Er zijn boeken die je niet kan overslaan. Simon Rozendaal’s “Alles wordt beter” is zo’n boek. (Bijna) het hele boek is antigif tegen doemdenkers. Rationaliteit en echte wetenschap als medicijn tegen de donkere krachten die bewust of onbewust inspelen op de oerinstincten van de mens.

DE VOORUITGANG

Hoe win je het debat met tegenstanders die inspelen op angsten? Het antwoord van Simon is een statistisch bombardement met vooruitgangsdata dat ruim 90 pagina’s aanhoudt. De overtreffende trap van leugens is statistiek. Wie gaat winnen? Statistiek die op oerangsten inspeelt, of feiten dan wel statistiek die op de ratio inspeelt? Simon doet een dappere poging om in te spelen op het verstand. De eerste sectie van het boek is een beschrijving van de triomf van de rede, de wetenschap en de vooruitgang. Ik weet deze aanval op het pessimisme te waarderen en het is interessant leesvoer. Maar of het effectief is tegen onheilsprofeten is maar de vraag. Als men bijvoorbeeld overtuigd is van man made global warming, zijn al deze feiten slechts voetnoten. Het reptielenbrein is nog steeds geactiveerd door de onheilsprofeet. Men laat zich bang maken en zal voor de energietransitie zijn.

DE GLOBAL WARMING

Simon is niet bang zijn standpunt aan te passen. Dit pleit voor hem. Zijn laatste standpunt met betrekking tot global warming is een tussenstandpunt. Hij stelt: “ik vermoed dat de mens en de zon fiftyfifty aan de opwarming bijdragen“. Mensen die tussenstandpunten durven in te nemen in sterk gepolariseerde discussies zijn zeer nuttig en kunnen een brugfunctie vervullen. Alhoewel het boek niet gaat over global warming vermeldt Simon wel zijn overweging om tot een fifty-fifty standpunt te komen. Dit zonnemagnetisme …. is al enkele jaren gering. Als het zonnemagnetisme bepalend is voor het klimaat dan had de wereldwijde temperatuur moeten dalen. Dit gebeurt niet, hij is stabiel. Dit suggereert dat de mens toch een grotere invloed op de opwarming lijkt te hebben dan ik 25 jaar geleden dacht. ik vermoed dat de mens en de zon fiftyfifty aan de opwarming bijdragen (pagina 273). Met andere woorden, Simon gaat uit van een tijdsreeks van een paar jaar om zijn standpunt aangaande global warming te herzien. Hij biedt een nuttige brug in een gepolariseerde discussie. Edoch. In hoeverre is dit een wetenschappelijk verantwoorde conclusie in een zo’n complex vraagstuk? De vraag stellen is deze beantwoorden. Je kan je niet op een tijdsreeks van een paar jaar baseren. Het is te complex. Er zijn tal van andere factoren die een rol kunnen spelen zoals de toename in fotosynthetische prestaties.

WAAROM TOCH DE AANBEVELING?

Simon heeft zich als weinig anderen ingezet voor rationele standpunten op onderwerpen waar de milieubeweging inspeelde op oerangsten en het reptielenbrein. Hij bracht als een van de weinigen decennia lang nuanceringen aan in de milieu discussie. Hij is een absolute grootheid.

Maar heel soms had hij het ook fout. Tot de absolute pareltjes van de populair wetenschappelijke literatuur behoort zijn behandeling van het “three miles island” incident (pag 193-196). Vol zelfspot behandelt hij zijn eigen grootste misser. Er zou een radioactieve wolk richting NY op weg zijn. Deze publicatie, over een niet bestaande nucleaire rampwolk, werd door zijn omgeving als een grootse prestatie gezien. Hij oogstte lof alom om iets wat uiteindelijk een leugen bleek. Zelfs toen iedereen inzag dat zijn verhaal onjuist was. Zijn eerlijke behandeling van deze misser geeft inzicht in zijn normen en waarden, die heel wat hoger zijn dan zijn tegenstanders. Hij ervoer hier de ongemakkelijke waarheid dat onheilsboodschappen renderen. En de waarheid niet.

Tot de andere pareltjes behoren zijn beschrijvingen van niet uitgekomen voorspellingen van doemdenkers. En zijn beschrijvingen van gebeurtenissen en personen betrokken bij de wetenschappelijke en milieuvraagstukken. Hij heeft als geen ander inzicht in deze biotoop. En kan de meest smeuïge verhalen vertellen. Ik kijk uit naar een bundel met niet uitgekomen onheilsprofeties. Of een verhandeling over de milieubeweging in Nederland.

Ook introduceert hij termen als de Echternachse processie en de drempel van Kuznets. Hij weet me op tal van terreinen inspiratie te geven voor het schrijven van artikelen over het milieu en de maatschappij. Paracelsus moet ik ook nog eens behandelen.

Wie ben ik om een oordeel te vellen? Ook al beveel ik het boek van harte aan? Mijn advies voor zover het wat waard is, is lees dit boek. Ik geef een 9 vanwege de kritische invalshoek tegenover de onheilsprofeten die zich laven aan onze angst. Ik geef het een 7 vanwege de opzet van het boek. En vanwege zijn beoordeling van het libertarisme. Simon meldt op pagina 159: “toch is er een merkwaardige coalitie ontstaan van fundamentele christenen, libertariërs (deze zijn tegen elk overheidsingrijpen) en geitenwollensokken types die fel gekant is tegen vaccins en medicijnen en helemaal niets moet hebben van de industrie die deze levensreddende middelen produceert.

Het klopt dat een deel van de libertarische gemeenschap vragen stelt bij de geldigheid van patenten. Dit is een onopgelost vraagstuk. Dat wil niet zeggen dat libertariërs tegen medicatie en vaccinaties zijn. De libertarische gemeenschap op deze wijze wegzetten is te kort door de bocht. We zijn vooral tegen overheidsdwang.

Gedwongen vaccinaties zijn mij een doorn in het oog. Met name met betrekking tot mazelen, wat in een land met moderne zorgverlening en waar mensen geen vitamine A tekort hebben juist een ziekte is die het immuun systeem kan prikkelen. Op pagina 249 werpt Simon de hypothese op dat astma, bronchitis en eczeem een verschijnsel zijn van een zich vervelend afweerstelsel. Is het dan niet beter de kinderen met mazelen te confronteren? Of in ieder geval overheidsdwang mbt doorgeslagen vaccinaties af te wijzen?

Ondanks mijn nuances. Koop (en lees) dit boek. Voor 15 euro bij bol. ISBN 978 90 450 2955 9

4 REACTIES

  1. Ratio: Angst kan misschien gedempt wordt via intellectuele route. Maar toch. Angst is een gevolg van voorgespiegelde beelden over iets dat intern of van buitenaf heeft gespeeld of zal spelen. Angst heeft daarmee alles te maken met voorstellingsvermogen; herinneringen en toekomstbeelden. Hoe levendiger, hoe indringender.

    Met dat laatste is eigenlijk alles gezegd. Angst kun je weerstaan door te vergelijken met een nóg indringender angstbeeld. Of andersom, een (toekomst)beeld waarbij die angst verbleekt. Redeneringen draaien zo bezien om de hete brij heen, hoewel misschien goed bedoeld. Dit is ook het verschil tussen SQ en IQ. SQ leidt, IQ (en EQ) volgt.

  2. Het klopt dat angst gedempt kan worden door opleiding en wetenschap. We hoeven niet langer ossen of mensen te offeren om de zon op te doen komen. We weten intussen wel beter. SQ is een erg vaag begrip met vele definities en is niet goed meetbaar. Ik zou niet zeggen dat dit het leidende principe is. IQ en je gevoel bepalen je dagelijkse leven, je reptielenbrein neemt het over als er een crisis is.

    We hebben nu rationaliteit die spiritualiteit en rituelen overbodig heeft gemaakt. Maar niet helemaal. Drang naar spiritualiteit is onderdeel van onze genetische codering. Ook al is veel van de spiritualiteit achterhaald, en is het een manier waarop de mensen gemanipuleerd worden door geestelijk leiders, goeroes of tegenwoordig spirituele coaches. Toch zal denk ik iedereen moeten beseffen dat deze drang er is. En is het aan eenieder om te kijken hoever hij hier gehoor aan geeft. Er zullen mensen zijn die zeer ongelukkig zijn als ze geen gehoor geven aan de drang naar spirituele ontwikkeling. Hangt volgens mij van je genen af.

    Nico [3] reageerde op deze reactie.

  3. @Ratio [2]: Met SQ wordt meestal beeldvorming bedoeld. Feodaal vooral de geestelijke stand. IQ is in die context nodig voor organisatie (vooral adel, aristocratie), EQ voor het ‘verkopen’ daarvan (vooral burgerij).

    Tegenwoordig liggen de kaarten wat anders, maar nog steeds wordt er met budget gestrooid om beeldvorming in een bepaalde richting te leiden en worden er creatievelingen, slimmerikken en charismatische sukkels ingezet om binnen de context van toegestane en gepropageerde (gekanaliseerde) beeldvorming actief te zijn.

    De woorden geestelijk en spiritueel zijn vaak misbruikt. Vervang geest annex spirit door psyche en het wordt makkelijker om te filteren. Een deel van wat als geestelijk of spiritueel wordt verkocht zit feitelijk in ieder, of kan daar ontstaan, een ander deel heeft net als bij religie meer te maken met de organisatie van beschavingen.

    Voor de duidelijkheid; het gaat mij er niet om gelijk te krijgen. De vraag is meer hoe dit feitelijk in elkaar zit. Van misleiding en misvorming die meelift afkomen lijkt me in ieders belang.

  4. Pardon, EQ betreft m.i. niet ‘verkopen’ maar ‘doorverkopen’. Vandaar dat ik charismatische sukkels noemde. Die worden, helaas, ‘gewoon’ gebruikt.

Comments are closed.