ze veel minder snel en ondoordacht beslissingen nemen en ambtenaren als Eichmann zouden veel minder snel zo enthousiast meewerken.

      Het grote aantal mensen in NL dat voor hun bestaan volledig van de overheid afhankelijk is, is idd dramatisch. Dat is een zware last voor het productieve deel van de bevolking wiens verdiensten worden afgeroomd om al deze mensen in leven te houden.

      • Van het YouTube kanaal TIKhistory heb ik heel veel geleerd, over politieke systemen, economie etc. Mijn commentaren zijn ook hierdoor zeer sterk verbeterd.
        Zijn uitleg over private en publieke organisaties is heel belangrijk. Als je begrijpt wat dit is, dan is onderscheid in tussen politieke systemen niet meer relevant. Het zijn publieke organisaties die concurreren met private organisaties en mensen.
        Communisme, socialisme, fascisme, sociaal democratie, Nazisme is voor mij allemaal 1 pot nat. Wie is eigenaar van de productiemiddelen en wie krijgt de winst?
        Video (het duurt helaas 1:42:00), maar leert er enorm van. Eye opener.
        https://www.youtube.com/watch?v=ksAqr4lLA_Y

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in